![\"Dzie\u0144](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/EXnk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy83MDUzOGNkMjQxMzhjMTQ2NDdkNjVjYzNmN2IxNTIyNS5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\nMagdalena Rigamonti, Onet: Obieca\u0142am, \u017ce nie b\u0119d\u0119 pyta\u0107 o polityk\u0119, ale przypomnie\u0107 mog\u0119, \u017ce prezydent Trump powiedzia\u0142, \u017ce w Afganistanie wojska sojusznicze, w tym polskie „trzyma\u0142y si\u0119 troch\u0119 z ty\u0142u” i „troch\u0119 z dala od linii frontu”. Pani opiekuje si\u0119 rodzinami poleg\u0142ych w Afganistanie polskich \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n
P\u0142k dr Katarzyna Rzadkowska: Centrum Weterana zajmuje si\u0119 weteranami poszkodowanymi poza granicami pa\u0144stwa i rodzinami \u017co\u0142nierzy poleg\u0142ych. To s\u0105 naprawd\u0119 trudne \u017cyciowe tematy. I my\u015bl\u0119, \u017ce przede wszystkim trzeba podchodzi\u0107 do tego tak zwyczajnie po ludzku. Zawsze staram si\u0119 traktowa\u0107 ka\u017cdego tak, jak sama chcia\u0142abym by\u0107 potraktowana, czyli z \u017cyczliwo\u015bci\u0105 i zrozumieniem.<\/p>\n
Je\u017celi czego\u015b nie prze\u017cyjemy, to nie jeste\u015bmy w stanie poczu\u0107 tego do ko\u0144ca. Mo\u017cna jednak po prostu by\u0107 przy drugim cz\u0142owieku, rozmawia\u0107 z nim, stara\u0107 si\u0119, chocia\u017c w jaki\u015b spos\u00f3b zrozumie\u0107 ten b\u00f3l, to cierpienie, to z czym dana osoba si\u0119 mierzy. Ca\u0142y zesp\u00f3\u0142 Centrum Weterana to s\u0105 fantastyczni ludzie, kt\u00f3rzy maj\u0105 swoje do\u015bwiadczenie i na misjach, i we wcze\u015bniejszej s\u0142u\u017cbie wojskowej.<\/p>\n
Rozmawia\u0142am niedawno z weteranem wojny w Afganistanie, kt\u00f3ry cierpi na PTSD. M\u00f3wi\u0142, \u017ce zdarza si\u0119 do tej pory, \u017ce idzie ulic\u0105, s\u0142yszy jaki\u015b huk i zaczyna si\u0119 kuli\u0107, szuka\u0107 miejsca, gdzie m\u00f3g\u0142by si\u0119 schowa\u0107.<\/p>\n
To stres pourazowy. Na szcz\u0119\u015bcie od wielu lat dzia\u0142a w Wojskowym Instytucie Medycznym, w Klinika Psychiatrii, Stresu Bojowego i Psychotraumatologii, z kt\u00f3rej korzystaj\u0105 i korzystali zar\u00f3wno, weterani poszkodowani, jak i te\u017c rodziny poleg\u0142ych. Mama jednego z \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 na misji m\u00f3wi\u0142a, \u017ce dzi\u0119ki temu, \u017ce trafi\u0142a do tej kliniki w jaki\u015b spos\u00f3b funkcjonuje.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n
Ile polskich \u017co\u0142nierzy ma legitymacj\u0119 weterana? <\/p>\n
Od kiedy Polska bierze udzia\u0142 w misjach zagranicznych? <\/p>\n
Jakie wsparcie psychologiczne oferuje Centrum Weterana? <\/p>\n
Co m\u00f3wi p\u0142k dr Katarzyna Rzadkowska o sytuacji w Stanach Zjednoczonych dotycz\u0105cej weteran\u00f3w? <\/p>\n
O tym m\u00f3wi\u0142a pani Krystyna Ambrozi\u0144ska.<\/p>\n
Tak, pani Krysia to jedna z mam poleg\u0142ych. Jest te\u017c pani Halinka i inne wspania\u0142e mamy. Oczywi\u015bcie, do pomocy psychologicznej nikogo nie mo\u017cna zmusi\u0107, ale mo\u017cna zach\u0119ci\u0107 i my to robimy. W Centrum Weterana jest psycholog, z kt\u00f3rego pomocy te\u017c korzystaj\u0105 weterani i rodziny poleg\u0142ych, a tak\u017ce rodziny weteran\u00f3w. A je\u017celi co\u015b ju\u017c wykracza poza pomoc psychologiczn\u0105, to staramy si\u0119 kierowa\u0107 ludzi do takich specjalistycznych plac\u00f3wek jak Klinika Stresu Pourazowego. Wa\u017cne jest te\u017c wsparcie os\u00f3b, kt\u00f3re przechodzi\u0142y przez to samo.<\/p>\n
Ustawa o weteranach. „W USA nie ma takiej”<\/p>\n
Klinik\u0119 Psychiatrii, Stresu Bojowego i Psychotraumatologii za\u0142o\u017cy\u0142 prof. Stanis\u0142aw Ilnicki, kt\u00f3ry ju\u017c latach 60. zaj\u0105\u0142 si\u0119 zdrowiem psychicznym \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n
PTSD mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 nie tylko z tego powodu, \u017ce si\u0119 by\u0142o w boju, \u017ce co\u015b si\u0119 wydarzy\u0142o. To mo\u017ce by\u0107 sytuacja, \u017ce zgin\u0105\u0142 nasz kolega, z kt\u00f3rym byli\u015bmy razem w kampie. To mo\u017ce by\u0107 stres wywo\u0142any tym, \u017ce syn polegnie\u2026<\/p>\n
\u017be najukocha\u0144sza, najbli\u017csza osoba\u2026<\/p>\n
Grono os\u00f3b, kt\u00f3re dotyka PTSD mo\u017ce by\u0107 bardzo szerokie.<\/p>\n
Z jednej strony rany psychiczne, z drugiej rany fizyczne. Przecie\u017c pani podopieczni nie maj\u0105 n\u00f3g, r\u0105k, cierpi\u0105 z powodu rozmaitych innych uraz\u00f3w cia\u0142a.<\/p>\n
Mamy ponad 860 weteran\u00f3w poszkodowanych. Oni obj\u0119ci s\u0105 pomoc\u0105. Ciesz\u0119 si\u0119 bardzo, \u017ce w Polsce obowi\u0105zuje ustawa o weteranach. Cz\u0119sto por\u00f3wnujemy si\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych czy innych pa\u0144stw Sojuszu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego. W Stanach nie ma takiej ustawy. Tam s\u0105 organizacje pozarz\u0105dowe, kt\u00f3re wspieraj\u0105 weteran\u00f3w w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce organizacja pozarz\u0105dowa dzisiaj jest, a jutro mo\u017ce jej nie by\u0107. A u nas ustawa o weteranach jest gwarantem opieki systemowej. Dzi\u0119ki niej pa\u0144stwo nie zostawia swoich \u017co\u0142nierzy samych. Weterani, kt\u00f3rych uszczerbek na zdrowiu przekracza 30 proc., maj\u0105 naprawd\u0119 kompleksow\u0105 opiek\u0119 zdrowotn\u0105.<\/p>\n
Co z weterankami? Pytam, bo przecie\u017c kobiety te\u017c bior\u0105 udzia\u0142 w misjach poza granicami pa\u0144stwa, w wojnach, takich jak ta w Afganistanie.<\/p>\n
Legitymacj\u0119 weterana ma oko\u0142o 38 tys. polskich \u017co\u0142nierzy. Ale wyje\u017cd\u017ca\u0142o ich znacznie wi\u0119cej przez ostatnie ponad 70 lat. Polska ju\u017c od 1953 r. bierze udzia\u0142 w misjach zagranicznych. Zgromadzili\u015bmy ogromny dorobek, je\u017celi chodzi o polskie si\u0142y zbrojne. Pami\u0119tam swoj\u0105 pierwsz\u0105 misj\u0119 w Kosowie. Rozmawia\u0142am tam z mieszka\u0144cami, kt\u00f3rzy m\u00f3wili, \u017ce Polacy robili tam \u015bwietn\u0105 robot\u0119. Bia\u0142o-czerwona flaga na ramieniu znaczy\u0142a dla nich pomoc, empati\u0119 i przygotowanie.<\/p>\n
<\/p>\n
Dzie\u0144 Weterana przed pomnikiem \u017co\u0142nierzy poleg\u0142ych w misjach i operacjach wojskowych poza granicami pa\u0144stwaMateusz Grochocki\/East News \/ East News<\/p>\n
P\u00f3\u017aniej w Libanie spotka\u0142am si\u0119 dok\u0142adnie z tym samym \u2014 ludzie bardzo dobrze wspominali Polak\u00f3w, polskich \u017co\u0142nierzy. Powoli w Polsce r\u00f3wnie\u017c zaczynamy s\u0142ysze\u0107 s\u0142owa: dzi\u0119kuj\u0119 za twoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119. Ostatnio rozmawia\u0142am z weteranem poszkodowanym, kt\u00f3ry teraz s\u0142u\u017cy w Centrum Weterana. Jecha\u0142 poci\u0105giem, przysz\u0142o do sprawdzania biletu. Pokaza\u0142 bilet i legitymacj\u0119 weterana poszkodowanego. Konduktor, oddaj\u0105c bilet powiedzia\u0142 tylko: dzi\u0119kuj\u0119 za pana s\u0142u\u017cb\u0119. Ten weteran opowiada\u0142 mi to ze \u0142zami w oczach, m\u00f3wi\u0142 mi, \u017ce to wi\u0119cej znaczy\u0142o ni\u017c cokolwiek innego. Kiedy\u015b rozmawia\u0142am z m\u0142odym ch\u0142opakiem i on na koniec rozmowy telefonicznej m\u00f3wi: a jeszcze chcia\u0142em podzi\u0119kowa\u0107 za pani s\u0142u\u017cb\u0119. G\u0142os mi odj\u0119\u0142o. A on m\u00f3wi: dziadek nauczy\u0142 mnie szacunku do munduru i do warto\u015bci patriotycznych. Taki zwyk\u0142y ludzki gest, kt\u00f3ry nic nie kosztuje, a wiele daje\u2026<\/p>\n
„Wa\u017cne jest, \u017ceby\u015bmy jako sojusznicy pokazywali, \u017ce jeste\u015bmy wiarygodnym partnerem”<\/p>\n
W Stanach Zjednoczonych jest kult weteran\u00f3w, im oddaje si\u0119 cze\u015b\u0107. W Polsce dopiero w 2014 r. pierwszy raz doceniono weteran\u00f3w w Sejmie.<\/p>\n
Trzeba by\u0142o o swoje powalczy\u0107, u\u015bwiadamia\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu, kim jest weteran. A przypomn\u0119, \u017ce jest to cz\u0142owiek, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 na misjach poza granicami pa\u0144stwa. Wa\u017cne jest, \u017ceby\u015bmy jako sojusznicy pokazywali, \u017ce jeste\u015bmy wiarygodnym partnerem.<\/p>\n
Pani pu\u0142kownik, przez lata dyskredytowano weteran\u00f3w, s\u0142ycha\u0107 by\u0142o opini\u0119 w rodzaju: „pojecha\u0142 na wojn\u0119, bo chcia\u0142 kas\u0119 zarobi\u0107”\u2026<\/p>\n
Wyjazd na misj\u0119 to nie jest widzimisi\u0119 \u017co\u0142nierza tylko wype\u0142nianie zobowi\u0105za\u0144 sojuszniczych. My jeste\u015bmy \u017co\u0142nierzami, mamy zadania do wykonania, swoich prze\u0142o\u017conych. Jedziemy tam, gdzie wymaga tego sytuacja. To jest wszystko s\u0142u\u017cba dla naszej Rzeczpospolitej, jad\u0105c tam bronimy naszego bezpiecze\u0144stwa pokazuj\u0105c, \u017ce jeste\u015bmy wiarygodnym partnerem, sojusznikiem na kt\u00f3rym mo\u017cna polega\u0107, kt\u00f3ry jest profesjonalny, przygotowany. Na tym polega ca\u0142a s\u0142u\u017cba wojskowa. Poza tym, do\u015bwiadczenia kt\u00f3re zebrali\u015bmy w Iraku, w Afganistanu, z wszystkich misji sprawiaj\u0105, \u017ce mamy dzisiaj nowoczesn\u0105 armi\u0119, sprz\u0119t, procedury. Mo\u017cna sobie por\u00f3wna\u0107 zdj\u0119cia, sprawdzi\u0107, jak kiedy\u015b wygl\u0105da\u0142 \u017co\u0142nierz i ca\u0142y sprz\u0119t, a jak to wygl\u0105da dzisiaj.<\/p>\n
\u017bo\u0142nierze je\u017adzili tarpanami.<\/p>\n
A dzisiaj naprawd\u0119 kupujemy mas\u0119 nowoczesnego sprz\u0119tu. Naprawd\u0119 nie chc\u0119 my\u015ble\u0107, w jakim miejscu by\u015bmy byli, gdyby nie misje.<\/p>\n
Na misjach polscy \u017co\u0142nierze walczyli z ameryka\u0144skimi rami\u0119 w rami\u0119?<\/p>\n
Tak, rami\u0119 w rami\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Magdalena Rigamonti, Onet: Obieca\u0142am, \u017ce nie b\u0119d\u0119 pyta\u0107 o polityk\u0119, ale przypomnie\u0107 mog\u0119, \u017ce prezydent Trump powiedzia\u0142, \u017ce…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":240169,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[1860,32,33,36,37,27,13193,49,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,29,30,2887,26,161,2583],"class_list":["post-240168","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-afganistan","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-featured-news","tag-featurednews","tag-headlines","tag-irak","tag-kraj","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-top-stories","tag-topstories","tag-weterani","tag-wiadomosci","tag-wojsko","tag-zolnierze"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116006844733653313","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/240168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=240168"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/240168\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/240169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=240168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=240168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=240168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}