{"id":252694,"date":"2026-02-10T17:20:16","date_gmt":"2026-02-10T17:20:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/252694\/"},"modified":"2026-02-10T17:20:16","modified_gmt":"2026-02-10T17:20:16","slug":"zbudowali-bombe-wodorowa-w-rekordowym-tempie-od-wojny-bylo-o-krok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/252694\/","title":{"rendered":"Zbudowali bomb\u0119 wodorow\u0105 w rekordowym tempie. Od wojny by\u0142o o krok"},"content":{"rendered":"

Komunikat ameryka\u0144skiego polityka to konsekwencja wyga\u015bni\u0119cia traktatu New START<\/a>, ograniczaj\u0105cego liczb\u0119 rozmieszczonych g\u0142owic nuklearnych Stan\u00f3w Zjednoczonych i Rosji. DiNanno zauwa\u017ca, \u017ce ustalenia tego porozumienia z 2010 r. s\u0105 dzi\u015b nieaktualne, jako \u017ce mamy kraj, kt\u00f3ry nie zosta\u0142 obj\u0119ty traktatem i stale powi\u0119ksza sw\u00f3j atomowy potencja\u0142.<\/p>\n

Chodzi oczywi\u015bcie o Chiny. Nie jest tajemnic\u0105, \u017ce Pa\u0144stwo \u015arodka aktywnie rozwija swoje nuklearne mo\u017cliwo\u015bci i, jak twierdzi ameryka\u0144ski polityk, robi to tak\u017ce za pomoc\u0105 realnych test\u00f3w.<\/p>\n

Zaskakuj\u0105ca filozofia w\u0142adz w Pekinie<\/p>\n

O ile Zwi\u0105zek Radziecki bardzo aktywnie zabiega\u0142 o zbudowanie broni masowego ra\u017cenia i podj\u0105\u0142 takie wysi\u0142ki zaraz po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej, tak chi\u0144skie w\u0142adze mia\u0142y pocz\u0105tkowo bardziej sceptyczne podej\u015bcie do nowej technologii. Mao Zedong (przewodnicz\u0105cy Komunistycznej Partii Chin w latach 1943 \u2014 1976) nazywa\u0142 j\u0105 „papierowym tygrysem” i twierdzi\u0142, \u017ce wojny wygrywa si\u0119 lud\u017ami, a nie nawet tak przera\u017caj\u0105cym i niszczycielskim arsena\u0142em, jak bro\u0144 atomowa.<\/p>\n

Dopiero kilka lat p\u00f3\u017aniej, w 1954 r., Pekin zmieni\u0142 swoje podej\u015bcie. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych historyk\u00f3w iskr\u0105, kt\u00f3ra zapocz\u0105tkowa\u0142a chi\u0144ski program broni atomowej, by\u0142 pierwszy kryzys w cie\u015bninie tajwa\u0144skiej z lat 1954 \u2014 1955 (kr\u00f3tki konflikt zbrojny mi\u0119dzy Chinami i Tajwanem), a dok\u0142adniej m\u00f3wi\u0105c gro\u017aby ameryka\u0144skiego prezydenta Dwighta Eisenhowera wystosowane wobec Pa\u0144stwa \u015arodka. Nie bez znaczenia mog\u0142y by\u0107 te\u017c decyzje Bia\u0142ego Domu o rozmieszczeniu broni atomowej na wyspie Guam w 1951 r. i w Japonii w 1954 r.<\/p>\n

>> Zobacz tak\u017ce: Jak powsta\u0142a chi\u0144ska bomba atomowa. Fascynuj\u0105ca historia, kt\u00f3r\u0105 ma\u0142o kto zna<\/a><\/p>\n

\"Na <\/p>\n

Na zdj\u0119ciu ameryka\u0144scy technicy pracuj\u0105cy przy ameryka\u0144skim pocisku Mace-B na OkinawieDomena publiczna<\/p>\n

Oficjalnie chi\u0144ski program ruszy\u0142 w styczniu 1955 r. i od samego pocz\u0105tku by\u0142 rozwijany w \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy ze Zwi\u0105zkiem Radzieckim. Inicjatywa ta przy\u015bpieszy\u0142a dwa lata p\u00f3\u017aniej, w 1957 r., gdy pozycja rosyjskiego przyw\u00f3dcy Nikity Chruszczowa zosta\u0142a nadszarpni\u0119ta pr\u00f3b\u0105 przej\u0119cia w\u0142adzy przez prostalinowsk\u0105 grup\u0119 wewn\u0105trz partii. Szukaj\u0105c wzmocnienia swojej pozycji, Chruszczow poprosi\u0142 o politycznej wsparcie w\u0142adze w Pekinie. Otrzyma\u0142 je w zamian za podpisanie traktatu, kt\u00f3ry zak\u0142ada\u0142 transfer nuklearnej technologii z ZSRR do Chin \u2014 wliczaj\u0105c w to model radzieckiej bomby atomowej i dw\u00f3ch pocisk\u00f3w balistycznych kr\u00f3tkiego zasi\u0119gu R-2.<\/p>\n

Nuklearna kooperacja ZSRR i Chin nie trwa\u0142a jednak d\u0142ugo. Pocz\u0105wszy od 1956 r. i s\u0142ynnego przem\u00f3wienia Chruszczowa, w kt\u00f3rym odci\u0105\u0142 si\u0119 od polityki Stalina<\/a>, na linii Moskwa \u2014 Pekin dochodzi\u0142o do coraz wi\u0119kszych politycznych tar\u0107. Wywo\u0142ane by\u0142y m.in. rosyjsk\u0105 pr\u00f3b\u0105 ocieplenia stosunk\u00f3w ze Stanami Zjednoczonymi, co mocno nie podoba\u0142o si\u0119 Mao Zedongowi.<\/p>\n

Ten ideologiczno-polityczny kryzys pog\u0142\u0119bi\u0142 dodatkowo drugi kryzys w cie\u015bninie tajwa\u0144skiej z 1959 r. i jeszcze w tym samym roku Zwi\u0105zek Radziecki przesta\u0142 realizowa\u0107 postanowienia podpisanego dwa lata wcze\u015bniej traktatu, dotycz\u0105cego wsp\u00f3\u0142pracy przy budowie chi\u0144skiej broni atomowej. W jego ramach rosyjscy naukowcy przeprowadzili w Chinach tylko jeden wyk\u0142ad dotycz\u0105cy takiego uzbrojenia, a w czerwcu 1959 r. Moskwa oficjalnie wycofa\u0142a si\u0119 z wcze\u015bniejszych porozumie\u0144. Rok p\u00f3\u017aniej w Chinach nie by\u0142o ju\u017c te\u017c \u017cadnego rosyjskiego in\u017cyniera pracuj\u0105cego przy tym programie.<\/p>\n

Chiny id\u0105 na swoje<\/p>\n

Pocz\u0105wszy od czerwca 1959 r. Chiny rozpocz\u0119\u0142y wi\u0119c samodzieln\u0105 budow\u0105 bomby atomowej i ju\u017c kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej uda\u0142o im si\u0119 dokona\u0107 tzw. in\u017cynierii wstecznej na modelu radzieckiej bomby atomowej z 1951 r., kt\u00f3ry Moskwa przekaza\u0142a Chinom w 1958 r. Co ciekawe, w po\u0142owie 1961 r. w \u015brodowisku chi\u0144skich w\u0142adz pojawi\u0142y si\u0119 g\u0142osy nawo\u0142uj\u0105ce do anulowania ca\u0142ego programu i przerzucenia jego zasob\u00f3w do produkcji konwencjonalnego uzbrojenia. Ostatecznie wygra\u0142y jednak g\u0142osy za kontynuowaniem prac, wspierane przez samego Mao, a ca\u0142y program dosta\u0142 jeszcze wi\u0119kszy priorytet i jeszcze wi\u0119ksze \u015brodki, aby zrealizowa\u0107 go w jak najkr\u00f3tszym czasie.<\/p>\n

\"Mao <\/p>\n

Mao Zedong i Nikita Chruszczow na zdj\u0119ciu z 1958 r.Domena publiczna<\/p>\n

Chi\u0144skie prace nad broni\u0105 atomow\u0105 nie usz\u0142y oczywi\u015bcie uwadze Amerykan\u00f3w. Wed\u0142ug Williama Fostera, jednego z ameryka\u0144skich wysoko postawionych polityk\u00f3w z tamtego okresu, administracja Kennedy’ego rozwa\u017ca\u0142a operacj\u0119 chirurgicznego uderzenia w atomowy program Pekinu. Pod uwag\u0119 brane by\u0142y r\u00f3\u017cne opcje, w tym kooperacja z Tajwanem, a nawet Zwi\u0105zkiem Radzieckim, ale Moskwa podobno nie by\u0142a zainteresowana tak\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0105. Informacje o planach Bia\u0142ego Domu dotar\u0142y te\u017c do Pekinu, gdzie zacz\u0119to rozwa\u017ca\u0107 op\u00f3\u017anienie pierwszego testu bomby atomowej, kt\u00f3ry w\u00f3wczas by\u0142 ju\u017c tylko kwesti\u0105 czasu. Ostatecznie jednak, we wrze\u015bniu 1964 r., Mao Zedong uzna\u0142, \u017ce op\u00f3\u017anianie testu nie le\u017cy w interesie Chin.<\/p>\n

\n

Celem bomby atomowej jest straszenie innych (…). Skoro mamy ni\u0105 straszy\u0107, to lepiej pokaza\u0107 j\u0105 jak najszybciej.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Pierwszy test chi\u0144skiej bomby atomowej, nazwanej 596 na cz\u0119\u015b\u0107 daty rozpocz\u0119cia samodzielnego, chi\u0144skiego programu atomowego w czerwcu 1959 r., odby\u0142 si\u0119 16 pa\u017adziernika 1964 r. i tym samym Pa\u0144stwo \u015arodka oficjalnie sta\u0142o si\u0119 pi\u0105tym krajem na \u015bwiecie dysponuj\u0105cym tak\u0105 technologi\u0105.<\/p>\n

Ju\u017c kilkana\u015bcie miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej chi\u0144scy in\u017cynierowie opracowali te\u017c schemat Tellera-Ulama, pozwalaj\u0105cy na produkcj\u0119 \u0142adunk\u00f3w termoj\u0105drowych, a w maju 1966 r. przeprowadzony zosta\u0142 pierwszy test tego typu uzbrojenia o mocy 120 KT. Chinom w nieca\u0142e dwa lata uda\u0142o si\u0119 wi\u0119c przej\u015b\u0107 od bomby atomowej do termoj\u0105drowej (wodorowej), co jest rekordem w historii prac nad tego typu arsena\u0142em. Dla por\u00f3wnania \u2014 Amerykanom zaj\u0119\u0142o to ponad 7 lat.<\/p>\n

Pierwszy test chi\u0144skiej bomby wodorowej o mocy liczonej w megatonach. Czerwiec 1967 r.:<\/p>\n

Chiny o krok od nuklearnego pogromu<\/p>\n

Niewiele brakowa\u0142o, aby ju\u017c kilka lat po pierwszym te\u015bcie broni atomowej Pa\u0144stwo \u015arodka by\u0142o zmuszone do u\u017cycia swojej nowej technologii w realnych warunkach bojowych. W 1969 r. dosz\u0142o bowiem do powa\u017cnego konfliktu granicznego Chin ze Zwi\u0105zkiem Radzieckim, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 to tak du\u017cego kryzysu na linii Moskwa \u2014 Pekin, \u017ce w\u0142adze w Moskwie by\u0142y blisko wydania rozkazu zmasowanego, nuklearnego uderzenia na najwi\u0119ksze chi\u0144skie miasta i plac\u00f3wki zwi\u0105zane z tamtejszym programem nuklearnym. 20 sierpnia 1969 r. dosz\u0142o podobno do spotkania rosyjskiego ambasadora z Henrym Kissingerem, w trakcie kt\u00f3rego Stany Zjednoczone zosta\u0142y poinformowane o przygotowaniach do tego typu operacji.<\/p>\n

>> Zobacz tak\u017ce: Rosja po cichu buduje flot\u0119 przysz\u0142o\u015bci. Amerykanie zostali daleko w tyle<\/a><\/p>\n

Wed\u0142ug chi\u0144skiego wywiadu uderzenie Rosjan mia\u0142o zosta\u0107 przeprowadzone 20 pa\u017adziernika, a sytuacja by\u0142a tak powa\u017cna, \u017ce 14 pa\u017adziernika rozpocz\u0119to ewakuacj\u0119 w\u0142adz z Pekinu. Rozkazy ewakuacji wydano te\u017c dla tysi\u0119cy chi\u0144skich samolot\u00f3w, setek okr\u0119t\u00f3w i prawie dla miliona chi\u0144skich \u017co\u0142nierzy. Ostatecznie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 jednak na strachu, m.in. dzi\u0119ki interwencji prezydenta Richarda Nixona. 15 pa\u017adziernika Moskwa zosta\u0142a bowiem poinformowana, \u017ce Chiny znajduj\u0105 si\u0119 pod atomowym parasolem USA i w przypadku ataku odpowiedz\u0105 one atomowym uderzeniem na 130 rosyjskich miast.<\/p>\n

\"Przyw\u00f3dca <\/p>\n

Przyw\u00f3dca Chin Mao Zedong i prezydent USA Richard Nixon w Pekinie, luty 1972 r.The White House \/ Wikimedia Commons<\/p>\n

Reakcja Amerykan\u00f3w sprawi\u0142a, \u017ce nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej Chiny i Rosja wznowi\u0142y rozmowy dyplomatyczne, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 obni\u017ceniem gotowo\u015bci bojowej rosyjskich wojsk na pocz\u0105tku 1970 r. Konflikt przyczyni\u0142 te\u017c si\u0119 tak\u017ce do powstanie inicjatywy budowy schron\u00f3w atomowych na terenie Chin, w tym tzw. Podziemnego Miasta pod Pekinem \u2014 ogromnego kompleksu tuneli, nad kt\u00f3rym pracowano a\u017c do 1979 r. W 2000 r. jego cz\u0119\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 nawet atrakcj\u0105 turystyczn\u0105.<\/p>\n

Inn\u0105 ciekawostk\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z chi\u0144skim program broni atomowej, kt\u00f3ra niejako \u0142\u0105czy si\u0119 z doniesieniami Thomasa G. DiNanno, jest fakt, \u017ce kraj ten przeprowadzi\u0142 zaledwie 47 oficjalnych test\u00f3w broni masowego ra\u017cenia. Dla por\u00f3wnania, Amerykanie przeprowadzili ponad tysi\u0105c takich pr\u00f3b, a Rosjanie ponad 700, w tym test najwi\u0119kszego w historii \u0142adunku nuklearnego, tzw. bomb\u0119 Cara<\/a>. Pekin ma wi\u0119c relatywnie skromn\u0105 baz\u0119 danych zebranych w czasie swoich pr\u00f3b, zatem nic dziwnego, \u017ce chi\u0144skie w\u0142adze s\u0105 wydatnie zainteresowane przeprowadzaniem kolejnych test\u00f3w, na bazie kt\u00f3rych mog\u0142yby jeszcze szybciej rozwija\u0107 atomowy potencja\u0142. Eksperci m\u00f3wi\u0105 te\u017c jasno \u2014 to w\u0142a\u015bnie Chiny mia\u0142yby najwi\u0119cej do zyskania w sytuacji, gdyby do realnych test\u00f3w atomowych wr\u00f3ci\u0142y Stany Zjednoczone oraz Rosja.<\/p>\n

\"Bombowiec <\/p>\n

Bombowiec USA w trakcie atomowych test\u00f3w Operation Hardtack IDomena Publiczna\/Rz\u0105d Federalny USA<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o wypowied\u017a ameryka\u0144skiego podsekretarza, to warto wyja\u015bni\u0107, czym jest metoda odsprz\u0119gania, kt\u00f3rej Chi\u0144czycy rzekomo u\u017cyli do ukrycia testu z 2020 r. Polega ona na detonacji \u0142adunku nuklearnego w du\u017cej podziemnej komorze, dzi\u0119ki czemu fala uderzeniowa eksplozji jest t\u0142umiona przez woln\u0105 przestrze\u0144 wok\u00f3\u0142 \u0142adunku. W idealnych warunkach sygnatura sejsmiczna takiej eksplozji, zazwyczaj o mocy maksymalnie kilku kiloton, mo\u017ce by\u0107 zredukowana od 30 do nawet 100 razy w por\u00f3wnaniu do normalnego podziemnego testu broni atomowej.<\/p>\n

>> Zobacz tak\u017ce: Chiny bliskie budowy „triady nuklearnej”, USA zaniepokojone<\/a><\/p>\n

\"Chiny <\/p>\n

Chiny aktywnie testuj\u0105 bro\u0144 j\u0105drow\u0105, donosz\u0105 w\u0142adze w USAX\/Under Secretary of State Thomas G. DiNanno<\/p>\n

Z tego, co wiemy, Chiny posiadaj\u0105 obecnie ok. 600 g\u0142owic z \u0142adunkiem termoj\u0105drowym. Wed\u0142ug ekspert\u00f3w do 2035 r. liczba ta mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 nawet do 1500 g\u0142owic.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Komunikat ameryka\u0144skiego polityka to konsekwencja wyga\u015bni\u0119cia traktatu New START, ograniczaj\u0105cego liczb\u0119 rozmieszczonych g\u0142owic nuklearnych Stan\u00f3w Zjednoczonych i Rosji.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":252695,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,3222,85,27,34,35,28,31,48,25,46,40,41,87,47,80,29,30,26,161,82,83,84,1192],"class_list":{"0":"post-252694","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-bron_nuklearna","12":"tag-chiny","13":"tag-headlines","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-polish","22":"tag-polski","23":"tag-rosja","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-top-stories","27":"tag-topstories","28":"tag-wiadomosci","29":"tag-wojsko","30":"tag-world","31":"tag-world-news","32":"tag-worldnews","33":"tag-zimna_wojna"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116047486880492577","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/252694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=252694"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/252694\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/252695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=252694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=252694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=252694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}