{"id":266743,"date":"2026-02-18T20:30:13","date_gmt":"2026-02-18T20:30:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/266743\/"},"modified":"2026-02-18T20:30:13","modified_gmt":"2026-02-18T20:30:13","slug":"katastrofa-demograficzna-czy-i-jak-mozna-zatrzymac-wymieranie-polakow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/266743\/","title":{"rendered":"Katastrofa demograficzna. Czy i jak mo\u017cna zatrzyma\u0107 wymieranie Polak\u00f3w?"},"content":{"rendered":"<p>Wymieramy w\u00a0tak\u00a0zastraszaj\u0105cym tempie, \u017ce\u00a0jego groza wci\u0105\u017c nie\u00a0dotar\u0142a do\u00a0\u015bwiadomo\u015bci wi\u0119kszo\u015bci z\u00a0nas. Wska\u017aniki s\u0105\u00a0znacznie gorsze, ni\u017c najczarniejsze prognozy demograf\u00f3w sprzed dekady. Jednocze\u015bnie, cho\u0107 to\u00a0stwierdzenie niepoprawne, Polska jest prorodzinnym rajem, gdy\u00a0chodzi o\u00a0polityk\u0119 pa\u0144stwa. Je\u015bli chcemy co\u015b zmieni\u0107 potrzebujemy mentalnej rewolucji, bo\u00a0same interwencje publiczne nie\u00a0wystarcz\u0105.<\/p>\n<p>Demografia gorsza ni\u017c pandemia<\/p>\n<p>Wed\u0142ug wst\u0119pnych szacunk\u00f3w G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego w\u00a02025 roku w\u00a0Polsce urodzi\u0142o si\u0119 238\u00a0000 dzieci, a\u00a0zmar\u0142o \u2013 406\u00a0000 os\u00f3b. To\u00a0oznacza negatywny bilans demograficzny rz\u0119du 168\u00a0000 ludzi. Tylu obywateli bezpowrotnie \u201euby\u0142o\u201d.<\/p>\n<blockquote>\n<p>To\u00a0jakby w\u00a0ci\u0105gu jednego roku wymar\u0142a populacja Olsztyna. Przy takim jak w\u00a0minionym roku miesi\u0119cznym ubytku ludno\u015bci w\u00a0postaci 14\u00a0000 mieszka\u0144c\u00f3w wystarczy 13 miesi\u0119cy, by\u00a0z\u00a0mapy znikn\u0119\u0142y Kielce. 168\u00a0000 os\u00f3b to\u00a0wi\u0119cej ni\u017c mieszka w\u00a0trzech innych miastach wojew\u00f3dzkich. Do\u00a0wymarcia Zielonej G\u00f3ry wystarczy 10 miesi\u0119cy, Opola \u2013 9 miesi\u0119cy, Gorzowa Wielkopolskiego \u2013 8 miesi\u0119cy.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-81989\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/mapa-znikajace-miasta-poprawiona-1-720x900.jpg\" alt=\"\" width=\"720\" height=\"900\"  \/><\/p>\n<p>Jeszcze gorzej wygl\u0105da ta\u00a0statystyka, gdy\u00a0spojrzymy na\u00a0ni\u0105 przez\u00a0pryzmat <a href=\"https:\/\/klubjagiellonski.pl\/publikacje\/polska-srednich-miast-zalozenia-i-koncepcja-deglomeracji-w-polsce\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">polskich \u015brednich miast, kt\u00f3rych\u00a0los szczeg\u00f3lnie le\u017cy nam od\u00a0lat w\u00a0Klubie Jagiello\u0144skim<\/a>. R\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy urodzeniami a\u00a0zgonami w\u00a02025 roku w\u00a0Polsce to, gdy\u00a0przeliczymy to\u00a0np.\u00a0na\u00a0perspektyw\u0119 Ma\u0142opolski, \u0142\u0105czna populacja Tarnowa, O\u015bwi\u0119cimia i\u00a0Chrzanowa.<\/p>\n<p>By\u00a0zwizualizowa\u0107 ten zatrwa\u017caj\u0105cy trend w\u00a0Pomorskiem musieliby\u015bmy zmaza\u0107 z\u00a0mapy ludno\u015b\u0107 Malborka, Tczewa, Wejherowa i\u00a0Sopotu, a\u00a0na\u00a0Podkarpaciu \u2013 za\u00a0jednym zamachem \u201eskasowa\u0107\u201d Przemy\u015bl, Mielec i\u00a0Stalow\u0105 Wol\u0119.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie przeliczenie og\u00f3lnopolskich statystyk na\u00a0regionaln\u0105 perspektyw\u0119 ma\u00a0dzia\u0142a\u0107 g\u0142\u00f3wnie na\u00a0wyobra\u017ani\u0119, ale\u00a0r\u00f3wnolegle i\u00a0lokalne dane s\u0105\u00a0zatrwa\u017caj\u0105ce. To\u00a0w\u0142a\u015bnie \u015brednie miasta, \u017ar\u00f3d\u0142o polskiej przewagi spo\u0142eczno-gospodarczej, jak\u0105 jest policentryczny uk\u0142ad rozwojowy, wymieraj\u0105 wyj\u0105tkowo szybko.<\/p>\n<blockquote>\n<p>Jak ostatnio na\u00a0platformie X\u00a0zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Marek Sobolewski, w\u00a0wielu z\u00a0nich w\u00a0pierwszej po\u0142owie minionego roku na\u00a0jedno urodzenie przypada\u0142o wi\u0119cej ni\u017c 3 zgony. To\u00a0przypadek Sosnowca, Jeleniej G\u00f3ry, Przemy\u015bla, K\u0119dzierzyna Ko\u017ala, Wa\u0142brzycha, D\u0105browy G\u00f3rniczej, Inowroc\u0142awia i\u00a0B\u0119dzina. W\u00a0Ostrowcu \u015awi\u0119tokrzyskim pad\u0142 rekord: 4,1 \u015bmierci na\u00a0jedno urodzenie.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u00a0<\/p>\n<blockquote class=\"twitter-tweet\">\n<p dir=\"ltr\" lang=\"pl\">Kryzys demograficzny dotyczy ju\u017c ca\u0142ej Polski \u2013<br \/>w 1. p\u00f3\u0142roczu 2025\u00a0r. jedynym du\u017cym miastem<br \/>z dodatnim przyrostem naturalnym by\u0142 Rzesz\u00f3w.<br \/>A kilka lat temu to\u00a0du\u017ce miasta \u201eratowa\u0142y\u201d nieco wska\u017aniki urodze\u0144.<br \/>S\u0105 miasta, gdzie zgon\u00f3w by\u0142o ponad 3\u00d7 wi\u0119cej ni\u017c urodze\u0144.<br \/>\u2b07\ufe0f SZCZEG\u00d3\u0141Y \u2b07\ufe0f <a href=\"https:\/\/t.co\/ibQqiefGOI\" rel=\"nofollow\">pic.twitter.com\/ibQqiefGOI<\/a><\/p>\n<p>\u2014\u00a0Marek Sobolewski (@Marek39556099) <a href=\"https:\/\/twitter.com\/Marek39556099\/status\/2021356125195731205?ref_src=twsrc%5Etfw\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">February 10, 2026<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Je\u015bli do\u00a0kogo\u015b nie\u00a0przemawiaj\u0105 te\u00a0dane w\u00a0uj\u0119ciu \u201eznikaj\u0105cych miast\u201d, to\u00a0spr\u00f3bujmy opowiedzie\u0107 je\u00a0inaczej. Pami\u0119tacie pandemi\u0119, strach zwi\u0105zany z\u00a0powszechnym zagro\u017ceniem \u015bmierci\u0105 i\u00a0wyliczanie nadmiarowych zgon\u00f3w? Przypomnijmy sobie liczby, kt\u00f3re w\u00f3wczas elektryzowa\u0142y opini\u0119 publiczn\u0105.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-81987\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/122-1-720x900.jpg\" alt=\"\" width=\"720\" height=\"900\"  \/><\/p>\n<p>W\u00a02020 roku tzw. nadmiarowe zgony szacowano na\u00a0ok. 77 000. W\u00a02021: na\u00a0117\u00a0000. W\u00a02022: na\u00a0ok. 45\u00a0000. To\u00a0oznacza, \u017ce\u00a0bez\u00a0\u017cadnej pandemii uby\u0142o w\u00a0Polsce z\u00a0tytu\u0142u demograficznej katastrofy wi\u0119cej mieszka\u0144c\u00f3w, ni\u017c \u015brednio przez\u00a0\u0142\u0105cznie dwa lata zmagania si\u0119 z\u00a0COVID-19!<\/p>\n<p>To\u00a0statystyki, kt\u00f3re nie\u00a0\u015bni\u0142y si\u0119 demografom z\u00a0najczarniejszych koszmarach.<\/p>\n<p>Pesymi\u015bci sprzed dekady byli zbyt optymistyczni<\/p>\n<p>Przed\u00a0ponad dekad\u0105, w\u00a02014\u00a0r., G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny opracowa\u0142 obszerny raport pt.\u00a0\u201ePrognoza ludno\u015bci na\u00a0lata 2014-2020\u201d. By\u0142 to\u00a0bodaj pierwszy dokument, kt\u00f3ry\u00a0wzbudzi\u0142 powa\u017cne, alarmistyczne nastroje w\u00a0debacie ekspercko-politycznej. To\u00a0solidna, 170-stronnicowa publikacja pe\u0142na wylicze\u0144, diagram\u00f3w i\u00a0tabel, przez\u00a0lata b\u0119d\u0105ca punktem odniesienia dla wszelkich innych prac w\u00a0tym temacie.<\/p>\n<blockquote>\n<p>Na\u00a0jej kanwie powsta\u0142 spo\u0142eczny klimat dla powa\u017cnych postulat\u00f3w w\u00a0dziedzinie polityki demograficznej, z\u00a0programem 500+ na\u00a0czele. Gdy\u00a0prognoz\u0119 formu\u0142owano, to\u00a0nikomu nie\u00a0przychodzi\u0142o do\u00a0g\u0142owy, \u017ce\u00a0ledwie par\u0119 lat p\u00f3\u017aniej wejdzie w\u00a0\u017cycie prorodzinny program tej\u00a0skali.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Pomimo tego \u201espe\u0142nienie si\u0119\u201d najbardziej alarmistycznych w\u00f3wczas prognoz z\u00a02014 by\u0142oby w\u00a0istocie nie\u00a0katastrof\u0105, ale\u2026 wielkim sukcesem. Gdy\u00a0eksperci bili w\u00a0tarabany, \u017ce\u00a0zbli\u017camy si\u0119 do\u00a0demograficznego dna \u2013 rzeczywisto\u015b\u0107 zastuka\u0142a od\u00a0spodu.<\/p>\n<p>W\u00a0wariancie demograf\u00f3w z\u00a0GUS, kt\u00f3ry\u00a0by\u0142 najbardziej wypo\u015brodkowany, w\u00a02025 roku urodzi\u0107 mia\u0142o si\u0119 310\u00a0802 dzieci. To\u00a0o\u00a072\u00a0802, czyli o\u00a030% wi\u0119cej, ni\u017c przysz\u0142o ich na\u00a0\u015bwiat w\u00a0rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-81984\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/123-720x900.jpg\" alt=\"\" width=\"720\" height=\"900\"  \/><\/p>\n<p>Ba, najbardziej pesymistyczna z\u00a0prognoz zak\u0142ada\u0142a wci\u0105\u017c wynik istotnie \u2013 po\u00a0nad\u00a055\u00a0000 dzieci \u2013lepszy, ni\u017c ten kt\u00f3ry\u00a0si\u0119 zi\u015bci\u0142. O\u00a0wariancie optymistycznym a\u017c\u00a0wstyd wspomina\u0107 \u2013 zgodnie z\u00a0nim mia\u0142o urodzi\u0107 si\u0119 dok\u0142adnie o\u00a0po\u0142ow\u0119 wi\u0119cej dzieci, ni\u017c faktycznie si\u0119 urodzi\u0142o.<\/p>\n<p>Prze\u015bniony raj prorodzinny<\/p>\n<p>Te\u00a0liczby szokuj\u0105 najbardziej, gdy\u00a0osadzimy je\u00a0we\u00a0w\u0142a\u015bciwym kontek\u015bcie. Ot\u00f3\u017c mamy dzi\u015b w\u00a0Polsce bardzo hojn\u0105 polityk\u0119 wsparcia rodzin. Mamy system p\u0142atnych, d\u0142u\u017cszych ni\u017c w\u00a0wielu innych zamo\u017cniejszych pa\u0144stwa urlop\u00f3w macierzy\u0144skich i\u00a0rodzicielskich. Mamy 800+. Mamy programy wsparcia dzieci do\u00a0trzech lat: najpierw wprowadzony za\u00a0rz\u0105d\u00f3w PiS Rodzinny Kapita\u0142 Opieku\u0144czy (12\u00a0000 z\u0142 od\u00a0drugiego dziecka), a\u00a0obecnie tzw. babciowe w\u00a0kwocie 1500 z\u0142 miesi\u0119cznie przez\u00a0dwa lata dla rodzic\u00f3w powracaj\u0105cych na\u00a0rynek pracy.<\/p>\n<blockquote>\n<p>Mamy te\u017c rozwini\u0119ty system \u017c\u0142obkowy i\u00a0przedszkolny. Jeszcze kilka lat temu brak dost\u0119pu do\u00a0publicznej opieki dla najm\u0142odszych wskazywany jako g\u0142\u00f3wne utrudnienie dla rodzic\u00f3w. W\u00a0ci\u0105gu minionej dekady dost\u0119pno\u015b\u0107 miejsc \u017c\u0142obkowych uleg\u0142a zwielokrotnieniu, a\u00a0dzi\u015b \u2013 coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszymy o\u00a0wolnych miejscach i\u2026 pomys\u0142ach na\u00a0zamykanie plac\u00f3wek z\u00a0powodu braku ch\u0119tnych.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Wreszcie mamy tak\u017ce szereg pomniejszych instrument\u00f3w: od\u00a0symbolicznych \u015bwiadcze\u0144 o\u00a0charakterze benefitowym, takich jak Karta Du\u017cej Rodziny, przez\u00a0istotne ulgi podatkowe, a\u017c\u00a0po\u00a0pa\u0144stwowe emerytury gwarantowane dla matek, kt\u00f3re zdecydowa\u0142y si\u0119 zrezygnowa\u0107 z\u00a0kariery zawodowej na\u00a0rzecz wychowania co\u00a0najmniej czworga dzieci.<\/p>\n<p>Ta\u00a0lista oczywi\u015bcie nie\u00a0uniewa\u017cnia szeregu wyzwa\u0144, jakich wci\u0105\u017c do\u015bwiadczaj\u0105 rodziny, by\u00a0wspomnie\u0107 cho\u0107by ceny mieszka\u0144. Nie\u00a0zmienia to\u00a0jednak faktu, \u017ce\u00a0mniej wi\u0119cej od\u00a02013\u00a0r., kiedy wyd\u0142u\u017cono urlopy dla matek do\u00a0roku, trwa prze\u015bniona, prorodzinna rewolucja.<\/p>\n<p>Dok\u0142adnie w\u00a0tym samym czasie zapa\u015b\u0107 demograficzna, kt\u00f3rej\u00a0kolejne \u201erewolucyjne\u201d narz\u0119dzia mia\u0142y przeciwdzia\u0142a\u0107, przybra\u0142a form\u0119 bardziej przera\u017caj\u0105c\u0105, ni\u017c prognozowano, formu\u0142uj\u0105c diagnozy stoj\u0105ce za\u00a0tymi reformami.<\/p>\n<p>Potrzebna zmiana my\u015blenia <\/p>\n<p>Pod\u00a0koniec 2025 roku du\u017c\u0105 debat\u0119 wywo\u0142a\u0142 <a href=\"https:\/\/www.politykainsight.pl\/cwiczeniazprzyszlosci\/esej09\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">esej Anny Gromady \u201eCo pocz\u0105\u0107 z\u00a0katastrof\u0105 demograficzn\u0105\u201d<\/a> opublikowany w\u00a0cyklu Polityki Insight i\u00a0Fundacji PKO Banku Polskiego. Wydaje si\u0119, \u017ce\u00a0to\u00a0pierwsza tak\u00a0celna, kompleksowa i\u00a0jednocze\u015bnie alarmistyczna publikacja, kt\u00f3ra\u00a0przebi\u0142a ba\u0144k\u0119 dot\u0105d pasjonuj\u0105cych si\u0119 tematem \u015brodowisk prorodzinnych i\u00a0eksperckich, cz\u0119sto konserwatywnych.<\/p>\n<p>Po\u00a0pierwsze, Gromada w\u00a0swoim eseju przywo\u0142uje wiele cennych danych. Liczba dzieci na\u00a0kobiet\u0119 plasuje nas na\u00a0198. miejscu na\u00a0209 pa\u0144stw. \u015aredni wiek urodzenia pierwszego dziecka dobi\u0142 do\u00a029 lat. Dwoje na\u00a0troje Polak\u00f3w przed\u00a0trzydziestk\u0105 nie\u00a0jest w\u00a0zwi\u0105zku, kt\u00f3ry\u00a0rokuje na\u00a0pojawienie si\u0119 dzieci: s\u0105\u00a0singlami (44%) albo\u00a0w\u00a0zwi\u0105zku bez\u00a0wsp\u00f3lnego zamieszkiwania (21%).<\/p>\n<p>Po\u00a0drugie, ekonomistka odwa\u017cnie przyzna\u0142a, \u017ce\u00a0scenariusz zast\u0119powalno\u015bci pokole\u0144 jest nie\u00a0do\u00a0odbudowania. To, co\u00a0mo\u017cemy robi\u0107, to\u00a0adaptowa\u0107 si\u0119 do\u00a0nowej rzeczywisto\u015bci oraz\u00a0stara\u0107 si\u0119 chocia\u017c zatrzyma\u0107 tempo spadku wska\u017anik\u00f3w dzietno\u015bci, a\u00a0tak\u017ce d\u0142ugofalowo budowa\u0107 warunki ku\u00a0ich delikatnej poprawie w\u00a0przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Po\u00a0trzecie, mi\u0119dzy s\u0142owami autorka przekonuj\u0105co pokaza\u0142a, \u017ce\u00a0w\u00a0wi\u0119kszym stopniu mamy do\u00a0czynienia z\u00a0kryzysem relacyjno-cywilizacyjnym, ni\u017c ekonomiczno-bytowym. W\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych wyliczonych przez\u00a0Gromad\u0119 w\u0105tk\u00f3w nale\u017cy wskaza\u0107: tryumf indywidualizmu nad\u00a0wsp\u00f3lnotowo\u015bci\u0105; zjawisko \u201erecesji seksualnej\u201d; problem samotno\u015bci m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn i\u00a0ich niedopasowania \u2013 geograficznego, edukacyjnego, zdrowotnego, psychologicznego \u2013 do\u00a0m\u0142odych kobiet; nadu\u017cywanie i\u00a0uzale\u017cnienie od\u00a0pornografii; zgubn\u0105 rol\u0119 aplikacji randkowych oraz\u00a0szersz\u0105 negatywn\u0105 rol\u0119 smartfon\u00f3w, a\u00a0nawet tzw. kultur\u0119 terapeutyczn\u0105.<\/p>\n<blockquote>\n<p>To\u00a0tekst prze\u0142omowy, bo\u00a0zosta\u0142 z\u00a0aprobat\u0105 przyj\u0119ty w\u00a0g\u0142\u00f3wnym nurcie medialnym, politycznym, eksperckim. Tymczasem przez\u00a0poprzednie lata podejmowanie wielu z\u00a0powy\u017cszych w\u0105tk\u00f3w by\u0142o jak zepsucie powietrza w\u00a0dobrym towarzystwie.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Sami do\u015bwiadczali\u015bmy tego w\u00a0Klubie Jagiello\u0144skim wielokrotnie. Gdy\u00a0na\u00a0\u0142amach \u201ePressji\u201d <a href=\"https:\/\/klubjagiellonski.pl\/publikacje\/nowa-pruderia\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">przestrzegali\u015bmy przed\u00a0tinderem i\u00a0pornografi\u0105<\/a>. Gdy\u00a0formu\u0142owali\u015bmy postulaty <a href=\"https:\/\/klubjagiellonski.pl\/publikacje\/zatrzymac-smartwice-badania-regulacje-rekomendacje-dotyczace-smartfonow-w-szkolach\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ograniczenia dost\u0119pu do\u00a0smartfon\u00f3w dla dzieciak\u00f3w<\/a>. Gdy\u00a0wydali\u015bmy fundamentalny raport <a href=\"https:\/\/klubjagiellonski.pl\/publikacje\/przemilczane-nierownosci-o-problemach-mezczyzn-w-polsce\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">\u201ePrzemilczane nier\u00f3wno\u015bci. O\u00a0problemach m\u0119\u017cczyzn w\u00a0Polsce\u201d<\/a>. Gdy\u00a0zwracali\u015bmy uwag\u0119 na\u00a0<a href=\"https:\/\/klubjagiellonski.pl\/2023\/11\/06\/armia-terapeutow-wszystkiemu-nie-zaradzi-zrodlo-problemow-lezy-glebiej\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ciemne strony kultury terapeutycznej<\/a>. Za\u00a0ka\u017cdym razem spotykali\u015bmy si\u0119 z\u00a0fal\u0105 oburzenia i\u00a0upupianiem \u201eciemnogrodzkimi\u201d, \u201eincelowskimi\u201d i\u00a0\u201eantynaukowymi\u201d etykietami.<\/p>\n<p>Tak, katastrofa demograficzna to\u00a0nie\u00a0choroba sama w\u00a0sobie, ale\u00a0objaw fundamentalnej, skrajnie indywidualistycznej przemiany cywilizacyjnej, jaka sta\u0142a si\u0119 udzia\u0142em ca\u0142ego zachodniego \u015bwiata i\u00a0zaowocowa\u0142a epidemi\u0105 samotno\u015bci. Przemiana ta\u00a0post\u0119powa\u0142a od\u00a0dekad i\u00a0by\u0142a nieod\u0142\u0105cznym elementem rzeczywisto\u015bci turbo-kapitalizmu, migracji (tak\u017ce wewn\u0119trznych!), globalizacji i\u00a0sekularyzacji.<\/p>\n<p>Na\u00a0przestrzeni ostatnich kilkunastu lat dwukrotnie przyspieszy\u0142a w\u00a0nienaturalny spos\u00f3b, niczym na\u00a0\u201esterydach\u201d. Pierwsz\u0105 \u201eszpryc\u0105\u201d by\u0142o upowszechnienie si\u0119 smartfon\u00f3w i\u00a0medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych. Drug\u0105 \u2013 nasilenie l\u0119k\u00f3w zwi\u0105zanych wpierw z\u00a0pandemi\u0105, a\u00a0nast\u0119pnie z\u00a0rozpadem globalnego \u0142adu ekonomiczno-politycznego.<\/p>\n<p>Czas wyci\u0105gn\u0105\u0107 z\u00a0tego wnioski.<\/p>\n<p>Prorodzinn\u0105 rewolucj\u0119 zaczynamy od\u00a0siebie<\/p>\n<p>Zdecydowali\u015bmy, \u017ce\u00a0kampani\u0119 1,5% podatku na\u00a0rzecz Klubu Jagiello\u0144skiego skoncentrujemy w\u00a0tym roku wok\u00f3\u0142 tej\u00a0tematyki, a\u00a0z\u00a0pozyskanych \u015brodk\u00f3w chcemy sfinansowa\u0107 rozpisane na\u00a0rok dzia\u0142ania naszego \u015brodowiska. Mamy ambicj\u0119, by\u00a0problematyka ta\u00a0sta\u0142a si\u0119 horyzontalnym kontekstem naszych najwa\u017cniejszych aktywno\u015bci. Pr\u00f3buj\u0105c przekona\u0107 polityk\u00f3w, media, urz\u0119dnik\u00f3w \u017ce\u00a0nie\u00a0ma\u00a0wa\u017cniejszego problemu i\u00a0wyzwania \u2013 musimy zacz\u0105\u0107 od\u00a0siebie.<\/p>\n<p>Po\u00a0pierwsze, potrzebujemy dalszej pracy u\u015bwiadamiaj\u0105co-alarmistycznej skal\u0119 problemu. Te\u00a0by\u0142y dot\u0105d skoncentrowane na\u00a0danych gospodarczych i\u00a0demograficznych.<\/p>\n<blockquote>\n<p>Prognozy g\u0142odowych emerytur, por\u00f3wnania wska\u017anik\u00f3w TFR (ang. Total Fertility Rate \u2013 wsp\u00f3\u0142czynnik dzietno\u015bci ca\u0142kowitej) i\u00a0wizja za\u0142amania systemu ochrony zdrowia to\u00a0komunikaty trudne do\u00a0przetrawienia przez\u00a0wiele os\u00f3b. Staramy si\u0119 je\u00a0uczyni\u0107 bardziej namacalnymi \u2013 zwizualizowa\u0107, osadzi\u0107 w\u00a0do\u015bwiadczeniu. St\u0105d metafora znikaj\u0105cych \u015brednich miast, kt\u00f3r\u0105 chcemy komunikowa\u0107 si\u0119 przez\u00a0najbli\u017cszych kilkana\u015bcie tygodni.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Po\u00a0drugie, r\u00f3wnolegle niezb\u0119dny jest nowy, pozytywny j\u0119zyk opowie\u015bci o\u00a0rodzinie. Zamierzamy go\u00a0wypracowa\u0107 w\u00a0jednej z\u00a0planowanych na\u00a0ten rok tek naszego czasopisma Pressje, nota bene pozbawionego w\u0142a\u015bnie pa\u0144stwowego mecenatu decyzj\u0105 urz\u0119dnik\u00f3w Ministerstwa Kultury i\u00a0Dziedzictwa Narodowego.<\/p>\n<p>Musimy nauczy\u0107 si\u0119 przekonuj\u0105co opowiada\u0107 nieprzekonanym o\u00a0rodzinie jako ostoi bezpiecze\u0144stwa i\u00a0relacyjnego spe\u0142nienia. O\u00a0posiadaniu dzieci jako \u017ar\u00f3dle egzystencjalnego szcz\u0119\u015bcia. O\u00a0do\u015bwiadczeniu rodze\u0144stwa jako szczepionce na\u00a0choroby wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. Wreszcie o\u00a0tym, \u017ce\u00a0prawdziwie podmiotowe mog\u0105 by\u0107 pa\u0144stwa i\u00a0narody m\u0142ode, \u017cywotne, marz\u0105cej o\u00a0swojej wielkiej przysz\u0142o\u015bci. Bez\u00a0rodzin i\u00a0przysz\u0142ych obywateli \u2013 \u017cadnej podmiotowo\u015bci, a\u00a0zatem i\u00a0wielkiej przysz\u0142o\u015bci, nie\u00a0b\u0119dzie.<\/p>\n<p>Po\u00a0trzecie, konieczne s\u0105\u00a0dzia\u0142ania adaptacyjne. Radykalne starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa wywr\u00f3ci najpierw ekonomiczn\u0105, a\u00a0potem spo\u0142eczno-polityczn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119. Chcemy wr\u00f3ci\u0107 do\u00a0postulatu g\u0142osowania rodzinnego: przeprowadzi\u0107 pierwsze w\u00a0Polsce badania na\u00a0ten temat oraz\u00a0opublikowa\u0107 ich wyniki i\u00a0dopracowan\u0105 koncepcj\u0119 reformy w\u00a0postaci eksperckiego raportu.<\/p>\n<p>Po\u00a0czwarte, musimy zadba\u0107 o\u00a0obecno\u015b\u0107 i\u00a0komfort rodzin w\u00a0przestrzeni publicznej i\u00a0\u017cyciu spo\u0142ecznym. <a href=\"https:\/\/klubjagiellonski.pl\/2025\/11\/21\/przestanmy-wykluczac-dzieci-i-rodzicow-z-przestrzeni-publicznej\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Symboliczne \u201estrefy bez\u00a0dzieci\u201d to\u00a0tylko\u00a0wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej du\u017co szerszego problemu<\/a>, jakim jest niedopasowanie do\u00a0potrzeb rodzin szeregu wa\u017cnych spo\u0142ecznie miejsc, us\u0142ug i\u00a0wydarze\u0144. Sami w\u00a0tym kierunku chcemy rozwija\u0107 coroczn\u0105 Czerwc\u00f3wk\u0119 Klubu Jagiello\u0144skiego, by\u00a0sta\u0142a si\u0119 unikalnym spotkaniem, w\u00a0czasie kt\u00f3rego\u00a0w\u00a0powa\u017cnych debatach eksperckich, politycznych i\u00a0mi\u0119dzynarodowych mog\u0142y i\u00a0chcia\u0142y uczestniczy\u0107 ca\u0142e rodziny. W\u00a0minionym roku poczynili\u015bmy ku\u00a0temu pierwszy krok.<\/p>\n<blockquote class=\"twitter-tweet\">\n<p dir=\"ltr\" lang=\"pl\">\u201ew \u015brodowisku narodowc\u00f3w jak gdyby\u015b\u00a0trafia\u0142 do\u00a0innego \u015bwiata. My\u00a0sami, nie\u00a0maj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci zostawienia z\u00a0kim\u015b bliskim naszego synka, zabieramy go\u00a0na\u00a0wydarzenia RN\u00a0bez\u00a0l\u0119ku\u201d \u2013 pisze o\u00a0dzieciach na\u00a0naszym wczorajszym kongresie <a href=\"https:\/\/twitter.com\/nadzieja_m?ref_src=twsrc%5Etfw\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">@nadzieja_m<\/a>.<\/p>\n<p>Dzi\u015b na\u00a0og\u00f3lnopolskim zje\u017adzie\u2026 <a href=\"https:\/\/t.co\/Iv8t4xuutO\" rel=\"nofollow\">https:\/\/t.co\/Iv8t4xuutO<\/a> <a href=\"https:\/\/t.co\/hPUMAATrkF\" rel=\"nofollow\">pic.twitter.com\/hPUMAATrkF<\/a><\/p>\n<p>\u2014\u00a0Krzysztof Bosak \ud83c\uddf5\ud83c\uddf1 (@krzysztofbosak) <a href=\"https:\/\/twitter.com\/krzysztofbosak\/status\/1934334511535280140?ref_src=twsrc%5Etfw\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">June 15, 2025<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Mamy nadziej\u0119, \u017ce\u00a0pozyskane w\u00a0toku kampanii 1,5% \u015brodki pozwol\u0105 nam obni\u017cy\u0107 ceny uczestnictwa w\u00a0tym wydarzeniu dla du\u017cych rodzin oraz\u00a0student\u00f3w, dla kt\u00f3rych\u00a0te\u00a0rodziny mog\u0105 by\u0107 inspiracj\u0105 do\u00a0planowania w\u0142asnych karier i\u00a0odpowiedniego uk\u0142adania priorytet\u00f3w. Nie\u00a0ma\u00a0lepszego argumentu, ni\u017c imponuj\u0105cy wzorzec. Dominuj\u0105ca tematyka tegorocznego spotkania b\u0119dzie w\u0142a\u015bnie relacyjno-rodzinna. Ju\u017c dzi\u015b rezerwujcie, wraz z\u00a0rodzinami, weekend Bo\u017cego Cia\u0142a \u2013 spotkamy si\u0119 w\u00a0dniach 4-7 czerwca.<\/p>\n<p>Po\u00a0pi\u0105te, rodzinno\u015b\u0107 to\u00a0te\u017c wa\u017cny czynnik rozwoju gospodarczego. W\u00a0Polsce wci\u0105\u017c brakuje rodzimego kapita\u0142u kumulowanego przez\u00a0pokolenia, co\u00a0jest jednym z\u00a0wa\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 pu\u0142apki \u015bredniego rozwoju. Wok\u00f3\u0142 tej\u00a0problematyki chcemy rozwija\u0107 projekt aplikacji Pola \u2013 ju\u017c niebawem ruszy tworzony przez\u00a0jej zesp\u00f3\u0142 cykl audio-video pod\u00a0has\u0142em \u201eKapita\u0142 pokole\u0144\u201d!<\/p>\n<p>Po\u00a0sz\u00f3ste, musimy ju\u017c dzi\u015b zadba\u0107 o\u00a0potencja\u0142 do\u00a0zak\u0142adania rodzin w\u00a0kolejnych pokoleniach. Najbardziej inspiruj\u0105cymi raportami czy\u00a0podcastami nie\u00a0przekonamy do\u00a0posiadania dzieci dzisiejszego samotnego 40-latka samotnie zarz\u0105dzaj\u0105cego odziedziczonym gospodarstwem ani wielkomiejskiej singielki pracuj\u0105cej w\u00a0korporacji.<\/p>\n<p>Wci\u0105\u017c jednak mo\u017cemy walczy\u0107 o\u00a0to, by\u00a0marzenie o\u00a0szcz\u0119\u015bliwej rodzinie by\u0142o mo\u017cliwe do\u00a0zrealizowania dla tych, kt\u00f3rzy\u00a0b\u0119d\u0105 stali przed\u00a0t\u0105\u00a0szans\u0105 za\u00a0dekad\u0119. Tu\u00a0w\u00a0pierwszej kolejno\u015bci musimy jednak zatroszczy\u0107 si\u0119 o\u00a0ich dzisiejszy dobrostan.<\/p>\n<p>Dlatego b\u0119dziemy kontynuowa\u0107 dzia\u0142ania legislacyjne i\u00a0rzecznicze w\u00a0sprawie dost\u0119pu do\u00a0smartfon\u00f3w, medi\u00f3w anty-spo\u0142eczno\u015bciowych i\u00a0pornografii. R\u00f3wnolegle zaproponujemy w\u00a0tym roku model podatkowego obci\u0105\u017cenia tych, kt\u00f3rzy\u00a0na\u00a0nich zarabiaj\u0105, kosztami radykalnego zwi\u0119kszenia dost\u0119pu zar\u00f3wno do\u00a0opieki specjalistycznej w\u00a0zakresie zdrowia psychicznego, jak i\u00a0profilaktyki.<\/p>\n<p>Po\u00a0si\u00f3dme, potrzebujemy lepiej skalibrowa\u0107 narz\u0119dzia polityki publicznej, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na\u00a0opisany \u201eprze\u015bniony prorodzinny raj\u201d. Skoro nie\u00a0dzia\u0142aj\u0105 w\u00a0oczekiwany spos\u00f3b, to\u00a0bez\u00a0\u017ale rozumianej poprawno\u015bci politycznej musimy debatowa\u0107 nad\u00a0ich korekt\u0105, celniejszym skierowaniem czy\u00a0zupe\u0142nie nowymi pomys\u0142ami.<\/p>\n<p>Prorodzinne prowokacje \u2013 zapraszamy do\u00a0wsp\u00f3\u0142pracy! \u00a0<\/p>\n<p>Do\u00a0tego ostatniego wyzwania chcemy zaprosi\u0107 wszystkich Czytelnik\u00f3w, Sympatyk\u00f3w, przedstawicieli innych \u015brodowisk ideowych i\u00a0osoby o\u00a0r\u00f3\u017cnych sympatiach politycznych. Potrzebujemy narodowej burzy m\u00f3zg\u00f3w na\u00a0rzecz rodziny, relacyjno\u015bci i\u00a0demografii.<\/p>\n<p>Od\u00a0po\u0142owy lutego do\u00a0ko\u0144ca kwietnia zamierzamy przeprowadzi\u0107 na\u00a0\u0142amach naszego portalu wielk\u0105 debat\u0119 nad\u00a0pomys\u0142ami na\u00a0prorodzinne programy i\u00a0reformy, a\u00a0tak\u017ce nieoczywiste diagnozy.<\/p>\n<blockquote>\n<p>Chcemy, by\u00a0tej\u00a0dyskusji nie\u00a0kr\u0119powa\u0142o \u017cadne tabu. B\u0119dziemy publikowa\u0107 teksty prowokacyjne, dyskutowa\u0107 kontrowersyjne rozwi\u0105zania, zadawa\u0107 trudne pytania i\u00a0poszukiwa\u0107 nieoczywistych odpowiedzi. Zapewne wiele z\u00a0nich na\u00a0ko\u0144cu uznamy za\u00a0nietrafione czy\u00a0nierealistyczne. Wierzymy jednak, \u017ce\u00a0dopiero taka nieskr\u0119powana debata mo\u017ce zaowocowa\u0107 rozwi\u0105zaniami, kt\u00f3re prze\u0142ami\u0105 z\u0142e trendy w\u00a0spos\u00f3b znacznie skuteczniejszy, ni\u017c wydane dot\u0105d \u201ena demografi\u0119\u201d setki miliard\u00f3w z\u0142otych.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Zach\u0119camy Was do\u00a0zg\u0142aszania pomys\u0142\u00f3w na\u00a0artyku\u0142y, reformy i\u00a0dzia\u0142ania. Ch\u0119tnie opublikujemy Wasze wybrane propozycje. B\u0119dziemy starali si\u0119 o\u00a0nich szeroko dyskutowa\u0107 \u2013 tak\u017ce z\u00a0decydentami. Prosimy Was te\u017c o\u00a0wsparcie naszej kampanii #KiedyNieMaDzieci przez\u00a0przekazanie 1,5% podatku Klubowi Jagiello\u0144skiemu \u2013 przez\u00a0wpisanie w\u00a0deklaracji podatkowej numeru KRS Klubu Jagiello\u0144skiego: 0000128315.<\/p>\n<p>Misj\u0105 Klubu Jagiello\u0144skiego jest budowa podmiotowej Rzeczypospolitej, a\u00a0realizujemy j\u0105\u00a0przez\u00a0poszukiwanie rozwi\u0105za\u0144 ustrojowych, spo\u0142ecznych i\u00a0gospodarczych s\u0142u\u017c\u0105cych integralnemu rozwojowi cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Tej\u00a0misji nie\u00a0da si\u0119 zrealizowa\u0107 w\u00a0pa\u0144stwie bez\u00a0dzieci. W\u00a0narodzie pogodzonym ze\u00a0swoim starzeniem i\u00a0wymieraniem, trac\u0105cym witalno\u015b\u0107. W\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwie z\u0142o\u017conym z\u00a0samotnych, nieszcz\u0119\u015bliwych ludzi. #KiedyNieMaDzieci \u2013 nie\u00a0ma\u00a0sensu troszczy\u0107 si\u0119 o\u00a0Polsk\u0119. Nie\u00a0pozw\u00f3lmy na\u00a0to.<\/p>\n<p>Publikacja nie\u00a0zosta\u0142a sfinansowana ze\u00a0\u015brodk\u00f3w grantu kt\u00f3regokolwiek ministerstwa w\u00a0ramach jakiegokolwiek konkursu. Powsta\u0142a dzi\u0119ki <a href=\"https:\/\/klubjagiellonski.pl\/zbiorka\/wesprzyj-nas\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Darczy\u0144com Klubu Jagiello\u0144skiego<\/a>, kt\u00f3rym\u00a0jeste\u015bmy wdzi\u0119czni za\u00a0mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania.<\/p>\n<p>Dlatego dzielimy si\u0119 tym dzie\u0142em otwarcie. Ten utw\u00f3r (z\u00a0wy\u0142\u0105czeniem grafik) jest udost\u0119pniony na\u00a0licencji <a href=\"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0 Mi\u0119dzynarodowe<\/a>. Zach\u0119camy do\u00a0jego przedruku i\u00a0wykorzystania. Prosimy jednak o\u00a0podanie linku do\u00a0naszej strony.<\/p>\n<p>\t\t\t\t<script async src=\"https:\/\/platform.twitter.com\/widgets.js\" charset=\"utf-8\"><\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wymieramy w\u00a0tak\u00a0zastraszaj\u0105cym tempie, \u017ce\u00a0jego groza wci\u0105\u017c nie\u00a0dotar\u0142a do\u00a0\u015bwiadomo\u015bci wi\u0119kszo\u015bci z\u00a0nas. Wska\u017aniki s\u0105\u00a0znacznie gorsze, ni\u017c najczarniejsze prognozy demograf\u00f3w sprzed&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":266744,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[32,33,4438,36,37,27,45622,34,35,28,31,25,18499,42,38,40,45626,45627,39,41,45625,5301,12908,29,30,26,45623,45624],"class_list":["post-266743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-demografia","tag-featured-news","tag-featurednews","tag-headlines","tag-kryzys-demograficzny","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-news","tag-pandemia","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polityka-prorodzinna","tag-polityki-publiczne","tag-polska","tag-polski","tag-przyrost-naturalny","tag-rozwoj-gospodarczy","tag-smiertelnosc","tag-top-stories","tag-topstories","tag-wiadomosci","tag-wskaznik-urodzen","tag-wskaznik-zgonow"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116093532569317784","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/266743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=266743"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/266743\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/266744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=266743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=266743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=266743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}