Victor Breiner jest analitykiem zajmuj\u0105cym si\u0119 tematyk\u0105 bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Kontrast mi\u0119dzy wyst\u0105pieniem ameryka\u0144skiego sekretarza stanu na Monachijskiej Konferencji Bezpiecze\u0144stwa a tym, co w ubieg\u0142ym roku powiedzia\u0142 wiceprezydent USA J.D. Vance, by\u0142 tak du\u017cy, \u017ce obecni na sali w tym roku nagrodzili Marco Rubio owacj\u0105 na stoj\u0105co.<\/p>\n
Ubieg\u0142oroczne wyst\u0105pienie J.D. Vance’a<\/a> wielu Europejczyk\u00f3w odebra\u0142o jako zapowied\u017a upadku mi\u0119dzynarodowego porz\u0105dku i wycofania si\u0119 USA z NATO. \u2014 Czego w\u0142a\u015bciwie bronimy? \u2014 pyta\u0142 w\u00f3wczas Vance, podwa\u017caj\u0105c determinacj\u0119 najsilniejszego pa\u0144stwa sojuszu do spe\u0142nienia obietnicy, \u017ce w przypadku ataku na jednego z cz\u0142onk\u00f3w NATO pozostali przyjd\u0105 mu z pomoc\u0105. Fundamentem sojuszu jest jednak nie tylko zbiorowa obrona, ale przede wszystkim wiara w to, \u017ce w razie potrzeby sojusznicy rzeczywi\u015bcie przyjd\u0105 z odsiecz\u0105. Vance t\u0119 wiar\u0119 ca\u0142kowicie podwa\u017cy\u0142, a Rubio w starannie przygotowanym przem\u00f3wieniu nieprzypadkowo powt\u00f3rzy\u0142 jego pytanie: czego w\u0142a\u015bciwie bronimy?<\/p>\n Paradoksalnie Rubio poszed\u0142 jeszcze dalej ni\u017c Vance. Dotychczasowy porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy oparty na zasadach nazwa\u0142 „niebezpiecznym z\u0142udzeniem”.<\/p>\n Stwierdzi\u0142, \u017ce instytucje mi\u0119dzynarodowe, na kt\u00f3rych dot\u0105d opiera\u0142 si\u0119 powojenny porz\u0105dek \u015bwiata znany kilku pokoleniom, s\u0105 dzi\u015b wykorzystywane przez wrog\u00f3w USA do ochrony w\u0142asnych interes\u00f3w, a Stany Zjednoczone nie b\u0119d\u0105 ju\u017c stawia\u0107 tego dysfunkcyjnego systemu ponad w\u0142asnymi interesami.<\/p>\n Czego wi\u0119c tak naprawd\u0119 bronimy? Dopytywa\u0142 Rubio. Ju\u017c nie porz\u0105dku opartego na prawie i warto\u015bciach mi\u0119dzynarodowych, lecz \u2014 jak powiedzia\u0142 \u2014 wiary chrze\u015bcija\u0144skiej, „krwi naszych przodk\u00f3w” i „\u015bwi\u0119tego dziedzictwa”. Sekretarz stanu USA przekaza\u0142 dok\u0142adnie to samo, co Vance \u2014 czasy grania wed\u0142ug zasad si\u0119 sko\u0144czy\u0142y. Nast\u0119puje twardy powr\u00f3t do polityki, w kt\u00f3rej rz\u0105dzi si\u0142a i USA broni\u0105 za jej pomoc\u0105 ju\u017c nie zasad sprawiedliwo\u015bci, praw cz\u0142owieka i r\u00f3wno\u015bci wobec prawa, lecz wy\u0142\u0105cznie w\u0142asnego interesu.<\/p>\n Rubio wielokrotnie podkre\u015bla\u0142, \u017ce Stany Zjednoczone chc\u0105 pozosta\u0107 przyjacielem Europy i \u017ce partnerstwo transatlantyckie wci\u0105\u017c istnieje. Pomi\u0119dzy wierszami mo\u017cna by\u0142o jednak jasno wyczyta\u0107, \u017ce nie m\u00f3wi o obecnej Europie, lecz o m\u0142odszym partnerze ruchu MAGA, kt\u00f3rym Europa mog\u0142aby si\u0119 sta\u0107, gdyby rz\u0105dzi\u0142y w niej skrajnie prawicowe si\u0142y \u2014 nowi ulubie\u0144cy i partnerzy Stan\u00f3w Zjednoczonych na Starym Kontynencie.<\/a><\/p>\n Rodzi si\u0119 nowa Europa <\/p>\n Powojenny porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy nie przetrwa\u0142 zderzenia z rzeczywisto\u015bci\u0105 XXI w. Rok po tym, jak J.D. Vance doprowadzi\u0142 do \u0142ez organizatora najwa\u017cniejszej konferencji dotycz\u0105cej bezpiecze\u0144stwa na \u015bwiecie, r\u00f3wnie\u017c europejscy przyw\u00f3dcy zrozumieli, \u017ce ich „wakacje od historii” dobieg\u0142y ko\u0144ca.<\/p>\n Dla brytyjskiego premiera „radykalna odnowa” Europy nie oznacza koniecznie zerwania z Waszyngtonem. Keir Starmer postrzega silniejsz\u0105 Europ\u0119 nie jako konkurenta dla Stan\u00f3w Zjednoczonych, ale jako niezb\u0119dny warunek utrzymania ich w grze. Wi\u0119\u017a transatlantyck\u0105 nadal nazywa „niezast\u0105pion\u0105”.<\/p>\n Jednym z przejaw\u00f3w jego determinacji do kontynuowania strategicznej wsp\u00f3\u0142pracy ze Stanami Zjednoczonymi jest opiewaj\u0105cy na miliardy funt\u00f3w kontrakt zawarty niedawno mi\u0119dzy brytyjskim ministerstwem obrony a ameryka\u0144sk\u0105 firm\u0105 technologiczn\u0105 Palantir<\/a>, kt\u00f3rej prezesem zarz\u0105du jest „cyfrowy oligarcha” Peter Thiel, hojny sponsor kampanii J.D. Vance’a. Firma Palantir dostarcza r\u00f3wnie\u017c ameryka\u0144skiemu Urz\u0119dowi Celno-Imigracyjnemu oprogramowanie wywiadowcze maj\u0105ce usprawni\u0107 proces deportacji migrant\u00f3w z USA.<\/p>\n Znacznie bardziej realistycznie sytuacj\u0119 ocenia prezydent Francji Emmanuel Macron. Nie raz m\u00f3wi\u0142 wprost, \u017ce Europa musi mie\u0107 ambicje do tego, by sta\u0107 si\u0119 prawdziw\u0105 „geopolityczn\u0105 pot\u0119g\u0105”, a nie tylko mniej znacz\u0105cym partnerem Stan\u00f3w Zjednoczonych. W\u0142a\u015bnie w kwestii rzeczywistej niezale\u017cno\u015bci prezydent Francji znajduje silnego sojusznika w osobie Ursuli von der Leyen.<\/p>\n Oboje zgadzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c co do tego, \u017ce je\u015bli Europa nie przejmie kontroli nad algorytmami ameryka\u0144skich korporacji, na kt\u00f3rych ju\u017c dzi\u015b de facto prowadzone s\u0105 kampanie przedwyborcze w krajach Unii Europejskiej, tym samym dobrowolnie przeka\u017ce klucze do europejskich demokracji nowemu rywalowi geopolitycznemu. <\/p>\n Ten ostatni jasno daje do zrozumienia, \u017ce jego nowymi partnerami nie s\u0105 przyw\u00f3dcy broni\u0105cy europejskich warto\u015bci, ale skrajnie prawicowi politycy, kt\u00f3rzy reprezentuj\u0105 pozbawion\u0105 warto\u015bci polityk\u0119 to\u017csamo\u015bciow\u0105 „krwi swoich przodk\u00f3w”. To w\u0142a\u015bnie oni w du\u017cej mierze zawdzi\u0119czaj\u0105 sw\u00f3j sukces ameryka\u0144skim mediom spo\u0142eczno\u015bciowym.<\/p>\n Nie wszyscy zrozumieli <\/p>\n Mozaik\u0119 europejskiego przebudzenia dope\u0142nia niemiecki kanclerz Merz. W Monachium z niezwyk\u0142\u0105 otwarto\u015bci\u0105 odrzuci\u0142 on powojenn\u0105 „niepe\u0142noprawno\u015b\u0107” Niemiec i zale\u017cno\u015b\u0107 od Waszyngtonu. Wojny kulturowe prowadzone przez MAGA nazwa\u0142 niezgodnymi z europejskim postrzeganiem wolno\u015bci. Potwierdzaj\u0105c, \u017ce odby\u0142 rozmowy z francuskimi politykami na temat europejskiego odstraszania nuklearnego<\/a>, kanclerz prze\u0142ama\u0142 ostatnie tabu niemieckiej powojennej polityki bezpiecze\u0144stwa. Merz wysy\u0142a jasny sygna\u0142, \u017ce Niemcy s\u0105 gotowe do budowy europejskiego filaru NATO, kt\u00f3ry b\u0119dzie funkcjonowa\u0142 nawet wtedy, gdy Amerykanie zdecyduj\u0105 si\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 w\u0142asn\u0105 drog\u0105.<\/p>\n W ostatnich miesi\u0105cach cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 o rozpadzie Unii Europejskiej, jej g\u0142\u0119bokiej transformacji lub powstaniu Europy dw\u00f3ch pr\u0119dko\u015bci. Wszystkie te okre\u015blenia odnosz\u0105 si\u0119 do tego samego zjawiska.<\/p>\n Wbrew logice historii, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 pa\u0144stwa i sojusze powstawa\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w w kontek\u015bcie konflikt\u00f3w zbrojnych, UE zrodzi\u0142a si\u0119 z ch\u0119ci wsp\u00f3\u0142pracy handlowej i wsp\u00f3lnego rozwoju. By\u0142o to wyj\u0105tkowe zjawisko w najd\u0142u\u017cszym w historii okresie pokoju w Europie \u2014 cho\u0107 zap\u0142aci\u0142a ona za niego \u017cyciem blisko 70 mln ofiar pierwszej i drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n Polacy to zrozumieli i popieraj\u0105. Wiar\u0119 Czech\u00f3w w europejsk\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 pogrzeba\u0142 Petr Fiala, kt\u00f3ry zrezygnowa\u0142 z obrony swojego kraju przed dzia\u0142aniami dezinformacyjnymi Rosji. Dzi\u015b krajem rz\u0105dzi Andrej Babisz z pi\u0105t\u0105 kolumn\u0105 Kremla w koalicji. B\u0119d\u0105cy jej twarz\u0105 minister spraw zagranicznych Petr Macinka na Monachijskiej Konferencji Bezpiecze\u0144stwa klasycznie da\u0142 si\u0119 o\u015bmieszy\u0107 swojemu polskiemu odpowiednikowi Rados\u0142awowi Sikorskiemu<\/a> [stwierdzi\u0142, \u017ce Komisja Europejska nie ma demokratycznego mandatu, argumentuj\u0105c to brakiem bezpo\u015brednich wybor\u00f3w komisarzy przez obywateli. Na to Sikorski odpowiedzia\u0142, \u017ce sk\u0142ad KE jest zatwierdzany przez demokratycznie wybrany Parlament Europejski].<\/p>\n Robert Fico dokona\u0142 wyboru <\/p>\n