Od lat wiedzieli\u015bmy, \u017ce w pewnym momencie b\u0119dziemy musieli si\u0119ga\u0107 po leki „ostatniej szansy”, takie jak kolistyna, bo standardowe preparaty przestan\u0105 dzia\u0142a\u0107. To, co dzi\u015b obserwujemy, jest w\u0142a\u015bnie konsekwencj\u0105 tamtych zaniedba\u0144. Do b\u0142\u0119d\u00f3w nale\u017ca\u0142o przepisywanie antybiotyk\u00f3w „na wszelki wypadek”, stosowanie preparat\u00f3w o szerokim spektrum zamiast terapii celowanych, zaniedbania podstawowych procedur higieny i brak kompleksowej polityki kontroli zaka\u017ce\u0144.<\/p>\n
Gdzie konkretnie nie wysz\u0142o?<\/p>\n
W wielu obszarach. W podstawowej opiece zdrowotnej lekarze ulegali presji pacjent\u00f3w, presji czasu, przepisuj\u0105c antybiotyki nie zawsze, gdy by\u0142o to potrzebne, asekuracyjnie, na wypadek zaostrzenia objaw\u00f3w. Diagnostyka mikrobiologiczna by\u0142a zbyt wolna albo niedostatecznie dost\u0119pna, wi\u0119c cz\u0119sto nie by\u0142o mo\u017cliwo\u015bci dobrania terapii precyzyjnie. Szpitale zmaga\u0142y si\u0119 z trudno\u015bciami w izolowaniu pacjent\u00f3w skolonizowanych drobnoustrojami wielolekoopornymi, bo brakowa\u0142o miejsc, personelu i procedur. Do tego dochodzi\u0142y wysokie koszty kontroli zaka\u017ce\u0144, takie jak koszty bada\u0144 przesiewowych w kierunku nosicielstwa, koszty personelu, koszty terapii. Starsze, ta\u0144sze antybiotyki przestawa\u0142y dzia\u0142a\u0107, a nowsze leki rezerwowane do terapii zaka\u017ce\u0144 wielolekoopornymi drobnoustrojami by\u0142y niedost\u0119pne, drogie, wymaga\u0142y terapii skojarzonych i wielospecjalistycznych konsultacji. Wszystko to pog\u0142\u0119bia\u0142o problem.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
Raport WIM-PIB pokazuje jednak bardzo konkretne liczby. Jak one wygl\u0105daj\u0105?<\/p>\n
Dane s\u0105 niepokoj\u0105ce. W\u015br\u00f3d nowo przyj\u0119tych pacjent\u00f3w liczba izolacji Klebsiella pneumoniae typu NDM wzros\u0142a a\u017c 3,5-krotnie. Zu\u017cycie antybiotyk\u00f3w w pierwszym kwartale 2025 r. w por\u00f3wnaniu z analogicznym okresem 2024 r. mierzone ilo\u015bci\u0105 dawek nie wzros\u0142o istotnie, jednak jego koszty poszybowa\u0142y o ponad 27 proc. Najwi\u0119kszy skok wydatk\u00f3w odnotowano w lutym 2025 r., gdzie koszty by\u0142y wy\u017csze o ponad 40 proc. ni\u017c rok wcze\u015bniej. Co si\u0119 za tym kryje?<\/p>\n
Wydatki na leki ostatniej szansy i nowe, drogie leki przeciwbakteryjne \u2014 ich koszty w tym kr\u00f3tkim interwale wzros\u0142y z oko\u0142o 400 tys. do ponad 600 tys. z\u0142. Nasza szczeg\u00f3\u0142owa analiza wykaza\u0142a, \u017ce by\u0142y to koszty uzasadnione. Zastosowanie dro\u017cszych terapii wi\u0105za\u0142o si\u0119 ze wskazaniami klinicznymi, ratowaniem zdrowia i \u017cycia pacjent\u00f3w. Niestety, zwi\u0105zane by\u0142o te\u017c z leczeniem analogicznych, jak we wcze\u015bniejszych okresach, zaka\u017ce\u0144, powodowanych analogicznymi gatunkami bakterii, jednak tym razem uzbrojonymi w wi\u0119cej niebezpiecznych mechanizm\u00f3w chroni\u0105cych je przed dzia\u0142aniem lek\u00f3w. St\u0105d konieczno\u015b\u0107 si\u0119gania po te nowe, dro\u017csze.<\/p>\n
Koszty s\u0105 gigantyczne, ale i zagro\u017cenie wielkie\u2026<\/p>\n
Prognozy \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) przewiduj\u0105, \u017ce do 2050 r. liczba zgon\u00f3w pacjent\u00f3w z antybiotykooporno\u015bci\u0105 mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 10 mln zgon\u00f3w rocznie, przewy\u017cszaj\u0105c \u015bmiertelno\u015b\u0107 zwi\u0105zan\u0105 z chorobami nowotworowymi.<\/p>\n
Jakie bakterie s\u0105 dzi\u015b najgro\u017aniejsze?<\/p>\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119 nasze obserwacje, ale te\u017c z raporty ECDC, niepokoi przede wszystkim Klebsiella pneumoniae typu NDM, kt\u00f3ra produkuje metalo-\u00df-laktamazy i jest wyj\u0105tkowo trudna do leczenia. Dlaczego te w\u0142a\u015bnie szczepy wydaj\u0105 si\u0119 najbardziej niebezpieczne? Ich mechanizm oporno\u015bci chroni je przed dzia\u0142aniem karbapenem\u00f3w, nazywanych „lekami ostatniej szansy”, stosowanych w leczeniu ci\u0119\u017ckich zaka\u017ce\u0144. Bakterie te posiadaj\u0105 otoczk\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej „ukrywaj\u0105 si\u0119” przed odpowiedzi\u0105 immunologiczn\u0105 organizmu i s\u0105 bardziej zjadliwe, tzn. \u0142atwiej namna\u017caj\u0105 si\u0119 i rozprzestrzeniaj\u0105 w organizmie, powoduj\u0105c bardziej rozleg\u0142e i niebezpieczne zaka\u017cenia. Poza tym kodowanie i przekazywanie ich oporno\u015bci odbywa si\u0119 m.in. na plazmidach, czyli „ruchomych” fragmentach gen\u00f3w, co warunkuje \u0142atwo\u015b\u0107 ich przekazywania.<\/p>\n
Raporty ECDC podkre\u015blaj\u0105, \u017ce zapadalno\u015b\u0107 na zaka\u017cenia wywo\u0142ane przez Klebsiella pneumoniae wzros\u0142a prawie o 50 proc. w latach 2019-2022. Problem jest wi\u0119c w zasadzie powszechny w ca\u0142ej Europie, co potwierdza skal\u0119 problemu i konieczno\u015b\u0107 pilnych dzia\u0142a\u0144. Oczywi\u015bcie to nie jedyne ryzyko. W\u015br\u00f3d innych zagro\u017ce\u0144 bakteryjnych mo\u017cemy wymieni\u0107 np. Acinetobacter baumannii typu OXA, cz\u0119sto oporny na karbapenemy, a tak\u017ce Escherichia coli niewra\u017cliwa na fluorochinolony i cefalosporyny trzeciej generacji. W grupie bakterii Gram-dodatnich najwi\u0119ksze problemy sprawia MRSA, czyli gronkowiec z\u0142ocisty<\/a> oporny na metycylin\u0119.<\/p>\n Co z pacjentami skolonizowanymi takimi szczepami?<\/p>\n Kolonizacja, mimo \u017ce sama nie oznacza zaka\u017cenia, nie jest stanem oboj\u0119tnym. U takich pacjent\u00f3w w momencie os\u0142abienia odporno\u015bci \u2014 po operacjach, przy procedurach inwazyjnych czy w immunosupresji \u2014 bardzo \u0142atwo dochodzi do rozwini\u0119cia infekcji. To komplikuje leczenie, wyd\u0142u\u017ca czas hospitalizacji, zmusza do stosowania dro\u017cszych lek\u00f3w i bardziej intensywnych procedur.<\/p>\n Pacjenci tacy wymagaj\u0105 nie tylko bardziej rygorystycznych procedur chroni\u0105cych ich samych przed zaka\u017ceniem, ale te\u017c specjalnych procedur minimalizuj\u0105cych mo\u017cliwo\u015b\u0107 dalszego rozprzestrzeniania si\u0119 tych szczep\u00f3w.<\/p>\n Czy polskie szpitale s\u0105 w stanie izolowa\u0107 wszystkich takich chorych?<\/p>\n Niestety, \u015bmia\u0142o mo\u017cna zaryzykowa\u0107 stwierdzenie, \u017ce w skali kraju, ale i ca\u0142ej Europy, pe\u0142na izolacja wszystkich pacjent\u00f3w skolonizowanych, bior\u0105c pod uwag\u0119 narastaj\u0105c\u0105 i niedoszacowan\u0105 skal\u0119 problemu, jest praktycznie niemo\u017cliwa. Brakuje odpowiednich warunk\u00f3w lokalowych i kadrowych. Na oddzia\u0142ach wysokiego ryzyka, takich jak OIOM, chirurgia czy transplantologia, robimy wszystko, by ograniczy\u0107 ryzyko, stosujemy screening, izolacje kontaktowe, \u015brodki ochrony osobistej, szereg zaawansowanych procedur, ale liczba mo\u017cliwo\u015bci izolacji wynikaj\u0105ca z faktycznej skali problemu w skali kraju i Europy jest niewystarczaj\u0105ca.<\/p>\n
![\"MedonetPRO](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/9xOk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9hMGY5NWNmMDcwYzA5MjFiZDc2NTFlYzU4MDEzNGIzNy5wbmeSlQMAA.jpeg\")
<\/a><\/p>\n