{"id":275046,"date":"2026-02-23T19:50:06","date_gmt":"2026-02-23T19:50:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/275046\/"},"modified":"2026-02-23T19:50:06","modified_gmt":"2026-02-23T19:50:06","slug":"tej-klatwy-bali-sie-ekonomisci-wyglada-na-to-ze-czarny-scenariusz-wlasnie-sie-zaczyna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/275046\/","title":{"rendered":"Tej kl\u0105twy bali si\u0119 ekonomi\u015bci! Wygl\u0105da na to, \u017ce czarny scenariusz w\u0142a\u015bnie si\u0119 zaczyna"},"content":{"rendered":"<p data-start=\"453\" data-end=\"716\" data-v-5282dc33=\"\">Z raportu Deloitte wynika, \u017ce sto\u0142eczny rynek biurowy jest ju\u017c nasycony. Na koniec 2025 r. zasoby nowoczesnej powierzchni biurowej wynios\u0142y 6,23 mln mkw., a wolumen\u2026 spad\u0142 o 1 proc. rok do roku. Pow\u00f3d? Celowe wyburzenia starszych budynk\u00f3w oraz wy\u0142\u0105czanie ich z rynku.<\/p>\n<p data-start=\"718\" data-end=\"976\" data-v-5282dc33=\"\">W 2025 r. z u\u017cytkowania wycofano ponad 140 tys. mkw. powierzchni biurowej. Cz\u0119\u015b\u0107 obiekt\u00f3w zmieni funkcj\u0119, inne zostan\u0105 po prostu zburzone. Dotyczy to g\u0142\u00f3wnie budynk\u00f3w sprzed 2000 roku \u2013 energoch\u0142onnych, trudnych do modernizacji, nieatrakcyjnych dla najemc\u00f3w.<\/p>\n<p>Mniej budowy, wi\u0119cej selekcji<\/p>\n<p data-start=\"1013\" data-end=\"1321\" data-v-5282dc33=\"\">Nowych inwestycji jest niewiele. W ubieg\u0142ym roku wydano zaledwie cztery pozwolenia na budow\u0119 biurowc\u00f3w w stolicy Polski, a aktywno\u015b\u0107 deweloper\u00f3w pozostaje ograniczona z powodu niepewno\u015bci popytu \u2013 szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie najmu d\u0142ugoterminowego. Nowa poda\u017c wynios\u0142a tylko ok. 80 tys. mkw., o 15 proc. mniej ni\u017c rok wcze\u015bniej.<\/p>\n<p data-start=\"1323\" data-end=\"1579\" data-v-5282dc33=\"\">Co powstaje? Przede wszystkim projekty najwy\u017cszej klasy, w \u015bcis\u0142ym centrum \u2013 na Woli i w \u015ar\u00f3dmie\u015bciu. Ponad 85 proc. realizowanej powierzchni koncentruje si\u0119 w centralnych lokalizacjach. Peryferia? Tam od lat nie wydaje si\u0119 nawet pozwole\u0144 na nowe biurowce.<\/p>\n<p data-start=\"1581\" data-end=\"1760\" data-v-5282dc33=\"\">P\u00f3ki co eksperci do\u015b\u0107 ostro\u017cnie m\u00f3wi\u0105 o \u201eetapie dojrza\u0142o\u015bci rynku\u201d i selektywnym podej\u015bciu inwestor\u00f3w. W praktyce oznacza to jedno: buduje si\u0119 tylko tam, gdzie jest pewno\u015b\u0107 najemcy i najwy\u017cszy standard.<\/p>\n<p>Od biur do mieszka\u0144<\/p>\n<p data-start=\"1787\" data-end=\"2058\" data-v-5282dc33=\"\">Coraz cz\u0119\u015bciej analizowanym scenariuszem jest konwersja biurowc\u00f3w na mieszkania. W 2025 roku wydano co najmniej trzy decyzje umo\u017cliwiaj\u0105ce tak\u0105 zmian\u0119 funkcji. W wielu przypadkach bardziej op\u0142aca si\u0119 przebudowa\u0107 biuro na apartamentowiec ni\u017c utrzymywa\u0107 pust\u0105 powierzchni\u0119.\u00a0To wyra\u017any sygna\u0142, \u017ce potrzeby rynku si\u0119 zmieni\u0142y.<\/p>\n<p>Czy to w\u0142a\u015bnie \u201ekl\u0105twa biurowc\u00f3w\u201d?<\/p>\n<p data-start=\"2152\" data-end=\"2423\" data-v-5282dc33=\"\">Ekonomi\u015bci od lat przypominaj\u0105 o zjawisku znanym jako \u201eskyscraper curse\u201d \u2013 przekonaniu, \u017ce rekordowe wie\u017cowce cz\u0119sto powstaj\u0105 w szczycie koniunktury, tu\u017c przed spowolnieniem. Gdy kapita\u0142 jest tani, a ambicje ogromne, rosn\u0105 najwy\u017csze budynki. Potem przychodzi weryfikacja.<\/p>\n<p data-start=\"2425\" data-end=\"2625\" data-v-5282dc33=\"\">Czy Warszaw\u0119 dopada w\u0142a\u015bnie taka \u201ekl\u0105twa\u201d? Fakty s\u0105 takie: rynek jest nasycony, popyt ostro\u017cny, starsze biurowce znikaj\u0105 z mapy miasta. Zamiast ekspansji \u2013 selekcja. Zamiast rozmachu \u2013 racjonalizacja.<\/p>\n<p data-start=\"2627\" data-end=\"2731\" data-v-5282dc33=\"\">310-metrowy Varso Tower pozostanie symbolem epoki wielkich ambicji. Pytanie tylko, czy nie by\u0142 te\u017c jej zwie\u0144czeniem.<\/p>\n<p data-start=\"2627\" data-end=\"2731\" data-v-5282dc33=\"\">Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142a &#8222;kl\u0105twa biurowc\u00f3w&#8221;?<\/p>\n<p data-start=\"0\" data-end=\"223\" data-v-5282dc33=\"\">\u201eKl\u0105twa biurowc\u00f3w\u201d to potoczne okre\u015blenie (raczej publicystyczne ni\u017c naukowe) zjawiska, wed\u0142ug kt\u00f3rego budowa rekordowo wysokich, presti\u017cowych wie\u017cowc\u00f3w cz\u0119sto zbiega si\u0119 w czasie z nadchodz\u0105cym kryzysem gospodarczym.\u00a0Najbardziej znana wersja tej teorii to tzw. \u201eskyscraper curse\u201d opisana przez ekonomist\u0119 Andrew Lawrence\u2019a w 1999 r. Zauwa\u017cy\u0142 on, \u017ce:<\/p>\n<ul data-v-5282dc33=\"\">\n<li data-start=\"361\" data-end=\"438\" data-v-5282dc33=\"\">Empire State Building powsta\u0142 w czasie Wielkiego Kryzysu,<\/li>\n<li data-start=\"441\" data-end=\"534\" data-v-5282dc33=\"\">Petronas Towers uko\u0144czono tu\u017c przed azjatyckim kryzysem finansowym,<\/li>\n<li data-start=\"537\" data-end=\"637\" data-v-5282dc33=\"\">Burj Khalifa otwarto w czasie globalnego kryzysu finansowego 2008\u20132009.<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"639\" data-end=\"892\" data-v-5282dc33=\"\">Interpretacja jest taka: kiedy gospodarka jest przegrzana, kapita\u0142 jest tani, a ambicje \u2013 ogromne, inwestorzy podejmuj\u0105 najbardziej spektakularne i ryzykowne projekty. Rekordowy wie\u017cowiec staje si\u0119 symbolem szczytu boomu\u2026 po kt\u00f3rym przychodzi za\u0142amanie.<\/p>\n<p data-start=\"894\" data-end=\"1099\" data-v-5282dc33=\"\">Oczywi\u015bcie to bardziej ciekawa korelacja ni\u017c twarde prawo ekonomii \u2013 ale w debacie publicznej \u201ekl\u0105twa biurowc\u00f3w\u201d bywa przywo\u0142ywana jako sygna\u0142 ostrzegawczy przed nadmiernym optymizmem i ba\u0144k\u0105 inwestycyjn\u0105. W czasie gdy budowano w Warszawie Varso Tower sprawa s\u0142ynnej &#8222;kl\u0105twy&#8221; by\u0142o nader cz\u0119sto przywo\u0142ywana, a dzi\u015b okazuje si\u0119, \u017ce zawiera\u0142a w sobie niestety ca\u0142kiem sporo prawdy.\u00a0<\/p>\n<p data-start=\"894\" data-end=\"1099\" data-v-5282dc33=\"\">\u017ar. wPolsce24 za PAP<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z raportu Deloitte wynika, \u017ce sto\u0142eczny rynek biurowy jest ju\u017c nasycony. Na koniec 2025 r. zasoby nowoczesnej powierzchni&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":275047,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[16],"tags":[11752,113,112,8426,11755,11753,11750,11754,42,38,40,39,41,11751],"class_list":["post-275046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-biznes","tag-aktualnosci-polska-2024","tag-biznes","tag-business","tag-najnowsze","tag-najnowsze-newsy-wpolsce24","tag-najnowsze-wiadomosci","tag-najswiezsze-newsy-pl-swiat","tag-nowe-artykuly","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-wideo-komentarzewpolsce24-tv"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116121686762948868","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/275046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=275046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/275046\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/275047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=275046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=275046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=275046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}