{"id":27784,"date":"2025-10-02T11:20:09","date_gmt":"2025-10-02T11:20:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/27784\/"},"modified":"2025-10-02T11:20:09","modified_gmt":"2025-10-02T11:20:09","slug":"shutdown-zbiera-zniwo-setki-tysiecy-amerykanow-drza-o-swoja-prace-noblista-nie-gryzie-sie-w-jezyk-rzad-kierowany-przez-oligarchow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/27784\/","title":{"rendered":"Shutdown zbiera \u017cniwo: setki tysi\u0119cy Amerykan\u00f3w dr\u017c\u0105 o swoj\u0105 prac\u0119. Noblista nie gryzie si\u0119 w j\u0119zyk. „Rz\u0105d kierowany przez oligarch\u00f3w”"},"content":{"rendered":"

W wyniku nieporozumie\u0144 mi\u0119dzy Demokratami i Republikanami rz\u0105d federalny USA zosta\u0142 w \u015brod\u0119 sparali\u017cowany (tzw. shutdown) i zosta\u0142 zmuszony do zawieszenia wykonywania wi\u0119kszo\u015bci swoich zada\u0144.<\/p>\n

Wed\u0142ug agencji Reutera jest to pi\u0119tnasty impas od 1981 r. Najd\u0142u\u017cszy „shutdown” w historii USA trwa\u0142 35 dni i mia\u0142 miejsce podczas pierwszej kadencji Donalda Trumpa w Bia\u0142ym Domu, mi\u0119dzy grudniem 2018 a styczniem 2019 r. W\u00f3wczas sp\u00f3r dotyczy\u0142 bezpiecze\u0144stwa granic, a teraz \u2014 ochrony opieki zdrowotnej. Zdaniem ekonomist\u00f3w nic nie wskazuje na to, aby w najbli\u017cszym czasie uda\u0142o si\u0119 wypracowa\u0107 rozwi\u0105zanie<\/p>\n

Demokraci nie zag\u0142osowali nad kr\u00f3tkoterminowym \u015brodkiem wydatkowym zaproponowanym przez Republikan\u00f3w, kt\u00f3ry utrzyma\u0142by rz\u0105d federalny USA do 21 listopada. Pow\u00f3d? Prawica odm\u00f3wi\u0142a uwzgl\u0119dnienia przed\u0142u\u017cenia \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych dla niekt\u00f3rych kategorii pacjent\u00f3w. Zgodnie z planem maj\u0105 one wygasn\u0105\u0107 pod koniec tego roku. W\u015br\u00f3d nich jest przed\u0142u\u017cenie dotacji udzielanych w ramach tzw. Obamacare, ustawy o ochronie pacjent\u00f3w uchwalonej za czas\u00f3w by\u0142ego prezydenta Baracka Obam\u0119.<\/p>\n

\"MikeAnna Moneymaker \/ GETTY IMAGES NORTH AMERICA \/ Getty Images via AFP \/ AFP<\/p>\n

Mike Johnson, spiker Izby Reprezentant\u00f3w, i Chuck Schumer, lider Demokrat\u00f3w w Senacie. Waszyngton, 17 grudnia 2024 r.<\/p>\n

Spiker Izby Reprezentant\u00f3w Mike Johnson oskar\u017cy\u0142 Demokrat\u00f3w o „polityczne gierki z \u017cyciem i \u015brodkami do \u017cycia Amerykan\u00f3w”. \u2014 Chc\u0105 nas tylko zastraszy\u0107. A to im si\u0119 nie uda \u2014 odpowiedzia\u0142 Chuck Schumer, lider Demokrat\u00f3w w Senacie.<\/p>\n

Chocia\u017c partia Donalda Trumpa ma wi\u0119kszo\u015b\u0107 w obu izbach Kongresu USA, uchwalenie ustawy bud\u017cetowej wymaga wi\u0119kszo\u015bci 60 ze 100 senator\u00f3w. Tymczasem Republikanie maj\u0105 w Senacie tylko 53 miejsca.<\/p>\n

Agencje rz\u0105dowe ostrzeg\u0142y, \u017ce shutdown b\u0119dzie mia\u0142 dalekosi\u0119\u017cne skutki, od niemo\u017cno\u015bci p\u0142acenia kontrolerom ruchu lotniczego i personelowi wojskowemu po mo\u017cliwe zwolnienia 740 tys. pracownik\u00f3w federalnych. Nawet ameryka\u0144skie ambasady ograniczaj\u0105 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 z powodu braku pieni\u0119dzy.<\/a><\/p>\n

\u2014 Podczas shutdownu mo\u017cemy robi\u0107 nieodwracalne rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 dla nich [Demokrat\u00f3w \u2014 red.] niekorzystne, takie jak zwalnianie du\u017cej liczby ludzi, pozbywanie si\u0119 rzeczy, kt\u00f3re oni lubi\u0105, eliminowanie program\u00f3w, kt\u00f3re lubi\u0105 \u2014 ostrzeg\u0142 prezydent Trump.<\/p>\n

Wed\u0142ug sonda\u017cu przeprowadzonego przez pracowni\u0119 Marist Poll we wtorek wieczorem, jeszcze przed rozpocz\u0119ciem shutdownu, 38 proc. obwinia\u0142o Republikan\u00f3w, a 27 proc. Demokrat\u00f3w, przy czym 31 proc. wskazuje palcem na obie partie.<\/p>\n

\"KapitolBonnie Cash\/UPI Photo via Newscom \/ PAP<\/p>\n

Kapitol Stan\u00f3w Zjednoczonych w pierwszym dniu shutdownu, 1 pa\u017adziernika 2025 r.<\/p>\n

Zapytany, czy obawia si\u0119, \u017ce Trump mo\u017ce spowodowa\u0107 trwa\u0142e szkody w ameryka\u0144skiej administracji federalnej, demokratyczny senator Sheldon Whitehouse z Rhode Island odpowiedzia\u0142, wed\u0142ug CNN: \u2014 Oczywi\u015bcie, kto by si\u0119 nie obawia\u0142? Mamy u w\u0142adzy szale\u0144ca.<\/p>\n

Joseph E. Stiglitz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii, obwini\u0142 za parali\u017c bud\u017cetowy „rz\u0105d kierowany przez oligarch\u00f3w, kt\u00f3rzy nie dbaj\u0105 o najbiedniejszych”.<\/p>\n

\u2014 Republikanie woleli shutdown ni\u017c dost\u0119p do opieki zdrowotnej dla biednych \u2014 skomentowa\u0142 ameryka\u0144ski ekonomista w wywiadzie dla AFP w \u015brod\u0119 na marginesie debaty we francuskim Zgromadzeniu Narodowym na temat opodatkowania maj\u0105tku najbogatszych.<\/p>\n

\"JosephEPA\/ELVIS GONZALEZ \/ PAP<\/p>\n

Joseph Stiglitz podczas seminarium „Przysz\u0142o\u015b\u0107 demokracji: dlaczego ma to znaczenie?”. Santiago de Chile, 22 lipca 2025 r.<\/p>\n

Wed\u0142ug Stiglitza „Demokraci domagali si\u0119 jedynie dost\u0119pu do opieki zdrowotnej dla bardzo biednych i kontynuacji Obamacare”.<\/p>\n

Parali\u017c fiskalny „jest tym, co otrzymujecie, gdy macie rz\u0105d kierowany przez oligarch\u00f3w, kt\u00f3rzy nie dbaj\u0105 o najbiedniejszych ludzi w twoim spo\u0142ecze\u0144stwie”, utrzymywa\u0142 ekonomista, by\u0142y doradca administracji Billa Clintona \u015bwiatopogl\u0105dowo bliski Demokratom.<\/p>\n

Z kolei Donald Trump utrzymuje, \u017ce to Demokraci „chc\u0105 wszystko zamkn\u0105\u0107, a nie my”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W wyniku nieporozumie\u0144 mi\u0119dzy Demokratami i Republikanami rz\u0105d federalny USA zosta\u0142 w \u015brod\u0119 sparali\u017cowany (tzw. shutdown) i zosta\u0142…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":27785,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,58,66,27,67,8333,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,40,41,47,7790,59,80,29,30,50,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-27784","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-donald_trump_prezydent_usa","12":"tag-give_me_perspective","13":"tag-headlines","14":"tag-intextvideo_splayer","15":"tag-joseph_stiglitz","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-new_header","21":"tag-news","22":"tag-onet3","23":"tag-onet3d","24":"tag-onet3d_2i","25":"tag-phx","26":"tag-polish","27":"tag-polski","28":"tag-screening_general","29":"tag-shutdown","30":"tag-stany_zjednoczone_usa","31":"tag-swiat","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-v2021","35":"tag-wiadomosci","36":"tag-world","37":"tag-world-news","38":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27784","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27784"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27784\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}