Kreml powiela metody stosowane przez przyw\u00f3dc\u00f3w Zwi\u0105zku Radzieckiego.<\/p>\n
Blokada Telegramu w Rosji<\/a> od 1 kwietnia nieuchronnie pogorszy jako\u015b\u0107 \u017cycia wielu os\u00f3b. Jednocze\u015bnie jednak zak\u0142\u00f3ci r\u00f3wnie\u017c proces rozpowszechniania rosyjskiej propagandy \u2014 wiele prokremlowskich medi\u00f3w aktywnie korzysta bowiem z tej aplikacji do przekazywania swoich komunikat\u00f3w. Tak\u017ce wiele popularnych na Telegramie kana\u0142\u00f3w popieraj\u0105cych wojn\u0119 dzia\u0142a wy\u0142\u0105cznie na tej platformie. Co jednak najwa\u017cniejsze \u2014 r\u00f3wnie\u017c rosyjskie wojska walcz\u0105ce w Ukrainie cz\u0119sto komunikuj\u0105 si\u0119 za po\u015brednictwem Telegrama.<\/p>\n W tym sensie obecna sytuacja przypomina czasy radzieckie, kiedy w\u0142adze pr\u00f3bowa\u0142y zak\u0142\u00f3ca\u0107 nadawanie zachodnich stacji radiowych. One r\u00f3wnie\u017c d\u0105\u017cy\u0142y do ograniczenia wp\u0142ywu zachodnich informacji i kultury na spo\u0142ecze\u0144stwo. I r\u00f3wnie\u017c nie\u015bwiadomie uderza\u0142y we w\u0142asny system nadawania propagandy.<\/p>\n Radiowa rewolucja<\/p>\n 10 lat po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej Zwi\u0105zek Radziecki rozpocz\u0105\u0142 kampani\u0119 maj\u0105c\u0105 na celu upowszechnienie radia w\u015br\u00f3d mas. Chocia\u017c w 1955 r. w kraju by\u0142o zaledwie 33 mln odbiornik\u00f3w radiowych, dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej liczba ta si\u0119 podwoi\u0142a. Miejsce g\u0142o\u015bnik\u00f3w instalowanych na ulicach zaj\u0119\u0142y prywatne odbiorniki bezprzewodowe. O ile wi\u0119c wcze\u015bniej s\u0142uchanie radia by\u0142o do\u015bwiadczeniem zbiorowym, wtedy sta\u0142o si\u0119 indywidualn\u0105 rozrywk\u0105, kt\u00f3r\u0105 znacznie trudniej by\u0142o w\u0142adzom monitorowa\u0107 lub kontrolowa\u0107.<\/p>\n Ponadto odbiorniki te mia\u0142y powa\u017cn\u0105 „wad\u0119” polegaj\u0105c\u0105 na tym, \u017ce mog\u0142y odbiera\u0107 transmisje kr\u00f3tkofalowe. A to \u2014 jak skar\u017cy\u0142 si\u0119 szef Komitetu Informacji Radiowej przy Radzie Ministr\u00f3w ZSRR \u2014 oznacza\u0142o, \u017ce opr\u00f3cz program\u00f3w radzieckich ludzie mogli s\u0142ucha\u0107 zagranicznych audycji wyg\u0142aszaj\u0105cych „nikczemne oszczerstwa pod adresem Zwi\u0105zku Radzieckiego”.<\/p>\n Niemniej jednak radzieckie w\u0142adze kontynuowa\u0142y proces produkcji odbiornik\u00f3w kr\u00f3tkofalowych. Ich wprowadzenie na rynek by\u0142o bowiem najskuteczniejszym sposobem dotarcia z radiem do mas, zw\u0142aszcza w wioskach bez elektryczno\u015bci i infrastruktury \u2014 tam r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142a\u0142y bowiem odbiorniki kr\u00f3tkofalowe.<\/p>\n W 1958 r. Komitet Centralny Partii Komunistycznej przeprowadzi\u0142 dochodzenie, kt\u00f3re wykaza\u0142o, \u017ce a\u017c 85 proc. radioodbiornik\u00f3w kr\u00f3tkofalowych w kraju znajdowa\u0142o si\u0119 w europejskiej cz\u0119\u015bci ZSRR, gdzie, jak zauwa\u017cyli urz\u0119dnicy, „nie by\u0142o nic do s\u0142uchania poza radiem wroga”.<\/p>\n Pod koniec lat 50. XX w. na terytorium Zwi\u0105zku Radzieckiego mo\u017cna by\u0142o odbiera\u0107 oko\u0142o 60 zagranicznych stacji radiowych. Gdy w\u0142adze to odkry\u0142y, szybko zacz\u0119\u0142y je zak\u0142\u00f3ca\u0107. By\u0142 to jednak niezwykle kosztowny proces \u2014 wed\u0142ug urz\u0119dnik\u00f3w Komitetu Centralnego kosztowa\u0142 pa\u0144stwo „setki milion\u00f3w rubli” i przekracza\u0142 \u0142\u0105czne wydatki na nadawanie program\u00f3w krajowych i mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n Ws\u0142uchani w zachodni g\u0142os<\/p>\n Pomimo tych wysi\u0142k\u00f3w „g\u0142osy wroga” nadal mo\u017cna by\u0142o z \u0142atwo\u015bci\u0105 us\u0142ysze\u0107 w wielu miejscach poza Moskw\u0105 i Leningradem. W rzeczywisto\u015bci zak\u0142\u00f3canie cz\u0119sto uniemo\u017cliwia\u0142o r\u00f3wnie\u017c odbi\u00f3r radia radzieckiego, co sprawia\u0142o, \u017ce system dzia\u0142a\u0142 przeciwko sobie. W efekcie „radio wroga” by\u0142o dla wielu w zasadzie jedynym dost\u0119pnym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji. Cz\u0142onkowie ko\u0142choz\u00f3w s\u0142uchali w swoich wioskach G\u0142osu Ameryki i BBC.<\/p>\n \u2014 S\u0142uchali\u015bmy nawet radia watyka\u0144skiego, kt\u00f3re informowa\u0142o o tym, co dzia\u0142o si\u0119 w Zwi\u0105zku Radzieckim. I nie przeszkadza\u0142o nam, \u017ce prezenter na koniec m\u00f3wi\u0142 „niech B\u00f3g ci\u0119 b\u0142ogos\u0142awi” \u2014 wspomina rosyjski historyk Siergiej Iwanow.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n W 1953 r. Rada Ministr\u00f3w og\u0142osi\u0142a, \u017ce przyspieszy budow\u0119 stacji zak\u0142\u00f3caj\u0105cych sygna\u0142 radiowy. W odpowiedzi nadawcy z USA, Wielkiej Brytanii i innych kraj\u00f3w opracowali skuteczne sposoby omijania blokad, takie jak nadawanie na falach o d\u0142ugo\u015bci jak najbardziej zbli\u017conej do fal u\u017cywanych przez stacje radzieckie. Chocia\u017c ZSRR budowa\u0142 coraz wi\u0119cej stacji zak\u0142\u00f3caj\u0105cych, w po\u0142owie lat 50. sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce strona radziecka toczy przegran\u0105 walk\u0119.<\/p>\n Jeden z radzieckich urz\u0119dnik\u00f3w przyzna\u0142, \u017ce nawet przy „nieograniczonych funduszach” ca\u0142kowite odci\u0119cie ZSRR od zagranicznych stacji radiowych by\u0142oby niemo\u017cliwe, a zak\u0142\u00f3canie sygna\u0142u grozi\u0142o parali\u017cem w\u0142asnej sieci radiowej Zwi\u0105zku Radzieckiego.<\/p>\n Wielu obywateli ZSRR r\u00f3wnie\u017c aktywnie pr\u00f3bowa\u0142o s\u0142ucha\u0107 zagranicznych stacji radiowych. W latach 60. i 70. wielu z nich kupowa\u0142o wysokiej jako\u015bci radia, takie jak \u0142otewskie radioodbiorniki Spidola lub, je\u015bli by\u0142y dost\u0119pne, niemieckie Grundigi. Ludzie k\u0142adli odbiorniki na boku, odwracali je do g\u00f3ry nogami, wystawiali anteny przez okna, a nawet wyje\u017cd\u017cali z miast do swoich daczy \u2014 po to, by unikn\u0105\u0107 zak\u0142\u00f3ce\u0144 audycji.<\/p>\n