By\u0142y premier Czech Andrej Babisz pojawia si\u0119 zazwyczaj w lu\u017anych swetrach, czarnych bluzach z kapturem z jego inicja\u0142ami, lub w T-shirtach z has\u0142ami politycznymi: „Czechy, wszystko dla ciebie” czy „Czechy \u2014 przeciw zielonemu szale\u0144stwu”. W codziennym wygl\u0105dzie stawia na d\u017cinsy, sneakersy lub tanie buty ze sztucznej sk\u00f3ry.<\/p>\n
W kampanii wyborczej Babisz rzadko staje na wielkiej scenie. Woli bezpo\u015bredni kontakt z wyborcami. Przemawia bezpo\u015brednio do niewielkich grup lub z platformy samochodu kampanijnego. U\u015bmiecha si\u0119, rozdaje autografy, robi selfie i podaje r\u0119k\u0119. Im d\u0142u\u017cej trwa spotkanie, tym bardziej \u017cywio\u0142owy staje si\u0119 71-letni miliarder i by\u0142y premier Czech.<\/p>\n
Babisza por\u00f3wnuje si\u0119 czasem do Donalda Trumpa, Silvio Berlusconiego czy Viktora Orbana. W rzeczywisto\u015bci jednak wypracowa\u0142 w\u0142asny, czeski model populizmu. Po wyborach do Izby Poselskiej 3\u20134 pa\u017adziernika 2025, gdzie jego partia ANO zmierza do pewnego zwyci\u0119stwa, sam Babisz niemal na pewno wr\u00f3ci na stanowisko premiera.<\/p>\n
Babisz \u2014 zbuntowany outsider <\/p>\n
Andrej Babisz w swoich wyst\u0105pieniach najcz\u0119\u015bciej krytykuje „system” i „skorumpowanych polityk\u00f3w”. Twierdzi, \u017ce establishment polityczny jest niekompetentny, biurokratyczny i nieskuteczny. Nie szanuje ludzi i dzieli mi\u0119dzy siebie stanowiska pa\u0144stwowe, k\u0142amie, oszukuje i marnuje pieni\u0105dze. Natomiast on, Babisz, zarz\u0105dza\u0142by pa\u0144stwem jak firm\u0105, a s\u0142uszno\u015b\u0107 jego dzia\u0142a\u0144 potwierdza jego sukces jako przedsi\u0119biorcy. On, Babisz, s\u0142ucha\u0142by obywateli, uporz\u0105dkowa\u0142by kraj w ich imieniu i pom\u00f3g\u0142by im \u017cy\u0107 dobrze i godnie.<\/p>\n
Chocia\u017c miliarder w bluzie z kapturem przedstawia si\u0119 jako buntowniczy outsider, a w swoich przem\u00f3wieniach jako rzecznik ubogich i poni\u017canych, sam przez ca\u0142e \u017cycie nale\u017ca\u0142 do establishmentu. Urodzony na S\u0142owacji, dorasta\u0142 w czasach komunistycznej dyktatury w rodzinie nale\u017c\u0105cej do nomenklatury. Jego ojciec by\u0142 urz\u0119dnikiem ds. handlu zagranicznego, Babisz mieszka\u0142 przez pewien czas w Szwajcarii i Francji. Po maturze w Genewie studiowa\u0142 ekonomi\u0119 w Bratys\u0142awie, a nast\u0119pnie pracowa\u0142 w handlu zagranicznym, mi\u0119dzy innymi w Maroku.<\/p>\n
Zagadkowa kariera w „dzikich latach 90.” <\/p>\n
Jego do dzi\u015b tajemniczy awans do grona najbogatszych obywateli Czech rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w „dzikich latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych”. W 1995 r. sta\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem holdingu rolno-chemicznego Agrofert, kt\u00f3rym do tej pory kierowa\u0142 jako dyrektor. Babisz rozpowszechnia kilka wersji wydarze\u0144, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do tego przej\u0119cia. Wszystkie s\u0105 niejasne i nieprzekonuj\u0105ce.<\/p>\n
Agrofert obejmuje obecnie oko\u0142o 250 firm na ca\u0142ym \u015bwiecie, w tym SKW Stickstoffwerke Piesteritz oraz przemys\u0142owe piekarnie Lieken i WIBAGE w Niemczech. Maj\u0105tek Babisza szacuje si\u0119 na oko\u0142o 3,5 mld dolar\u00f3w.<\/p>\n
Wed\u0142ug w\u0142asnych s\u0142\u00f3w miliardera, do zaj\u0119cia si\u0119 polityk\u0105 sk\u0142oni\u0142y go rzekomo trudne do zniesienia warunki panuj\u0105ce w Czechach \u2014 korupcja, biurokracja, zast\u00f3j reform. W 2011 r. za\u0142o\u017cy\u0142 ruch ANO, skr\u00f3t od „Ruch niezadowolonych obywateli”, a jednocze\u015bnie jest to czeskie s\u0142owo oznaczaj\u0105ce „tak”. Od tego czasu najwa\u017cniejszym has\u0142em ANO jest: „Tak, b\u0119dzie lepiej!” i obietnica partii polega przede wszystkim na tym, \u017ce jej lider Andrej Babisz naprawi wszystko w kraju.<\/p>\n
Afera \u2014 bocianie gniazdo <\/p>\n
Wyborcy dali Babiszowi szans\u0119. W latach 2014\u20132017 szef ANO by\u0142 ministrem finans\u00f3w, a od 2017 do 2021 roku pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 premiera Republiki Czeskiej. Zamiast uporz\u0105dkowa\u0107 sytuacj\u0119, miliarder przysporzy\u0142 krajowi nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 debat na temat w\u0142asnych oszustw i afer korupcyjnych. Symbolicznym przyk\u0142adem jest sprawa tzw. „Bocianiego gniazda”. Chodzi o o\u015brodek wellness pod Prag\u0105, na kt\u00f3ry Babisz otrzyma\u0142 dotacje unijne dzi\u0119ki oszuka\u0144czej sztuczce. Oficjalnie wyodr\u0119bni\u0142 on na pewien czas firm\u0119 ze swojego imperium Agrofert, aby mog\u0142a spe\u0142ni\u0107 kryteria kwalifikuj\u0105ce j\u0105 do otrzymania dotacji.<\/p>\n
Od prawie dziesi\u0119ciu lat trwa \u015bledztwo w tej sprawie, a wyroki s\u0105 wydawane po wielokro\u0107. W czerwcu tego roku s\u0105d w Pradze nakaza\u0142 ponowne rozpatrzenie ca\u0142ej sprawy. W mi\u0119dzyczasie przerodzi\u0142a si\u0119 ona w tragedi\u0119 rodzinn\u0105. Babisz najwyra\u017aniej wykorzysta\u0142 do cel\u00f3w prawnych imi\u0119 swojego syna bez jego wiedzy. Kiedy Andrej Babisz jr. oskar\u017cy\u0142 ojca o zlecenie porwania go, aby uniemo\u017cliwi\u0107 mu zeznania przed \u015bledczymi, ten publicznie o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce jego syn jest chory psychicznie.<\/p>\n
Afery Babisza zajmuj\u0105 Czech\u00f3w <\/p>\n
Sprawa Bocianiego gniazda by\u0142a tylko wierzcho\u0142kiem g\u00f3ry lodowej. Miliarder od lat pojawia si\u0119 na pierwszych stronach gazet z powodu konfliktu interes\u00f3w, domniemanego uchylania si\u0119 od p\u0142acenia podatk\u00f3w i afer korupcyjnych, wywierania wp\u0142ywu na media oraz swojej przesz\u0142o\u015bci w komunistycznych s\u0142u\u017cbach bezpiecze\u0144stwa Czechos\u0142owacji.<\/p>\n
Swoj\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 Agrofert Holding przekaza\u0142 w 2017 r. sp\u00f3\u0142ce powierniczej. S\u0105d stwierdzi\u0142 p\u00f3\u017aniej, \u017ce w ten spos\u00f3b ukrywa\u0142 sprawowanie funkcji w\u0142a\u015bciciela. W 2023 r. z powodu ustawy o konflikcie interes\u00f3w Babisz musia\u0142 sprzeda\u0107 swoje przedsi\u0119biorstwa medialne, w tym jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych czeskich grup medialnych MAFRA.<\/p>\n
Podobnie jak wszyscy populi\u015bci, od dawna podburza przeciwko imigrantom, a ostatnio tak\u017ce przeciwko ukrai\u0144skim uchod\u017acom wojennym. Sam jednak zatrudnia w swoim imperium biznesowym wielu pracownik\u00f3w z kraj\u00f3w spoza UE, takich jak Wietnam czy Ukraina, cz\u0119sto w nieludzkich warunkach.<\/p>\n
Jako agent „Bures” w s\u0142u\u017cbach specjalnych <\/p>\n
W S\u0142owacji zosta\u0142o prawnie, s\u0105dowo i niepodwa\u017calnie udowodnione, \u017ce Babisz pracowa\u0142 niegdy\u015b jako agent „Bures” dla czechos\u0142owackiej s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa StB. Jednak on sam do dzi\u015b temu zaprzecza i gorzko narzeka na oszczerstwa pod swoim adresem.<\/p>\n
Zawsze, kiedy pojawiaj\u0105 si\u0119 kontrowersje wok\u00f3\u0142 jego osoby, Babisz t\u0142umaczy si\u0119, \u017ce „nie zrobi\u0142 nic nielegalnego”. Albo \u017ce „system” chce si\u0119 na nim zem\u015bci\u0107 i zniszczy\u0107 go. Od czasu do czasu w Czechach dochodzi\u0142o do masowych protest\u00f3w przeciwko Babiszowi i demonstracji na rzecz „czystego kraju”. Wed\u0142ug miliardera by\u0142y to dzia\u0142ania propagandowe jego wrog\u00f3w.<\/p>\n
Oportunistyczna wersja populisty <\/p>\n
W przeciwie\u0144stwie do swojego przyjaciela Viktora Orbana Babisz nie jest \u015bmiertelnym wrogiem Unii Europejskiej. Potrzebuje jej dla swojego imperium biznesowego. Nie jest te\u017c rzecznikiem W\u0142adimira Putina, ale kiedy chodzi o wsparcie militarne dla Ukrainy, odmawia: „Jestem dyplomat\u0105, a nie \u017co\u0142nierzem”. Jak dot\u0105d nie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci politycznych, aby przebudowa\u0107 Czechy, ale nie jest jasne, czy w og\u00f3le tego chce. By\u0107 mo\u017ce d\u0105\u017cy jedynie do uzyskania immunitetu szefa rz\u0105du, aby nie musie\u0107 ju\u017c stawia\u0107 si\u0119 na przes\u0142uchaniach i w s\u0105dzie. Jest on ug\u0142adzon\u0105, a wed\u0142ug niekt\u00f3rych obserwator\u00f3w oportunistyczn\u0105 wersj\u0105 populisty.<\/p>\n
Babisz to niespokojny cz\u0142owiek z ogromnym ego. Autorowi tego tekstu Babisz kiedy\u015b powiedzia\u0142, \u017ce prawie nie sypia i „zawsze musi co\u015b robi\u0107”. I \u017ce tak naprawd\u0119 \u017ca\u0142uje, \u017ce zaj\u0105\u0142 si\u0119 polityk\u0105. Ale jak twierdzi, ludzie w Czechach go potrzebuj\u0105 i nie mo\u017ce ich przecie\u017c zostawi\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"By\u0142y premier Czech Andrej Babisz pojawia si\u0119 zazwyczaj w lu\u017anych swetrach, czarnych bluzach z kapturem z jego inicja\u0142ami,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":28174,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,311,27,369,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,40,41,47,80,29,30,50,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-28173","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-deutsche_welle","11":"tag-headlines","12":"tag-kk","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-new_header","18":"tag-news","19":"tag-onet3","20":"tag-onet3d","21":"tag-onet3d_2i","22":"tag-phx","23":"tag-polish","24":"tag-polski","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-v2021","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28173"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28173\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}