Pomys\u0142odawc\u0105 budowy obiektu na Butorowym Wierchu by\u0142 Tadeusz Kasprzycki \u2014 genera\u0142 Wojska Polskiego i minister spraw wojskowych, prywatnie zi\u0119\u0107 prezydenta RP Ignacego Mo\u015bcickiego.<\/p>\n
Oficjalnie mia\u0142 tu powsta\u0107 reprezentacyjny pensjonat „Salamandra”. Nieoficjalnie mia\u0142a to by\u0107 prywatna przysta\u0144 dla genera\u0142a i jego kochanki, aktorki i finalistki Miss Polonia 1930 \u2014 Zofii Kajzer\u00f3wny. W Warszawie inwestycj\u0119 nazywano z\u0142o\u015bliwie mianem „Kajzerhofu” jeszcze przed wylaniem fundament\u00f3w.<\/p>\n
Kulisy budowy <\/p>\n
Prace budowlane rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 pod koniec 1937 r. Jak wynika z bada\u0144 historyk\u00f3w, teren pod will\u0119 scalono z czternastu dzia\u0142ek. Trzyna\u015bcie z nich wykupiono, a czternast\u0105 przej\u0119to przymusowo po s\u0105dowym ubezw\u0142asnowolnieniu w\u0142a\u015bcicielki \u2014 informuje serwis Murator Plus. To tylko jeden z element\u00f3w kontrowersji, kt\u00f3re towarzyszy\u0142y tej inwestycji od pocz\u0105tku.<\/p>\n
Do budowy „Salamandry” wykorzystywano wojskowy sprz\u0119t i \u017co\u0142nierzy oddelegowanych rzekomo do innych zada\u0144. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich by\u0142a przekonana, \u017ce pracuje przy realizacji odcinka szlaku im. Pi\u0142sudskiego i przy Oficerskim Domu Wypoczynkowym. Tymczasem wojskowe ci\u0119\u017car\u00f3wki zwozi\u0142y materia\u0142y na prywatn\u0105 inwestycj\u0119 genera\u0142a. Skandal wisia\u0142 w powietrzu, lecz wybuch wojny przerwa\u0142 zar\u00f3wno budow\u0119, jak i plotki.<\/p>\n
Modernistyczna per\u0142a <\/p>\n
„Autorem projektu \u00bbSalamandry\u00ab by\u0142 warszawski architekt in\u017c. Aleksander Wi\u0119ckowski, absolwent Politechniki w Zurychu. Zaproponowa\u0142 bry\u0142\u0119 na planie litery T, z p\u0142askim dachem, tarasowo cofaj\u0105cymi si\u0119 kondygnacjami i du\u017cymi przeszkleniami otwieraj\u0105cymi widok na Tatry” \u2014 czytamy na stronie Marshallre. Elewacje ob\u0142o\u017cono kamieniem i otoczakami z pobliskich potok\u00f3w. By\u0142a to architektura nowoczesna, bliska funkcjonalizmowi i organicznemu modernizmowi, wyra\u017anie odcinaj\u0105ca si\u0119 od stylu zakopia\u0144skiego.<\/p>\n
Willa mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 wizyt\u00f3wk\u0105 regionu przed planowanymi w 1939 r. mistrzostwami \u015bwiata w narciarstwie klasycznym. Ambicje by\u0142y du\u017ce, bo budynek mia\u0142 \u015bwiadczy\u0107 o randze Zakopanego jako nowoczesnego kurortu.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
Romans, samob\u00f3jstwo, wojna i ucieczka <\/p>\n
Do 1939 r. inwestycji nie uko\u0144czono. Przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej jawny zwi\u0105zek genera\u0142a z m\u0142odsz\u0105 od niego o 20 lat aktork\u0105 doprowadzi\u0142 do samob\u00f3jstwa \u017cony Kasprzyckiego \u2014 Marii. Po tym zdarzeniu syn genera\u0142a zerwa\u0142 z nim wszelkie kontakty. Kasprzycki by\u0142 te\u017c oficjalnie krytykowany zar\u00f3wno przez polityk\u00f3w, jak i najwy\u017cszych przedstawicieli wojskowych, a tak\u017ce zwyk\u0142ych ludzi.<\/p>\n
Kiedy wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa gen. Kasprzycki, zamiast ratowa\u0107 ojczyzn\u0119, uciek\u0142 z Kajzer\u00f3wn\u0105 do Rumunii \u2014 podaje serwis Nasza Historia. Co prawda, w 1944 r. chcia\u0142 wr\u00f3ci\u0107 i walczy\u0107, ale dowiedzia\u0142 si\u0119 wtedy, \u017ce jest odpowiedzialny za dotychczasowy, niekorzystny dla Polski przebieg wojny i ojczyzna go nie potrzebuje. Wtedy przeprowadzi\u0142 si\u0119 razem z Zofi\u0105 do Kanady, a jego wojskowa kariera definitywnie si\u0119 sko\u0144czy\u0142a.<\/p>\n
Wyw\u0142aszczenie i przebudowy <\/p>\n
Porzucona inwestycja Kasprzyckiego w Ko\u015bcielisku przetrwa\u0142a okupacj\u0119 w stanie surowym. W 1950 r. formalnie wyw\u0142aszczono go, a obiekt przej\u0119\u0142o wojsko.<\/p>\n
W kolejnych dekadach will\u0119 przebudowywano: dobudowano skrzyd\u0142a, otynkowano kamienne elewacje, a modernistyczny, p\u0142aski dach zast\u0105piono stromym, inspirowanym architektur\u0105 g\u00f3ralsk\u0105. W budynku funkcjonowa\u0142o sanatorium przeciwgru\u017alicze, p\u00f3\u017aniej Wojskowy Dom Wypoczynkowy „Salamandra”. Z pierwotnej koncepcji Wi\u0119ckowskiego pozosta\u0142 jedynie zarys bry\u0142y.<\/p>\n
Po 1989 r. obiekt stopniowo podupada\u0142, a\u017c w ko\u0144cu sta\u0142 si\u0119 zapomnian\u0105, smutn\u0105 ruin\u0105. Nieu\u017cytkowany, niszcza\u0142 i traci\u0142 dawny blask.<\/p>\n
Drugie \u017cycie Salamandry <\/p>\n
W XXI w. pojawi\u0142a si\u0119 koncepcja kompleksowej rewitalizacji budynku. Nowy inwestor zapowiedzia\u0142 przywr\u00f3cenie modernistycznego charakteru najstarszej cz\u0119\u015bci, „willi genera\u0142a”, kt\u00f3ra ma sta\u0107 si\u0119 sercem pi\u0119ciogwiazdkowego hotelu Salamandra.<\/p>\n
Plan zak\u0142ada zachowanie historycznej bry\u0142y i kamiennej elewacji, wzmocnienie konstrukcji oraz wyeksponowanie oryginalnych detali. Wok\u00f3\u0142 niej powstaj\u0105 nowe skrzyd\u0142a, utrzymane w duchu wsp\u00f3\u0142czesnego modernizmu. Ca\u0142o\u015b\u0107 ma \u0142\u0105czy\u0107 histori\u0119 z nowoczesno\u015bci\u0105, bez stylizowanego folkloru.<\/p>\n
Hotel Salamandra ma ponad 150 presti\u017cowych apartament\u00f3w hotelowych. Obiekt ma zosta\u0107 oddany do u\u017cytku w po\u0142owie 2027 r. Koszt ca\u0142ej inwestycji krakowskiej firmy deweloperskiej CORE szacowany jest na ok. 380 mln z\u0142. I w\u0142a\u015bnie wchodzi w kluczow\u0105 faz\u0119 budowy.<\/p>\n