{"id":283957,"date":"2026-03-01T08:36:26","date_gmt":"2026-03-01T08:36:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/283957\/"},"modified":"2026-03-01T08:36:26","modified_gmt":"2026-03-01T08:36:26","slug":"nie-mam-gotowki-juz-nie-dziala-nie-chcesz-placic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/283957\/","title":{"rendered":"„Nie mam got\u00f3wki” ju\u017c nie dzia\u0142a. Nie chcesz p\u0142aci\u0107"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\"Szybkie<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Jeszcze niedawno „nie mam got\u00f3wki” pozwala\u0142o wybrn\u0105\u0107 z\u00a0niezr\u0119cznej sytuacji, kiedy np. nie zamierzali\u015bmy zostawia\u0107 w\u00a0restauracji napiwku czy ugina\u0107 si\u0119 pod naciskiem os\u00f3b, kt\u00f3re prosi\u0142y o\u00a0pieni\u0105dze na ulicy. Dzi\u015b ta wym\u00f3wka przesta\u0142a dzia\u0142a\u0107, bo natychmiast pada sugestia, aby p\u0142atno\u015b\u0107 zrealizowa\u0107 bezgot\u00f3wkowo, np. BLIK-iem na nr telefonu. I\u00a0to nie tylko od kelner\u00f3w, artyst\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych na ulicy lub w\u00a0restauracjach, ale te\u017c od os\u00f3b w\u00a0kryzysie bezdomno\u015bci. <\/p>\n

„Nie mam got\u00f3wki” – wym\u00f3wka, kt\u00f3ra minimalizowa\u0142a niezr\u0119czno\u015b\u0107<\/p>\n

zdecydowanie tak, nie potrafi\u0119 odm\u00f3wi\u0107, gdy nie mog\u0119 u\u017cy\u0107 wym\u00f3wki \u201enie mam got\u00f3wki\u201d
\n 3%<\/p>\n

raczej tak, czuj\u0119 si\u0119 w takiej sytuacji bardziej niezr\u0119cznie, ale zdarza mi si\u0119 odm\u00f3wi\u0107
\n 5%<\/p>\n

raczej nie, zazwyczaj potrafi\u0119 odm\u00f3wi\u0107 bez t\u0142umaczenia si\u0119
\n 27%<\/p>\n

zdecydowanie nie, jestem osob\u0105 asertywn\u0105 i forma p\u0142atno\u015bci nie ma dla mnie znaczenia
\n 65%<\/p>\n

„Nie mam got\u00f3wki” – to by\u0142o wygodne. Neutralne. Nie rani\u0142o i\u00a0nie prowokowa\u0142o dyskusji. Nie mo\u017cna przecie\u017c da\u0107 komu\u015b czego\u015b, czego samemu si\u0119 nie ma.<\/p>\n

Mo\u017cna by\u0142o tak odpowiedzie\u0107 osobie prosz\u0105cej o\u00a0wsparcie na ulicy, kelnerowi oczekuj\u0105cemu napiwku czy muzykowi graj\u0105cemu pod restauracj\u0105. Sprawa by\u0142a zamkni\u0119ta. <\/p>\n

Dzi\u015b got\u00f3wka to tylko jedna z\u00a0opcji – jej brak nie stanowi wym\u00f3wki<\/p>\n

Kilka dni temu, podczas wieczornego spaceru, zaczepi\u0142 mnie m\u0142ody ch\u0142opak – ok. 20 lat. Szed\u0142 z\u00a0dziewczyn\u0105, wygl\u0105dali zupe\u0142nie zwyczajnie. \u017badnych oznak kryzysu bezdomno\u015bci, \u017cadnej scenografii biedy. Zwyk\u0142a para na spacerze. Zapyta\u0142, czy mog\u0142abym ich wesprze\u0107 drobnym – BLIK-iem albo got\u00f3wk\u0105. „Drobnym BLIK-iem” zabrzmia\u0142o jak co\u015b ca\u0142kowicie oczywistego. Nie m\u00f3wili, dlaczego i\u00a0na co zbieraj\u0105, ja nie pyta\u0142am. Rozeszli\u015bmy si\u0119 w\u00a0swoje strony, \u017cycz\u0105c sobie wzajemnie dobrej nocy.<\/p>\n

Latem siedzia\u0142am w\u00a0jednym z\u00a0ogr\u00f3dk\u00f3w restauracyjnych przy ul. Bohater\u00f3w Monte Cassino w\u00a0Sopocie. Klasyczna sytuacja – do ka\u017cdego z\u00a0go\u015bci podchodzi\u0142 m\u0119\u017cczyzna prosz\u0105cy o\u00a0pieni\u0105dze. Odpowiedzia\u0142am zgodnie z\u00a0prawd\u0105, \u017ce nie mam got\u00f3wki. Us\u0142ysza\u0142am: „to mo\u017ce bliczka?”. By\u0142o w\u00a0tym wi\u0119cej praktyczno\u015bci ni\u017c wstydu. Pro\u015bba zosta\u0142a dostosowana do reali\u00f3w.<\/p>\n

Materia\u0142 z 2022 r.<\/p>\n

\"Dodaj
\n \"Dodaj<\/p>\n

Jeszcze kilka lat temu na kartkach umieszczanych w futera\u0142ach widnia\u0142y jedynie namiary na profile wykonawc\u00f3w w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Dzi\u015b bardzo cz\u0119sto g\u0142\u00f3wn\u0105 informacj\u0105 jest numer telefonu, na kt\u00f3ry mo\u017cna wys\u0142a\u0107 BLIKa.<\/p>\n

Nie masz got\u00f3wki? Nie szkodzi – przelej napiwek na telefon<\/p>\n

Podobn\u0105 sytuacj\u0119 prze\u017cy\u0142am niedawno w\u00a0restauracji. Zap\u0142acili\u015bmy rachunek kart\u0105. Napiwku nie zostawili\u015bmy. Gdy zbierali\u015bmy si\u0119 do wyj\u015bcia, kelner podszed\u0142 do nas i\u00a0poinformowa\u0142, \u017ce je\u015bli chcieliby\u015bmy wr\u0119czy\u0107 napiwek, ale nie mamy got\u00f3wki, mo\u017cna to zrobi\u0107 BLIK-iem. Wr\u0119czy\u0142 nam kartk\u0119 z\u00a0numerem telefonu wydrukowan\u0105 na domowej drukarce.<\/p>\n

Coraz cz\u0119\u015bciej takie rozwi\u0105zania widz\u0119 te\u017c w\u00a0kawiarniach i\u00a0barach, gdzie numer telefonu do p\u0142atno\u015bci BLIK napisany jest na lub obok s\u0142oika na napiwki.<\/p>\n

Artystom te\u017c zap\u0142acisz bezgot\u00f3wkowo<\/p>\n

Z duchem czasu id\u0105 te\u017c arty\u015bci uliczni. Na Zachodzie, w\u00a0Pary\u017cu czy Londynie, ju\u017c od kilku lat muzycy wyst\u0119puj\u0105cy na najs\u0142ynniejszych deptakach b\u0105d\u017a w\u00a0metrze wystawiaj\u0105 ma\u0142e terminale, do kt\u00f3rych wystarczy przy\u0142o\u017cy\u0107 kart\u0119, a\u00a0p\u0142atno\u015b\u0107 w\u00a0wysoko\u015bci kilku euro natychmiast si\u0119 realizuje. Wielu przechodni\u00f3w z\u00a0tego rozwi\u0105zania korzysta.<\/p>\n

W Polsce terminale to nadal rzadko\u015b\u0107, cho\u0107 si\u0119 zdarzaj\u0105. Znacznie popularniejszym rozwi\u0105zaniem jest np. wyeksponowanie kartki z\u00a0napisem „BLIK” i\u00a0numerem telefonu. <\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy wyst\u0119puj\u0105 w\u00a0restauracjach, tak\u0105 kartk\u0119 z\u00a0numerem tel. umieszczaj\u0105 obok tradycyjnego, otwartego futera\u0142u, do kt\u00f3rego zach\u0119caj\u0105 wrzuca\u0107 „finansowe dowody uznania”.<\/p>\n

To jednak nie zawsze jest dobrze widziane przez restauracyjnych go\u015bci: – Taka dobra restauracja nie p\u0142aci artystom za wyst\u0119py, \u017ce ci musz\u0105 sami prosi\u0107 o\u00a0pieni\u0105dze? – zapyta\u0142 pewnego razu m\u00f3j pochodz\u0105cy z\u00a0Japonii kolega, z\u00a0kt\u00f3rym wybrali\u015bmy si\u0119 na kolacj\u0119 do jednej z\u00a0modnych restauracji przy ul. Piwnej w\u00a0Gda\u0144sku. <\/p>\n

Nie chcesz p\u0142aci\u0107? Asertywno\u015b\u0107 to jedyne wyj\u015bcie <\/p>\n

Nie chodzi o\u00a0to, \u017ce kto\u015b prosi. Zawsze proszono. Zmieni\u0142o si\u0119 tylko narz\u0119dzie. BLIK sprawi\u0142, \u017ce „nie mam got\u00f3wki” przesta\u0142o by\u0107 wygodnym argumentem, za kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o schowa\u0107 swoje „nie dam, bo nie chc\u0119”, do kt\u00f3rego ka\u017cdy oczywi\u015bcie ma prawo. <\/p>\n

Bo mamy przecie\u017c prawo nie mie\u0107 ochoty dok\u0142ada\u0107 si\u0119 do pensji kelnera, je\u015bli uwa\u017camy, \u017ce to pracodawca powinien zapewni\u0107 mu godne wynagrodzenie. Nie zawsze mo\u017cemy chcie\u0107 finansowa\u0107 czyje\u015b uliczne granie – nawet je\u015bli je lubimy. Mo\u017cemy te\u017c nie chcie\u0107 wspiera\u0107 os\u00f3b, co do kt\u00f3rych mamy przekonanie, \u017ce pieni\u0105dze przeznacz\u0105 na alkohol. I\u00a0to powinno wystarczy\u0107 jako pow\u00f3d.<\/p>\n

Asertywno\u015b\u0107 nie wymaga t\u0142umaczenia <\/p>\n

Problem w\u00a0tym, \u017ce w\u00a0erze p\u0142atno\u015bci mobilnych odmowa brzmi ostrzej. Nie mo\u017cemy ju\u017c schowa\u0107 si\u0119 za brakiem drobnych. Zostaje kr\u00f3tkie „nie, dzi\u0119kuj\u0119”. Bez usprawiedliwie\u0144.<\/p>\n

Cyfrowa wygoda ma swoj\u0105 cen\u0119. P\u0142atno\u015bci s\u0105 szybkie, proste i\u00a0powszechne. Wraz z\u00a0nimi pojawi\u0142a si\u0119 jednak subtelna presja – skoro mo\u017cesz przela\u0107 kilka z\u0142 w\u00a0kilka sekund, to dlaczego tego nie robisz? Bo mog\u0119 nie chcie\u0107.<\/p>\n

I mo\u017ce w\u0142a\u015bnie tego powinni\u015bmy si\u0119 nauczy\u0107 na nowo, \u017ce asertywno\u015b\u0107 nie wymaga t\u0142umaczenia si\u0119 stanem portfela, nawet je\u015bli portfel jest ju\u017c tylko w\u00a0telefonie.<\/p>\n

Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce je\u015bli ju\u017c kogo\u015b najdzie ochota na wsparcie nieznajomego p\u0142atno\u015bci\u0105 BLIK b\u0105d\u017a przelewem, osoba obdarowana automatycznie wchodzi w\u00a0posiadanie danych osobowych swojego darczy\u0144cy. Jeste\u015bcie gotowi na takie ryzyko?\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jeszcze niedawno „nie mam got\u00f3wki” pozwala\u0142o wybrn\u0105\u0107 z\u00a0niezr\u0119cznej sytuacji, kiedy np. nie zamierzali\u015bmy zostawia\u0107 w\u00a0restauracji napiwku czy ugina\u0107…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":283958,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[16],"tags":[8810,47160,10222,113,15076,47153,112,47164,1048,1064,3328,17988,703,47162,47156,47158,7607,47155,47154,10859,47166,7216,42,11542,16728,18115,38,40,39,41,47165,47161,6990,1063,47163,4942,47159,4000,4518,47157,47167],"class_list":["post-283957","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-biznes","tag-artysta","tag-asertywnosc","tag-bezdomnosc","tag-biznes","tag-blik","tag-brak-gotowki","tag-business","tag-cyfryzacja-platnosci","tag-gdansk","tag-gdynia","tag-gotowka","tag-kelner","tag-kryzys","tag-kultura-napiwkow","tag-monciak","tag-muzycy-uliczni","tag-napiwek","tag-napiwek-blikiem","tag-napiwki","tag-numer","tag-odmowa","tag-osoba","tag-pl","tag-platnosc","tag-platnosc-karta","tag-platnosci-mobilne","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-presja-spoleczna","tag-proszenie-o-pieniadze","tag-restauracja","tag-sopot","tag-spoleczne-oczekiwania","tag-telefon","tag-terminal-platniczy","tag-trojmiasto","tag-ulica","tag-ulica-bohaterow-monte-cassino","tag-wsparcie-finansowe"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283957","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=283957"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283957\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/283958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=283957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=283957"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=283957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}