W czasach schy\u0142kowego komunizmu w Polsce powszechne by\u0142o tu postrzeganie Stan\u00f3w Zjednoczonych jako protektora polskich d\u0105\u017ce\u0144 wolno\u015bciowych. I opinia ta by\u0142a niekontrowersyjna. Nie tylko administracje Ronalda Reagana i George\u2019a Busha sprzyja\u0142y tym d\u0105\u017ceniom (dzia\u0142aj\u0105c g\u0142\u00f3wnie na poziomie soft power), ale w pami\u0119ci zbiorowej Polak\u00f3w by\u0142y obecne tak\u017ce dalsze tradycje, jak cho\u0107by rola USA w odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci po I wojnie \u015bwiatowej. Z jakich\u015b tajemniczych powod\u00f3w mniej pami\u0119tali\u015bmy Amerykanom Ja\u0142t\u0119, chocia\u017c tak bardzo (i s\u0142usznie) pami\u0119tali j\u0105 Anglikom i Francuzom.<\/p>\n
W ka\u017cdym razie gdy upad\u0142 komunizm, polskie elity polityczne instynktownie zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 ku Zachodowi, a szczeg\u00f3lnie za Atlantyk, by tam szuka\u0107 wsparcia przy budowie \u2014 niepodleg\u0142ego, niekomunistycznego i wyzwolonego od sowieckich, i rosyjskich wp\u0142yw\u00f3w \u2014 pa\u0144stwa. I by na Zachodzie, a g\u0142\u00f3wnie w Stanach Zjednoczonych, szuka\u0107 oparcia dla naszego bezpiecze\u0144stwa. Te zabiegi przynios\u0142y sukces, przypiecz\u0119towany wst\u0105pieniem Polski do NATO w 1999 r.<\/a><\/p>\n Przekonanie, \u017ce USA s\u0105 g\u0142\u00f3wnym gwarantem naszego bezpiecze\u0144stwa, by\u0142o od 1989 r. jednym z aksjomat\u00f3w polskiej doktryny polityki zagranicznej. Tak by\u0142o za kadencji George\u2019a Busha, Billa Clintona, George\u2019a W. Busha, Baracka Obamy i Joego Bidena. Tak\u017ce pierwsza kadencja Donalda Trumpa, cho\u0107 bardzo zaniepokoi\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 sojusznik\u00f3w i partner\u00f3w USA na \u015bwiecie, w Polsce nie wzbudzi\u0142a szczeg\u00f3lnych niepokoj\u00f3w. Moim zdaniem ju\u017c wtedy by\u0142y sygna\u0142y chwiejnej postawy prezydenta USA w stosunku do Rosji W\u0142adimira Putina. Ale mo\u017cna si\u0119 zgodzi\u0107 z tym, \u017ce nic bardzo powa\u017cnego, a zagra\u017caj\u0105cego polskim interesom bezpiecze\u0144stwa, wtedy jeszcze nie nast\u0105pi\u0142o.<\/p>\n Jednak ju\u017c zapowiedzi Trumpa z jego kampanii wyborczej w ub.r., a tym bardziej pocz\u0105tek prezydentury, pokazywa\u0142y, \u017ce tym razem sprawy maj\u0105 si\u0119 inaczej, a dla nas znacznie gorzej.<\/p>\n A teraz? Wbrew temu, o czym g\u0142o\u015bno zapewniaj\u0105 nas polscy politycy, nasze bezpiecze\u0144stwo bazuj\u0105ce na NATO nie jest mocne jak stal.<\/p>\n Donald Trump zapowiada\u0142 przed wyborami, \u017ce po doj\u015bciu do w\u0142adzy zako\u0144czy wojn\u0119 rosyjsko-ukrai\u0144sk\u0105 bardzo szybko<\/a>. Nim zacz\u0119\u0142y si\u0119 rozmowy Amerykan\u00f3w z Rosjanami na ten temat, 12 lutego br. ameryka\u0144ski sekretarz obrony Pete Hegseth o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce wykluczony jest powr\u00f3t Ukrainy do granic z 2014 r.<\/a>, a tak\u017ce jej cz\u0142onkostwo w NATO. Takiego prezentu dla Putina nikt si\u0119 chyba nie spodziewa\u0142, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c Rosjan. To by\u0142 pierwszy, bardzo powa\u017cny sygna\u0142, \u017ce USA odwracaj\u0105 si\u0119 od Ukrainy.<\/p>\n 12 lutego w g\u0142owach polskich lider\u00f3w politycznych wszystkich orientacji powinna by\u0142a zapali\u0107 si\u0119 czerwona lampka. Wypowied\u017a Hegsetha nie by\u0142a lapsusem, zreszt\u0105 \u017cadne dementi po niej si\u0119 nie pojawi\u0142o, a oznacza\u0142a ona, \u017ce USA po latach stania przy Ukrainie i pomagania jej na r\u00f3\u017cne sposoby, tak\u017ce wojskowo, teraz, w przededniu rozm\u00f3w z Rosj\u0105, dobrowolnie wyzbywaj\u0105 si\u0119 wa\u017cnych argument\u00f3w negocjacyjnych. M\u00f3wi\u0105c wprost s\u0142owa Hegsetha stawia\u0142y USA po stronie Rosji. Od tego dnia wszyscy, kt\u00f3rych bezpiecze\u0144stwo w Europie zale\u017cy od USA, powinni zacz\u0105\u0107 my\u015ble\u0107 o planie B.<\/p>\n Potem nast\u0105pi\u0142a sekwencja zdarze\u0144, kt\u00f3re wpisywa\u0142y si\u0119 w perspektyw\u0119 zarysowan\u0105 przez ameryka\u0144skiego sekretarza obrony. Podczas konferencji w Monachium (14-16 lutego) wiceprezydent J.D Vance powiedzia\u0142 wprost o braku wsp\u00f3lnoty warto\u015bci pomi\u0119dzy USA Donalda Trumpa a Europ\u0105<\/a>. Z perspektywy ponad p\u00f3\u0142 roku, kt\u00f3re min\u0119\u0142y od wypowiedzenia tych s\u0142\u00f3w, lepiej widzimy, \u017ce nie by\u0142y to s\u0142owa rzucone na wiatr: Ameryka naprawd\u0119 rozstaje si\u0119 z Europ\u0105. 28 lutego dosz\u0142o w Bia\u0142ym Domu do publicznego upokorzenia prezydenta Ze\u0142enskiego.<\/p>\n Kilka dni p\u00f3\u017aniej USA pozbawi\u0142y (czasowo) Ukrain\u0119 dost\u0119pu do ameryka\u0144skich wiadomo\u015bci wywiadowczych<\/a>. P\u00f3\u017aniej by\u0142a pr\u00f3ba z\u0142upienia Ukrainy (\u017c\u0105danie oddania prawa do eksploatacji minera\u0142\u00f3w ziem rzadkich<\/a>). Przez kilka miesi\u0119cy specjalny wys\u0142annik prezydenta Trumpa do rozm\u00f3w z Rosj\u0105, Steve Witkoff, kursowa\u0142 mi\u0119dzy Waszyngtonem a Moskw\u0105 bez \u017cadnego rezultatu. Witkoff od czasu do czasu dzieli\u0142 si\u0119 z opini\u0105 publiczn\u0105 swoimi wra\u017ceniami ze spotka\u0144 w Moskwie. Ju\u017c te jego wynurzenia pokazywa\u0142y, \u017ce jest niekompetentny do tego stopnia, \u017ce nawet nie ma znajomo\u015bci geografii regionu, a do tego skrajnie naiwny (np. informacja, \u017ce prezydent Putin modli\u0142 si\u0119 w intencji prezydenta Trumpa).<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n Ale wa\u017cniejsze by\u0142o chyba to, \u017ce \u2014 s\u0105dz\u0105c po strz\u0119pach informacji o tych rozmowach \u2014 wys\u0142annik ameryka\u0144skiego prezydenta mia\u0142 bardzo s\u0142abe (bardzo wyrozumia\u0142e wobec Rosji) instrukcje negocjacyjne. S\u0142owem, rozmowy Witkoffa pozorowa\u0142y stanie przez USA pomi\u0119dzy stronami w tej wojnie, podczas gdy w istocie USA sta\u0142y bli\u017cej Rosji. Nigdy w ich trakcie ani Witkoff, ani jego mocodawcy nie u\u017cyli w publicznych wypowiedziach w stosunku do Rosji s\u0142owa „agresor”, a w stosunku do Ukrainy s\u0142owa „ofiara”. Przez wiele tygodni masowe i nasilaj\u0105ce si\u0119 ataki powietrzne Rosji na Ukrain\u0119 by\u0142y przez Amerykan\u00f3w kwitowane milczeniem, a czasem nawet interpretowane jako pomy\u0142ka.<\/p>\n W tym czasie Europejczycy pracowali nad w\u0142asn\u0105 odpowiedzi\u0105 na now\u0105 sytuacj\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z wycofywania si\u0119 USA z dotychczasowej roli powiernika Ukrainy oraz niewywi\u0105zywania si\u0119 z roli rozjemcy w konflikcie. Odpowied\u017a ta wszak\u017ce \u2014 i tu jest pies pogrzebany \u2014 zawsze wyklucza\u0142a jaki\u015b udzia\u0142 USA. Do tego nawi\u0105\u017c\u0119 p\u00f3\u017aniej. W ka\u017cdym razie, pok\u0142adaj\u0105c ci\u0105gle nadzieje w USA Europejczycy usilnie przez te miesi\u0105ce namawiali prezydenta Trumpa do zmiany stanowiska.<\/p>\n Niejakim sukcesem w tych staraniach by\u0142o o\u015bwiadczenie lokatora Bia\u0142ego Domu z 14 lipca, w kt\u00f3rym obieca\u0142 bro\u0144 i sprz\u0119t wojskowy dla Ukrainy, za pieni\u0105dze Europejczyk\u00f3w<\/a>. To o\u015bwiadczenie nast\u0119powa\u0142o po kolejnej serii rakietowych i dronowych atak\u00f3w rosyjskich na Ukrain\u0119, mimo wezwa\u0144 Trumpa do zawieszenia broni. Przed 14 lipca Trump kilkakrotnie powiedzia\u0142, \u017ce jest zawiedziony stanowiskiem Putina, a\u017c wreszcie postawi\u0142 mu ultimatum, zagrozi\u0142 sankcjami i zapowiedzia\u0142 wy\u017cej wspomniane dozbrojenie Ukrainy. Nie by\u0142o w\u00f3wczas podstaw, by s\u0105dzi\u0107, \u017ce jest to trwa\u0142a zmiana linii politycznej USA w kwestii ukrai\u0144skiej.<\/p>\n I rzeczywi\u015bcie: po dw\u00f3ch miesi\u0105cach nie osta\u0142o si\u0119 z tego nic, co wychodzi poza deal Ameryki jako sprzedawcy broni z pa\u0144stwami, kt\u00f3re kupi\u0142y\/kupi\u0105 t\u0119 bro\u0144 dla Ukrainy. Po ultimatum wobec Rosji nie ma \u015bladu, nowe ameryka\u0144skie sankcje na Rosj\u0119 te\u017c nie zostan\u0105 na\u0142o\u017cone.<\/p>\n<\/blockquote>\n Nied\u0142ugo po domniemanym proukrai\u0144skim zwrocie Donalda Trumpa gruchn\u0119\u0142a wie\u015b\u0107 o zaproszeniu przeze\u0144 do Anchorage na Alasce W\u0142adimira Putina. Chyba wi\u0119c lipcowa irytacja ameryka\u0144skiego prezydenta na Putina, delikatnie m\u00f3wi\u0105c, nie by\u0142a g\u0142\u0119boka. Spotkanie w Anchorage<\/a> (15 sierpnia) odby\u0142o si\u0119, nie wiadomo po co, skoro zyski wizerunkowe z niego mia\u0142 tylko rosyjski przyw\u00f3dca, a o \u017cadnych konkretach, w tym o jakichkolwiek \u017c\u0105daniach wobec Rosji nic nie wiadomo. Rosjanin, rzec jasna, powt\u00f3rzy\u0142 swoj\u0105 mantr\u0119 o g\u0142\u0119bokich przyczynach konfliktu (czytaj: niepodleg\u0142o\u015bci Ukrainy i jej d\u0105\u017ceniu do NATO), na co Trump nie odpowiedzia\u0142. Dla Ukrainy to dyplomatyczna katastrofa, dla nas bardzo z\u0142a wiadomo\u015b\u0107.<\/p>\n Europa zabiega o Trumpa<\/p>\n W tej sytuacji Europejscy przyw\u00f3dcy jeszcze raz przypu\u015bcili gabinetow\u0105 ofensyw\u0119 dla zaanga\u017cowania USA po stronie Ukrainy. 18 sierpnia dosz\u0142o w Waszyngtonie najpierw do spotkania Trump\u2014 Ze\u0142enski<\/a>, a potem do rozmowy do\u0142\u0105czyli przyw\u00f3dcy Wielkiej Brytani, Francji, Niemiec, W\u0142och, Finlandii i przewodnicz\u0105ca Komisji Europejskiej. Taki format mia\u0142 na celu wsparcie Ze\u0142enskiego na wypadek, gdyby znowu spotka\u0142y go (jak 28 lutego) reprymendy ze strony Trumpa i Vance\u2019a. Tak si\u0119 nie sta\u0142o, atmosfera by\u0142a dobra, a prezydent USA zapowiedzia\u0142 nawet, \u017ce Ameryka udzieli Ukrainie gwarancji bezpiecze\u0144stwa<\/a>. Od strony dyplomatycznej to sukces.<\/p>\n Ale co znaczy\u0142y konkretnie s\u0142owa o udzieleniu gwarancji, nie by\u0142o wiadomo 18 sierpnia w Waszyngtonie i nie wiadomo tego do dzi\u015b.<\/p>\n<\/blockquote>\n 4 wrze\u015bnia odby\u0142o si\u0119 w Pary\u017cu kolejne spotkanie Koalicji Ch\u0119tnych<\/a>. Cz\u0119\u015b\u0107 przyw\u00f3dc\u00f3w by\u0142a obecna fizycznie na miejscu (m. in. premier Wielkiej Brytanii Keir Starmer, premier Polski Donald Tusk i \u2014 oczywi\u015bcie \u2014 gospodarz Emmanuel Macron), inni \u0142\u0105czyli si\u0119 w trybie wideokonferencji. Najwa\u017cniejszym uczestnikiem obecnym w tym trybie by\u0142 prezydent USA Donald Trump. Spotkanie by\u0142o starannie przygotowane, zaproszono (i by\u0142 obecny fizycznie) Steve\u2019a Witkoffa \u2014 wszystko po to by uzyska\u0107 od Donalda Trumpa konkrety potwierdzaj\u0105ce ameryka\u0144skie gwarancje bezpiecze\u0144stwa dla Ukrainy, zapowiedziane w Waszyngtonie 18 sierpnia. Nic z tego: Donald Trump odm\u00f3wi\u0142 konkretnej odpowiedzi.<\/p>\n I taki to jest schemat od miesi\u0119cy. USA sk\u0142aniaj\u0105 si\u0119 ku Rosji, Europejczycy dokonuj\u0105 dyplomatycznej ekwilibrystyki, aby „odczepi\u0107” Trumpa od Putina, a „doczepi\u0107” do Ze\u0142enskiego. Pozornie (werbalnie) to si\u0119 mniej lub bardziej udaje, po czym bierze g\u00f3r\u0119 to, co Donaldowi Trumpowi naprawd\u0119 w duszy gra: jego fascynacja W\u0142adimirem Putinem i d\u0105\u017cenie do wsp\u00f3\u0142pracy z Rosj\u0105. Trump chcia\u0142by uzyska\u0107 wsparcie Putina w swojej rozgrywce z Chinami.<\/p>\n<\/blockquote>\n Czy to si\u0119 Trumpowi uda, nie wiadomo, bo Putin wcale nie jest zdany na jego \u0142askawo\u015b\u0107, chocia\u017c ch\u0119tnie korzysta z jego ust\u0119pliwo\u015bci w sprawie Ukrainy. Ale jak pokaza\u0142a niedawna wizyta rosyjskiego przyw\u00f3dcy w Pekinie (31 sierpnia \u2014 3 wrze\u015bnia) szef Kremla wcale nie jest osamotniony na arenie mi\u0119dzynarodowej. A kilka satrapii du\u017cego kalibru udziela mu konkretnego wsparcia w wojnie ukrai\u0144skiej: Iran, Korea P\u00f3\u0142nocna, Chiny. Kilka innych wykazuje przychylno\u015b\u0107 i handluje z Rosj\u0105, finansuj\u0105c w ten spos\u00f3b t\u0119 wojn\u0119: Indie, Brazylia.<\/p>\n Sprawy maj\u0105 si\u0119 wi\u0119c tak, \u017ce USA s\u0105 \u015bwiatow\u0105 pot\u0119g\u0105, kt\u00f3rej wzgl\u0119d\u00f3w si\u0119 dopraszamy. My to znaczy: Ukraina, Polska, Unia Europejska i w og\u00f3le Europa, a tak\u017ce reszta Wolnego Swiata, kt\u00f3ra nie jest wprost uwik\u0142ana w kwesti\u0119 ukrai\u0144sk\u0105, ale obecna uleg\u0142o\u015b\u0107 USA wobec Rosji rzutuje na wiarygodno\u015b\u0107 sojusznicz\u0105 w innych regionach (Tajwan, Australia, Japonia).<\/p>\n Dopraszamy si\u0119 w tej sprawie wzgl\u0119d\u00f3w Ameryki, co jest historycznie sytuacj\u0105 now\u0105. Za Bidena nie by\u0142o takiego problemu. Wprawdzie d\u0142ugofalowo USA i tak oddala\u0142y si\u0119 od Europy, ale gdyby u w\u0142adzy w Waszyngtonie by\u0142a dzi\u015b Kamala Harris, to odej\u015bcie nie by\u0142oby tak brutalne, tak cyniczne i, koniec ko\u0144c\u00f3w, tak szybkie.<\/p>\n Za Bidena i wszystkich jego poprzednik\u00f3w z epoki postsowieckiej nie stawa\u0142oby pytanie, po kt\u00f3rej stronie stoj\u0105 USA: po stronie pa\u0144stwa-ofiary, czy po stronie pa\u0144stwa-agresora. Po stronie pa\u0144stwa, kt\u00f3re pr\u00f3buje zbudowa\u0107 u siebie porz\u0105dek zachodni, czy po stronie tego, kt\u00f3re chce t\u0119 pr\u00f3b\u0119 si\u0142\u0105 zdusi\u0107. To jest miara zmiany, jaka si\u0119 dokona\u0142a na naszych oczach, a kt\u00f3r\u0105 historia zapami\u0119ta jako dzie\u0142o Donalda Trumpa.<\/p>\n Rosja nas testuje<\/p>\n\n
\n
\n