{"id":287737,"date":"2026-03-03T20:52:15","date_gmt":"2026-03-03T20:52:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/287737\/"},"modified":"2026-03-03T20:52:15","modified_gmt":"2026-03-03T20:52:15","slug":"nasza-rewolucja-czego-dzis-uczylby-nas-jacek-kuron-znow-okazuje-sie-potrzebny-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/287737\/","title":{"rendered":"Nasza rewolucja”. Czego dzi\u015b uczy\u0142by nas Jacek Kuro\u0144? „Zn\u00f3w okazuje si\u0119 potrzebny"},"content":{"rendered":"

Listopad 1982 r., sam \u015brodek stanu wojennego. Jacek Kuro\u0144 \u2014 internowany \u2014 przebywa w wi\u0119zieniu na warszawskiej Bia\u0142o\u0142\u0119ce. W tym czasie w \u0142\u00f3dzkim szpitalu umiera jego ukochana \u017cona, Gra\u017cyna „Gajka”, od dawna ci\u0119\u017cko chora.<\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie do tamtego czasu wraca Piotr Domalewski („Cicha noc”, „Ministranci”) w filmie „Nasza rewolucja. Historia mi\u0142o\u015bci Gra\u017cyny i Jacka Kuroni\u00f3w”<\/a>. To opowie\u015b\u0107 o latach 1978-1982 \u2014 czasie narodzin opozycji demokratycznej, internowa\u0144 i stanu wojennego \u2014 widzianych z perspektywy dwojga ludzi, kt\u00f3rzy \u017cycie prywatne podporz\u0105dkowali sprawie. Poznali si\u0119 jeszcze w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych w \u015brodowisku harcerskim, pobrali si\u0119 w 1953 r., siedem lat p\u00f3\u017aniej urodzi\u0142 si\u0119 ich syn Maciej. W rolach Gajki i Jacka zobaczymy Magdalen\u0119 Pop\u0142awsk\u0105 i Arkadiusza Jakubika. Premiera ju\u017c jesieni\u0105 tego roku.<\/p>\n

Mo\u017cna zapyta\u0107, dlaczego tw\u00f3rc\u00f3w zainteresowa\u0142a nie polityczna biografia, lecz uczucie silniejsze ni\u017c strach i represje. Odpowied\u017a jest prosta: dla Jacka Kuronia (1934\u20132004) na pierwszym miejscu zawsze by\u0142 cz\u0142owiek \u2014 a tym samym cz\u0142owiecze\u0144stwo. Jak m\u00f3wi\u0142 dwa lata przed \u015bmierci\u0105 w rozmowie z magazynem „Integracja”, mimo tylu przeciwno\u015bci, jakich w \u017cyciu do\u015bwiadczy\u0142, nigdy nie uwierzy\u0142 w z\u0142o:<\/p>\n

\n

Wierz\u0119 w nieszcz\u0119\u015bcie. Olbrzymie, niesamowite, pora\u017caj\u0105ce nieszcz\u0119\u015bcie, kt\u00f3re niszczy ludzi, ale zawsze mo\u017cna im cho\u0107 troch\u0119 pom\u00f3c w ocaleniu cz\u0142owiecze\u0144stwa.<\/p>\n<\/blockquote>\n

\"Arkadiuszfot. Grzegorz Press \/ Next Film<\/p>\n

Arkadiusz Jakubik w filmie „Nasza rewolucja. Historia mi\u0142o\u015bci Gra\u017cyny i Jacka Kuroni\u00f3w”<\/p>\n

Zamiast dystansu \u2014 odpowiedzialno\u015b\u0107 <\/p>\n

Jacek Kuro\u0144 nie pasowa\u0142 do polityki w jej oficjalnym wydaniu. W swetrze, z charakterystyczn\u0105 torb\u0105, czasem w rozpi\u0119tej koszuli \u2014 bardziej przypomina\u0142 spo\u0142ecznika ni\u017c ministra pracy i polityki socjalnej w wolnej ju\u017c Polsce. Potrafi\u0142 godzinami rozmawia\u0107 z robotnikami w mieszkaniach, kt\u00f3re zamienia\u0142y si\u0119 w punkty pomocy, a po latach co tydzie\u0144 w telewizji t\u0142umaczy\u0107, \u017ce pa\u0144stwo istnieje nie po to, by rz\u0105dzi\u0107, lecz by wspiera\u0107 najs\u0142abszych. Sens reform wyja\u015bnia\u0142 nie j\u0119zykiem ekonomist\u00f3w, lecz j\u0119zykiem ludzi, kt\u00f3rzy bali si\u0119 o prac\u0119 i przysz\u0142o\u015b\u0107. Skraca\u0142 dystans, bo polityk\u0119 rozumia\u0142 jako form\u0119 odpowiedzialno\u015bci za konkretnych ludzi, nie za abstrakcyjne has\u0142a.<\/p>\n

To on w 1976 r. apelowa\u0142 do robotnik\u00f3w: „Nie palcie komitet\u00f3w \u2014 zak\u0142adajcie w\u0142asne!”. W tym jednym zdaniu zawar\u0142 swoj\u0105 metod\u0119 dzia\u0142ania: organizacja w miejsce wybuchu, wsp\u00f3lnota zamiast odwetu, d\u0142ugotrwa\u0142a praca, a nie gest rozpaczy. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 Komitet Obrony Robotnik\u00f3w, kt\u00f3ry zbiera\u0142 pieni\u0105dze dla rodzin represjonowanych, organizowa\u0142 pomoc prawn\u0105 i dokumentowa\u0142 przemoc.<\/p>\n

\"JacekAndrzej Iwa\u0144ski \/ Wikimedia Commons<\/p>\n

Jacek Kuro\u0144 (w \u015brodku) na demonstracji 1 maja 1989 r.<\/p>\n

Opowie\u015b\u0107 dla m\u0142odych <\/p>\n

O Kuroniu m\u00f3wi\u0107 si\u0119 b\u0119dzie w tym roku nie tylko przy okazji filmu \u2014 3 marca w Europejskim Centrum Solidarno\u015bci w Gda\u0144sku rozpoczyna si\u0119 og\u00f3lnopolskie spotkanie nauczycieli historii i wiedzy o spo\u0142ecze\u0144stwie po\u015bwi\u0119cone jego biografii i do\u015bwiadczeniu opozycji demokratycznej. W programie znalaz\u0142y si\u0119 warsztaty prowadzone przez edukator\u00f3w ECS, praca z materia\u0142ami archiwalnymi, rozmowy z jego wsp\u00f3\u0142pracownikami oraz pokazy fragment\u00f3w dw\u00f3ch film\u00f3w \u2014 „Naszej rewolucji” i dokumentalnego „Nie palcie komitet\u00f3w”<\/a>.<\/p>\n

Rocznice stanowi\u0105 tu oczywiste t\u0142o: mija pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat od protest\u00f3w robotniczych w Radomiu i Ursusie \u2014 brutalnie spacyfikowanych przez w\u0142adze \u2014 oraz od powstania Komitetu Obrony Robotnik\u00f3w<\/a>, kt\u00f3ry stan\u0105\u0142 w obronie bitych, wi\u0119zionych i wyrzucanych z pracy uczestnik\u00f3w tych wydarze\u0144. Jacek Kuro\u0144 by\u0142 jednym z jego g\u0142\u00f3wnych za\u0142o\u017cycieli.<\/p>\n

KOR by\u0142 pierwszym od dziesi\u0119cioleci zorganizowanym sprzeciwem wobec w\u0142adzy dzia\u0142aj\u0105cym jawnie \u2014 opartym nie na konspiracji, lecz na odpowiedzialno\u015bci za innych.<\/p>\n

\"Magdalenafot. Anna W\u0142och \/ Next Film<\/p>\n

Magdalena Pop\u0142awska w filmie „Nasza rewolucja. Historia mi\u0142o\u015bci Gra\u017cyny i Jacka Kuroni\u00f3w”<\/p>\n

W sporze, ale bez krzyku <\/p>\n

Czym zajmowa\u0142by si\u0119 dzi\u015b, gdyby \u017cy\u0142? Nie spos\u00f3b oczywi\u015bcie dopisa\u0107 mu wsp\u00f3\u0142czesnych pogl\u0105d\u00f3w politycznych. Mo\u017cna jednak z du\u017c\u0105 pewno\u015bci\u0105 powiedzie\u0107, po kt\u00f3rej stronie by sta\u0142 \u2014 zawsze po stronie tych, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 g\u0142osu. Demokracj\u0119 rozumia\u0142 nie jako dominacj\u0119 silniejszych, lecz jako system, kt\u00f3ry w pierwszej kolejno\u015bci chroni s\u0142abszych.<\/p>\n

„Demokracja to nie s\u0105 rz\u0105dy wi\u0119kszo\u015bci. Demokracja to s\u0105 prawa mniejszo\u015bci” \u2014 powtarza\u0142. Dzi\u015b to zdanie powraca w rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej coraz cz\u0119\u015bciej zamiast sporu pojawiaj\u0105 si\u0119 k\u0142\u00f3tnie i obelgi, a r\u00f3\u017cnica pogl\u0105d\u00f3w staje si\u0119 powodem wzajemnego wykluczenia. Kuro\u0144 nie pr\u00f3bowa\u0142by nikogo przekrzycze\u0107 \u2014 raczej szuka\u0142by j\u0119zyka, kt\u00f3ry pozwala ludziom usi\u0105\u015b\u0107 przy jednym stole.<\/p>\n

Nieprzypadkowo jego urodziny w Europejskim Centrum Solidarno\u015bci \u015bwi\u0119tuj\u0105 dzi\u015b nauczyciele historii i wiedzy o spo\u0142ecze\u0144stwie. Kuro\u0144 przez lata spotyka\u0142 si\u0119 z m\u0142odymi lud\u017ami \u2014 w szko\u0142ach, na uczelniach, w domach kultury \u2014 i traktowa\u0142 demokracj\u0119 jako do\u015bwiadczenie praktyczne, a nie ksi\u0105\u017ckow\u0105 definicj\u0119.<\/p>\n

\"Arkadiuszfot. Anna W\u0142och \/ Next Film<\/p>\n

Arkadiusz Jakubik i Magdalena Pop\u0142awska w filmie „Nasza rewolucja. Historia mi\u0142o\u015bci Gra\u017cyny i Jacka Kuroni\u00f3w”<\/p>\n

Nie zostawi\u0107 ludzi samych <\/p>\n

Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce Kuro\u0144 nie mie\u015bci\u0142 si\u0119 w prostych definicjach. By\u0142 ateist\u0105, a jednocze\u015bnie ewangeliczne wezwanie do mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego traktowa\u0142 jak najkr\u00f3tszy podr\u0119cznik \u017cycia publicznego. Etyka by\u0142a dla niego wa\u017cniejsza ni\u017c instytucje, a solidarno\u015b\u0107 stawia\u0142 ponad ideologiczne etykiety.<\/p>\n

W polityce interesowa\u0142o go przede wszystkim to, czy decyzje przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na realne \u017cycie ludzi. Popiera\u0142 plan Balcerowicza, wiedz\u0105c, \u017ce bez zduszenia inflacji nie b\u0119dzie stabilnego pa\u0144stwa, ale jednocze\u015bnie jako minister pracy wprowadzi\u0142 zasi\u0142ek dla bezrobotnych \u2014 potocznie nazywany „kuroni\u00f3wk\u0105”, pierwsze systemowe wsparcie dla os\u00f3b, kt\u00f3re po 1989 r. straci\u0142y prac\u0119 w czasie transformacji. Reformy mia\u0142y dla niego sens tylko wtedy, gdy nie zostawia\u0142y ludzi samych. Ju\u017c w wolnej Polsce bi\u0142 na alarm, widz\u0105c narastaj\u0105c\u0105 bied\u0119 i wykluczenie \u2014 ten sam „bakcyl niezgody na z\u0142o”, o kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142 w m\u0142odo\u015bci, nie pozwala\u0142 mu zamilkn\u0105\u0107.<\/p>\n

Z dystansem podchodzi\u0142 do polityki opartej na rozliczaniu przesz\u0142o\u015bci. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce tragiczne do\u015bwiadczenia powinny pozosta\u0107 domen\u0105 historyk\u00f3w, a zadaniem polityki jest budowanie przysz\u0142o\u015bci i porozumienia mi\u0119dzy narodami. Dlatego by\u0142 konsekwentnym przeciwnikiem nacjonalizmu i antysemityzmu oraz rzecznikiem pe\u0142nych praw dla mniejszo\u015bci.<\/p>\n

\"Arkadiuszfot. Anna W\u0142och \/ Next Film<\/p>\n

Arkadiusz Jakubik i Magdalena Pop\u0142awska w filmie „Nasza rewolucja. Historia mi\u0142o\u015bci Gra\u017cyny i Jacka Kuroni\u00f3w”<\/p>\n

Relacje zamiast hase\u0142 <\/p>\n

Najpierw wierzy\u0142, \u017ce system da si\u0119 zmieni\u0107 od \u015brodka. Marzec \u201968 odebra\u0142 mu te z\u0142udzenia. Od tej pory budowa\u0142 solidarno\u015b\u0107 \u2014 spo\u0142ecze\u0144stwo zdolne do samodzielnego dzia\u0142ania. Demokracja zaczyna\u0142a si\u0119 dla niego nie w parlamencie, lecz tam, gdzie ludzie ucz\u0105 si\u0119 dzia\u0142a\u0107 razem.<\/p>\n

Gdy w 1988 r. w\u0142adze za\u017c\u0105da\u0142y, by nie zasiada\u0142 przy Okr\u0105g\u0142ym Stole, Wa\u0142\u0119sa odm\u00f3wi\u0142. Kuro\u0144 zosta\u0142 jednym z g\u0142\u00f3wnych negocjator\u00f3w porozumienia, kt\u00f3re mia\u0142o otworzy\u0107 Polsce drog\u0119 do wolno\u015bci.<\/p>\n

Mo\u017ce wi\u0119c przesuni\u0119cie akcent\u00f3w w „Naszej rewolucji” Piotra Domalewskiego \u2014 kt\u00f3ry \u015bwiadomie odsuwa na drugi plan polityczn\u0105 biografi\u0119 \u2014 oka\u017ce si\u0119 zabiegiem zaskakuj\u0105co trafnym. W centrum stawia ostatnie lata ma\u0142\u017ce\u0144stwa Jacka i Gra\u017cyny \u2014 czas opozycyjnej dzia\u0142alno\u015bci, internowania i \u015bmiertelnej choroby. Historia publiczna pozostaje w tle, najwa\u017cniejsze staje si\u0119 to, co dzia\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy nimi. Kuro\u0144 budowa\u0142 polityk\u0119 tak\u017ce na uczuciach \u2014 na lojalno\u015bci, odpowiedzialno\u015bci i przekonaniu, \u017ce wsp\u00f3lnota nie jest abstrakcyjnym has\u0142em, tylko mi\u0119dzyludzk\u0105 relacj\u0105.<\/p>\n

W \u015bwiecie algorytm\u00f3w przypomina\u0142by zapewne rzecz najprostsz\u0105 \u2014 \u017ce \u017cadna technologia nie zast\u0105pi rozmowy i uwa\u017cno\u015bci na drugiego cz\u0142owieka.<\/p>\n

\"JacekTomasz Michalak \/ PAP<\/p>\n

Jacek Kuro\u0144<\/p>\n

„Najwa\u017cniejsi s\u0105 ludzie” <\/p>\n

Z Jacka Kuronia trudno by\u0142oby zrobi\u0107 pomnik. Kocha\u0142 czere\u015bnie, nosi\u0142 kolorowe skarpetki, gotowa\u0142 dla przyjaci\u00f3\u0142 i nie rozstawa\u0142 si\u0119 z charakterystyczn\u0105 torb\u0105, z kt\u00f3r\u0105 wygl\u0105da\u0142 bardziej jak spo\u0142ecznik ni\u017c minister. Najwa\u017cniejsze rozmowy prowadzi\u0142 nie w gabinetach, lecz w kuchni \u2014 przy stole, gdzie obok polityki zawsze by\u0142o miejsce na zwyk\u0142e ludzkie sprawy. Potrafi\u0142 godzinami s\u0142ucha\u0107, odbiera\u0142 telefony od nieznajomych, odpowiada\u0142 na listy, spotyka\u0142 si\u0119 z lud\u017ami, kt\u00f3rzy po prostu przychodzili opowiedzie\u0107 o swoim \u017cyciu.<\/p>\n

Gdyby dzi\u015b zapyta\u0107 go o Polsk\u0119, pewnie nie zacz\u0105\u0142by od diagnoz ani od spor\u00f3w o racj\u0119. Najpierw zapyta\u0142by, kto potrzebuje pomocy. Dla niego odpowied\u017a zawsze by\u0142a prosta: „Najwa\u017cniejsi s\u0105 ludzie”. Podobnie definiowa\u0142 szcz\u0119\u015bcie \u2014 jako moment, w kt\u00f3rym to my panujemy nad \u017cyciem, a nie \u017cycie nad nami.<\/p>\n

I mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego \u2014 w \u015bwiecie coraz bardziej zaj\u0119tym sob\u0105 \u2014 Jacek Kuro\u0144 zn\u00f3w okazuje si\u0119 potrzebny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Listopad 1982 r., sam \u015brodek stanu wojennego. Jacek Kuro\u0144 \u2014 internowany \u2014 przebywa w wi\u0119zieniu na warszawskiej Bia\u0142o\u0142\u0119ce.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":287738,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[27263,32,33,4332,36,37,27,47529,34,35,46638,918,28,8426,31,53,25,52,68,51,55,42,38,40,39,2847,41,47,29870,29,30,50,26],"class_list":{"0":"post-287737","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-arkadiusz_jakubik_aktor","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-demokracja","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-headlines","15":"tag-jacek_kuron","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-less_more_tst1","19":"tag-magdalena_poplawska","20":"tag-naglowki","21":"tag-najnowsze","22":"tag-najwazniejsze-artykuly","23":"tag-new_header","24":"tag-news","25":"tag-onet3","26":"tag-onet3d","27":"tag-onet3d_2i","28":"tag-phx","29":"tag-pl","30":"tag-poland","31":"tag-polish","32":"tag-polska","33":"tag-polska_polak_polka_polacy_polki","34":"tag-polski","35":"tag-screening_general","36":"tag-stan_wojenny_w_polsce_w_1981_r","37":"tag-top-stories","38":"tag-topstories","39":"tag-v2021","40":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=287737"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287737\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/287738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=287737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=287737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=287737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}