{"id":29188,"date":"2025-10-03T07:33:20","date_gmt":"2025-10-03T07:33:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/29188\/"},"modified":"2025-10-03T07:33:20","modified_gmt":"2025-10-03T07:33:20","slug":"europa-wstrzymuje-oddech-putin-tez-sie-przyglada-czy-sasiad-polski-da-sie-uwiesc-politycznemu-kameleonowi-to-najwazniejsze-wybory-od-lat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/29188\/","title":{"rendered":"Europa wstrzymuje oddech, Putin te\u017c si\u0119 przygl\u0105da. Czy s\u0105siad Polski da si\u0119 uwie\u015b\u0107 politycznemu kameleonowi? To najwa\u017cniejsze wybory od lat"},"content":{"rendered":"

Ruda, 52-letnia nauczycielka, nale\u017c\u0105ca do prawicowo-populistycznej partii ANO, podkre\u015bla, \u017ce najwa\u017cniejsz\u0105 kwesti\u0105 w tych wyborach jest obni\u017cenie wieku emerytalnego i podwy\u017cszenie emerytur, co obieca\u0142 Babisz.<\/p>\n

\u2014 Widzisz to wszystko? Zbudowali to nasi rodzice, g\u00f3rnicy, kt\u00f3rzy pracowali w kopalniach, a potem zbudowali to miejsce. Zas\u0142uguj\u0105 na to, by odpowiednio cieszy\u0107 si\u0119 staro\u015bci\u0105 \u2014 m\u00f3wi Ruda, gestykuluj\u0105c na tle socrealistycznej architektury.<\/p>\n

Ruda przez ca\u0142e swoje \u017cycie mieszka w Ostrawie, trzecim co do wielko\u015bci mie\u015bcie w Czechach<\/a>, niedaleko granicy z Polsk\u0105. Znana jest jako stalowe zag\u0142\u0119bie pa\u0144stwa, gdzie zwietrza\u0142e budynki z czerwonej ceg\u0142y, zardzewia\u0142e konstrukcje i wysokie kominy stoj\u0105 niczym pomniki historii.<\/p>\n

„Czarna Ostrawa”, jak czasami nazywano to miasto, by\u0142a \u015bwiadkiem rozkwitu kopalni w\u0119gla i przemys\u0142u stalowego przez ponad 200 lat. Oficjalne zako\u0144czenie wydobycia w 1994 r. pozostawi\u0142o wielu by\u0142ych pracownik\u00f3w bez pracy i zmusi\u0142o miasto do wymy\u015blenia nowej to\u017csamo\u015bci poprzez przekszta\u0142cenie hut w muzea i centra kultury.<\/p>\n

\"StareKetrin Jochecova \/ Politico<\/p>\n

Stare kominy w Ostrawie<\/p>\n

Ostrawa by\u0142a tradycyjnie bastionem czechos\u0142owackich komunist\u00f3w, a po aksamitnej rewolucji 1989 r. \u2014 socjaldemokrat\u00f3w. Jednak w ostatnich latach nast\u0105pi\u0142 zwrot w kierunku ANO. Podobnie jak w USA, gdzie dawne kolebki przemys\u0142u w stanach takich jak Ohio i Pensylwania przesta\u0142y g\u0142osowa\u0107 na Demokrat\u00f3w i popar\u0142y prawicowych populist\u00f3w<\/a>.<\/p>\n

\u2014 Ten rz\u0105d naprawd\u0119 wszystko zepsu\u0142. Mam nadziej\u0119, \u017ce Babisz to naprawi \u2014 przyznaje Ruda, m\u00f3wi\u0105ca w charakterystycznym lokalnym dialekcie laskim.<\/p>\n

Podobnie jak inni cz\u0142onkowie partii Ruda prowadzi stoisko kampanijne, rozdaj\u0105c ksi\u0105\u017cki napisane przez Babisza, a tak\u017ce breloczki do kluczy, czeskie flagi i czerwon\u0105 czapk\u0119 z daszkiem w stylu Trumpa z napisem „Silne Czechy”.<\/p>\n

\"ZwolennicyKetrin Jochecova \/ Politico<\/p>\n

Zwolennicy Andreja Babisza w czapkach „Silne Czechy”<\/p>\n

Czapka wydaje si\u0119 najpopularniejszym elementem na kampanijnym wiecu, w kt\u00f3rym uczestniczy\u0142am. Nosi\u0142a j\u0105 najmniej po\u0142owa obecnych. Babisz tymczasowo zrezygnowa\u0142 z charakterystycznego nakrycia g\u0142owy po zamieszkach na Kapitolu w 2021 r.<\/a> \u2014 zmieniaj\u0105c swoje zdj\u0119cie profilowe na zdj\u0119cie z mask\u0105 na twarzy \u2014 ale od tego czasu czerwona czapka zd\u0105\u017cy\u0142a powr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n

W niezwykle ciep\u0142y i s\u0142oneczny dzie\u0144 setki os\u00f3b zebra\u0142y si\u0119 w parku Florida, z dala od centrum miasta, aby wys\u0142ucha\u0107 przem\u00f3wienia Babisza na temat poprawy opieki zdrowotnej, podniesienia emerytur i obni\u017cenia cen energii.<\/p>\n

Wiele os\u00f3b, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142am, jako powody poparcia Babisza podawa\u0142o wy\u017csze emerytury i wi\u0119ksze skupienie si\u0119 ANO na kwestiach krajowych, a nie na Ukrainie. Nieufni wobec medi\u00f3w, tylko nieliczni podawali mi swoje pe\u0142ne nazwiska. Wierz\u0105, \u017ce Babisz, w\u0142a\u015bciciel Agrofert \u2014 najwi\u0119kszego imperium rolniczego w kraju \u2014 uczyni ich \u017cycie lepszym.<\/p>\n

Anna, starzej\u0105ca si\u0119 ciemnow\u0142osa kobieta w czerwonej czapce i z czesk\u0105 flag\u0105, jest na emeryturze od 20 lat. Powiedzia\u0142a, \u017ce wcze\u015bniej g\u0142osowa\u0142a na Babisza i pochwali\u0142a jego rz\u0105d na lata 2017-2021 za podniesienie emerytur. \u2014 On si\u0119 troszczy. Podoba mi si\u0119 to, jak\u0105 jest osob\u0105. […] Dali nam troch\u0119 wi\u0119cej, \u017cycie jest lepsze, je\u015bli kto\u015b si\u0119 o ciebie troszczy \u2014 m\u00f3wi Anna, dodaj\u0105c, \u017ce ludzie w obecnym rz\u0105dzie „dbaj\u0105 tylko o siebie”.<\/p>\n

\"WiecKetrin Jochecova \/ Politico<\/p>\n

Wiec partii ANO w Ostrawie<\/p>\n

Inni wyrazili r\u00f3wnie\u017c z\u0142o\u015b\u0107 na premiera Petra Fial\u0119, kt\u00f3rego centroprawicowy rz\u0105d spad\u0142 do najni\u017cszego poziomu popularno\u015bci od 2013 r. Jest krytykowany za niepopularne \u015brodki oszcz\u0119dno\u015bciowe i z\u0142amanie obietnicy wyborczej z 2021 r., \u017ce nie podniesie podatk\u00f3w. \u2014 Ten rz\u0105d jest najgorszy. Wspieraj\u0105 Ukrain\u0119. Wszystkich, wszystkich opr\u00f3cz nas \u2014 narzeka Ludmi\u0142a Laskowska, emerytka o blond w\u0142osach, z frustracj\u0105 w g\u0142osie.<\/p>\n

Babisz, jedynka na li\u015bcie w kraju morawsko-\u015bl\u0105skim, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 Ostrawa, zwraca na to szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 i wywo\u0142uje entuzjazm wyborc\u00f3w. Sonda\u017ce daj\u0105 mu ok. 40 proc.poparcia \u2014 co czyni region jednym z jego bastion\u00f3w.<\/p>\n

Nawet jego najzagorzalsi przeciwnicy przyznaj\u0105, \u017ce populistyczna polityka Babisza, z naciskiem na obni\u017canie cen energii, ci\u0119cie podatk\u00f3w i podnoszenie emerytur, jest wyborczym paliwem rakietowym. \u2014 Zdecydowanie jest tu obecny. Musz\u0119 to przyzna\u0107; pojawia si\u0119 na wszystkich wydarzeniach \u2014 m\u00f3wi Jan Dohnal, burmistrz Ostrawy, z Obywatelskich Demokrat\u00f3w (ODS) premiera Fiali.<\/p>\n

Jego przeciwnicy obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce je\u015bli Babisz powr\u00f3ci do w\u0142adzy po g\u0142osowaniu, czy to jako premier, czy jako szara eminencja rz\u0105du ANO, polityczna przysz\u0142o\u015b\u0107 Czech b\u0119dzie nie do przewidzenia. Co prawda we wtorek polityk wykluczy\u0142 sojusz z komunistami, ale pozostaje niejednoznaczny w sprawie rz\u0105dzenia z innymi skrajnymi partiami.<\/p>\n

Babisz naciska\u0142 na zmniejszenie pomocy wojskowej dla Ukrainy, kwestionowa\u0142 5-procentowy cel wydatk\u00f3w NATO, sprzeciwia\u0142 si\u0119 Zielonemu \u0141adowi Unii Europejskiej (pomimo poparcia go w imieniu Czech w 2019 r.) i wzywa\u0142 do zerowej tolerancji dla nieudokumentowanej migracji. Nie zgadza si\u0119 on jednak na wyst\u0105pienie z UE i NATO, opisuj\u0105c cz\u0142onkostwo jako „bezdyskusyjne” w o\u015bwiadczeniu dla POLITICO.<\/p>\n

\n

To, \u017ce poci\u0105gniemy Czechy gdzie\u015b na wsch\u00f3d, jest wierutnym k\u0142amstwem, kt\u00f3rego politycy rz\u0105dowi u\u017cywaj\u0105 tylko do straszenia ludzi<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 napisa\u0142 Babisz.<\/p>\n

Babisz jest jednak politycznym kameleonem \u2014 jego elastyczna partia by\u0142a opisywana jako lewicowa, populistyczna, technokratyczna, konserwatywna i skrajnie prawicowa. Dlatego niekt\u00f3rzy obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce jego obietnice mog\u0105 nie zosta\u0107 spe\u0142nione.<\/p>\n

Czeski minister spraw zagranicznych Jan Lipavsky powiedzia\u0142, \u017ce rz\u0105dzenie w koalicji ze skrajnymi partiami mo\u017ce zmusi\u0107 Babisza do rozpisania referendum w sprawie cz\u0142onkostwa NATO. \u2014 Je\u015bli kto\u015b rz\u0105dzi, b\u0119d\u0105c pod ci\u0105g\u0142\u0105 presj\u0105 tego \u017c\u0105dania, mo\u017ce w ko\u0144cu si\u0119 podda\u0107. Widzieli\u015bmy to ju\u017c w Wielkiej Brytanii \u2014 powiedzia\u0142 Lipavsky.<\/p>\n

Dohnal, burmistrz Ostrawy, przyznaje, \u017ce wyobra\u017ca sobie mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwo\u0142ania przez Babisza referendum w sprawie wyj\u015bcia z NATO \u2014 ale nie z UE, bo jego Agrofert m\u00f3g\u0142by straci\u0107 na tym fortun\u0119.<\/p>\n

\u2014 Andrej Babisz jest przede wszystkim pragmatycznym politykiem, wi\u0119c ma tendencj\u0119 do podejmowania decyzji wed\u0142ug bie\u017c\u0105cych nastroj\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie \u2014 wyja\u015bnia Dohnal. \u2014Gdyby jeden z jego wewn\u0119trznych sonda\u017cy wykaza\u0142, \u017ce powinien np. zwo\u0142a\u0107 referendum w sprawie cz\u0142onkostwa Republiki Czeskiej w NATO, by\u0142by w stanie to zrobi\u0107. Nie s\u0105dz\u0119, aby realnie to dotyczy\u0142o UE, poniewa\u017c jest on g\u0142\u00f3wnym odbiorc\u0105 europejskich dotacji.<\/p>\n

\"AndrejPAP\/EPA\/MARTIN DIVISEK<\/p>\n

Andrej Babisz w\u015br\u00f3d swoich zwolennik\u00f3w w Pradze, 30 wrze\u015bnia 2025 r.<\/p>\n

Politolog Petr Kaniok z Uniwersytetu Masaryka w Brnie obawia si\u0119, \u017ce przysz\u0142e rz\u0105dy Babisza mog\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107 za nieliberalnym modelem Budapesztu. \u2014 Ruch ANO jest bardzo elastyczny. I z powodu tej elastyczno\u015bci mo\u017ce zmieni\u0107 swoje stanowisko. […] Widzieli\u015bmy, \u017ce sam Babisz nie ma problemu z zaprzeczeniem czego\u015b, co wcze\u015bniej powiedzia\u0142 lub nawet zatwierdzi\u0142 \u2014 zauwa\u017ca.<\/p>\n

Wed\u0142ug eksperta Babisz prawdopodobnie b\u0119dzie inspirowa\u0142 si\u0119 Viktorem Orbanem z W\u0119gier<\/a> i Robertem Fic\u0105 ze S\u0142owacji<\/a>, koncentruj\u0105c si\u0119 na przekszta\u0142ceniu medi\u00f3w publicznych i s\u0105downictwa na swoj\u0105 d\u0142ugoterminow\u0105 korzy\u015b\u0107.<\/p>\n

\u2014 Babisz widzi, \u017ce je\u015bli chce ugruntowa\u0107 swoj\u0105 w\u0142adz\u0119 i wp\u0142ywy […], musi zmieni\u0107 sam\u0105 struktur\u0119 i funkcjonowanie kluczowych instytucji. Spodziewam si\u0119 wi\u0119c, \u017ce b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 znacznie bardziej bezpo\u015brednio, koncentruj\u0105c si\u0119 na reformach instytucjonalnych i zmianach legislacyjnych \u2014 powiedzia\u0142 Kaniok.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ruda, 52-letnia nauczycielka, nale\u017c\u0105ca do prawicowo-populistycznej partii ANO, podkre\u015bla, \u017ce najwa\u017cniejsz\u0105 kwesti\u0105 w tych wyborach jest obni\u017cenie wieku…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":29189,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[8599,56,32,33,771,36,37,66,27,67,34,35,28,31,53,25,52,68,51,8600,55,42,38,40,39,41,47,8401,29,30,50,26],"class_list":{"0":"post-29188","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-andrej_babisz","9":"tag-article_premium","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-czechy_czech_czeszka_czesi","13":"tag-featured-news","14":"tag-featurednews","15":"tag-give_me_perspective","16":"tag-headlines","17":"tag-intextvideo_splayer","18":"tag-latest-news","19":"tag-latestnews","20":"tag-naglowki","21":"tag-najwazniejsze-artykuly","22":"tag-new_header","23":"tag-news","24":"tag-onet3","25":"tag-onet3d","26":"tag-onet3d_2i","27":"tag-ostrawa","28":"tag-phx","29":"tag-pl","30":"tag-poland","31":"tag-polish","32":"tag-polska","33":"tag-polski","34":"tag-screening_general","35":"tag-szukaj_ai_tst1","36":"tag-top-stories","37":"tag-topstories","38":"tag-v2021","39":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29188"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29188\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}