{"id":293719,"date":"2026-03-07T10:19:08","date_gmt":"2026-03-07T10:19:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/293719\/"},"modified":"2026-03-07T10:19:08","modified_gmt":"2026-03-07T10:19:08","slug":"kosmiczna-latarnia-silny-megalaser-dotarl-do-ziemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/293719\/","title":{"rendered":"Kosmiczna latarnia. Silny megalaser dotar\u0142 do Ziemi"},"content":{"rendered":"\n


\nAstronomowie odkryli jak dot\u0105d najja\u015bniejszy i\u00a0najodleglejszy \u201emegamaser\u201d. To\u00a0najja\u015bniejsza \u201ekosmiczna latarnia\u201d, jak\u0105 kiedykolwiek widzia\u0142a nauka. \n<\/p>\n


\nCzym jest maser? Maser dzia\u0142a podobne do\u00a0laser\u00f3w tworzonych przez cz\u0142owieka, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 poprzez wzbudzanie cz\u0105stek, a\u00a0nast\u0119pnie wzmacnianie powsta\u0142ych fal \u015bwietlnych za\u00a0pomoc\u0105 zwierciade\u0142. Jednak w\u00a0przypadku maser\u00f3w wzmacniane s\u0105 mikrofale zamiast \u015bwiat\u0142a widzialnego \u2013\u00a0st\u0105d \u201eM\u201d na\u00a0pocz\u0105tku ich nazwy. Laser to\u00a0akronim od\u00a0\u201elight amplification by\u00a0stimulation emission of\u00a0radiation\u201d. Kiedy zast\u0105pimy s\u0142owo \u201elight\u201d s\u0142owem \u201emicrowave\u201d otrzymujemy maser. \n<\/p>\n

Teoria Einsteina w\u00a0praktyce<\/p>\n


\nPot\u0119\u017cna wi\u0105zka mikofal, nazwana megamaserem, pochodzi z\u00a0po\u0142\u0105cznia galaktyk znajduj\u0105cego si\u0119 oko\u0142o 8\u00a0miliard\u00f3w lat \u015bwietlnych od\u00a0Ziemi, co\u00a0oznacza, \u017ce\u00a0mikrofale, kt\u00f3re widzimy, zosta\u0142y wyemitowane, gdy Wszech\u015bwiat by\u0142 niemal o\u00a0po\u0142ow\u0119 m\u0142odszy. Jest to\u00a0najodleglejszy i\u00a0zarazem najja\u015bniejszy obiekt tego typu, jaki kiedykolwiek zosta\u0142 zaobserwowany. \n<\/p>\n


\nMegamasery to\u00a0obiekty, kt\u00f3re wci\u0105\u017c bardzo interesuj\u0105 naukowc\u00f3w. Mo\u017cliwe, \u017ce\u00a0ich lepsze poznanie da nam wiedz\u0119, jak powstaj\u0105, rosn\u0105, ewoluuj\u0105 i\u00a0umieraj\u0105 pradawne galaktyki. Z\u00a0tego powodu bywaj\u0105 one nazywane \u201ekosmicznymi latarniami morskimi\u201d. \n<\/p>\n


\n\"Naukowcy \n<\/p>\n


\nZaobserwowany maser uda\u0142o si\u0119 zaobserwowa\u0107 dzi\u0119ki pracy teleskopu MeerKAT, kt\u00f3ry jest tak naprawd\u0119 sieci\u0105 64 teleskop\u00f3w zlokalizowanych na\u00a0terenie Republiki Po\u0142udniowej Afryki. Megamaser hydroksylowy pochodzi z\u00a0pary zderzaj\u0105cych si\u0119 galaktyk, nazwanych HATLAS J142935.3\u2013002836. Z\u00a0powodu jego wielko\u015bci naukowcy, kt\u00f3ry dokonali jego odkrycia, zaproponowali dla\u00a0tego zjawiska now\u0105 nazw\u0119: gigamaser. \n<\/p>\n


\nCiekawostk\u0105 jest, \u017ce\u00a0megamasery s\u0105 przewa\u017cnie zbyt s\u0142abe, aby\u00a0dostrzeg\u0142 je\u00a0teleskop taki jak MeerKAT, jednak w\u00a0tym przypadku sygna\u0142 zosta\u0142 dodatkowo wzmocniony przez zjawisko znane jako soczewkowanie grawitacyjne, kt\u00f3re wzmocni\u0142o padaj\u0105ce promieniowanie. Zjawisko to\u00a0zosta\u0142o po\u00a0raz pierwszy przewidziane przez teori\u0119 wzgl\u0119dno\u015bci Alberta Einsteina w\u00a01905 roku. \n<\/p>\n


\n\u201eSoczewkowanie grawitacyjne wyst\u0119puje, gdy promieniowanie elektromagnetyczne z\u00a0odleg\u0142ego obiektu, takiego jak galaktyka, ulega zakrzywieniu wok\u00f3\u0142 masywnego obiektu znajduj\u0105cego si\u0119 bezpo\u015brednio mi\u0119dzy \u017ar\u00f3d\u0142em a\u00a0obserwatorem. Oczywi\u015bcie promieniowanie w\u00a0rzeczywisto\u015bci nie\u00a0ulega zakrzywieniu (poniewa\u017c \u015bwiat\u0142o zawsze porusza si\u0119 po\u00a0linii prostej): zamiast tego przechodzi przez zakrzywion\u0105 czasoprzestrze\u0144, kt\u00f3ra zosta\u0142a zdeformowana przez ogromn\u0105 grawitacj\u0119 obiektu \u015brodkowego. Z\u00a0punktu widzenia obserwatora zjawisko to\u00a0cz\u0119sto tworzy otoczk\u0119 \u015bwietln\u0105 wok\u00f3\u0142 \u015brodkowego obiektu, znan\u0105 jako \u00bbpier\u015bcie\u0144 Einsteina\u00ab. Jednocze\u015bnie jednak wzmacnia ono \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a \u2014\u00a0lub\u00a0w\u00a0tym przypadku \u017ar\u00f3d\u0142o mikrofal \u2014\u00a0co\u00a0znacznie u\u0142atwia analiz\u0119 odleg\u0142ego obiektu\u201d \u2013\u00a0czytamy na\u00a0portalu livescience.com. \n<\/p>\n


\nJest du\u017ca szansa, \u017ce\u00a0dzi\u0119ki zjawisku soczewkowania grawitacyjnemu uda si\u0119 znale\u017a\u0107 setki, a\u00a0nawet tysi\u0105ce podobnych megamaser\u00f3w w\u00a0odleg\u0142ych galaktykach. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Astronomowie odkryli jak dot\u0105d najja\u015bniejszy i\u00a0najodleglejszy \u201emegamaser\u201d. To\u00a0najja\u015bniejsza \u201ekosmiczna latarnia\u201d, jak\u0105 kiedykolwiek widzia\u0142a nauka. Czym…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":293720,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[4624,208,98,291,4626,4622,10670,48173,48172,120,118,119,27005,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117,14632],"class_list":{"0":"post-293719","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-anna-szczepanska","9":"tag-ciekawostki","10":"tag-dorzeczy","11":"tag-historia","12":"tag-historia-wspolczesna","13":"tag-kosmos","14":"tag-ludzie","15":"tag-maser","16":"tag-megamaser","17":"tag-nauka","18":"tag-nauka-i-technika","19":"tag-naukatechnika","20":"tag-odkrycia","21":"tag-pl","22":"tag-poland","23":"tag-polish","24":"tag-polska","25":"tag-polski","26":"tag-science","27":"tag-science-and-technology","28":"tag-sciencetechnology","29":"tag-technika","30":"tag-technology","31":"tag-wszechswiat"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116187389146805725","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/293719","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=293719"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/293719\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/293720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=293719"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=293719"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=293719"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}