![\"Znak](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Gxlk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9iMTgyYTYwMTE1Mjk2NDU3OGRjY2IzZmI4ZDIxOGI1Zi5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\nIran natychmiast odpowiedzia\u0142 fal\u0105 zmasowanych atak\u00f3w rakietowych i dronowych na cele w Izraelu oraz na ameryka\u0144skie bazy w pa\u0144stwach Zatoki Perskiej. Teheran zapowiada, \u017ce konflikt b\u0119dzie trwa\u0142 tak d\u0142ugo, „a\u017c osi\u0105gni\u0119te zostan\u0105 ira\u0144skie cele strategiczne”. Zagrozi\u0142 przy tym uderzeniem na izraelski o\u015brodek nuklearny w Dimonie, je\u015bli Tel Awiw nie zrezygnuje z dalszych dzia\u0142a\u0144 skierowanych przeciwko Iranowi.<\/p>\n
Izrael od dziesi\u0119cioleci utrzymuje jeden z najbardziej tajemniczych program\u00f3w nuklearnych na \u015bwiecie. <\/p>\n
Oficjalnie go nie potwierdza, ale te\u017c nigdy mu nie zaprzeczy\u0142. Wed\u0142ug cz\u0119\u015bci ekspert\u00f3w program ten nie tylko trwa, lecz mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c rozwijany.<\/p>\n
Korzenie programu si\u0119gaj\u0105 pocz\u0105tk\u00f3w pa\u0144stwowo\u015bci Izraela. Ju\u017c w latach 50. w\u0142adze uzna\u0142y, \u017ce bro\u0144 j\u0105drowa mo\u017ce stanowi\u0107 gwarancj\u0119 przetrwania. Pierwszy przewodnicz\u0105cy Izraelskiej Komisji Energii Atomowej, Ernst Dawid Bergmann, argumentowa\u0142, \u017ce bomba zapewni, i\u017c „nigdy wi\u0119cej nie zostaniemy poprowadzeni jak baranki na rze\u017a”.<\/p>\n
Budow\u0119 o\u015brodka w Dimonie na pustyni Negew rozpocz\u0119to pod koniec lat 50. Odtajnione ameryka\u0144skie dokumenty wywiadowcze z 1960 r. wskazywa\u0142y, \u017ce projekt obejmowa\u0142 instalacje do produkcji plutonu. Analitycy oceniaj\u0105, \u017ce oko\u0142o 1967 r. Izrael osi\u0105gn\u0105\u0142 zdolno\u015b\u0107 do skonstruowania pierwszego \u0142adunku j\u0105drowego.<\/p>\n
<\/p>\n
Znak drogowy kieruj\u0105cy w stron\u0119 miasta Dimona, w pobli\u017cu elektrowni j\u0105drowej na pustyni Negew (2021 r.)AHMAD GHARABLI \/ AFP<\/p>\n
Bro\u0144 ta nigdy nie zosta\u0142a u\u017cyta bojowo. Przez lata pojawia\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c spekulacje o mo\u017cliwych testach, w tym o tajemniczym incydencie Vela z 1979 r., kiedy ameryka\u0144ski satelita wykry\u0142 podw\u00f3jny b\u0142ysk nad oceanem w pobli\u017cu Afryki. Sprawa do dzi\u015b pozostaje niewyja\u015bniona, a cz\u0119\u015b\u0107 dokument\u00f3w wci\u0105\u017c jest utajniona.<\/p>\n
W 1986 r. Mordechaj Vanunu, by\u0142y technik zatrudniony w o\u015brodku w Dimonie, ujawni\u0142 szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce izraelskiego programu nuklearnego. Po opuszczeniu Izraela przekaza\u0142 brytyjskiemu dziennikowi „Sunday Times” fotografie wykonane wewn\u0105trz kompleksu oraz informacje na temat skali produkcji plutonu i potencjalnej liczby g\u0142owic j\u0105drowych.<\/p>\n
Publikacja materia\u0142\u00f3w wywo\u0142a\u0142a mi\u0119dzynarodowe poruszenie, dostarczaj\u0105c jednych z pierwszych wizualnych dowod\u00f3w na istnienie izraelskiego programu broni atomowej.<\/p>\n
Jeszcze przed ukazaniem si\u0119 artyku\u0142u Vanunu zosta\u0142 zwabiony do Rzymu przez agentk\u0119 Mosadu, porwany i potajemnie przewieziony do Izraela. W 1988 r. s\u0105d skaza\u0142 go na 18 lat wi\u0119zienia za zdrad\u0119 i szpiegostwo. Wi\u0119zienie opu\u015bci\u0142 w 2004 r.<\/p>\n
O\u015brodek na pustyni<\/p>\n
Centralnym elementem izraelskiego programu nuklearnego jest O\u015brodek Bada\u0144 J\u0105drowych im. Szimona Peresa w Negewie w Dimonie, po\u0142o\u017cony na pustyni Negew. Le\u017cy oko\u0142o 30 km na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od Beer Szewy \u2014 najwi\u0119kszego miasta regionu, oko\u0142o 25 km na zach\u00f3d od granicy z Jordani\u0105 oraz oko\u0142o 75 km na wsch\u00f3d od granicy z Egiptem.<\/p>\n
Wed\u0142ug Sztokholmskiego Mi\u0119dzynarodowego Instytutu Bada\u0144 nad Pokojem Izrael posiada oko\u0142o 90 g\u0142owic j\u0105drowych. Instytut podaje, \u017ce w 2024 r. Izrael przeprowadzi\u0142 test systemu nap\u0119du rakietowego, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 powi\u0105zany z rodzin\u0105 balistycznych pocisk\u00f3w rakietowych Jerycho, zdolnych do przenoszenia \u0142adunk\u00f3w j\u0105drowych. Jednocze\u015bnie wiele wskazuje na to, \u017ce modernizowany jest tak\u017ce reaktor produkuj\u0105cy pluton w o\u015brodku w Dimonie.<\/p>\n
Z kolei z danych Inicjatywy na rzecz Zapobiegania Zagro\u017ceniom Nuklearnym wynika, \u017ce Izrael zgromadzi\u0142 750\u20131110 kg plutonu, co potencjalnie mog\u0142oby wystarczy\u0107 do produkcji od 187 do 277 \u0142adunk\u00f3w j\u0105drowych. <\/p>\n
Izrael dysponuje r\u00f3wnie\u017c rozwini\u0119tymi \u015brodkami przenoszenia broni. Operuje sze\u015bcioma okr\u0119tami podwodnymi typu Dolphin I i Dolphin II, kt\u00f3re \u2014 jak si\u0119 uwa\u017ca \u2014 mog\u0105 by\u0107 zdolne do odpalania pocisk\u00f3w manewruj\u0105cych z g\u0142owicami nuklearnymi. Potencjalny zasi\u0119g pocisku balistycznego Jerycho III wynosi od 4800 do 6500 km.<\/p>\n
Izrael nie podpisa\u0142 Uk\u0142adu o nierozprzestrzenianiu broni j\u0105drowej (NPT) z 1968 r. Przyst\u0105pienie do traktatu oznacza\u0142oby konieczno\u015b\u0107 rezygnacji z broni, poniewa\u017c NPT uznaje za oficjalne pa\u0144stwa nuklearne jedynie pi\u0119\u0107 mocarstw (Wielk\u0105 Brytani\u0119, Chiny, Francj\u0119, Rosj\u0119 i Stany Zjednoczone), kt\u00f3re przeprowadzi\u0142y pr\u00f3by przed 1967 r.<\/p>\n
W grudniu 2014 r. Zgromadzenie Og\u00f3lne Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w przyj\u0119\u0142o rezolucj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 ryzyka proliferacji broni j\u0105drowej na Bliskim Wschodzie. Wezwano w niej Izrael do zrzeczenia si\u0119 posiadania broni nuklearnej, przyst\u0105pienia „bez dalszej zw\u0142oki” do Uk\u0142adu o nierozprzestrzenianiu broni j\u0105drowej oraz obj\u0119cia wszystkich swoich obiekt\u00f3w j\u0105drowych pe\u0142nymi zabezpieczeniami Mi\u0119dzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Izrael zdecydowanie odrzuci\u0142 postulaty rezolucji. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Iran natychmiast odpowiedzia\u0142 fal\u0105 zmasowanych atak\u00f3w rakietowych i dronowych na cele w Izraelu oraz na ameryka\u0144skie bazy w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":296080,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[56,32,33,3222,27,663,91,34,35,28,31,48,25,46,164,40,41,47,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":["post-296079","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-article_premium","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-bron_nuklearna","tag-headlines","tag-iran","tag-izrael","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-onet_data","tag-polish","tag-polski","tag-screening_general","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116195957508155209","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=296079"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296079\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/296080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=296079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=296079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=296079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}