{"id":304131,"date":"2026-03-13T18:48:12","date_gmt":"2026-03-13T18:48:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/304131\/"},"modified":"2026-03-13T18:48:12","modified_gmt":"2026-03-13T18:48:12","slug":"jak-odebrac-uran-iranowi-profesor-z-harvardu-mozna-go-wysadzic-na-miejscu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/304131\/","title":{"rendered":"Jak odebra\u0107 uran Iranowi? Profesor z Harvardu: mo\u017cna go wysadzi\u0107 na miejscu"},"content":{"rendered":"

Donald Trump twierdzi, \u017ce w zesz\u0142ym roku „zniszczy\u0142” ira\u0144ski program j\u0105drowy<\/a>. Problem w tym, \u017ce Teheran zdo\u0142a\u0142 ukry\u0107 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ze swoich 400 kg wysoko wzbogaconego uranu. (HEU), wystarczaj\u0105c\u0105 do wyprodukowania oko\u0142o 10 bomb, gdyby zosta\u0142a nieco bardziej wzbogacona. \u2014 Ludzie b\u0119d\u0105 musieli pojecha\u0107 i go zdoby\u0107 \u2014 o\u015bwiadczy\u0142 w zesz\u0142ym tygodniu Marco Rubio, sekretarz stanu USA. Wymaga\u0142oby to bezprecedensowej operacji wojskowej w g\u0142\u0119bi Iranu. Czy to w og\u00f3le mo\u017cliwe?<\/p>\n

Pierwszym problemem jest ustalenie, gdzie ukryto ten uran. Dziewi\u0105tego marca Rafael Grossi, szef Mi\u0119dzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), organu nadzoruj\u0105cego ONZ, powiedzia\u0142, \u017ce znajduje si\u0119 on „g\u0142\u00f3wnie” w Isfahanie w \u015brodkowym Iranie, prawdopodobnie w tunelach, kt\u00f3rych wej\u015bcia zosta\u0142y w lutym zasypane ziemi\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 pozosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c w zak\u0142adach wzbogacania uranu w Natanz i Fordow, przy czym ten ostatni jest g\u0142\u0119boko zakopany w g\u00f3rze, kt\u00f3ra zosta\u0142a zbombardowana w czerwcu ubieg\u0142ego roku.<\/p>\n

Nawet gdyby cele ameryka\u0144skie i izraelskie ogranicza\u0142y si\u0119 do Isfahanu, odzyskanie uranu by\u0142oby ogromnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem.<\/p>\n

Helikoptery MH-47G Chinook u\u017cywane przez ameryka\u0144ski 160. Pu\u0142k Lotnictwa Operacji Specjalnych, jednostk\u0119, kt\u00f3ra uprowadzi\u0142a Nicolasa Maduro z Wenezueli, mog\u0142yby dotrze\u0107 do Isfahanu, po\u0142o\u017conego co najmniej 500 km w g\u0142\u0105b l\u0105du, ze statk\u00f3w w Zatoce Perskiej. Jednak aby powr\u00f3ci\u0107, potrzebowa\u0142yby tankowania. Potrzebowa\u0142yby te\u017c wsparcia quasi-armii.<\/p>\n

\"HelikopterSier\u017cant Nolan Brewer \/ DVIDS<\/p>\n

Helikopter MH-47G Chinook ameryka\u0144skiej armii podczas obchod\u00f3w 250-lecia armii w Fort Bragg w Karolinie P\u00f3\u0142nocnej, 10 czerwca 2025 r.<\/p>\n

Si\u00f3dmego marca Trump powiedzia\u0142<\/a>, \u017ce si\u0142y l\u0105dowe zostan\u0105 wys\u0142ane tylko wtedy, gdy Iran zostanie „tak zdziesi\u0105tkowany, \u017ce nie b\u0119dzie w stanie walczy\u0107 na l\u0105dzie”. Aby to osi\u0105gn\u0105\u0107, Ameryka zbombardowa\u0142aby ira\u0144skie bazy w pobli\u017cu celu. Nast\u0119pnie musia\u0142aby wys\u0142a\u0107 si\u0142y powietrzne, aby przej\u0105\u0107 pobliskie lotnisko \u2014 baza lotnicza Badr znajduje si\u0119 10 km od obiekt\u00f3w j\u0105drowych w Isfahanie \u2014 lub, co bardziej praktyczne, stworzy\u0107 prowizoryczne l\u0105dowisko. Sprz\u0119t do obs\u0142ugi materia\u0142\u00f3w j\u0105drowych, koparki do usuwania ziemi i gruzu z wej\u015b\u0107 do tuneli oraz inne ci\u0119\u017ckie maszyny mog\u0142yby by\u0107 nast\u0119pnie zrzucane na paletach z spadochronami.<\/p>\n

Jedno z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144: przetrwanie pod ziemi\u0105 <\/p>\n

Co najmniej du\u017ca grupa bojowa (zazwyczaj batalion \u017co\u0142nierzy z dodatkowymi jednostkami specjalistycznymi, licz\u0105cy ponad 1000 os\u00f3b) musia\u0142aby utrzyma\u0107 obw\u00f3d wok\u00f3\u0142 kompleksu j\u0105drowego, pokonuj\u0105c wszelkich obro\u0144c\u00f3w na miejscu. Potrzebna by\u0142aby sta\u0142a os\u0142ona powietrzna, aby wykrywa\u0107 i atakowa\u0107 zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 si\u0142y ira\u0144skie: pokrycie satelitarne w czasie rzeczywistym, drony orbitalne, samoloty rozpoznawcze i samoloty bojowe. Wymaga\u0142oby to sta\u0142ego transportu dziesi\u0105tek cystern z paliwem, aby zapewni\u0107 wystarczaj\u0105c\u0105 si\u0142\u0119 powietrzn\u0105 do d\u0142ugotrwa\u0142ego pozostawania w powietrzu \u2014 potencjalnie przez kilka dni.<\/p>\n

Izraelskie si\u0142y specjalne i korpus in\u017cynierii bojowej maj\u0105 obecnie bardziej odpowiednie i aktualne do\u015bwiadczenie ni\u017c si\u0142y ameryka\u0144skie w tego rodzaju operacjach, poniewa\u017c intensywnie dzia\u0142a\u0142y w rozleg\u0142ych sieciach tuneli zbudowanych przez Hamas i Hezbollah<\/a>. Wykorzystanie ich pozwoli\u0142oby r\u00f3wnie\u017c twierdzi\u0107 Trumpowi, \u017ce ameryka\u0144scy \u017co\u0142nierze nie postawili stopy na ira\u0144skiej ziemi. Spowodowa\u0142oby to jednak nadmierne obci\u0105\u017cenie izraelskich si\u0142 powietrznych. W przypadku wykorzystania izraelskich \u017co\u0142nierzy konieczne by\u0142oby po\u017cyczenie od Ameryki ogromnej floty samolot\u00f3w transportowych.<\/p>\n

\"\u017bo\u0142nierzAHIKAM SERI \/ AFP \/ AFP<\/p>\n

\u017bo\u0142nierz w tunelu, kt\u00f3ry wed\u0142ug izraelskiej armii zosta\u0142 wykopany przez bojownik\u00f3w Hamasu na terenie kompleksu szpitalnego Al-Shifa w mie\u015bcie Gaza w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Strefy Gazy, 22 listopada 2023 r. <\/p>\n

Ameryka\u0144skie Dow\u00f3dztwo Operacji Specjalnych (JSOC) te\u017c ma odpowiedni\u0105 wiedz\u0119 specjalistyczn\u0105, poniewa\u017c przez lata przygotowywa\u0142o si\u0119 do zabezpieczenia lub przej\u0119cia pakista\u0144skiej broni j\u0105drowej w sytuacji kryzysowej. Eskadry ameryka\u0144skich si\u0142 specjalnych Delta Force i Seal Team Six \u0107wiczy\u0142y wkraczanie do g\u0142\u0119bokich podziemnych schron\u00f3w w pobli\u017cu Las Vegas, z pomoc\u0105 specjalistycznych zespo\u0142\u00f3w ds. unieszkodliwiania broni j\u0105drowej ameryka\u0144skiej armii. Jednym z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144, jak twierdzi by\u0142y agent JSOC, jest poruszanie si\u0119, komunikacja i przetrwanie pod ziemi\u0105. Je\u015bli Trump powa\u017cnie my\u015bli o inwazji na Isfahan, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o Natanz i innych obiektach, zespo\u0142y b\u0119d\u0105 musia\u0142y \u0107wiczy\u0107 przez wiele miesi\u0119cy.<\/p>\n

Kolejnym wyzwaniem b\u0119dzie post\u0119powanie ze wzbogaconym uranem. Prawdopodobnie jest on przechowywany w postaci sze\u015bciofluorku uranu, gazowego zwi\u0105zku uranu, w wielu pojemnikach, aby zapobiec przypadkowej reakcji \u0142a\u0144cuchowej. Daniel Salisbury z Mi\u0119dzynarodowego Instytutu Studi\u00f3w Strategicznych szacuje, \u017ce ca\u0142e zapasy wymaga\u0142yby oko\u0142o 19 zbiornik\u00f3w w rodzaju takich, kt\u00f3rych u\u017cywaj\u0105 nurkowie. Pojemniki musz\u0105 by\u0107 trzymane oddzielnie i przechowywane bardzo ostro\u017cnie.<\/p>\n

Jedn\u0105 z opcji by\u0142oby wysadzenie uranu na miejscu. Fluorek uranu „rozprzestrzeni\u0142by si\u0119 po ca\u0142ym terenie, osadzi\u0142by si\u0119 na \u015bcianach, ska\u0142ach, gruzach itp. i by\u0142by do\u015b\u0107 trudny do odzyskania” \u2014 wyja\u015bnia (analityk polityki j\u0105drowej profesor) Matthew Bunn z Uniwersytetu Harvarda. Spowodowa\u0142oby to jednak r\u00f3wnie\u017c uwolnienie toksycznego fluorowodoru. Drug\u0105 opcj\u0105 by\u0142oby „rozcie\u0144czenie” materia\u0142u, sugeruje Bunn, ale sprz\u0119t do tego celu musia\u0142by zosta\u0107 przywieziony ci\u0119\u017car\u00f3wkami, a mimo to pozosta\u0142yby po tym nuklearne materia\u0142y. Trzeci\u0105 opcj\u0105 by\u0142oby wydobycie wzbogaconego ira\u0144skiego uranu i jego wywiezienie. Jednak Francois Diaz-Maurin, redaktor s\u0142ynnego „Biuletynu Naukowc\u00f3w Atomowych”<\/a>, ostrzega, \u017ce je\u015bli podczas transportu do cylindr\u00f3w dostanie si\u0119 wilgo\u0107, mo\u017ce ona wej\u015b\u0107 w reakcj\u0119 z gazowym zwi\u0105zkiem uranu, tworz\u0105c toksyczny fluorek uranylu i kwas fluorowodorowy, i spowodowa\u0107 wybuch.<\/p>\n

Operacja w hollywoodzkim stylu spodoba\u0142aby si\u0119 Trumpowi, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 o upokorzeniu, kt\u00f3re Amerykanie w jego wieku nadal odczuwaj\u0105 w zwi\u0105zku z porwaniem i przetrzymywaniem ameryka\u0144skich zak\u0142adnik\u00f3w w Teheranie w 1979 r. Da\u0142aby mu spektakularne zako\u0144czenie wojny, pozwalaj\u0105c mu og\u0142osi\u0107 zwyci\u0119stwo, nawet je\u015bli ira\u0144ski re\u017cim pozosta\u0142by na miejscu. Trump pami\u0119ta jednak r\u00f3wnie\u017c, jak nieudana operacja ratunkowa tych zak\u0142adnik\u00f3w z ambasady ameryka\u0144skiej, „Orli szpon”<\/a>, zrujnowa\u0142a prezydentur\u0119 Jimmy’ego Cartera. Wykonanie ka\u017cdego z tych krok\u00f3w r\u00f3wnie\u017c w Natanz i Fordow by\u0142oby jedn\u0105 z najwi\u0119kszych operacji wojskowych w historii.<\/p>\n

\u2014 Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Stany Zjednoczone s\u0105 w stanie to zrobi\u0107 \u2014 potwierdza anonimowo by\u0142y zachodni dow\u00f3dca wojskowy. \u2014 S\u0105 prawdopodobnie jedyn\u0105 armi\u0105 na \u015bwiecie, kt\u00f3ra mog\u0142aby to zrobi\u0107. Ale albo trzeba to zrobi\u0107 na bardzo ma\u0142\u0105 skal\u0119 i w bardzo skryty spos\u00f3b, albo na du\u017c\u0105 skal\u0119 \u2014 w zasadzie zamieniaj\u0105c t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 Iranu na jaki\u015b czas w Stany Zjednoczone Ameryki \u2014 dodaje.<\/p>\n

\u00a9 The Economist Newspaper Limited, 11 marca 2026 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Donald Trump twierdzi, \u017ce w zesz\u0142ym roku „zniszczy\u0142” ira\u0144ski program j\u0105drowy. Problem w tym, \u017ce Teheran zdo\u0142a\u0142 ukry\u0107…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":304132,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[5614,56,32,33,244,49266,58,66,27,67,307,34,35,28,31,49265,53,25,52,68,51,55,40,41,47,59,80,29,30,5919,50,26,82,83,84],"class_list":["post-304131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-armia_stanow_zjednoczonych","tag-article_premium","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-ctr_tst","tag-delta_delta_force_amerykanska_jednostka_specjalna","tag-donald_trump_prezydent_usa","tag-give_me_perspective","tag-headlines","tag-intextvideo_splayer","tag-iran_kraj","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-natanz","tag-new_header","tag-news","tag-onet3","tag-onet3d","tag-onet3d_2i","tag-phx","tag-polish","tag-polski","tag-screening_general","tag-stany_zjednoczone_usa","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-uran","tag-v2021","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/304131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=304131"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/304131\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/304132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=304131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=304131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=304131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}