![\"Ziemia\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1773484332_946_WEBP_LANDSCAPE_480.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
Animacja przedstawiaj\u0105ca Ziemi\u0119 z\u00a0kosmosu<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: NASAZa spraw\u0105 zmian klimatu Ziemia obraca si\u0119 wolniej, a dni staj\u0105 si\u0119 d\u0142u\u017csze. Naukowcy ustalili, \u017ce tempo tego procesu jest dzi\u015b najwy\u017csze od co najmniej 3,6 miliona lat.<\/p>\n
Najnowsze badania Uniwersytetu Wiede\u0144skiego oraz Politechniki Federalnej w Zurychu pokazuj\u0105, \u017ce w latach 2000-2020 zmiany klimatu wyd\u0142u\u017ca\u0142y dob\u0119 o 1,33 milisekundy na stulecie, a tempo tego procesu jest dzi\u015b wi\u0119ksze ni\u017c kiedykolwiek w ci\u0105gu ostatnich 3,6 miliona lat. Cho\u0107 to zmiana niemal niezauwa\u017calna dla cz\u0142owieka, z punktu widzenia geofizyki jest wyj\u0105tkowo szybka.<\/p>\n
Ziemia obraca si\u0119 wolniej<\/p>\n
Na tempo obrotu Ziemi, kt\u00f3re sprawia, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 doby to niedoskona\u0142e 24 godziny, wp\u0142ywaj\u0105 m.in. oddzia\u0142ywanie grawitacyjne Ksi\u0119\u017cyca oraz procesy zachodz\u0105ce wewn\u0105trz i na zewn\u0105trz B\u0142\u0119kitnej Planety. Teraz do tej listy do\u0142\u0105cza zmiana klimatu. <\/p>\n
– W naszych wcze\u015bniejszych badaniach pokazali\u015bmy, \u017ce przyspieszone topnienie l\u0105dolod\u00f3w i lodowc\u00f3w g\u00f3rskich w XXI wieku podnosi poziom m\u00f3rz, co spowalnia obr\u00f3t Ziemi i w efekcie wyd\u0142u\u017ca dzie\u0144 – wskazuje Mostafa Kiani Shahvandi z Uniwersytetu Wiede\u0144skiego, autor badania.<\/p>\n
Gdy znajduj\u0105ce si\u0119 na obszarach polarnych l\u0105dolody i lodowce g\u00f3rskie za spraw\u0105 globalnego ocieplenia topniej\u0105, ogromne ilo\u015bci wody sp\u0142ywaj\u0105 do ocean\u00f3w. Naukowcy por\u00f3wnuj\u0105 to zjawisko do ruchu \u0142y\u017cwiarki figurowej: gdy trzyma r\u0119ce blisko cia\u0142a, obraca si\u0119 szybciej, a kiedy je rozk\u0142ada – jej obr\u00f3t zwalnia. Podobnie dzia\u0142a nasza planeta: gdy masa wody przesuwa si\u0119 dalej od przechodz\u0105cej przez bieguny p\u00f3\u0142nocny i po\u0142udniowy osi ziemskiej, nasza planeta zaczyna obraca\u0107 si\u0119 nieco wolniej. <\/p>\n
Bezprecedensowe tempo zmian <\/p>\n
Aby sprawdzi\u0107, czy podobne tempo zmian wyst\u0119powa\u0142o w przesz\u0142o\u015bci, badacze si\u0119gn\u0119li do skamienia\u0142o\u015bci mikroskopijnych organizm\u00f3w morskich, tzw. otwornic bentosowych. Sk\u0142ad chemiczny ich muszli pozwala odtworzy\u0107 dawne poziomy m\u00f3rz. Na tej podstawie naukowcy mogli oszacowa\u0107, jak w przesz\u0142o\u015bci zmienia\u0142a si\u0119 d\u0142ugo\u015b\u0107 dnia. Badacze wykorzystali do analizy r\u00f3wnie\u017c zaawansowane modele matematyczne i algorytmy sztucznej inteligencji, kt\u00f3re uwzgl\u0119dniaj\u0105 niepewno\u015b\u0107 danych paleoklimatycznych. <\/p>\n
Wniosek, do jakiego uda\u0142o si\u0119 doj\u015b\u0107, jest jednoznaczny: obecne tempo wyd\u0142u\u017cania si\u0119 doby jest wyj\u0105tkowe w historii klimatu Ziemi. W ci\u0105gu ostatnich 3,6 miliona lat zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142o zbli\u017cone, ale nadal nie dor\u00f3wnywa\u0142o wsp\u00f3\u0142czesnemu. Zdaniem naukowc\u00f3w to efekt dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka, prowadz\u0105cej do gwa\u0142townego ocieplania si\u0119 klimatu. <\/p>\n
Cho\u0107 r\u00f3\u017cnice liczone w milisekundach wydaj\u0105 si\u0119 niewielkie, mog\u0105 mie\u0107 realne konsekwencje. Dok\u0142adna wiedza o pr\u0119dko\u015bci obrotu Ziemi jest kluczowa dla wielu technologii – od system\u00f3w nawigacji satelitarnej po planowanie misji kosmicznych. Naukowcy ostrzegaj\u0105, \u017ce je\u015bli globalne ocieplenie b\u0119dzie dalej post\u0119powa\u0107, do ko\u0144ca XXI wieku wp\u0142yw zmian klimatu na d\u0142ugo\u015b\u0107 dnia mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 wi\u0119kszy ni\u017c oddzia\u0142ywanie Ksi\u0119\u017cyca, kt\u00f3re przez tysi\u0105ce lat by\u0142o g\u0142\u00f3wnym czynnikiem wp\u0142ywaj\u0105cym na rotacj\u0119 naszej planety. <\/p>\n
Autorka\/Autor: Julia Zalewska-Biziuk<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Phys.org<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia g\u0142\u00f3wnego: Adobe Stock<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Animacja przedstawiaj\u0105ca Ziemi\u0119 z\u00a0kosmosu \u0179r\u00f3d\u0142o: NASAZa spraw\u0105 zmian klimatu Ziemia obraca si\u0119 wolniej, a dni staj\u0105 si\u0119 d\u0142u\u017csze.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":305058,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[20],"tags":[11663,49373,9593,14669,6448,20231,24220,49372,12963,49371,17888,1375,49375,14384,5395,49376,49374,1369,120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":["post-305057","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-nauka-i-technika","tag-keywordbadanie","tag-keywordciag-milion-rok","tag-keyworddlugosc","tag-keyworddoba","tag-keyworddzien","tag-keywordklimat","tag-keywordmilion","tag-keywordnaukowiec","tag-keywordobrot","tag-keywordplaneta","tag-keywordproces","tag-keywordrok","tag-keywordtempo","tag-keywordziemia","tag-keywordzmiana","tag-keywordzmiana-klimat","tag-keywordzmiana-klimat-doba","tag-maintrue","tag-nauka","tag-nauka-i-technika","tag-naukatechnika","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-science","tag-science-and-technology","tag-sciencetechnology","tag-technika","tag-technology"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305057","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=305057"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305057\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/305058"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=305057"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=305057"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=305057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}