Wojna z Iranem zaczyna odczuwalnie wp\u0142ywa\u0107 na rynek p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w, diagnostyki obrazowej, ogrodnictwa przydomowego, a nawet balon\u00f3w na dzieci\u0119ce przyj\u0119cia. A to nie koniec. Wkr\u00f3tce odczujemy to, patrz\u0105c na ceny wielu produkt\u00f3w na sklepowych p\u00f3\u0142kach. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, wielkimi krokami zbli\u017ca si\u0119 wiosna. Cenowe zamieszanie uderzy i w rolnik\u00f3w. A skoro w rolnik\u00f3w, to i w konsument\u00f3w.<\/p>\n
Administracja Donalda Trumpa te\u017c robi dobr\u0105 min\u0119 do z\u0142ej gry. Na korytarzach Kongresu coraz g\u0142o\u015bniej wybrzmiewaj\u0105 obawy Republikan\u00f3w, \u017ce skutki uboczne wojny os\u0142abi\u0105 ich perspektywy w listopadzie podczas wybor\u00f3w \u015br\u00f3dokresowych [midterm elections].<\/p>\n
Iran skutecznie zablokowa\u0142 obecnie statkom przep\u0142yw przez cie\u015bnin\u0119<\/a>, przez kt\u00f3r\u0105 przep\u0142ywa 20 proc. \u015bwiatowych dziennych dostaw ropy i gazu ziemnego, wyrz\u0105dzaj\u0105c szkody na \u015bwiatowych rynkach energetycznych poprzez podniesienie ceny ropy do oko\u0142o 100 dolar\u00f3w za bary\u0142k\u0119. Nowy przyw\u00f3dca Iranu, ajatollah Mod\u017ctaba Chamenei<\/a>, da\u0142 w czwartek do zrozumienia, \u017ce sytuacja ta wkr\u00f3tce si\u0119 nie zmieni, obiecuj\u0105c, \u017ce „nale\u017cy nadal stosowa\u0107 \u015brodek blokuj\u0105cy Cie\u015bnin\u0119 Ormuz”. <\/p>\n Przez cie\u015bnin\u0119 Ormuz przep\u0142ywa oko\u0142o jednej trzeciej \u015bwiatowych dostaw helu i nawoz\u00f3w. Wed\u0142ug American Farm Bureau Federation przez cie\u015bnin\u0119 przep\u0142ywa po\u0142owa \u015bwiatowych dostaw mocznika \u2014 nawozu azotowego \u2014 oraz prawie jedna trzecia dostaw amoniaku.<\/p>\n<\/blockquote>\n Ceny ju\u017c gwa\u0142townie rosn\u0105, poniewa\u017c \u015bwiatowe dostawy ulegaj\u0105 zak\u0142\u00f3ceniu w\u0142a\u015bnie w momencie, gdy wielu producent\u00f3w rolnych rozpoczyna wiosenne zasiewy. Wed\u0142ug Fertilizer Institute ceny mocznika wzros\u0142y o 30 proc. od czasu, gdy administracja Trumpa rozpocz\u0119\u0142a bombardowanie Iranu.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n Tymczasem ceny helu podwoi\u0142y si\u0119 od pocz\u0105tku wojny, t\u0142umaczy Anish Kapadia, dyrektor generalny firmy badawczej AKAP Energy. Katarska pa\u0144stwowa firma energetyczna wstrzyma\u0142a produkcj\u0119 skroplonego gazu ziemnego w pierwszych dniach wojny i szacuje si\u0119, \u017ce przywr\u00f3cenie jej zajmie miesi\u0105ce. Kraj ten jest g\u0142\u00f3wnym producentem helu, kt\u00f3ry jest produktem ubocznym produkcji skroplonego gazu ziemnego.<\/p>\n Administracja Trumpa zaczyna dostrzega\u0107 skutki uboczne tej sytuacji. Sekretarz do spraw rolnictwa Brooke Rollins powiedzia\u0142a w pi\u0105tek, \u017ce „prezydent jest w pe\u0142ni \u015bwiadomy tych wyzwa\u0144 i problem\u00f3w” oraz obieca\u0142a, \u017ce wkr\u00f3tce nadejdzie pomoc dla rolnik\u00f3w.<\/p>\n „Jeste\u015bmy bardzo blisko og\u0142oszenia pewnych rozwi\u0105za\u0144 i tego, jak b\u0119d\u0105 one wygl\u0105da\u0107. Rozwa\u017camy wszystkie mo\u017cliwo\u015bci obni\u017cenia koszt\u00f3w nawoz\u00f3w, poniewa\u017c rolnicy wkraczaj\u0105 w sezon sadzenia” \u2014 zapowiedzia\u0142a.<\/p>\n Rzeczniczka Bia\u0142ego Domu odm\u00f3wi\u0142a odpowiedzi na pytania dotycz\u0105ce wp\u0142ywu na rynek helu, ale potwierdzi\u0142a plan dla sektora rolnego i zasugerowa\u0142a, \u017ce prezydent obni\u017cy\u0142 koszty produkcji.<\/p>\n „Prezydent Trump stan\u0105\u0142 w obronie naszych rolnik\u00f3w bardziej ni\u017c ktokolwiek inny, m.in. obni\u017caj\u0105c koszty produkcji, wprowadzaj\u0105c p\u0142atno\u015bci w ramach programu Farmer Bridge Assistant, negocjuj\u0105c bardziej sprawiedliwe umowy handlowe, znosz\u0105c podatek od spadk\u00f3w i nie tylko” \u2014 podkre\u015bli\u0142a w o\u015bwiadczeniu rzeczniczka Bia\u0142ego Domu Anna Kelly. „Jak powiedzia\u0142 prezydent, skutki te s\u0105 tymczasowe, a najlepsze dopiero przed nami dla naszych wspania\u0142ych rolnik\u00f3w.”<\/p>\n Ro\u015bnie presja zwi\u0105zana z helem<\/p>\n Producenci p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w w du\u017cym stopniu polegaj\u0105 na helu, aby zapobiega\u0107 pewnym reakcjom chemicznym podczas produkcji \u2014 t\u0142umaczy Gottwald. Aparaty MRI r\u00f3wnie\u017c potrzebuj\u0105 helu do ch\u0142odzenia magnes\u00f3w niezb\u0119dnych do dzia\u0142ania urz\u0105dze\u0144. Spawanie r\u00f3wnie\u017c w du\u017cym stopniu opiera si\u0119 na helu. Tymczasem balony imprezowe stanowi\u0105 ok. 10-20 proc. rynku.<\/p>\n Przerwy lub gwa\u0142towne wzrosty cen w produkcji p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w mog\u0105 uderzy\u0107 w globalne rynki wszystkiego, od komputer\u00f3w, przez smartfony, po pojazdy i sprz\u0119t medyczny.<\/p>\n<\/blockquote>\n \u2014 Wiele obszar\u00f3w \u015bwiata nie funkcjonuje bez p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w, a nie da si\u0119 produkowa\u0107 p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w bez helu, kropka \u2014 przekonuje Gottwald. To prawdopodobnie zwi\u0119kszy presj\u0119 z politycznego punktu widzenia ze strony r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n Straty ju\u017c zaczynaj\u0105 si\u0119 kumulowa\u0107.<\/p>\n Presja na rynku helu nie os\u0142abnie przez wiele miesi\u0119cy, poniewa\u017c obiekty wydobywcze gazu ziemnego w Katarze zosta\u0142y uszkodzone podczas walk \u2014 informuje Anish Kapadia, dyrektor generalny firmy badawczej AKAP Energy. Dodaje, \u017ce po ponownym otwarciu cie\u015bniny potrzeba b\u0119dzie troch\u0119 czasu, aby przywr\u00f3ci\u0107 specjalistyczne kontenery transportowe, kt\u00f3re s\u0105 sch\u0142adzane do temperatury bliskiej zeru kelwin\u00f3w, czyli oko\u0142o -273,15 stopni Celsjusza. W jego ocenie, nawet gdyby cie\u015bnina Ormuz zosta\u0142a ponownie otwarta dzisiaj, powr\u00f3t rynku do normalno\u015bci zaj\u0105\u0142by dwa miesi\u0105ce.<\/p>\n \u2014 To absolutnie ogromna skala \u2014 ocenia. \u2014 Co wi\u0119cej, hel jest niezwykle trudny w przechowywaniu, wi\u0119c w przeciwie\u0144stwie do ropy naftowej czy gazu ziemnego, kt\u00f3rych du\u017ce zapasy mo\u017cna wykorzysta\u0107 w razie niedoboru, mo\u017cliwo\u015bci magazynowania helu s\u0105 bardzo ograniczone.<\/p>\n Stany Zjednoczone s\u0105 \u015bwiatowym liderem w dostawach helu, a za nimi plasuje si\u0119 Katar. Jednak, podobnie jak w przypadku ka\u017cdego innego towaru sprzedawanego na rynku \u015bwiatowym, ceny krajowych dostaw gwa\u0142townie wzrosn\u0105, gdy niedobory odbij\u0105 si\u0119 na mi\u0119dzynarodowych dostawach.<\/p>\n W pi\u0105tek sekretarz obrony Pete Hegseth powiedzia\u0142 dziennikarzom, \u017ce administracja Trumpa ma plan ponownego otwarcia cie\u015bniny, ale nie poda\u0142 \u017cadnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. „Zajmujemy si\u0119 t\u0105 spraw\u0105, nie ma powodu do obaw” \u2014 powiedzia\u0142.<\/p>\n Sekretarz do spraw energii Chris Wright przewidzia\u0142 w tym tygodniu, \u017ce cie\u015bnina Ormuz nie zostanie ponownie otwarta przed ko\u0144cem miesi\u0105ca. Nie przedstawi\u0142 jednak \u017cadnego planu, w jaki spos\u00f3b mia\u0142oby to nast\u0105pi\u0107.<\/p>\n \u2014 Miesi\u0119czne zamkni\u0119cie mo\u017ce oznacza\u0107 kolejny wzrost cen o 10-20 proc., ale nie spowoduje niedobor\u00f3w \u2014 prognozuje Aleksandr Romanenko, dyrektor generalny firmy badawczej IndexBox. Je\u015bli zamkni\u0119cie potrwa dwa miesi\u0105ce, spodziewa si\u0119 on „powszechnego napi\u0119cia” i wzrostu o 25\u201350 proc.<\/p>\n „Je\u015bli zak\u0142\u00f3cenia potrwaj\u0105 trzy miesi\u0105ce, spodziewa\u0142bym si\u0119 prawdziwych niedobor\u00f3w poza regionami o najwi\u0119kszych zapasach, zw\u0142aszcza w cz\u0119\u015bciach Europy i Azji”, kt\u00f3re s\u0105 szczeg\u00f3lnie uzale\u017cnione od dostaw z Kataru.<\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 produkcji p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w odbywa si\u0119 w Azji.<\/p>\n Gwa\u0142towne wzrosty cen nawoz\u00f3w<\/p>\n Popyt na nawozy w Stanach Zjednoczonych ro\u015bnie w\u0142a\u015bnie w momencie rozpocz\u0119cia wiosennego sezonu sadzenia.<\/p>\n Kryzys dotyka rolnik\u00f3w z dw\u00f3ch stron \u2014 rosn\u0105cych koszt\u00f3w oleju nap\u0119dowego i nawoz\u00f3w \u2014 napisa\u0142 w tym tygodniu w li\u015bcie do Trumpa prezes American Farm Bureau Federation, Zippy Duvall. Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce wzrost koszt\u00f3w mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 presj\u0119 inflacyjn\u0105 na gospodark\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych, a jednocze\u015bnie zagrozi\u0107 bezpiecze\u0144stwu narodowemu, je\u015bli niedobory nawoz\u00f3w spowoduj\u0105 spadek produkcji i drastyczny wzrost cen \u017cywno\u015bci.<\/p>\n „Oczekuje si\u0119, \u017ce te wstrz\u0105sy w \u0142a\u0144cuchu dostaw spowoduj\u0105 dalszy wzrost i tak ju\u017c rekordowo wysokich cen \u015brodk\u00f3w produkcji w czasie, gdy mar\u017ce rolnicze s\u0105 ju\u017c niezwykle niskie, a wielu rolnik\u00f3w boryka si\u0119 z problemami finansowymi” \u2014 napisa\u0142.<\/p>\n Chocia\u017c Stany Zjednoczone produkuj\u0105 niekt\u00f3re rodzaje nawoz\u00f3w, inne kraje s\u0105 w du\u017cym stopniu uzale\u017cnione od importu, szczeg\u00f3lnie w okresach sezonowego szczytu popytu. Na przyk\u0142ad, wed\u0142ug AFBF, 97 proc. potasu u\u017cywanego w Stanach Zjednoczonych pochodzi z importu, podobnie jak 18 proc. azotu i 13 proc. fosforan\u00f3w. Uprawy, kt\u00f3re w du\u017cym stopniu opieraj\u0105 si\u0119 na wiosennym nawo\u017ceniu, to mi\u0119dzy innymi kukurydza, bawe\u0142na i pszenica.<\/p>\n Jeste\u015bmy g\u0142\u0119boko zaniepokojeni, \u017ce brak dzia\u0142ania mo\u017ce doprowadzi\u0107 do zak\u0142\u00f3ce\u0144 w \u0142a\u0144cuchu dostaw \u017cywno\u015bci, jakich nie widziano od 2022 r., kiedy inflacja cen \u017cywno\u015bci osi\u0105gn\u0119\u0142a najwy\u017cszy poziom od 40 lat<\/p>\n<\/blockquote>\n \u2014 ostrzeg\u0142 Duvall.<\/p>\n\n
\n
\n