Zakup I\u0142-62 przez PLL LOT w latach 70. XX w. otworzy\u0142 polskiemu przewo\u017anikowi drzwi do \u015bwiata. Te radzieckie maszyny pozwala\u0142y na obs\u0142ug\u0119 tras mi\u0119dzykontynentalnych, co by\u0142o niemo\u017cliwe z turbo\u015bmig\u0142owcami I\u0142-18, kt\u00f3re do tej pory stanowi\u0142y trzon floty LOT-u. Pierwszy I\u0142-62, oznaczony numerami rejestracyjnymi SP-LAA i nazwany na cze\u015b\u0107 Miko\u0142aja Kopernika, zosta\u0142 odebrany przez PLL LOT 16 marca 1972 r. Zakup tej maszyny otworzy\u0142 dla polskiego przewo\u017anika nowe mo\u017cliwo\u015bci. LOT dzi\u0119ki temu zakupowi m\u00f3g\u0142 wyj\u015b\u0107 ze statusu przedsi\u0119biorstwa za\u015bciankowego i zacz\u0105\u0107 operowa\u0107 na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n
W SKR\u00d3CIE:<\/p>\n
13 marca 1980 r., dzie\u0144 przed katastrof\u0105, samolot wyl\u0105dowa\u0142 na lotnisku Kennedy’ego w Nowym Jorku. Po kr\u00f3tkim, rutynowym przegl\u0105dzie technicznym i tankowaniu paliwa, maszyna by\u0142a gotowa do powrotnego lotu do Warszawy. Za\u0142og\u0119 dowodzi\u0142 kapitan Pawe\u0142 Lipowczan, do\u015bwiadczony pilot, kt\u00f3ry pracowa\u0142 w PLL LOT od 15 lat.<\/p>\n
Na pok\u0142adzie samolotu, opr\u00f3cz 77 pasa\u017cer\u00f3w, znajdowa\u0142o si\u0119 pi\u0119ciu cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi: drugi pilot Tadeusz \u0141ochocki, mechanik pok\u0142adowy Jan \u0141ubniewski, radiotelegrafista Stefan W\u0105siewicz i nawigator Konstanty Chorzewski. Opiek\u0119 nad pasa\u017cerami sprawowa\u0142a szefowa personelu pok\u0142adowego i cztery stewardesy.<\/p>\n
Samolot mia\u0142 wystartowa\u0107 z Nowego Jorku do Warszawy oko\u0142o godz. 19 czasu lokalnego. Jednak ze wzgl\u0119du na trudne warunki atmosferyczne, start nast\u0105pi\u0142 dopiero po ponad dw\u00f3ch godzinach od planowanego czasu. Mimo to wszystko przebiega\u0142o zgodnie z planem.<\/p>\n
Po nocnym locie nad Atlantykiem samolot wchodzi\u0142 w polsk\u0105 stref\u0119 powietrzn\u0105 nad Ba\u0142tykiem. Nad Warszaw\u0105 panowa\u0142a mro\u017ana, ale s\u0142oneczna pogoda, widoczno\u015b\u0107 by\u0142a bardzo dobra, a wiatr w normie. Po 9 godzinach rutynowego lotu samolot zbli\u017ca\u0142 si\u0119 do l\u0105dowania na lotnisku Ok\u0119cie. Niestety, to, co mia\u0142o by\u0107 rutynowym l\u0105dowaniem, zako\u0144czy\u0142o si\u0119 tragicznie.<\/p>\n
Na minut\u0119 przed planowanym l\u0105dowaniem zg\u0142oszono wie\u017cy kontrolnej problem z podwoziem. Wskaz\u00f3wka na panelu sterowania, sygnalizuj\u0105ca wypuszczenie w\u00f3zka g\u0142\u00f3wnego podwozia, nie pokazywa\u0142a si\u0119. Mo\u017cliwo\u015bci by\u0142y r\u00f3\u017cne \u2014 przepali\u0142 si\u0119 bezpiecznik, \u017car\u00f3wka na panelu, a by\u0107 mo\u017ce podwozie rzeczywi\u015bcie nie wysun\u0119\u0142o si\u0119 z kad\u0142uba samolotu.<\/p>\n
Piloci nie byli zdziwieni t\u0105 sytuacj\u0105. W samolotach radzieckiej produkcji takie usterki by\u0142y na tyle cz\u0119ste, \u017ce wypracowano specjaln\u0105 procedur\u0119 na takie okoliczno\u015bci. Za\u0142oga przerywa\u0142a podej\u015bcie i przelatywa\u0142a nad lotniskiem na niskiej wysoko\u015bci. W tym czasie mechanik pok\u0142adowy sprawdza\u0142 w\u0142a\u015bciwe obwody, bezpieczniki i \u017car\u00f3wk\u0119, a obs\u0142uga wie\u017cy obserwowa\u0142a przez lornetk\u0119 i potwierdza\u0142a przez radio, czy podwozie si\u0119 wysun\u0119\u0142o.<\/p>\n
Wie\u017ca: 007, w lewo 5 stopni<\/p>\n
Za\u0142oga: Tak jest, zrozumia\u0142em… Chwileczk\u0119, mamy trudno\u015bci z sygnalizacj\u0105 podwozia, przechodzimy na drugi kr\u0105g.<\/p>\n
Wie\u017ca: Zrozumia\u0142em, kurs pasa i 650.<\/p>\n
Za\u0142oga: Kurs pasa, 650.<\/p>\n
By\u0142a to ostatnia wiadomo\u015b\u0107 z „Kopernika”.<\/p>\n
Niestety, ostatni komunikat nadany z kokpitu „Kopernika” us\u0142yszeli kontrolerzy na Ok\u0119ciu o godzinie 11:13, kiedy kontroler na wie\u017cy wyda\u0142 polecenie przej\u015bcia z wysoko\u015bci 250 na 650 metr\u00f3w. Na rozkaz kapitana mechanik pok\u0142adowy Jan \u0141ubniewski zwi\u0119kszy\u0142 obroty czterech silnik\u00f3w do pe\u0142nej mocy startowej. Obs\u0142uga wie\u017cy czeka\u0142a na maj\u0105cego lecie\u0107 z p\u00f3\u0142nocnego zachodu „Kopernika”, aby oceni\u0107 sytuacj\u0119 z podwoziem. Jednak ich oczom ukaza\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie inny widok.<\/p>\n
O godz. 11:14 samolot rozbi\u0142 si\u0119 950 m przed progiem pasa 15, prawie p\u00f3\u0142 minuty po zwi\u0119kszeniu mocy silnik\u00f3w. Ogie\u0144 by\u0142 widoczny tylko przez kilka sekund. Samolot nie zapali\u0142 si\u0119 \u2014 w zbiornikach nie by\u0142o ju\u017c wystarczaj\u0105co du\u017co paliwa. Samolot pozbawiony mo\u017cliwo\u015bci sterowania sterami zmieni\u0142 tor lotu ku ziemi. Kapitan i jego za\u0142oga mieli p\u00f3\u0142 minuty, aby zareagowa\u0107 po zniszczeniu turbiny, kt\u00f3ra uszkodzi\u0142a dwa silniki.<\/p>\n
Za\u0142odze uda\u0142o si\u0119 te\u017c skr\u0119ci\u0107 samolotem w prawo i omin\u0105\u0107 budynek zak\u0142adu poprawczego dla nieletnich. Samolot w zderzeniu z ziemi\u0105 rozpad\u0142 si\u0119 na wiele cz\u0119\u015bci, do kt\u00f3rych wydobycia niezb\u0119dne okaza\u0142o si\u0119 wypompowanie wody z fosy.<\/p>\n
Cia\u0142a ofiar le\u017ca\u0142y rozrzucone w\u015br\u00f3d szcz\u0105tk\u00f3w samolotu. Wiele ofiar najprawdopodobniej spa\u0142o w momencie zderzenia z ziemi\u0105, ale niekt\u00f3rzy z nich byli \u015bwiadomi katastrofy i trzymali si\u0119 foteli tak mocno, \u017ce w momencie zderzenia uleg\u0142y zerwaniu mi\u0119\u015bnie i \u015bci\u0119gna w r\u0119kach.<\/p>\n
Na drzewach wisia\u0142y strz\u0119py ubra\u0144 i fragmenty wyposa\u017cenia samolotu. Ziemi\u0119 przykrywa\u0142y porozrzucane torby i portfele, kt\u00f3re przyci\u0105ga\u0142y nie tylko t\u0142umy gapi\u00f3w, ale tak\u017ce milicjant\u00f3w, kt\u00f3rzy usuwali je z miejsca wypadku.<\/p>\n