ETS to system, w kt\u00f3rym za emisj\u0119 CO\u2082 trzeba kupowa\u0107 pozwolenia, a im wi\u0119cej kto\u015b emituje, tym wi\u0119cej p\u0142aci. Wszystko po to, \u017ceby zmusza\u0107 gospodarki do ograniczania emisji tej substancji. Unia Europejska wysz\u0142a z za\u0142o\u017cenia, \u017ce samo proszenie firm, \u017ceby mniej tru\u0142y, nie dzia\u0142a. Trzeba by\u0142o sprawi\u0107, by zanieczyszczanie po prostu du\u017co kosztowa\u0142o.<\/p>\n
Dla Polski ten koszt jest szczeg\u00f3lnie bolesny, bo mamy energetyk\u0119 najbardziej w Unii Europejskiej uzale\u017cnion\u0105 od spalania w\u0119gla kamiennego.<\/p>\n
PiS przez lata m\u00f3wi\u0142o o ETS troch\u0119 jak o unijnym potworze, kt\u00f3rego samo nie umia\u0142o przegna\u0107, ale pr\u00f3bowa\u0142o go przynajmniej chwyci\u0107 za gard\u0142o. Problem w tym, \u017ce to raczej historia stopniowego zaostrzania kursu: od postulatu \u0142agodzenia regu\u0142, przez \u017c\u0105danie zawieszenia systemu, a\u017c po dzisiejsze wezwania do ca\u0142kowitego wyj\u015bcia Polski z ETS.<\/p>\n
Gdy PiS przejmowa\u0142o w\u0142adz\u0119 w 2015 r., system ETS dzia\u0142a\u0142 od ponad dekady, a Polska w nim uczestniczy\u0142a. Rz\u0105d PiS nie pr\u00f3bowa\u0142 z niego wychodzi\u0107. Zamiast tego walczy\u0142 o os\u0142ony, wyj\u0105tki i \u0142agodniejsze warunki dla kraju opartego na w\u0119glu. Symboliczne by\u0142o to, \u017ce w 2019 r. rz\u0105d Mateusza Morawieckiego przyj\u0105\u0142 dokument<\/a> zatytu\u0142owany „System EU ETS po 2020 r. \u2014 rekomendacje”. Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo Zreszt\u0105 s\u0142owa by\u0142ego szefa rz\u0105du z 2023 r. zacytowa\u0142 dzi\u015b obecny premier<\/a> Donald Tusk na pocz\u0105tku posiedzenia Rady Ministr\u00f3w: <\/p>\n \u2014 Coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszymy nawo\u0142ywania PiS-u, \u017ceby opu\u015bci\u0107 umowy europejskie, w tym ETS \u2014 m\u00f3wi\u0142 szef rz\u0105du.<\/p>\n „Wyj\u015bcie z ETS nie jest mo\u017cliwe. To proponuj\u0105 ci, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 wiedzy, albo maj\u0105 z\u0142\u0105 wol\u0119 w tej kwestii” \u2014 kontynuowa\u0142 lider KO, przypominaj\u0105c zdanie wypowiedziane przez Morawieckiego.<\/p>\n Zaostrzenie tonuPiS zaostrzy\u0142o ton wobec tego systemu po utracie w\u0142adzy. W 2024 r. PiS z\u0142o\u017cy\u0142o w Sejmie projekt uchwa\u0142y wzywaj\u0105cej rz\u0105d Donalda Tuska do walki o zawieszenie ETS. A dzi\u015b cz\u0119\u015b\u0107 polityk\u00f3w tej partii<\/a> idzie jeszcze dalej. Og\u0142oszony przez Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego kandydatem na premiera Przemys\u0142aw Czarnek m\u00f3wi ju\u017c wprost o planie wyj\u015bcia Polski z systemu, a z PiS p\u0142yn\u0105 zapowiedzi nowych projekt\u00f3w w tej sprawie.<\/p>\n Innymi s\u0142owy, Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 pokona\u0142o drog\u0119 od „ogranicza\u0107 szkody”, poprzez „zawiesi\u0107”, po „wyj\u015b\u0107”. I w\u0142a\u015bnie ta ewolucja najlepiej pokazuje, jak ETS sta\u0142 si\u0119 dla PiS nie tylko osi\u0105 sporu o klimat i energetyk\u0119, ale tak\u017ce jednym z najwygodniejszych paliw politycznych.<\/p>\n Do\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do tej szar\u017cy prezydent Karol Nawrocki, kt\u00f3ry wys\u0142a\u0142 dzi\u015b pismo w sprawie ETS premierowi Donaldowi Tuskowi.<\/a> Ma to by\u0107 stanowisko g\u0142owy pa\u0144stwa przed czwartkowym szczytem UE, w trakcie kt\u00f3rego jednym z temat\u00f3w ma by\u0107 kwestia cen energii.<\/p>\n Zdaniem Nawrockiego „najbardziej racjonalnym rozwi\u0105zaniem z punktu widzenia interesu gospodarczego i strategicznego Europy by\u0142oby odej\u015bcie od systemu EU ETS”.<\/p>\n