Poznali si\u0119 na juwenaliach w Poznaniu. Micha\u0142 mia\u0142 na sobie spran\u0105 koszulk\u0119 z Nirvan\u0105, Ania \u2014 trampki pomazane markerem. \u2014 Zobaczy\u0142am go, jak sta\u0142 w kolejce po piwo i pomy\u015bla\u0142am: tego ch\u0142opaka ju\u017c gdzie\u015b wcze\u015bniej widzia\u0142am \u2014 wspomina Ania. \u2014 Oczywi\u015bcie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nigdy przedtem si\u0119 nie spotkali\u015bmy. No, ale od tamtego dnia byli\u015bmy nieroz\u0142\u0105czni. Na pocz\u0105tku by\u0142o romantycznie: spanie na karimatach w wynajmowanych mieszkaniach, wsp\u00f3lne makaronowe kolacje, podr\u00f3\u017ce autostopem po Ba\u0142kanach.<\/p>\n
By\u0142o spontanicznie, filmowo. Po kilku miesi\u0105cach razem wynaj\u0119li kawalerk\u0119. \u2014 M\u00f3wili\u015bmy sobie: po co \u015blub, skoro i tak jeste\u015bmy razem? \u2014 wspomina Ania.<\/p>\n
Potem przysz\u0142o „doros\u0142e \u017cycie”: Micha\u0142 za\u0142o\u017cy\u0142 firm\u0119 IT, Ania zosta\u0142a ksi\u0119gow\u0105. Kiedy urodzi\u0142y si\u0119 dzieci, wszystkie obowi\u0105zki domowe spad\u0142y na ni\u0105. Wr\u00f3ci\u0142 te\u017c temat \u015blubu. Rodzice Ani pytali: a co, je\u015bli zachorujesz albo on odejdzie? Micha\u0142 odpowiada\u0142, \u017ce „\u015blub to tylko papier”. Ona w duchu si\u0119 z tym zgadza\u0142a, bo ba\u0142a si\u0119 wielkiej imprezy, kredytu na wesele, presji rodziny. \u2014 Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce skoro mamy dzieci, to jeste\u015bmy rodzin\u0105. Papier nic by nie zmieni\u0142 \u2014 przyznaje.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
Jakie s\u0105 przyczyny rozpadu nieformalnych zwi\u0105zk\u00f3w? <\/p>\n
Co m\u00f3wi\u0105 badania na temat trwa\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stw w por\u00f3wnaniu do zwi\u0105zk\u00f3w nieformalnych? <\/p>\n
Jakie do\u015bwiadczenia mia\u0142a Ania w swoim zwi\u0105zku? <\/p>\n
Dlaczego Ewa nie chcia\u0142a bra\u0107 \u015blubu? <\/p>\n
Tymczasem Micha\u0142 coraz cz\u0119\u015bciej siedzia\u0142 po nocach nad projektami, a w weekendy „musia\u0142 odpocz\u0105\u0107”. Z czasem rozmowy zamieni\u0142y si\u0119 w wymian\u0119 komunikat\u00f3w o rachunkach i terminach szczepie\u0144. <\/p>\n
Z ka\u017cdym rokiem co\u015b si\u0119 psu\u0142o. Micha\u0142 zacz\u0105\u0142 budowa\u0107 w\u0142asn\u0105 firm\u0119, wraca\u0142 coraz p\u00f3\u017aniej. Ania bra\u0142a na siebie dom i dzieci. \u2014 Zacz\u0119li\u015bmy m\u00f3wi\u0107 do siebie tylko o rachunkach. Pami\u0119tam, \u017ce kt\u00f3rego\u015b wieczoru on wszed\u0142 do kuchni, spojrza\u0142 na mnie i zapyta\u0142: „mamy jeszcze mleko?”. I tyle. Zero „co s\u0142ycha\u0107”, zero rozmowy. To by\u0142 moment, w kt\u00f3rym poczu\u0142am, \u017ce jestem mu obca.<\/p>\n
\u2014 Romantyzm wyparowa\u0142 w naturalny spos\u00f3b \u2014 ocenia Ania. \u2014 Nie mieli\u015bmy do siebie pretensji. Co\u015b si\u0119 po prostu sko\u0144czy\u0142o.<\/p>\n
Rozstali si\u0119 po dwunastu latach. \u2014 Kiedy wyprowadza\u0142 si\u0119 z domu, nie by\u0142o wielkiej awantury. W\u0142o\u017cy\u0142 koszule do walizki, pod pach\u0119 wzi\u0105\u0142 ekspres do kawy i powiedzia\u0142, \u017ce „potrzebuje przestrzeni”. Ja wtedy przez godzin\u0119 sta\u0142am w kuchni i patrzy\u0142am na lod\u00f3wk\u0119 oblepion\u0105 rysunkami dzieci. Mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce \u015bwiat si\u0119 rozsypa\u0142 na kawa\u0142ki \u2014 m\u00f3wi 35-latka. \u2014 Taki to by\u0142 koniec.<\/p>\n
Nie walcz\u0105 ze sob\u0105 w s\u0105dzie o opiek\u0119 nad dzie\u0107mi, ale ich relacja jest ch\u0142odna. \u2014 Nie nienawidz\u0119 go, bo wci\u0105\u017c jest ojcem moich c\u00f3rek. Ale ju\u017c nie ufam. A to boli bardziej ni\u017c z\u0142o\u015b\u0107 \u2014 przyznaje. Zosta\u0142a sama z dzie\u0107mi i poczuciem, \u017ce przez te lata by\u0142a „nikim” w \u015bwietle prawa. \u2014 \u015alub by nas pewnie nie uratowa\u0142. Ale mo\u017ce sprawi\u0142by, \u017ce traktowa\u0142by to powa\u017cniej. Mo\u017ce nie by\u0142oby tak prosto spakowa\u0107 t\u0119 walizk\u0119 i wyj\u015b\u0107 \u2014 dodaje.<\/p>\n
Papier, kt\u00f3ry zmienia wszystko<\/p>\n
Ka\u015bka i Tomek spotkali si\u0119 na szkoleniu firmowym w Tr\u00f3jmie\u015bcie. \u2014 Zapyta\u0142, czy mam d\u0142ugopis, bo sw\u00f3j zostawi\u0142 w pokoju. Da\u0142am mu m\u00f3j tak\u0105 star\u0105, pogryzion\u0105 przez mojego kota jednoraz\u00f3wk\u0119. To by\u0142 nasz talizman \u2014 \u015bmieje si\u0119 Kasia.<\/p>\n
Przez siedem lat mieszkali razem w Krakowie. Ona pracowa\u0142a w marketingu, on w finansach. Weekendami chodzili do ogrodu botanicznego: Kasia robi\u0142a zdj\u0119cia egzotycznym ro\u015blinom, Tomek w cieniu czyta\u0142 fantastyk\u0119. \u2014 By\u0142o zwyczajnie, spokojnie. Jak w ma\u0142\u017ce\u0144stwie, tylko bez obr\u0105czek \u2014 m\u00f3wi Tomek.<\/p>\n
Ale rodzina naciska\u0142a. \u2014 Moja mama powtarza\u0142a: je\u015bli naprawd\u0119 ci\u0119 kocha, to si\u0119 o\u017ceni. „Inaczej pewnego dnia spakuje si\u0119 i p\u00f3jdzie do m\u0142odszej”. Wkurza\u0142o mnie to, ale po czasie zacz\u0119\u0142am si\u0119 ba\u0107, \u017ce ona mo\u017ce mie\u0107 racj\u0119 \u2014 wspomina Kasia.<\/p>\n
W ko\u0144cu zgodzili si\u0119 na \u015blub. Ma\u0142y, kameralny, bez wesela. \u2014 M\u00f3wili\u015bmy sobie: to tylko papier, nic si\u0119 nie zmieni. A jednak co\u015b si\u0119 zmieni\u0142o \u2014 przyznaje Tomek. \u2014 Poczu\u0142em wi\u0119ksz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107. Jak si\u0119 k\u0142\u00f3cili\u015bmy, nie my\u015bla\u0142em ju\u017c: odejd\u0119. Tylko: musimy to rozwi\u0105za\u0107.<\/p>\n
Na pocz\u0105tku \u015blub dawa\u0142 im poczucie stabilizacji. Ale po latach sta\u0142 si\u0119 ci\u0119\u017carem. \u2014 Znikn\u0119\u0142a jaka\u015b taka lekko\u015b\u0107 w naszym zwi\u0105zku. Czu\u0142am, \u017ce nie mam wyj\u015bcia. Jakby obr\u0105czka by\u0142a kajdankami, a nie symbolem \u2014 m\u00f3wi Kasia. Poza tym coraz cz\u0119\u015bciej by\u0142a sama, bo Tomek siedzia\u0142 d\u0142ugo w pracy, liczy\u0142 na szybki awans, podwy\u017ck\u0119. Coraz cz\u0119\u015bciej my\u015bla\u0142a, \u017ce przesta\u0142a by\u0107 jego partnerk\u0105, a sta\u0142a si\u0119 „\u017con\u0105”. w najci\u0119\u017cszym sensie tego s\u0142owa. Kim\u015b „nudnym”, gorszym. M\u0119cz\u0105cym.<\/p>\n
Po o\u015bmiu latach ma\u0142\u017ce\u0144stwa rozstali si\u0119. Bez dramat\u00f3w, bez s\u0105dzenia si\u0119 o to, kto by\u0142 bardziej winny. \u2014 Czy si\u0119 nienawidzimy? Nie. Raczej \u017ca\u0142ujemy. Mo\u017ce gdyby\u015bmy zostali ze sob\u0105 bez \u015blubu, by\u0142oby l\u017cej. Mo\u017ce nie. Teraz to ju\u017c bez znaczenia \u2014 m\u00f3wi Tomek. \u2014 Czasem spotykamy si\u0119 przypadkiem na ulicy. U\u015bmiechamy si\u0119 do siebie. Ale nigdy nie wracamy do tego, co by\u0142o.<\/p>\n
Rozstanie jest wtedy prostsze<\/p>\n
W badaniach demograficznych i socjologicznych z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w wida\u0107 wyra\u017an\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 w trwa\u0142o\u015bci nieformalnych zwi\u0105zk\u00f3w i ma\u0142\u017ce\u0144stw. Analizy Eurostatu, OECD oraz mi\u0119dzynarodowych o\u015brodk\u00f3w badawczych (m.in. Institute for Family Studies) pokazuj\u0105, \u017ce pary \u017cyj\u0105ce wy\u0142\u0105cznie w zwi\u0105zkach nieformalnych maj\u0105 \u015brednio ponad dwukrotnie wi\u0119ksze ryzyko rozpadu ni\u017c ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Potwierdzaj\u0105 to te\u017c dane z Europy: nieformalne zwi\u0105zki s\u0105 szczeg\u00f3lnie nietrwa\u0142e w pierwszych latach wsp\u00f3lnego \u017cycia, a ich stabilno\u015b\u0107 ro\u015bnie dopiero wtedy, gdy w zwi\u0105zku pojawiaj\u0105 si\u0119 dzieci. Socjologowie t\u0142umacz\u0105 to tzw. „ni\u017csz\u0105 barier\u0105 wyj\u015bcia” \u2014 brak formalnego aktu ma\u0142\u017ce\u0144stwa sprawia, \u017ce rozstanie bywa prostsze, nawet je\u015bli emocjonalne konsekwencje s\u0105 r\u00f3wnie bolesne.<\/p>\n
Polskie badania, cho\u0107 skromniejsze, wskazuj\u0105 na podobne tendencje. W literaturze („Diffusion of Cohabitation in Poland”, „Meanings and Attitudes Attached to Cohabitation in Poland”) podkre\u015bla si\u0119, \u017ce w naszym kraju kohabitacja cz\u0119sto traktowana jest nie jako trwa\u0142a alternatywa, lecz etap przej\u015bciowy przed ma\u0142\u017ce\u0144stwem. To sprawia, \u017ce wielu partner\u00f3w nie nadaje jej takiej samej wagi jak \u015blubowi, co zwi\u0119ksza ryzyko rozpadu. Jednocze\u015bnie nowsze analizy wskazuj\u0105, \u017ce d\u0142ugotrwa\u0142e zwi\u0105zki nieformalne \u2014 zw\u0142aszcza te oparte na \u015bwiadomym wyborze, a nie „pr\u00f3bie generalnej” \u2014 mog\u0105 dor\u00f3wnywa\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwom pod wzgl\u0119dem jako\u015bci i satysfakcji ze wsp\u00f3lnego \u017cycia. W efekcie nie sam dokument decyduje o trwa\u0142o\u015bci relacji, lecz motywacje, z jakimi partnerzy wchodz\u0105 w zwi\u0105zek.<\/p>\n
Codziennie co\u015b sobie obiecujemy<\/p>\n
Ewa nigdy nie chcia\u0142a bra\u0107 \u015blubu. M\u00f3wi, \u017ce to nie dla niej, \u017ce nie potrzebuje dokument\u00f3w, przysi\u0119gania, „ca\u0142ej tej bezsensownej imprezy” dla rodziny. \u017be Paw\u0142a kocha i ju\u017c. To wystarczy.<\/p>\n
Przez pierwsze lata ich zwi\u0105zku znajomi co chwil\u0119 pytali: to kiedy \u015blub?. Oni odpowiadali: mo\u017ce w przysz\u0142ym roku. Ale ten rok nigdy nie nadchodzi\u0142. \u2014 Woleli\u015bmy wyda\u0107 pieni\u0105dze na podr\u00f3\u017c do Portugalii ni\u017c na wesele dla 150 os\u00f3b. Nie czuli\u015bmy, \u017ce „musimy”. Dla mnie Ewa by\u0142a najwa\u017cniejsza i ju\u017c, nie musia\u0142em tego jako\u015b specjalnie udowadnia\u0107 \u2014 m\u00f3wi Pawe\u0142.<\/p>\n
Ale rodzina mia\u0142a inne zdanie. Mama Ewy powtarza\u0142a: jak nie podpiszecie, to si\u0119 rozpadnie. Ewa odpowiada\u0142a, \u017ce jakby mia\u0142 odej\u015b\u0107, to i tak \u017caden papier go nie zatrzyma. Po 25 latach matka przyzna\u0142a jej racj\u0119.<\/p>\n
By\u0142y kryzysy. Firma bliska bankructwa, k\u0142\u00f3tnie o pieni\u0105dze, trzaskanie drzwiami. \u2014 Bywa\u0142o tak, \u017ce my\u015bla\u0142am: to koniec. Ale zawsze do siebie wracali\u015bmy \u2014 m\u00f3wi Ewa.<\/p>\n
Maj\u0105 doros\u0142\u0105 c\u00f3rk\u0119. On w wolnych chwilach grzebie przy rowerach, ona planuje kolejne wyjazdy. Na \u015bcianie w salonie nie maj\u0105 zdj\u0119\u0107 ze \u015blubu, tylko fotografie i pami\u0105tki z podr\u00f3\u017cy: Islandia, Gruzja, Maroko. \u2014 Czasem kto\u015b mnie pyta, czy \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nigdy nie za\u0142o\u017cy\u0142am bia\u0142ej sukni. Odpowiadam: nie. Moja najwi\u0119ksza ceremonia to \u017cycie, kt\u00f3re mam z Paw\u0142em. I to mi wystarczy \u2014 u\u015bmiecha si\u0119 Ewa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Poznali si\u0119 na juwenaliach w Poznaniu. Micha\u0142 mia\u0142 na sobie spran\u0105 koszulk\u0119 z Nirvan\u0105, Ania \u2014 trampki pomazane…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":31620,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[122,555,48,46,4897,42,38,40,39,41,123,1897,47,26],"class_list":{"0":"post-31619","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozrywka","8":"tag-entertainment","9":"tag-malzenstwo","10":"tag-nat_styl","11":"tag-omp","12":"tag-perso_tst0","13":"tag-pl","14":"tag-poland","15":"tag-polish","16":"tag-polska","17":"tag-polski","18":"tag-rozrywka","19":"tag-rzymskie_malzenstwo","20":"tag-screening_general","21":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31619"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31619\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}