![\"Pojemnik](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/swXk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9hYTMxMGJhMmZkYjViMGM0ZDA4ZWJiYWIxNmQ0YWU2MS5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\nPa\u0144stwowy koncern energetyczny QatarEnergy potwierdzi\u0142 ataki rakietowe na Ras Laffan, w wyniku kt\u00f3rych dosz\u0142o do powa\u017cnych zniszcze\u0144. W pi\u0105tek 20 marca s\u0142u\u017cby ratownicze nadal pr\u00f3bowa\u0142y opanowa\u0107 po\u017cary w zak\u0142adzie.<\/p>\n
Ju\u017c wcze\u015bniej Katar stwierdzi\u0142 dzia\u0142anie „si\u0142y wy\u017cszej” w zwi\u0105zku z blokad\u0105 Cie\u015bniny Ormuz i wstrzyma\u0142 produkcj\u0119 gazu p\u0142ynnego jeszcze w pierwszym tygodniu wojny. Kompleks Ras Laffan, najwi\u0119ksza na \u015bwiecie instalacja skraplania gazu, od tego czasu stoi w miejscu. Po nocnych atakach ponowne uruchomienie nie wchodzi w gr\u0119 w najbli\u017cszym czasie, a wed\u0142ug wst\u0119pnych doniesie\u0144 szkody s\u0105 znaczne.<\/p>\n
Problem w tym, \u017ce nie tylko produkcja LNG zostanie wstrzymana na tygodnie i miesi\u0105ce, ale i powi\u0105zane produkty QatarEnergy. W Ras Laffan obejmuje to r\u00f3wnie\u017c gaz szlachetny \u2014 hel.<\/p>\n
W ten spos\u00f3b eskalacja konfliktu w Zatoce Perskiej dotyka nie tylko rynku energetycznego, ale r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cnych bran\u017c high-tech. Katar jest drugim co do wielko\u015bci producentem helu na \u015bwiecie po Stanach Zjednoczonych, wytwarzaj\u0105c obecnie oko\u0142o jednej trzeciej globalnego wydobycia. Wed\u0142ug danych Niemieckiej Agencji Surowc\u00f3w oko\u0142o 40 proc. \u015bwiatowego obrotu pochodzi z Kataru \u2014 przy czym Europa jest najwa\u017cniejszym odbiorc\u0105, a za ni\u0105 plasuj\u0105 si\u0119 Chiny i Azja Po\u0142udniowo-Wschodnia.<\/p>\n
Hel, gaz szlachetny, powstaje jako produkt uboczny podczas skraplania gazu ziemnego. Gdy produkcja gazu p\u0142ynnego zostaje wstrzymana, automatycznie wyczerpuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c znaczna cz\u0119\u015b\u0107 poda\u017cy helu. Wraz z wy\u0142\u0105czeniem Ras Laffan na rynku \u015bwiatowym brakuje obecnie oko\u0142o 5 mln m sze\u015bc. helu miesi\u0119cznie.<\/p>\n
Z punktu widzenia najwi\u0119kszych odbiorc\u00f3w przemys\u0142owych helu na rynku \u015bwiatowym problemem jest to, \u017ce praktycznie nie ma substytutu, a hel mo\u017cna wydobywa\u0107 w op\u0142acalny spos\u00f3b tylko w nielicznych miejscach na \u015bwiecie.<\/p>\n
W przeciwie\u0144stwie do ropy naftowej lub gazu ziemnego helu nie da si\u0119 te\u017c po prostu przekierowa\u0107 ani przechowywa\u0107. Ciek\u0142y hel nieustannie wyparowuje, dyfunduj\u0105c (samorzutnie przenikaj\u0105c i mieszaj\u0105c si\u0119 z innymi gazami) nawet przez zbiorniki magazynowe. Ma ograniczony „okres przydatno\u015bci”, cz\u0119sto wynosz\u0105cy zaledwie kilka tygodni.<\/p>\n
<\/p>\n
Pojemnik z ciek\u0142ym helemKhrystyna Bakuchava \/ Shutterstock<\/p>\n
\u0141a\u0144cuchy dostaw s\u0105 odpowiednio \u015bci\u015ble zsynchronizowane, a utrzymanie znacz\u0105cych zapas\u00f3w magazynowych jest praktycznie niemo\u017cliwe. Na ca\u0142ym \u015bwiecie praktycznie nie ma wolnych mocy produkcyjnych, kt\u00f3re mog\u0142yby w kr\u00f3tkim czasie zrekompensowa\u0107 awari\u0119 w Zatoce Perskiej.<\/p>\n
Ryzyko zatrzymania produkcji i globalnych dostaw czip\u00f3w<\/p>\n
To, \u017ce ceny mimo to nie reaguj\u0105 natychmiast w pe\u0142ni, wynika ze struktury rynku. Hel jest w wi\u0119kszo\u015bci przedmiotem d\u0142ugoterminowych um\u00f3w dostaw, a otwarty rynek spotowy jest stosunkowo niewielki. Niedob\u00f3r objawia si\u0119 zatem najpierw w postaci dop\u0142at, renegocjacji lub cichych redukcji ilo\u015bci \u2014 a dopiero z op\u00f3\u017anieniem w postaci widocznego wzrostu cen rynkowych.<\/p>\n
Na rynku spotowym helu, charakteryzuj\u0105cym si\u0119 stosunkowo niewielkim wolumenem obrotu, niedob\u00f3r ju\u017c jest widoczny: wed\u0142ug danych bran\u017cowych od pocz\u0105tku wojny ceny wzros\u0142y mniej wi\u0119cej dwukrotnie. Je\u015bli zak\u0142\u00f3cenia b\u0119d\u0105 si\u0119 utrzymywa\u0107 d\u0142u\u017cej, grozi kolejny skok cen o 25 do 50 proc. Przede wszystkim jednak nawet duzi dostawcy mog\u0105 w\u00f3wczas og\u0142osi\u0107 stan „si\u0142y wy\u017cszej” i nie b\u0119d\u0105 w stanie d\u0142u\u017cej wywi\u0105zywa\u0107 si\u0119 ze swoich d\u0142ugoterminowych um\u00f3w dostaw. Kto dotychczas czu\u0142 si\u0119 bezpieczny, mo\u017ce wi\u0119c nagle odnotowa\u0107 brak dostaw.<\/p>\n
Zak\u0142\u00f3cenie to dotknie przede wszystkim Azj\u0119 i Europ\u0119, g\u0142\u00f3wnych odbiorc\u00f3w helu z Kataru. Stany Zjednoczone s\u0105 najwi\u0119kszym producentem helu na \u015bwiecie, ale ca\u0142\u0105 swoj\u0105 produkcj\u0119 zu\u017cywaj\u0105 na w\u0142asne potrzeby. Z kolei Chiny od pocz\u0105tku wojny w Ukrainie importuj\u0105 hel prawie wy\u0142\u0105cznie z Rosji po cenach ni\u017cszych od rynkowych, poniewa\u017c rosyjskie zak\u0142ady produkcyjne na Syberii obj\u0119te s\u0105 embargiem i mog\u0105 dostarcza\u0107 produkt wy\u0142\u0105cznie do Chin.<\/p>\n
Zak\u0142\u00f3cenie to bezpo\u015brednio dotyka bran\u017c\u0119, kt\u00f3ra dotychczas nie znajdowa\u0142a si\u0119 w centrum uwagi ira\u0144skiego kryzysu: dla fabryk czip\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie hel jest jednym z najwa\u017cniejszych surowc\u00f3w, kt\u00f3rego nie da si\u0119 zast\u0105pi\u0107 podczas na\u015bwietlania p\u0142ytek p\u00f3\u0142przewodnikowych.<\/p>\n
![\"Badanie](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Y-9k9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy82MGZlMjZkNDdkN2VlN2U1MGY5ZTBmNDlkY2E3NzhlYy5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n