{"id":33022,"date":"2025-10-05T15:40:07","date_gmt":"2025-10-05T15:40:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/33022\/"},"modified":"2025-10-05T15:40:07","modified_gmt":"2025-10-05T15:40:07","slug":"litwini-oburzeni-po-rzadowej-nominacji-grozi-nam-los-swiata-kultury-na-wegrzech-i-slowacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/33022\/","title":{"rendered":"Litwini oburzeni po rz\u0105dowej nominacji. &#8222;Grozi nam los \u015bwiata kultury na W\u0119grzech i S\u0142owacji&#8221;"},"content":{"rendered":"<p class=\"ods-c-paragraph\">Reprezentowane podczas protestu by\u0142y czo\u0142owe litewskie instytucje kulturalne i naukowe, m.in. teatry, galerie i muzea, a tak\u017ce zwi\u0105zki autor\u00f3w i muzyk\u00f3w, uczelnie wy\u017csze. Do strajku przy\u0142\u0105czyli si\u0119 rolnicy, lekarze i pracownicy o\u015bwiaty.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">\u2014 Sytuacja jest bardzo powa\u017cna \u2014 oceni\u0142 w rozmowie z PAP cz\u0142onek grupy inicjatywnej Arunas Gelunas, dyrektor Litewskiego Narodowego Muzeum Sztuki, by\u0142y minister kultury Litwy oraz by\u0142y ambasador Litwy przy UNESCO. \u2014 Je\u017celi teraz ust\u0105pimy, grozi nam los przedstawicieli \u015bwiata kultury na W\u0119grzech i S\u0142owacji \u2014 podkre\u015bli\u0142, dodaj\u0105c, \u017ce &#8222;zagro\u017cona jest nie tylko kultura, ale te\u017c demokracja, bezpiecze\u0144stwo kraju&#8221;.<\/p>\n<p>   Dyrektor zajmuj\u0105cy si\u0119 produkcj\u0105 makaronu nowym ministrem kultury<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Pod koniec wrze\u015bnia na Litwie zosta\u0142 zatwierdzony nowy rz\u0105d na czele z premierk\u0105, socjaldemokratk\u0105 Ing\u0105 Ruginienie. Poprzedni gabinet upad\u0142, gdy \u00f3wczesnemu premierowi Gintautasowi Paluckasowi zarzucono dzia\u0142ania korupcyjne. Now\u0105 koalicj\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105 zawi\u0105za\u0142y Litewska Partia Socjaldemokratyczna, \u015awit Niemna, Zwi\u0105zek Rolnik\u00f3w i Zielonych oraz Akcja Wyborcza Polak\u00f3w na Litwie \u2014 Zwi\u0105zek Chrze\u015bcija\u0144skich Rodzin.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">W toku negocjacji politycznych ministerstwo kultury, dotychczas obsadzane przez socjaldemokrat\u00f3w, przypad\u0142o \u015awitowi Niemna. Na czele resortu stan\u0105\u0142 Ignotas Adomaviczius, dyrektor handlowy w przedsi\u0119biorstwie zajmuj\u0105cym si\u0119 produkcj\u0105 makaronu mro\u017conego. W ubieg\u0142orocznych wyborach parlamentarnych Adomaviczius startowa\u0142 z ramienia \u015awitu Niemna, ale nie zdoby\u0142 mandatu.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Nominacja oburzy\u0142a \u015brodowisko kultury. W Wilnie i innych miastach kraju zorganizowano akcje protestacyjne. Z grup\u0105 inicjatywn\u0105 protestuj\u0105cych spotka\u0142 si\u0119 prezydent Gitanas Nauseda. Oznajmi\u0142, \u017ce nale\u017cy szuka\u0107 porozumienia, oraz podkre\u015bli\u0142, \u017ce zmiana ministra lub umowy koalicyjnej mo\u017ce doprowadzi\u0107 do upadku kolejnego rz\u0105du. Stanowisko Nausedy spotka\u0142o si\u0119 z krytyk\u0105 protestuj\u0105cych. Cz\u0119\u015b\u0107 organizacji spo\u0142ecznych i kulturalnych, np. Wile\u0144skie Targi Ksi\u0105\u017cki i festiwal filmowy Scanorama, zacz\u0119\u0142y rezygnowa\u0107 z patronatu prezydenta. Na 5 pa\u017adziernika zapowiedziano powszechny strajk ostrzegawczy.<\/p>\n<p>Adomaviczius ust\u0119puje ze stanowiska<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">W reakcji na presj\u0119 \u015brodowiska Adomaviczius w pi\u0105tek ust\u0105pi\u0142 ze stanowiska ministra, ale protestuj\u0105cy nie odwo\u0142ali strajku.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">\u2014 Dymisja ministra to jedynie zas\u0142ona dymna \u2014 powiedzia\u0142 Gelunas. Podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce \u017c\u0105danie strajkuj\u0105cych jest kr\u00f3tkie: &#8222;nie dla \u015awitu Niemna w kulturze&#8221;. Lider tej partii, pose\u0142 Remigijus \u017bemaitaitis oznajmi\u0142, \u017ce w kulturze &#8222;przez 35 lat niepodleg\u0142o\u015bci [Litwy] nic nie by\u0142o robione&#8221; oraz \u017ce trzeba zrobi\u0107 z tym porz\u0105dek.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">W przeciwie\u0144stwie do tradycyjnych strajk\u00f3w, kt\u00f3re polegaj\u0105 na zamkni\u0119ciu instytucji, niedzielny strajk ostrzegawczy na Litwie mia\u0142 form\u0119 otwarcia instytucji kulturalnych, kt\u00f3re nieodp\u0142atnie udost\u0119pni\u0142y swoje wystawy, wydarzenia i sale kinowe. Na placach miast i miasteczek, na dziedzi\u0144cach muzealnych i uniwersyteckich zebrani o godz. 14 wys\u0142uchali poematu Mikalojusa Konstantinasa Cziurlionisa \u2014 wybitnego litewskiego kompozytora, malarza i grafika prze\u0142omu XIX i XX w., a nast\u0119pnie odczytano tekst petycji.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">W petycji, kt\u00f3r\u0105 podpisa\u0142o dot\u0105d ponad 70 tys. os\u00f3b i instytucji, zaznacza si\u0119, \u017ce &#8222;przekazanie ministerstwa [\u015awitowi Niemna] jest wynikiem cynicznego targu politycznego, kt\u00f3ry oddaje kultur\u0119 Litwy w r\u0119ce partii pozbawionej kompetencji w dziedzinie kultury i promuj\u0105cej wykluczaj\u0105c\u0105 retoryk\u0119&#8221;.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">&#8222;Nalegamy, aby kultura nie by\u0142a traktowana jako przedmiot politycznych rozgrywek. Jest ona zar\u00f3wno fundamentem naszych warto\u015bci demokratycznych, jak i polem walki o ich obron\u0119. (\u2026) Ci\u0105g wydarze\u0144 rozgrywaj\u0105cych si\u0119 na Litwie przypomina sytuacje, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce na W\u0119grzech, S\u0142owacji i w Gruzji, gdzie prorosyjskie, antydemokratyczne si\u0142y przej\u0119\u0142y kontrol\u0119 nad kultur\u0105, mediami i komunikacj\u0105, aby podporz\u0105dkowa\u0107 sobie wolne spo\u0142ecze\u0144stwa&#8221; \u2014 czytamy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Protestuj\u0105cy zapowiedzieli kolejne akcje w kraju i za granic\u0105, je\u015bli rz\u0105d nie uwzgl\u0119dni ich \u017c\u0105da\u0144.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">\u2014 Jest wiele tw\u00f3rczych sposob\u00f3w wywierania presji na brak reakcji naszego rz\u0105du \u2014 podkre\u015bli\u0142 Gelunas.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Reprezentowane podczas protestu by\u0142y czo\u0142owe litewskie instytucje kulturalne i naukowe, m.in. teatry, galerie i muzea, a tak\u017ce zwi\u0105zki&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":33023,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,843,28,31,48,25,46,4887,40,41,47,9070,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-33022","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-litwa","14":"tag-naglowki","15":"tag-najwazniejsze-artykuly","16":"tag-nat_styl","17":"tag-news","18":"tag-omp","19":"tag-perso_tst1","20":"tag-polish","21":"tag-polski","22":"tag-screening_general","23":"tag-strajk","24":"tag-swiat","25":"tag-top-stories","26":"tag-topstories","27":"tag-wiadomosci","28":"tag-world","29":"tag-world-news","30":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33022","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33022"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33022\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}