Czy osoby sprawuj\u0105ce mandat radnego powinny jednocze\u015bnie by\u0107 zatrudnione w instytucjach zale\u017cnych od samorz\u0105du, kt\u00f3ry maj\u0105 kontrolowa\u0107? To pytanie od lat powraca w debacie publicznej i wci\u0105\u017c budzi kontrowersje. Cho\u0107 obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy w wielu przypadkach dopuszczaj\u0105 takie sytuacje, pojawiaj\u0105 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105ce przejrzysto\u015bci i potencjalnego konfliktu interes\u00f3w.<\/p>\n
W\u0142a\u015bnie w odpowiedzi na te w\u0105tpliwo\u015bci powsta\u0142 nowy projekt spo\u0142eczny przygotowany przez Sie\u0107 Obywatelsk\u0105 Watchdog Polska. Organizacja uruchomi\u0142a serwis internetowy, kt\u00f3ry pozwala sprawdzi\u0107, gdzie zatrudnieni s\u0105 radni w ca\u0142ym kraju. Narz\u0119dzie ma form\u0119 interaktywnej mapy i gromadzi dane dotycz\u0105ce pracy radnych w sp\u00f3\u0142kach komunalnych oraz innych jednostkach powi\u0105zanych z gminami.<\/p>\n
Platforma zosta\u0142a zaprojektowana w taki spos\u00f3b, aby by\u0142a u\u017cyteczna dla ka\u017cdego mieszka\u0144ca. Dane pogrupowano wed\u0142ug gmin, co umo\u017cliwia szybkie sprawdzenie sytuacji w najbli\u017cszej okolicy. Co istotne, projekt nie jest zamkni\u0119t\u0105 baz\u0105 \u2013 jego rozw\u00f3j opiera si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na aktywno\u015bci obywateli.<\/p>\n
Mieszka\u0144cy mog\u0105 nie tylko przegl\u0105da\u0107 zgromadzone informacje, ale r\u00f3wnie\u017c zg\u0142asza\u0107 nowe przypadki. Ka\u017cde zg\u0142oszenie trafia do weryfikacji, kt\u00f3ra odbywa si\u0119 m.in. poprzez sk\u0142adanie wniosk\u00f3w o dost\u0119p do informacji publicznej do odpowiednich instytucji. Dzi\u0119ki temu dane publikowane w serwisie maj\u0105 by\u0107 rzetelne i sprawdzone.<\/p>\n
Tw\u00f3rcy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce ich inicjatywa nie ma na celu oceniania konkretnych os\u00f3b. Chodzi raczej o pokazanie szerszego zjawiska, kt\u00f3re mo\u017ce mie\u0107 charakter systemowy. \u0141\u0105czenie funkcji kontrolnej radnego z zale\u017cno\u015bci\u0105 zawodow\u0105 od jednostek podleg\u0142ych gminie mo\u017ce bowiem wp\u0142ywa\u0107 na spos\u00f3b podejmowania decyzji i budzi\u0107 pytania o niezale\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n
Na razie serwis funkcjonuje w wersji pilota\u017cowej i skupia si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na jednym rodzaju powi\u0105za\u0144 \u2013 zatrudnieniu radnych w instytucjach zale\u017cnych od tej samej gminy, w kt\u00f3rej pe\u0142ni\u0105 oni swoje funkcje. W przysz\u0142o\u015bci planowane jest jednak rozszerzenie projektu o kolejne formy relacji mi\u0119dzy samorz\u0105dowcami a podmiotami publicznymi.<\/p>\n
Eksperci zajmuj\u0105cy si\u0119 jawno\u015bci\u0105 \u017cycia publicznego zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce problem nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie Polski. W wielu krajach europejskich obowi\u0105zuj\u0105 bardziej restrykcyjne zasady dotycz\u0105ce \u0142\u0105czenia funkcji publicznych z zatrudnieniem w instytucjach zale\u017cnych od w\u0142adzy lokalnej. Przyk\u0142adowo w niekt\u00f3rych pa\u0144stwach wprowadzono obowi\u0105zek szczeg\u00f3\u0142owego ujawniania \u017ar\u00f3de\u0142 dochod\u00f3w lub ca\u0142kowity zakaz \u0142\u0105czenia okre\u015blonych stanowisk.<\/p>\n
W Polsce podstawowe regulacje w tym zakresie zawarte s\u0105 m.in. w ustawie o samorz\u0105dzie gminnym oraz przepisach antykorupcyjnych. Radni maj\u0105 obowi\u0105zek sk\u0142adania o\u015bwiadcze\u0144 maj\u0105tkowych, kt\u00f3re s\u0105 jawne, jednak \u2013 jak podkre\u015blaj\u0105 organizacje spo\u0142eczne \u2013 dost\u0119p do tych informacji bywa utrudniony, a ich analiza wymaga czasu i wiedzy.<\/p>\n
Dlatego w\u0142a\u015bnie nowe narz\u0119dzie ma u\u0142atwi\u0107 obywatelom kontrol\u0119 nad lokaln\u0105 w\u0142adz\u0105. Jak zaznacza Szymon Osowski, prezes Watchdog Polska, samo zatrudnienie radnego w sp\u00f3\u0142ce komunalnej nie musi oznacza\u0107 naruszenia prawa. Kluczowe jest jednak to, aby takie sytuacje by\u0142y w pe\u0142ni transparentne i \u0142atwe do sprawdzenia.<\/p>\n
Tw\u00f3rcy projektu zach\u0119caj\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w do aktywnego udzia\u0142u \u2013 zar\u00f3wno poprzez korzystanie z serwisu, jak i przesy\u0142anie nowych informacji. Im wi\u0119cej danych uda si\u0119 zgromadzi\u0107, tym pe\u0142niejszy obraz zjawiska b\u0119dzie mo\u017cna przedstawi\u0107 opinii publicznej. To z kolei mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 punktem wyj\u015bcia do szerszej dyskusji o standardach przejrzysto\u015bci oraz przeciwdzia\u0142aniu korupcji w samorz\u0105dach.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Rados\u0142aw D\u0105browski<\/p>\n
]]><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy osoby sprawuj\u0105ce mandat radnego powinny jednocze\u015bnie by\u0107 zatrudnione w instytucjach zale\u017cnych od samorz\u0105du, kt\u00f3ry maj\u0105 kontrolowa\u0107? To…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":336710,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51614],"tags":[2151,56298,42,2839,38,40,39,41,55584],"class_list":["post-336709","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-bialystok","tag-bialystok","tag-organizacja-pozarzadowa","tag-pl","tag-platforma-obywatelska","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-puszcza-bialowieska"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116320193943990148","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336709","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=336709"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336709\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/336710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=336709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=336709"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=336709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}