{"id":336872,"date":"2026-03-30T23:14:08","date_gmt":"2026-03-30T23:14:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/336872\/"},"modified":"2026-03-30T23:14:08","modified_gmt":"2026-03-30T23:14:08","slug":"z-filmow-science-fiction-na-pole-bitwy-trudno-wyobrazic-sobie-wojne-bez-dronow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/336872\/","title":{"rendered":"Z film\u00f3w science fiction na pole bitwy. Trudno wyobrazi\u0107 sobie wojn\u0119 bez dron\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Ukrai\u0144scy specjali\u015bci wojskowi, kt\u00f3rzy przybyli do Kuwejtu, Kataru, Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich i Arabii Saudyjskiej, aby pom\u00f3c w obronie przed ira\u0144skimi rakietami i dronami, byli zszokowani tym, jak marnotrawi si\u0119 tam ameryka\u0144skie systemy obrony powietrznej.<\/p>\n

Jeden z ukrai\u0144skich oficer\u00f3w powiedzia\u0142 reporterowi „The Times”, \u017ce by\u0142 \u015bwiadkiem sytuacji, gdy w jednym z pa\u0144stw Zatoki Perskiej przeciwko taniemu Szahidowi wystrzelono a\u017c osiem rakiet przechwytuj\u0105cych Patriot, z kt\u00f3rych ka\u017cda kosztuje ponad 3 mln dol. (ok. 11 mln z\u0142).<\/p>\n

Jasne jest, \u017ce nikt w tym regionie nie by\u0142 przygotowany na wojn\u0119 z wykorzystaniem dron\u00f3w.<\/p>\n

Rosjanie d\u0142ugo nie mogli si\u0119 przekona\u0107 do dron\u00f3wTrzeba przyzna\u0107, \u017ce gdy podczas dzia\u0142a\u0144 wojennych na niebie pojawia si\u0119 dron, a tym bardziej kilka naraz, i z g\u00f3ry nast\u0119puje atak, ka\u017cdy nieprzygotowany cz\u0142owiek wpadnie w panik\u0119. Tak by\u0142o np. podczas natarcia Azerbejd\u017canu na G\u00f3rski Karabach w 2020 r.<\/a> Armia Azerbejd\u017canu otrzyma\u0142a od Turcji pewn\u0105 liczb\u0119 bojowych dron\u00f3w Bayraktar TB2.Lataj\u0105c na wysoko\u015bciach niedost\u0119pnych dla system\u00f3w przeciwlotniczych, tureckie Bayraktary z niemal stuprocentow\u0105 skuteczno\u015bci\u0105 atakowa\u0142y cele na ziemi. W tym samym roku tureckie drony Kargu-2 wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w wojnie domowej w Libii<\/a>. Kupione przez rz\u0105d libijski, skutecznie atakowa\u0142y si\u0142y buntownicze Chalify Haftara. \u017bo\u0142nierze, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 prze\u017cy\u0107, panikowali i tracili zdolno\u015b\u0107 bojow\u0105. Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo Cho\u0107 by\u0142o wiadomo, \u017ce Amerykanie u\u017cywali dron\u00f3w zar\u00f3wno podczas wojny w Zatoce Perskiej<\/a> (1991 r.), jak i podczas kampanii jugos\u0142owia\u0144skiej pod koniec lat 90., Rosjanie przez d\u0142ugi czas lekcewa\u017cyli ten rodzaj broni, uznaj\u0105c go za rodzaj egzotyki. Twierdzili, \u017ce dziennikarze naczytali si\u0119 science fiction, naogl\u0105dali g\u0142upich film\u00f3w, w kt\u00f3rych lataj\u0105ce roboty rozstrzygaj\u0105 losy bitew.Na pocz\u0105tku inwazji na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 na Ukrain\u0119 Rosja w og\u00f3le nie mia\u0142a dron\u00f3w \u2014 walczyli po staremu. Ukraina natomiast kupi\u0142a w Turcji, w firmie zarz\u0105dzanej przez syna Erdogana, Bayraktary<\/a> i natychmiast u\u017cy\u0142a ich w boju. To by\u0142y du\u017ce i drogie maszyny, by\u0142o ich niewiele, ale \u015bwietnie niszczy\u0142y pojazdy opancerzone. Czo\u0142gi nie mia\u0142y przed nimi szans i p\u0142on\u0119\u0142y razem z za\u0142og\u0105.Wizje tw\u00f3rc\u00f3w science fiction sta\u0142y si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 <\/p>\n

W literaturze zalety udzia\u0142u maszyn w walce zamiast ludzi opisywano od dawna i w r\u00f3\u017cnych gatunkach. W rosyjskiej ksi\u0105\u017cce dla dzieci „Urfin D\u017cus i jego drewniani \u017co\u0142nierze” (1963 r.) budowano ich w ogromnej liczbie. Nie czuli b\u00f3lu, byli g\u0142upi i wykonywali rozkazy bez zastanowienia. Jednak cz\u0119sto si\u0119 psuli i wymagali napraw.<\/p>\n

Karel Capek, Stanis\u0142aw Lem, Isaac Asimov przewidywali w swoich ksi\u0105\u017ckach, \u017ce na polach bitew ludzi w ko\u0144cu zast\u0105pi\u0105 maszyny.<\/p>\n

W „Poemacie o robocie” (1933 r.) Siemion Kirsanow opisa\u0142 wojn\u0119, kt\u00f3r\u0105 mocarstwa imperialistyczne wypowiedzia\u0142y ZSRR. Imperiali\u015bci u\u017cyli do tego ca\u0142ej armii humanoidalnych robot\u00f3w. Aby si\u0119 broni\u0107, sowieccy in\u017cynierowie musieli stworzy\u0107 w\u0142asne roboty \u2014 lataj\u0105ce:<\/p>\n

\n

W chmurach zaszyte samolot\u00f3w cienie,<\/p>\n

gwiazda pod skrzyd\u0142em \u2014 komsomolski rumieniec.<\/p>\n

Samolot ukaza\u0142 si\u0119, mirjadami os dzwoni\u0105c,<\/p>\n

szpony wyci\u0105gn\u0105\u0142, lotem zni\u017caj\u0105c si\u0119 pr\u0119dkim,<\/p>\n

porwa\u0142 jednego, chwyci\u0142 go w locie i poni\u00f3s\u0142<\/p>\n

w \u0142apach \u017celaznych \u2014 Robota w b\u0142\u0119kit.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ju\u017c w 1910 r., zaledwie kilka lat po pierwszych lotach braci Wright, m\u0142ody ameryka\u0144ski in\u017cynier Charles Kettering<\/a> zaproponowa\u0142 wojsku wykorzystanie bezza\u0142ogowych statk\u00f3w powietrznych. Wed\u0142ug jego koncepcji urz\u0105dzenie nap\u0119dzane mechanizmem zegarowym mia\u0142o w okre\u015blonym miejscu odrzuci\u0107 skrzyd\u0142a i spa\u015b\u0107 na wroga niczym bomba. Wojsko sfinansowa\u0142o projekt, Kettering zbudowa\u0142 i pomy\u015blnie przetestowa\u0142 kilka takich maszyn, ale nigdy nie u\u017cyto ich w dzia\u0142aniach bojowych.<\/p>\n

Przez dziesi\u0119ciolecia drony lata\u0142y tylko na ekranie. Kto nie ogl\u0105da\u0142 w latach 80. filmu „Terminator”? Widzia\u0142 go chyba ka\u017cdy. To w\u0142a\u015bnie tam pojawi\u0142y si\u0119 bezza\u0142ogowe jednostki powietrzne SkyNet, walcz\u0105ce przeciwko ludzko\u015bci. I dopiero 40 lat p\u00f3\u017aniej to, co wydawa\u0142o si\u0119 zupe\u0142n\u0105 fantastyk\u0105 \u2014 samoloty lataj\u0105ce bez pilota \u2014 wesz\u0142o do codziennego u\u017cytku.<\/p>\n

Re\u017cimowy „korespondent wojenny” Jurij Kotenok niedawno stwierdzi\u0142, \u017ce od 80 do 90 proc. rosyjskich \u017co\u0142nierzy w Donbasie ginie jeszcze zanim dotr\u0105 na lini\u0119 frontu. Ataki dron\u00f3w powoduj\u0105 straty na ty\u0142ach. Drony odgrywaj\u0105 teraz kluczow\u0105 rol\u0119 w ukrai\u0144skiej obronie \u2014 twierdzi \u2014 dlatego rosyjscy \u017co\u0142nierze musz\u0105 dzia\u0142a\u0107 w ma\u0142ych grupach, co oczywi\u015bcie zmniejsza straty, ale prowadzi do przed\u0142u\u017caj\u0105cego si\u0119 impasu na froncie.<\/p>\n

Drony nie od razu sta\u0142y si\u0119 broni\u0105. Drony FPV [z widokiem z perspektywy pierwszoosobowej] przez d\u0142ugi czas by\u0142y zabawk\u0105 m\u0142odzie\u017cy. Potem zacz\u0119to wykorzystywa\u0107 je komercyjnie: od filmowania \u015blub\u00f3w po efektowne reklamy telewizyjne. Telewizja i kino szybko doceni\u0142y mo\u017cliwo\u015bci dron\u00f3w: dzi\u015b bez nich nie obejdzie si\u0119 relacja z \u017cadnej masowej imprezy, od mecz\u00f3w pi\u0142karskich po koncerty gwiazd.<\/p>\n

Policja nauczy\u0142a si\u0119 z ich pomoc\u0105 \u015bciga\u0107 przest\u0119pc\u00f3w uciekaj\u0105cych z miejsca zbrodni. Rosyjskie ministerstwo sytuacji nadzwyczajnych monitoruje z powietrza kl\u0119ski \u017cywio\u0142owe: po\u017cary las\u00f3w i powodzie. Dronom powierzono dostarczanie przesy\u0142ek. W ich potencja\u0142 uwierzyli rolnicy: bezza\u0142ogowce rozsiewaj\u0105 nawozy i monitoruj\u0105 populacje szkodnik\u00f3w.<\/p>\n

Drony z trudem wchodzi\u0142y do sfery wojskowej. Najpierw s\u0142u\u017cy\u0142y do rozpoznania. Potem do retransmisji \u0142\u0105czno\u015bci. Nast\u0119pnie do kierowania wojskami l\u0105dowymi. Do zdalnego minowania terenu. I dopiero na samym ko\u0144cu \u2014 do bezpo\u015bredniego udzia\u0142u w walce, czyli atakowania cel\u00f3w ruchomych i nieruchomych. Drony pu\u0142apki skutecznie pomagaj\u0105 wykrywa\u0107 wrog\u0105 obron\u0119 przeciwlotnicz\u0105. Drony kamikadze zast\u0119puj\u0105 artyleri\u0119. I tak dalej…<\/p>\n

Im dalej w las, tym wi\u0119cej drzew. Drony staj\u0105 si\u0119 coraz ta\u0144sze, dlatego mo\u017cna je ju\u017c wysy\u0142a\u0107 nie pojedynczo, lecz ca\u0142ymi rojami. To, co ogl\u0105dali\u015bmy w filmach science fiction, staje si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105. Podczas II wojny \u015bwiatowej pilot atakuj\u0105cy taranem po\u015bwi\u0119ca\u0142 w\u0142asne \u017cycie. Teraz robi to bezduszna maszyna, a operator siedzi w bezpiecznym miejscu.<\/p>\n

Znakomita ukrai\u0144ska operacja „Paj\u0119czyna”<\/a>, podczas kt\u00f3rej ponad 100 dron\u00f3w jednocze\u015bnie uderzy\u0142o w cztery wojskowe lotniska na r\u00f3\u017cnych kra\u0144cach pa\u0144stwa-agresora, zosta\u0142a szeroko opisana, ale nadal nie znaleziono antidotum na tego typu ataki. \u015arodki walki radioelektronicznej s\u0105 omijane na coraz bardziej wyrafinowane sposoby.Drony sta\u0142y si\u0119 elementem wielkiej polityki<\/p>\n

Wykorzystanie dron\u00f3w na wojnie wywo\u0142uje tak\u017ce efekt psychologiczny. Przeciwnika demoralizuje fakt, \u017ce nigdzie si\u0119 nie ukryje \u2014 wr\u00f3g wszystko widzi i w ka\u017cdej chwili mo\u017ce uderzy\u0107.<\/p>\n

P\u00f3\u0142nocnokorea\u0144scy \u017co\u0142nierze<\/a>, kt\u00f3rych przerzucono do obwodu kurskiego, dos\u0142ownie tracili zmys\u0142y ju\u017c po pierwszym ataku dron\u00f3w: nie tylko nikt ich nie przygotowa\u0142 na taki rozw\u00f3j wydarze\u0144, ale nawet nie mieli poj\u0119cia, \u017ce istniej\u0105 takie lataj\u0105ce maszyny. \"Ukrai\u0144ski <\/p>\n

Ukrai\u0144ski \u017co\u0142nierz podczas szkolenia z pilotowania dron\u00f3w. Lw\u00f3w, 22 lutego 2023 r.Hiroto Sekiguchi \/ Yomiuri \/ The Yomiuri Shimbun \/ AFP<\/p>\n

A przecie\u017c dron nie tylko atakuje \u2014 jednocze\u015bnie przesy\u0142a sygna\u0142 do operatora, kt\u00f3ry w czasie rzeczywistym ogl\u0105da \u015bmier\u0107 wroga, a potem takie nagrania b\u0142yskawicznie si\u0119 rozprzestrzeniaj\u0105. Takie dokumentalne \u015bwiadectwa \u015bmierci, teraz jeszcze z d\u017awi\u0119kiem i w kolorze, niew\u0105tpliwie dzia\u0142aj\u0105 demoralizuj\u0105co zar\u00f3wno na \u017co\u0142nierzy, jak i cywil\u00f3w.<\/p>\n

Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce u\u017cycie dron\u00f3w nie jest w \u017caden spos\u00f3b uregulowane przez mi\u0119dzynarodowe prawo wojenne. Dotychczasowe zakazy ich nie obejmuj\u0105. A drony, mimo wszystkich zalet, maj\u0105 powa\u017cn\u0105 wad\u0119: praktycznie nie s\u0105 w stanie odr\u00f3\u017cni\u0107 cel\u00f3w cywilnych od wojskowych, nawet najbardziej zaawansowane z trudem rozpoznaj\u0105 sprz\u0119t wojskowy i umocnienia, a \u017caden dron nie potrafi jednoznacznie oddzieli\u0107 kombatant\u00f3w od ludno\u015bci cywilnej. Zasada proporcjonalno\u015bci u\u017cycia si\u0142y nie zawsze mo\u017ce by\u0107 zachowana przez bojowego drona.<\/p>\n

Gdy lotnictwo wojskowe by\u0142o jeszcze nowo\u015bci\u0105, m\u00f3wiono, \u017ce pilotowi \u0142atwiej jest zabija\u0107, bo nie widzi ofiar. Operator drona to taki sam pilot, ale teraz mo\u017ce zobaczy\u0107 swoj\u0105 ofiar\u0119, nawet wyraz twarzy w chwili ataku. I co z tego? Czy to kogo\u015b powstrzyma\u0142o?<\/p>\n

Co si\u0119 dzieje dzi\u015b? Ira\u0144skie drony bez przeszk\u00f3d trafiaj\u0105 w luksusowe wie\u017cowce w kurortach Bliskiego Wschodu<\/a>, a ukrai\u0144skie drony lekcewa\u017c\u0105 g\u0119ste systemy obrony przeciwlotniczej i niszcz\u0105 rosyjsk\u0105 infrastruktur\u0119 naftow\u0105. Rosyjskie drony spadaj\u0105 w \u015brodku g\u0119sto zabudowanych osiedli wielkich ukrai\u0144skich miast. My\u015bl techniczna nie stoi w miejscu \u2014 drony s\u0105 nieustannie doskonalone, a tempo tych zmian przekracza tempo rozwoju \u015brodk\u00f3w obrony przed nimi.<\/p>\n

To sprawia, \u017ce drony s\u0105 dzi\u015b nie tylko istotnym czynnikiem militarnym, lecz tak\u017ce elementem wielkiej polityki. Przewaga wojskowa danego pa\u0144stwa zale\u017cy dzi\u015b nie tyle od liczebno\u015bci armii, liczby czo\u0142g\u00f3w czy dzia\u0142, ile od mo\u017cliwo\u015bci uruchomienia masowej produkcji skutecznych bezza\u0142ogowc\u00f3w.<\/p>\n

W sterowaniu systemami bezza\u0142ogowymi zaczyna si\u0119 wykorzystywa\u0107 niemal nieograniczone mo\u017cliwo\u015bci sztucznej inteligencji. Cz\u0142onkowie „osi z\u0142a”, Rosja i Iran<\/a>, nie tylko wspieraj\u0105 si\u0119 wzajemnie dostawami partii bojowych dron\u00f3w, ale tak\u017ce wymieniaj\u0105 si\u0119 technologiami ich produkcji. \u015awiat staje si\u0119 coraz bardziej niebezpieczny i nieprzewidywalny.<\/p>\n

„Poemat o robocie” Siemiona Kirsanowa w przek\u0142adzie Stanis\u0142awa Ryszarda Standego ukaza\u0142 si\u0119 w miesi\u0119czniku „Skamander” (zeszyt LXXVII) w 1936 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ukrai\u0144scy specjali\u015bci wojskowi, kt\u00f3rzy przybyli do Kuwejtu, Kataru, Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich i Arabii Saudyjskiej, aby pom\u00f3c w obronie…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":336873,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[3427,56,30460,32,33,144,27,76,7277,2014,22566,34,35,410,28,31,48,25,46,40,41,87,47,80,29,30,415,71,26,82,83,84,21683],"class_list":["post-336872","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-arabia_saudyjska","tag-article_premium","tag-bayraktar","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-drony","tag-headlines","tag-inwazja_rosji_na_ukraine","tag-katar_kraj","tag-korea_polnocna","tag-kuwejt","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-libia","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-polish","tag-polski","tag-rosja","tag-screening_general","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-ukraina","tag-usa","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews","tag-zjednoczone_emiraty_arabskie"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116320669796536456","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=336872"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336872\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/336873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=336872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=336872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=336872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}