Wygl\u0105da na to, \u017ce Islandia b\u0119dzie pierwsz\u0105, kt\u00f3ra wykona ten krok, a Rejkiawik przyspieszy\u0142 sw\u00f3j harmonogram referendum w sprawie wznowienia negocjacji o przyst\u0105pieniu do UE. \u2014 Cz\u0119\u015bci\u0105 tego stanu rzeczy s\u0105 zawirowania geopolityczne \u2014 przyznaje w rozmowie z POLITICO minister spraw zagranicznych tego kraju Thorgerdur Katr\u00edn Gunnarsdottir.<\/p>\n
\u2014 Byliby\u015bmy silniejsi w wi\u0119kszej grupie kraj\u00f3w o podobnych pogl\u0105dach, kt\u00f3re opowiadaj\u0105 si\u0119 za demokracj\u0105, wolno\u015bci\u0105, prawami cz\u0142owieka i integralno\u015bci\u0105 terytorialn\u0105. Nie wspominaj\u0105c ju\u017c o prawie narod\u00f3w do samostanowienia \u2014 m\u00f3wi minister. Jak podkre\u015bla, atrakcyjno\u015b\u0107 przyst\u0105pienia do UE „to z pewno\u015bci\u0105 obrona i bezpiecze\u0144stwo, ale tak\u017ce nasze bezpiecze\u0144stwo gospodarcze”.<\/p>\n
Podzia\u0142 na bogatych i biednych <\/p>\n
Dla obecnych cz\u0142onk\u00f3w UE przyj\u0119cie do klubu bogatszych kraj\u00f3w jest znacznie bardziej atrakcyjne ni\u017c przyj\u0119cie kolejnej grupy biedniejszych pa\u0144stw ze Wschodu.<\/p>\n
Wszystkie 13 kraj\u00f3w, kt\u00f3re przyst\u0105pi\u0142y do UE od 2004 r., nadal otrzymuje wi\u0119cej \u015brodk\u00f3w, ni\u017c wp\u0142acaj\u0105 do bud\u017cetu centralnego. Tak samo b\u0119dzie prawdopodobnie w przypadku kraj\u00f3w z oficjalnej listy oczekuj\u0105cych, w tym Ukrainy, Mo\u0142dawii, Albanii, Serbii i Czarnog\u00f3ry, poniewa\u017c sk\u0142adki do UE s\u0105 w du\u017cej mierze uzale\u017cnione od wielko\u015bci gospodarki danego kraju.<\/p>\n
Te kwestie finansowe oznaczaj\u0105, \u017ce trudno b\u0119dzie przekona\u0107 obecnych cz\u0142onk\u00f3w, z kt\u00f3rych wszyscy musieliby wyrazi\u0107 zgod\u0119, \u017ce te biedniejsze kraje powinny zosta\u0107 przyj\u0119te. Obecni cz\u0142onkowie otrzymaliby jeszcze mniejszy udzia\u0142 w funduszach UE.<\/p>\n
Wed\u0142ug trzech dyplomat\u00f3w przeciwko tej grupie kraj\u00f3w przemawia r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce rz\u0105dy obecnych cz\u0142onk\u00f3w s\u0105 nieufne co do si\u0142y i trwa\u0142o\u015bci ich zaanga\u017cowania w fundamentalne warto\u015bci UE, takie jak wolna prasa, bezstronny wymiar sprawiedliwo\u015bci i inne swobody demokratyczne.<\/p>\n
\u2014 Nie chcemy kolejnych W\u0119gier czy S\u0142owacji \u2014 m\u00f3wi jeden z dyplomat\u00f3w, kt\u00f3ry jest dobrze zaznajomiony z dyskusjami na temat przyj\u0119cia nowych cz\u0142onk\u00f3w do Unii. \u2014 Nie wiemy, co stanie si\u0119 w tych nowych krajach za 10, 15 lat. A wtedy mo\u017cemy utkn\u0105\u0107 z kolejnym [w\u0119gierskim premierem Viktorem] Orbanem \u2014 dodaje.<\/p>\n
Zamo\u017cne kraje o ugruntowanych instytucjach demokratycznych, takie jak Islandia i Norwegia, nie napotka\u0142yby takich przeszk\u00f3d. Oba kraje zazwyczaj plasuj\u0105 si\u0119 w pierwszej dziesi\u0105tce najbogatszych kraj\u00f3w \u015bwiata pod wzgl\u0119dem nominalnego PKB na mieszka\u0144ca, podczas gdy Czarnog\u00f3ra ledwo mie\u015bci si\u0119 w pierwszej setce, a Ukraina ma zaj\u0105\u0107 132. miejsce w 2026 r.<\/p>\n
\u2014 Oczywi\u015bcie Islandii lub Norwegii by\u0142oby \u0142atwiej przyst\u0105pi\u0107 do UE \u2014 przyznaje unijny urz\u0119dnik znaj\u0105cy proces akcesyjny. Wskazuje, \u017ce kraje te „s\u0105 ju\u017c w 80 proc. gotowe”, je\u015bli chodzi o w\u0142\u0105czenie prawa UE do swoich system\u00f3w prawnych. \u2014 Je\u015bli chc\u0105 przyst\u0105pi\u0107 \u2014 a decyzja nale\u017cy wy\u0142\u0105cznie do nich \u2014 mo\u017ce to nast\u0105pi\u0107 bardzo szybko \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
„Trump zmienia wszystko” <\/p>\n
Poniewa\u017c Donald Trump wielokrotnie podwa\u017ca\u0142 gotowo\u015b\u0107 Waszyngtonu do udzielenia pomocy sojusznikom, a nawet grozi\u0142 zaj\u0119ciem terytori\u00f3w Danii i Kanady si\u0142\u0105, kraje, kt\u00f3re wcze\u015bniej polega\u0142y na cz\u0142onkostwie w NATO w kwestii bezpiecze\u0144stwa, teraz gor\u0105czkowo poszukuj\u0105 alternatywy.<\/p>\n
\u2014 Je\u015bli chodzi o zapewnienie bezpiecze\u0144stwa swoim cz\u0142onkom, NATO dysponuje jednym zestawem narz\u0119dzi, a UE innym \u2014 m\u00f3wi POLITICO norweska liderka Partii Konserwatywnej Ine Eriksen Soreide, kt\u00f3ra popiera cz\u0142onkostwo w UE. \u2014 I w\u0142a\u015bnie dlatego bycie cz\u0119\u015bci\u0105 UE jest wa\u017cne r\u00f3wnie\u017c z punktu widzenia bezpiecze\u0144stwa dla kraju takiego jak Norwegia. Doszli\u015bmy do punktu krytycznego, w kt\u00f3rym cz\u0142onkostwo w UE jest dla nas wa\u017cne w inny spos\u00f3b ni\u017c dotychczas \u2014 t\u0142umaczy.<\/p>\n
Podobnie jak art. 5 NATO, Traktat o UE zawiera klauzul\u0119 o wzajemnej obronie \u2014 art. 42.7. Jej znaczenie znalaz\u0142o si\u0119 w centrum uwagi po tym, jak na pocz\u0105tku tego miesi\u0105ca brytyjska baza wojskowa na Cyprze zosta\u0142a zaatakowana przez drona, prawdopodobnie nale\u017c\u0105cego do Hezbollahu, cho\u0107 Nikozja nie uruchomi\u0142a tego artyku\u0142u.<\/p>\n
\u2014 To nie jest dobry moment, by dzia\u0142a\u0107 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 \u2014 uwa\u017ca norweski urz\u0119dnik. \u2014 Trump zmienia wszystko \u2014 dodaje.<\/p>\n
![\"Prezydent](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bGHk9kpTURBXy8xNDFhMWRjYzhmMjBkNzM2YTk0OGUxZjc3M2RlNDZkYS5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Mandel Ngan\/AFP \/ AFP<\/p>\n
Prezydent USA Donald Trump przemawia podczas szczytu Future Investment Initiative (FII) w Miami Beach na Florydzie, 27 marca 2026 r. <\/p>\n
Norwegia z\u0142o\u017cy\u0142a wniosek o przyst\u0105pienie do UE w 1992 r., ale dwa lata p\u00f3\u017aniej w referendum odrzuci\u0142a cz\u0142onkostwo. Chocia\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 Norweg\u00f3w nadal nie popiera cz\u0142onkostwa w UE, grupa zwolennik\u00f3w „tak” ro\u015bnie od 18 miesi\u0119cy. W\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 Trumpa na Norwegi\u0119<\/a> w zwi\u0105zku z decyzj\u0105 o nieprzyznaniu mu Pokojowej Nagrody Nobla r\u00f3wnie\u017c wydaje si\u0119 przyczynia\u0107 do zmiany pogl\u0105d\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n Islandia z\u0142o\u017cy\u0142a wniosek o cz\u0142onkostwo w UE w 2009 r. w czasie kryzysu finansowego, ale wstrzyma\u0142a rozmowy w 2013 r. po sporze dotycz\u0105cym polityki rybo\u0142\u00f3wstwa oraz w zwi\u0105zku ze zmian\u0105 sytuacji gospodarczej. W 2015 r. wycofa\u0142a sw\u00f3j wniosek.<\/p>\n Grenlandia przyst\u0105pi\u0142a do poprzedniczki UE, Europejskiej Wsp\u00f3lnoty Gospodarczej (EWG) w 1973 r. jako cz\u0119\u015b\u0107 Kr\u00f3lestwa Danii, ale opu\u015bci\u0142a j\u0105 w 1985 r. po uzyskaniu prawa do samorz\u0105dno\u015bci, r\u00f3wnie\u017c w wyniku sporu dotycz\u0105cego polityki rybo\u0142\u00f3wstwa.<\/p>\n Cho\u0107 mo\u017ce to zabrzmie\u0107 dziwnie, jest te\u017c Kanada<\/a>. Francuski minister spraw zagranicznych Jean-No\u00ebl Barrot i prezydent Finlandii Alexander Stubb zasugerowali, \u017ce powinna ona rozwa\u017cy\u0107 przyst\u0105pienie do UE. Chocia\u017c premier Kanady Mark Carney odrzuci\u0142 t\u0119 sugesti\u0119, Ottawa zbli\u017ca si\u0119 do Europy w kwestiach handlowych i nie tylko.<\/p>\n Wielka Brytania, kt\u00f3ra w 2016 r. zag\u0142osowa\u0142a za opuszczeniem UE, pr\u00f3buje zresetowa\u0107 swoje stosunki z Uni\u0105 po brexicie. Odk\u0105d w 2024 r. wyborcy wybrali rz\u0105d centrolewicowy, urz\u0119dnicy z Wielkiej Brytanii i UE ponownie dyskutuj\u0105 nad pog\u0142\u0119bieniem partnerstwa. Chocia\u017c nie ma perspektyw na szybki powr\u00f3t Wielkiej Brytanii do UE, gotowo\u015b\u0107 premiera Keira Starmera do wsp\u00f3\u0142pracy z przyw\u00f3dcami Francji i Niemiec w kwestiach polityki zagranicznej sygnalizuje, \u017ce Wielka Brytania i Europa pozostaj\u0105 naturalnymi sojusznikami w dziedzinie obronno\u015bci.<\/p>\n Jedyna gwarancja bezpiecze\u0144stwa <\/p>\n Oczywi\u015bcie Islandczycy i Norwegowie mog\u0105 zdecydowa\u0107 si\u0119 nie przyst\u0119powa\u0107 do UE, zw\u0142aszcza je\u015bli administracja Trumpa z\u0142agodzi retoryk\u0119 wojenn\u0105, a podczas ewentualnych negocjacji powr\u00f3c\u0105 stare spory. \u2014 Najwi\u0119kszym problemem b\u0119dzie oczywi\u015bcie rybo\u0142\u00f3wstwo \u2014 zauwa\u017ca islandzka minister spraw zagranicznych.<\/p>\n Czarnog\u00f3ra, obecny faworyt do cz\u0142onkostwa w UE, oraz Ukraina, faworyt sentymentalny, mog\u0105 zako\u0144czy\u0107 negocjacje, zanim Oslo lub Rejkiawik podejm\u0105 decyzj\u0119. Albo stolice, kt\u00f3re blokowa\u0142y wszelkie rozszerzenia UE od czasu przyst\u0105pienia Chorwacji w 2013 r., mog\u0105 nadal wetowa\u0107 nowych cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n Jednak znajduj\u0105c si\u0119 w potrzasku mi\u0119dzy Ameryk\u0105 Trumpa, Rosj\u0105 W\u0142adimira Putina i Chinami Xi Jinpinga, obecni cz\u0142onkowie UE mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c uzna\u0107, \u017ce w grupie jest si\u0142a.<\/p>\n Inwazja Rosji na Ukrain\u0119, kt\u00f3ra popchn\u0119\u0142a Kij\u00f3w w kierunku Brukseli, pokazuje atrakcyjno\u015b\u0107 UE pod wzgl\u0119dem bezpiecze\u0144stwa. Z kolei atak dron\u00f3w na brytyjsk\u0105 baz\u0119 lotnicz\u0105 na Cyprze<\/a> w tym miesi\u0105cu podkre\u015bli\u0142, w jakim stopniu cz\u0142onkostwo w UE stanowi\u0142o gwarancj\u0119 obrony dla Nikozji, kt\u00f3rej przyst\u0105pienie do NATO blokuje Turcja. Cypr jest podzielony na okupowan\u0105 p\u00f3\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zamieszkan\u0105 przez Turk\u00f3w cypryjskich oraz po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zamieszkan\u0105 przez Grek\u00f3w cypryjskich.<\/p>\n \u2014 Kiedy podj\u0119to decyzj\u0119 o przyst\u0105pieniu Cypru do Unii Europejskiej, oczywi\u015bcie aspekt gospodarczy by\u0142 bardzo istotny \u2014 m\u00f3wi w rozmowie z POLITICO minister ds. europejskich Marilena Raouna. \u2014 Uwa\u017cam jednak, \u017ce dla Cypru bezpiecze\u0144stwo zawsze by\u0142o spraw\u0105 priorytetow\u0105 \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n