\n
![\"Mg\u0142awica](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/4e4d98eaa1eccf1196739476ba63.jpeg\")
\n<\/p>\n
\nTeleskop Hubble’a daje szans\u0119 nie\u00a0tylko na\u00a0ujrzenie, jak odleg\u0142e obiekty wygl\u0105daj\u0105 z\u00a0bliska, ale\u00a0tak\u017ce na\u00a0zaobserwowanie, jak zmieniaj\u0105 si\u0119 wraz one z\u00a0up\u0142ywem czasu. Dzi\u0119ki temu niezwyk\u0142emu urz\u0105dzeniu mo\u017cemy zobaczy\u0107 na\u00a0przyk\u0142ad jak zmieni\u0142a si\u0119 \u201ekultowa\u201d, bardzo znana Mg\u0142awica Kraba. W\u00a0ostatnich dniach NASA pokaza\u0142a zdj\u0119cia mg\u0142awicy wykonane przez Hubble’a z\u00a0lat 1999\/2000 oraz\u00a0z\u00a0roku 2024. Na\u00a0fotografiach wida\u0107, jak mg\u0142awica zmieni\u0142a si\u0119 zaledwie przez p\u00f3\u0142 wieku.
\n<\/p>\n
Znana od\u00a0tysi\u0105ca lat<\/p>\n
\nW roku 1054 supernowa w\u00a0gwiazdozbiorze Byka by\u0142a widoczna codziennie przez kilka tygodni. Wydarzenie to\u00a0zosta\u0142o odnotowane przez kronikarzy japo\u0144skich, chi\u0144skich i\u00a0arabskich. To\u00a0wydarzenie astronomiczne przesta\u0142o by\u0107 p\u00f3\u017aniej widoczne, ale\u00a0pozostaje jedn\u0105 z\u00a0najlepiej udokumentowanych eksplozji kosmicznych w\u00a0historii ludzko\u015bci.
\n<\/p>\n
\nKilka wiek\u00f3w po\u00a0spektakularnej eksplozji, w\u00a0po\u0142owie XVIII wieku, w\u00a0gwiazdozbiorze Byka odkryto Mg\u0142awic\u0119 Kraba. W\u00a0latach 50. XX wieku Edwin Hubble powi\u0105za\u0142 Mg\u0142awic\u0119 Kraba z\u00a0supernow\u0105 z\u00a01054 roku. Niepodwa\u017calnym dowodem by\u0142o odkrycie pulsara, czyli szybko rotuj\u0105cej gwiazdy neutronowej, typowej pozosta\u0142o\u015bci po\u00a0supernowej, kt\u00f3r\u0105 dostrze\u017cono w\u00a0centrum Mg\u0142awicy Kraba
\n<\/p>\n
\n
\n<\/p>\n
\nPulsar \u201enap\u0119dza\u0142\u201d ekspansj\u0119 mg\u0142awicy przez kilkadziesi\u0105t lat do\u00a0czasu, gdy mg\u0142awic\u0119 sfotografowano po\u00a0raz pierwszy przy pomocy Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Najnowsze obserwacje tego obiektu kosmicznego wykonane przez teleskop, opublikowane na\u00a0pocz\u0105tku tego roku w\u00a0czasopi\u015bmie \u201eThe Astrophysical Journal\u201d, pozwoli\u0142y astronomom zmierzy\u0107 ruch wok\u00f3\u0142 mg\u0142awicy.
\n<\/p>\n
\nR\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy zdj\u0119ciami z\u00a0lat 1999\/2000 a\u00a0rokiem 2024 s\u0105 niewielkie, ale\u00a0wida\u0107 na\u00a0nich, \u017ce\u00a0w\u0142\u00f3kna wok\u00f3\u0142 mg\u0142awicy rozszerzaj\u0105 si\u0119. Ekspansja jest nap\u0119dzana przez fale uderzeniowe z\u00a0eksplozji supernowej. To\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142o energii wci\u0105\u017c o\u015bwietla jej \u015bwiec\u0105ce w\u0142\u00f3kna.
\n<\/p>\n
\nZdj\u0119cia, wykonane przy u\u017cyciu kamery szerokok\u0105tnej 3\u00a0o\u00a0wysokiej rozdzielczo\u015bci, zainstalowanej przez astronaut\u00f3w w\u00a02009 roku, pozwalaj\u0105 naukowcom dostrzec tr\u00f3jwymiarowe struktury i\u00a0detale. Niebieskie obszary oznaczaj\u0105 najgor\u0119tszy gaz o\u00a0najni\u017cszej g\u0119sto\u015bci, a\u00a0\u017c\u00f3\u0142te i\u00a0czerwone tony ujawniaj\u0105 naelektryzowan\u0105 siark\u0119 i\u00a0tlen (co wa\u017cne, zdj\u0119cie z\u00a0lat 1999\/2000 tak\u017ce zosta\u0142o przetworzone, aby\u00a0dopasowa\u0107 je\u00a0do\u00a0rozdzielczo\u015bci kamery szerokok\u0105tnej 3.
\n<\/p>\n
\nTeleskop Hubble’a nie\u00a0jest jedynym teleskopem, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 uchwyci\u0107 t\u0119\u00a0pozosta\u0142o\u015b\u0107 po\u00a0supernowej sprzed tysi\u0105ca lat. W\u00a02023 roku Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba r\u00f3wnie\u017c wykona\u0142 niezwykle szczeg\u00f3\u0142owe zdj\u0119cie Mg\u0142awicy Kraba, co\u00a0pomog\u0142o w\u00a0mapowaniu py\u0142u kosmicznego w\u00a0jej rozszerzaj\u0105cej si\u0119 pow\u0142oce.
\n<\/p>\n
\nCzytaj te\u017c:
Kosmiczna latarnia morska. Sygna\u0142, kt\u00f3ry dotar\u0142 do\u00a0Ziemi ma\u00a08 mld lat<\/a>Czytaj te\u017c:
Pierwsza taka obserwacja. Zderzaj\u0105ce si\u0119 planety widziane „na \u017cywo”<\/a>Czytaj te\u017c:
„To nie\u00a0czarne dziury”. Ma\u0142e czerwone kropki odkryte przez teleskop Webba<\/a>
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Teleskop Hubble’a daje szans\u0119 nie\u00a0tylko na\u00a0ujrzenie, jak odleg\u0142e obiekty wygl\u0105daj\u0105 z\u00a0bliska, ale\u00a0tak\u017ce na\u00a0zaobserwowanie, jak zmieniaj\u0105 si\u0119 wraz…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":338431,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[20],"tags":[4624,10611,208,98,291,4626,56922,56923,4622,10670,56924,120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,33518,121,117,39876],"class_list":["post-338430","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-nauka-i-technika","tag-anna-szczepanska","tag-astronomia","tag-ciekawostki","tag-dorzeczy","tag-historia","tag-historia-wspolczesna","tag-hubble","tag-hubblea","tag-kosmos","tag-ludzie","tag-mglawica-kraba","tag-nauka","tag-nauka-i-technika","tag-naukatechnika","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-science","tag-science-and-technology","tag-sciencetechnology","tag-sredniowiecze","tag-technika","tag-technology","tag-teleskop"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116325007097689052","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=338430"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338430\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/338431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=338430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=338430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=338430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}