{"id":347118,"date":"2026-04-04T23:23:16","date_gmt":"2026-04-04T23:23:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/347118\/"},"modified":"2026-04-04T23:23:16","modified_gmt":"2026-04-04T23:23:16","slug":"czechy-zaskoczyly-dziennikarke-u-nas-to-nie-do-pomyslenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/347118\/","title":{"rendered":"Czechy zaskoczy\u0142y dziennikark\u0119. „U nas to nie do pomy\u015blenia”"},"content":{"rendered":"

Piotr Gruszka: Ma\u0142o kto wie, ale mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Czechami istnieje „d\u0142ug terytorialny” wynosz\u0105cy 368 ha ziemi. Czego on dotyczy?<\/p>\n

Monika Walu\u015b: Sp\u00f3r dotyczy teren\u00f3w, kt\u00f3re przed drug\u0105 wojn\u0105 nale\u017ca\u0142y do Polski, ale w wyniku powojennego prostowania granic znalaz\u0142y si\u0119 po stronie \u00f3wczesnej Czechos\u0142owacji. W traktacie z 1958 r. zapisano, \u017ce granica mi\u0119dzy oboma krajami ma by\u0107 mo\u017cliwie kr\u00f3tka i prosta. W ramach tego porozumienia Czesi uzyskali od Polski 1205 ha terenu, a Polacy od Czech\u00f3w 837 ha. Tak powsta\u0142 368-hektarowy d\u0142ug, kt\u00f3ry po dzi\u015b dzie\u0144 nie zosta\u0142 Polsce sp\u0142acony, cho\u0107 czeskie w\u0142adze w przesz\u0142o\u015bci wskazywa\u0142y tereny przygraniczne jako potencjaln\u0105 rekompensat\u0119.<\/p>\n

Z tego, co uda\u0142o mi si\u0119 ustali\u0107 w MSZ, ca\u0142y czas tocz\u0105 si\u0119 rozmowy dotycz\u0105ce sposobu uregulowania tej kwestii. Natomiast nikt nie wyobra\u017ca sobie, \u017ceby nagle teraz przy\u0142\u0105cza\u0107 do Polski jakie\u015b wioski le\u017c\u0105ce po czeskiej stronie. To by\u0142oby dzi\u015b raczej trudne do przeprowadzenia.<\/p>\n

Dlatego MSZ rozwa\u017ca r\u00f3wnie\u017c inne rozwi\u0105zanie. Wed\u0142ug nieoficjalnych informacji Czesi mieliby przekaza\u0107 Polsce dzia\u0142k\u0119, na kt\u00f3rej znajduje si\u0119 polska ambasada w Pradze. Mia\u0142oby si\u0119 to odby\u0107 na zasadzie zmiany w\u0142asno\u015bci tego terenu na rzecz Polski. To rozwi\u0105zanie mia\u0142oby o tyle sens, \u017ce plac\u00f3wka i tak najpewniej zawsze tam pozostanie, nie b\u0119dzie wykorzystywana przez nikogo innego i nie powinno to powodowa\u0107 \u017cadnych problem\u00f3w po stronie czeskiej.<\/p>\n

Ale zaznaczam, \u017ce to jest jedna z rozwa\u017canych opcji. Natomiast oficjalnie MSZ informuje, \u017ce rozmowy w tej sprawie ca\u0142y czas si\u0119 tocz\u0105.<\/p>\n

Jak sami Czesi, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142a\u015b, do tego podchodz\u0105? Czy s\u0105 sk\u0142onni ewentualnie odda\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 swojego terytorium, czy raczej dominuje twarde stanowisko?<\/p>\n

Spotka\u0142am si\u0119 z bardzo r\u00f3\u017cnym podej\u015bciem. Cz\u0119\u015b\u0107 Czech\u00f3w by\u0142a w og\u00f3le zaskoczona istnieniem tego d\u0142ugu. Ci, kt\u00f3rzy wiedzieli, o co chodzi, reagowali r\u00f3\u017cnie. Osoby traktuj\u0105ce spraw\u0119 powa\u017cnie raczej stawia\u0142y twarde „nie” i podkre\u015bla\u0142y, \u017ce to s\u0105 tereny czeskie \u2014 m\u00f3wi si\u0119 tam po czesku, my\u015bli po czesku, obowi\u0105zuj\u0105 zasady ustalone przez Prag\u0119 \u2014 wi\u0119c trudno wyobrazi\u0107 sobie zmiany, nawet je\u015bli geograficznie bli\u017cej im do Polski ni\u017c do stolicy.<\/p>\n

Z kolei cz\u0119\u015b\u0107 rozm\u00f3wc\u00f3w dopuszcza\u0142a hipotetycznie mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmian, wskazuj\u0105c, \u017ce pewne rozwi\u0105zania po polskiej stronie im si\u0119 podobaj\u0105. Najcz\u0119\u015bciej jednak pojawia\u0142 si\u0119 argument, \u017ce skoro jeste\u015bmy w Unii Europejskiej i granice w praktyce nie stanowi\u0105 bariery, to taka zmiana niewiele by realnie zmieni\u0142a.<\/p>\n

\"Pist\" <\/p>\n

PistMonika Walu\u015b \/ Onet<\/p>\n

A co w\u0142a\u015bciwie znajduje si\u0119 na tych terenach? S\u0105 tam raczej niewielkie miejscowo\u015bci, ma\u0142e wioski, bez wi\u0119kszych zak\u0142ad\u00f3w czy przemys\u0142u?<\/p>\n

Tak, dok\u0142adnie. To obszar po\u0142o\u017cony na terenie pi\u0119ciu „kraj\u00f3w”, czyli czeskich wojew\u00f3dztw, granicz\u0105cych z wojew\u00f3dztwami dolno\u015bl\u0105skim, opolskim i \u015bl\u0105skim. To bardzo ma\u0142e miejscowo\u015bci \u2014 na przyk\u0142ad wie\u015b Trebom, licz\u0105ca niespe\u0142na 200 mieszka\u0144c\u00f3w. Jest tam ma\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142, kilkadziesi\u0105t dom\u00f3w i rozleg\u0142e pola uprawne \u2014 pszenicy czy kukurydzy \u2014 oraz droga prowadz\u0105ca w stron\u0119 Raciborza. Podobny krajobraz rozci\u0105ga si\u0119 tak\u017ce dalej na zach\u00f3d, w kierunku Frydlantu \u2014 dominuj\u0105 tam tereny rolnicze i niewielkie wsie.<\/p>\n

Nieco inaczej wygl\u0105da sytuacja na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim, gdzie krajobraz jest bardziej uprzemys\u0142owiony. Znajduj\u0105 si\u0119 tam kopalnie, w tym ostatnia czeska kopalnia w\u0119gla kamiennego w Stonawie, kt\u00f3r\u0105 r\u00f3wnie\u017c odwiedzi\u0142am. Generalnie jednak s\u0105 to g\u0142\u00f3wnie bardzo ma\u0142e miejscowo\u015bci, silnie powi\u0105zane z polskim s\u0105siedztwem.<\/p>\n

\"Kraj <\/p>\n

Kraj liberecki w p\u00f3\u0142nocnych CzechachMonika Walu\u015b \/ Onet<\/p>\n

Jak Czesi podchodz\u0105 do Polak\u00f3w? To raczej sympatia, bo \u017cyjemy ko\u0142o siebie, czy jednak s\u0105 jakie\u015b, by\u0107 mo\u017ce zadawnione, animozje?<\/p>\n

Tu te\u017c wida\u0107 r\u00f3\u017cne podej\u015bcia. Na przyk\u0142ad na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim, gdzie w kopalniach i zak\u0142adach przemys\u0142owych pracuj\u0105 Czesi, Polacy i S\u0142owacy, panuje du\u017ca mieszanka i raczej nikt nie patrzy na narodowo\u015b\u0107 \u2014 liczy si\u0119 po prostu to, jakim kto\u015b jest wsp\u00f3\u0142pracownikiem. Nie zauwa\u017cy\u0142am tam wi\u0119kszych animozji, przeciwnie \u2014 wiele ich \u0142\u0105czy, cho\u0107by tradycje czy wsp\u00f3lne do\u015bwiadczenia zawodowe, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d g\u00f3rnik\u00f3w.<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o tereny bardziej na zach\u00f3d, r\u00f3wnie\u017c dominuj\u0105 raczej dobre, s\u0105siedzkie relacje. S\u0142ysza\u0142am sporo historii o tym, \u017ce ludzie maj\u0105 przyjaci\u00f3\u0142 po drugiej stronie granicy, regularnie si\u0119 odwiedzaj\u0105 i utrzymuj\u0105 bliskie kontakty.<\/p>\n

Nieco inaczej wygl\u0105da sytuacja w okolicach Frydlantu, przy granicy z rejonem Bogatyni i kopalni Tur\u00f3w. Tam od lat trwa sp\u00f3r dotycz\u0105cy skutk\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci kopalni i to niestety przek\u0142ada si\u0119 na relacje mi\u0119dzy lud\u017ami. Nie oznacza to powszechnej wrogo\u015bci, ale napi\u0119cia s\u0105 tam wyra\u017anie wi\u0119ksze ni\u017c w innych cz\u0119\u015bciach pogranicza.<\/p>\n

\"Uhelna\" <\/p>\n

UhelnaMonika Walu\u015b \/ Onet<\/p>\n

„U nas to nie do pomy\u015blenia”<\/p>\n

Gdyby\u015b por\u00f3wna\u0142a po\u0142udnie Polski z p\u00f3\u0142noc\u0105 Czech, z miejscami, kt\u00f3re odwiedza\u0142a\u015b \u2014 czy wida\u0107, \u017ce to dwa r\u00f3\u017cne pa\u0144stwa pod wzgl\u0119dem zabudowy, og\u00f3lnego wygl\u0105du i poziomu zamo\u017cno\u015bci, czy raczej r\u00f3\u017cnice nie s\u0105 a\u017c tak wyra\u017ane?<\/p>\n

Jest r\u00f3\u017cnica. Wydaje mi si\u0119, \u017ce wida\u0107 j\u0105 przede wszystkim w krajobrazie i infrastrukturze. W Polsce, nawet w ma\u0142ych miejscowo\u015bciach, wida\u0107 odnowione drogi, chodniki, nowe mosty \u2014 cz\u0119sto z tablicami informuj\u0105cymi o dofinansowaniu z Unii Europejskiej czy z Rz\u0105dowego Funduszu Rozwoju Dr\u00f3g. Wida\u0107, \u017ce zosta\u0142y tam zainwestowane pieni\u0105dze.<\/p>\n

Po czeskiej stronie te\u017c s\u0105 d\u0142ugie, r\u00f3wne drogi biegn\u0105ce w\u015br\u00f3d p\u00f3l kukurydzy czy pszenicy, ale jednocze\u015bnie sporo jest takich, po kt\u00f3rych je\u017adzi si\u0119 znacznie trudniej. Trafiaj\u0105 si\u0119 te\u017c chodniki pami\u0119taj\u0105ce jeszcze czasy Czechos\u0142owacji. Te r\u00f3\u017cnice s\u0105 wi\u0119c wyra\u017ane.<\/p>\n

R\u00f3\u017cni si\u0119 te\u017c zabudowa i codzienne funkcjonowanie wsi. W Polsce nawet w ma\u0142ych miejscowo\u015bciach pojawiaj\u0105 si\u0119 du\u017ce sklepy \u2014 Biedronki, Dino czy inne markety. Tam co najwy\u017cej dzia\u0142a niewielki sklepik \u2014 i to by\u0142a dla mnie ciekawa obserwacja \u2014 kt\u00f3ry bywa otwarty na przyk\u0142ad tylko przez godzin\u0119 rano, mi\u0119dzy 9 a 10, potem ma przerw\u0119 i ponownie otwiera si\u0119 dopiero po po\u0142udniu, na przyk\u0142ad od 15 do 17. U nas to nie do pomy\u015blenia.<\/p>\n

\"Sklep <\/p>\n

Sklep w OpawieMonika Walu\u015b \/ Onet<\/p>\n

Ciekawa jest te\u017c kwestia lokalnej administracji. W czeskich wsiach funkcjonuj\u0105 urz\u0119dy z w\u00f3jtem czy burmistrzem, nawet w bardzo ma\u0142ych miejscowo\u015bciach, licz\u0105cych oko\u0142o 200 mieszka\u0144c\u00f3w. Maj\u0105 oni wi\u0119ksze kompetencje ni\u017c polscy so\u0142tysi \u2014 to raczej odpowiednik naszego w\u00f3jta. Z jednej strony Czesi widz\u0105 w tym zalet\u0119, bo to wi\u0119ksza samorz\u0105dno\u015b\u0107 i decentralizacja, z drugiej zwracaj\u0105 uwag\u0119 na koszty utrzymania takich urz\u0119d\u00f3w i w\u0105tpliwo\u015bci, na ile realnie przek\u0142ada si\u0119 to na skuteczno\u015b\u0107 dzia\u0142ania.<\/p>\n

A jak wygl\u0105da por\u00f3wnanie cen mi\u0119dzy naszymi krajami?<\/p>\n

Nie zauwa\u017cy\u0142am du\u017cych r\u00f3\u017cnic, ale pyta\u0142am o to mieszka\u0144c\u00f3w. W jednej z przygranicznych miejscowo\u015bci us\u0142ysza\u0142am nawet, \u017ce je\u015bli kogo\u015b nie ma we wsi, to najpewniej mo\u017cna go znale\u017a\u0107 w Biedronce w Raciborzu. To dobrze pokazuje szersze zjawisko \u2014 wielu Czech\u00f3w robi zakupy w Polsce.<\/p>\n

Nie wynika to jednak z tego, \u017ce w Polsce jest du\u017co taniej.<\/p>\n

Zatem z czego?<\/p>\n

W przeciwie\u0144stwie do granicy ze S\u0142owacj\u0105, gdzie r\u00f3\u017cnic\u0119 robi euro, mi\u0119dzy koron\u0105 czesk\u0105 a z\u0142otym nie ma a\u017c tak du\u017cych dysproporcji cenowych. Czesi zwracaj\u0105 natomiast uwag\u0119 przede wszystkim na jako\u015b\u0107 produkt\u00f3w \u2014 szczeg\u00f3lnie mi\u0119sa i nabia\u0142u, kt\u00f3re ich zdaniem s\u0105 w Polsce lepsze.<\/p>\n

Zdarza si\u0119 te\u017c, \u017ce przy wahaniach cen paliw Czesi tankuj\u0105 po polskiej stronie. Generalnie jednak w ich opiniach wa\u017cniejsza od ceny jest jako\u015b\u0107 produkt\u00f3w.<\/p>\n

Rozmawia\u0142a\u015b z osobami \u017cyj\u0105cymi w ma\u0142ych miejscowo\u015bciach i wioskach. Czy czu\u0107 tam pewn\u0105 beznadziej\u0119 \u2014 ograniczone perspektywy rozwoju czy trudno\u015bci ze znalezieniem dobrej pracy, czy raczej mieszka\u0144cy s\u0105 zadowoleni i nie szukaj\u0105 alternatywy?<\/p>\n

To znowu zale\u017cy od miejsca. Spotka\u0142am na przyk\u0142ad rolnika spod Opawy, kt\u00f3ry nie wyobra\u017ca sobie, \u017ceby si\u0119 wyprowadzi\u0107 czy robi\u0107 co\u015b innego. Widzi w tym swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 i daje mu to poczucie stabilno\u015bci. W Czechach funkcjonuje troch\u0119 inny model rolnictwa \u2014 to w du\u017cej mierze efekt czas\u00f3w komunizmu. Dzia\u0142aj\u0105 tam du\u017ce sp\u00f3\u0142dzielnie rolne, kt\u00f3re zatrudniaj\u0105 ludzi jak normalne firmy, wi\u0119c nie ma takiego rozdrobnienia gospodarstw jak w Polsce. Dla wielu os\u00f3b to po prostu sta\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania i satysfakcji.<\/p>\n

Z drugiej strony s\u0105 miejsca, gdzie \u2014 zw\u0142aszcza starsi mieszka\u0144cy \u2014 wprost m\u00f3wi\u0105, \u017ce m\u0142odzi wyjechali do wi\u0119kszych miast, takich jak Ostrawa, Opawa czy Liberec, i tam szukaj\u0105 swojej przysz\u0142o\u015bci. Wioski si\u0119 wyludniaj\u0105. W Trebomiu us\u0142ysza\u0142am, \u017ce rodzi si\u0119 coraz mniej dzieci, bo m\u0142odzi nie widz\u0105 perspektyw na zak\u0142adanie tam rodzin. Wszystko jest daleko, wi\u0119c naturalnym kierunkiem jest wyjazd. Bywa, \u017ce miejscowo\u015bci, kt\u00f3re kiedy\u015b liczy\u0142y nawet dwa tysi\u0105ce mieszka\u0144c\u00f3w, dzi\u015b maj\u0105 ich kilkuset i pojawia si\u0119 obawa, \u017ce z czasem mog\u0105 ca\u0142kiem znikn\u0105\u0107.<\/p>\n

\"Trebom\" <\/p>\n

TrebomMonika Walu\u015b \/ Onet<\/p>\n

S\u0105 te\u017c jednak takie miejsca jak okolice Hr\u00e1dka nad Nisou, na styku Polski, Czech i Niemiec \u2014 bardzo spokojne, ustronne. Mieszka\u0144cy ceni\u0105 sobie to, \u017ce mog\u0105 pracowa\u0107 w Libercu, a jednocze\u015bnie w kilkana\u015bcie minut wr\u00f3ci\u0107 do cichego domu. To dla nich du\u017ca warto\u015b\u0107, dlatego tak silnie reaguj\u0105 na wszystko, co ten spok\u00f3j zak\u0142\u00f3ca, jak cho\u0107by ha\u0142as zwi\u0105zany z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Turowa.<\/p>\n

W latach 2020\u20132022 Polska i Czechy spiera\u0142y si\u0119 o wp\u0142yw kopalni Tur\u00f3w na \u015brodowisko, g\u0142\u00f3wnie poziom w\u00f3d gruntowych. Sp\u00f3r trafi\u0142 do Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci UE i zako\u0144czy\u0142 si\u0119 porozumieniem oraz rekompensat\u0105 dla Czech. Czy elektrownia Tur\u00f3w rzeczywi\u015bcie wp\u0142ywa na codzienne \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w Uhelnej? Ten temat poruszany jest w rozmowach?<\/p>\n

Trudno, \u017ceby ten temat nie by\u0142 obecny w codziennym \u017cyciu, skoro mieszka\u0144com towarzyszy sta\u0142a obawa, \u017ce w kranach mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 wody. Do tego dochodz\u0105 relacje o ha\u0142asie \u2014 gdy siedz\u0105 w ogrodach, s\u0142ycha\u0107 r\u00f3\u017cne d\u017awi\u0119ki, piski, stuki.<\/p>\n

Mnie akurat nie uda\u0142o si\u0119 tego ha\u0142asu bezpo\u015brednio us\u0142ysze\u0107, ale s\u0142ysza\u0142am nagrania i relacje mieszka\u0144c\u00f3w. Jak podkre\u015blali, ha\u0142as zale\u017cy od kierunku wiatru.<\/p>\n

\"Widok <\/p>\n

Widok z Uhelnej na Tur\u00f3wMonika Walu\u015b \/ Onet<\/p>\n

Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce wa\u017cniejszym problemem s\u0105 kwestie zwi\u0105zane z wod\u0105. Cz\u0119\u015bciowo uda\u0142o si\u0119 je ograniczy\u0107 dzi\u0119ki porozumieniu mi\u0119dzy rz\u0105dami Polski i Czech. Burmistrz Frydlantu podkre\u015bla\u0142, \u017ce docenia t\u0119 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i dzia\u0142ania podejmowane tak\u017ce przez PGE Tur\u00f3w.<\/p>\n

Sama elektrownia mo\u017ce nie dominuje wizualnie w krajobrazie, ale jest wyra\u017anie odczuwalna w \u017cyciu mieszka\u0144c\u00f3w. I rodzi pytania o przysz\u0142o\u015b\u0107 tych miejsc \u2014 niewielkich wiosek, licz\u0105cych zaledwie kilkudziesi\u0119ciu mieszka\u0144c\u00f3w \u2014 czy w d\u0142u\u017cszej perspektywie b\u0119dzie si\u0119 tam da\u0142o normalnie \u017cy\u0107.<\/p>\n

„By\u0142am zaskoczona reakcj\u0105 burmistrza” <\/p>\n

Odwiedza\u0142a\u015b ma\u0142e miejscowo\u015bci jako dziennikarka z innego kraju, wi\u0119c naturalnie mog\u0142a pojawia\u0107 si\u0119 pewna ostro\u017cno\u015b\u0107. A jak Czesi reagowali na twoj\u0105 obecno\u015b\u0107? Czy byli otwarci i ch\u0119tni do rozmowy o swoich problemach, czy raczej podchodzili do ciebie z rezerw\u0105?<\/p>\n

Przyznam, \u017ce by\u0142am zaskoczona reakcj\u0105 burmistrza Frydlantu, do kt\u00f3rego przysz\u0142am bez zapowiedzi. Mam tu pewne por\u00f3wnanie, bo wielokrotnie w Polsce zdarza\u0142o mi si\u0119 w ten spos\u00f3b odwiedza\u0107 r\u00f3\u017cne urz\u0119dy czy ratusze i wiem, \u017ce reakcje bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne. Zazwyczaj sekretariat stara si\u0119 znale\u017a\u0107 pow\u00f3d, by burmistrz by\u0142 akurat zaj\u0119ty i nie musia\u0142 odpowiada\u0107 na pytania.<\/p>\n

\"Rynek <\/p>\n

Rynek w mie\u015bcie FrydlantMonika Walu\u015b \/ Onet<\/p>\n

Tym razem by\u0142o inaczej.<\/p>\n

Spotka\u0142am si\u0119 z bardzo \u017cyczliwym przyj\u0119ciem. Burmistrz znalaz\u0142 dla mnie czas, zaprosi\u0142 do gabinetu i d\u0142ugo rozmawiali\u015bmy, mi\u0119dzy innymi o problemach zwi\u0105zanych z kopalni\u0105 Tur\u00f3w, ale te\u017c o kwestii tak zwanego czeskiego d\u0142ugu. Zna\u0142 temat bardzo dobrze.<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o mieszka\u0144c\u00f3w, reakcje by\u0142y r\u00f3\u017cne, ale cz\u0119\u015bciej spotyka\u0142am si\u0119 z ciekawo\u015bci\u0105 ni\u017c z nieufno\u015bci\u0105. Owszem, pojawia\u0142y si\u0119 obawy, ale nie by\u0142o wrogo\u015bci. Ludzie raczej chcieli wiedzie\u0107, kim jestem i po co przyjecha\u0142am. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce sami zagadywali, widz\u0105c, \u017ce si\u0119 kr\u0119c\u0119, robi\u0119 zdj\u0119cia \u2014 wo\u0142ali „dobr\u00fd den” i pytali, czego szukam.<\/p>\n

Kiedy ju\u017c nawi\u0105zywa\u0142 si\u0119 kontakt, ch\u0119tnie opowiadali. Tak pozna\u0142am na przyk\u0142ad Martina w Trebomiu, kt\u00f3ry opowiedzia\u0142 mi histori\u0119 wioski, oprowadzi\u0142 po cmentarzu i przedstawi\u0142 bardzo ciekawy kontekst tego miejsca. Na og\u00f3\u0142 odbi\u00f3r by\u0142 pozytywny \u2014 raczej jako zainteresowanie ni\u017c dystans wobec kogo\u015b z zewn\u0105trz.<\/p>\n

\"Trebom\" <\/p>\n

TrebomMonika Walu\u015b \/ Onet<\/p>\n

Polski i czeski wydaj\u0105 si\u0119 do siebie podobne, ale w praktyce to podobie\u0144stwo bywa z\u0142udne. Jak to wygl\u0105da\u0142o w rzeczywisto\u015bci?<\/p>\n

[\u015amiech] Jecha\u0142am do Czech, znaj\u0105c dos\u0142ownie kilka zwrot\u00f3w \u2014 typu „m\u00e1ma je doma” i „dobr\u00fd den”. To wszystko wynika\u0142o raczej z dzieci\u0144stwa, kiedy mieszka\u0142am niedaleko granicy i je\u017adzili\u015bmy do Czech na zakupy pod koniec lat 90. I na tym w\u0142a\u015bciwie ko\u0144czy\u0142a si\u0119 moja znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka.<\/p>\n

Na miejscu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce bywa bardzo r\u00f3\u017cnie. Na przyk\u0142ad burmistrz Frydlantu m\u00f3wi\u0142, \u017ce rozumie po polsku, ale nie potrafi m\u00f3wi\u0107. Ja z kolei mia\u0142am odwrotnie \u2014 m\u00f3wi\u0142am po polsku, a rozumia\u0142am czeski. W efekcie ja zadawa\u0142am pytania po polsku, on odpowiada\u0142 po czesku i jako\u015b si\u0119 dogadywali\u015bmy. Ca\u0142kiem sprawnie to przebiega\u0142o.<\/p>\n

W m\u00f3wionej formie ten j\u0119zyk naprawd\u0119 bywa zaskakuj\u0105co przyst\u0119pny, cho\u0107 czasem trzeba by\u0142o si\u0119 wspom\u00f3c t\u0142umaczem, na przyk\u0142ad Google Translate, \u017ceby doprecyzowa\u0107 trudniejsze s\u0142owa. Wielu Czech\u00f3w rozumie polski, niekt\u00f3rzy nawet nim m\u00f3wi\u0105.<\/p>\n

Podobnie by\u0142o w rozmowach z g\u00f3rnikami \u2014 jeden z nich opowiada\u0142, \u017ce pod ziemi\u0105 pracuje z wieloma Polakami i oni na co dzie\u0144 rozmawiaj\u0105 ka\u017cdy w swoim j\u0119zyku, a mimo to bez problemu si\u0119 rozumiej\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Piotr Gruszka: Ma\u0142o kto wie, ale mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Czechami istnieje „d\u0142ug terytorialny” wynosz\u0105cy 368 ha ziemi. Czego…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":347119,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[56,32,33,779,36,37,27,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,29,30,40987,341,26],"class_list":["post-347118","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-article_premium","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-czechy","tag-featured-news","tag-featurednews","tag-headlines","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-top-stories","tag-topstories","tag-turow","tag-tylko_w_onecie","tag-wiadomosci"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116349017015788466","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/347118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=347118"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/347118\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/347119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=347118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=347118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=347118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}