Na pocz\u0105tku 1953 roku na zebraniu Polskiego Zwi\u0105zku P\u0142ywackiego trener J\u00f3zef Makowski podj\u0105\u0142 zobowi\u0105zanie, \u017ce jego zawodnik pobije rekord \u015bwiata na 100 m w stylu klasycznym. Mia\u0142 to by\u0107 pierwszy rekord \u015bwiata pobity przez Polaka w tej dyscyplinie sportu. 18 pa\u017adziernika 1953 r. na basenie Miejskich Zak\u0142ad\u00f3w K\u0105pielowych przy ul. Teatralnej we Wroc\u0142awiu 19-letni Marek Petrusewicz przep\u0142yn\u0105\u0142 100 metr\u00f3w stylem klasycznym w minut\u0119 i 10,9 sekundy. By\u0142 to najlepszy rezultat na \u015bwiecie.<\/p>\n
Marek Petrusewicz urodzi\u0142 si\u0119 22 stycznia 1934 w Wilnie. Jak wspomina\u0142 jego brat, w wieku czterech lat Marek nauczy\u0142 si\u0119 p\u0142ywa\u0107 w pobliskiej rzece Szczarze.<\/p>\n
W czasie wojny zgina\u0142 jego ojciec, a po wojnie Marek wraz z rodze\u0144stwem, matk\u0105 i babci\u0105 znale\u017ali si\u0119 we Wroc\u0142awiu. Tutaj w 1947 r. rozpocz\u0105\u0142 treningi p\u0142ywackie w klubie Zryw, p\u00f3\u017aniej w Stali Pafawag. Po trzech latach zosta\u0142 powo\u0142any do kadry narodowej. Jednocze\u015bnie uczy\u0142 si\u0119 zawodu elektromontera w Technikum Elektrotechnicznym.<\/p>\n
– Odni\u00f3s\u0142 ogromny sukces, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 tak\u017ce jego przekle\u0144stwem. Sta\u0142 si\u0119 s\u0142awny i rozpoznawalny. Wiele os\u00f3b chcia\u0142o z nim porozmawia\u0107, a tak\u017ce napi\u0107. Bujne \u017cycie towarzyskie, jakie wi\u00f3d\u0142, mia\u0142o negatywny wp\u0142yw na jego nauk\u0119 i treningi. Nie dopuszczono go do matury, usuni\u0119to ze szko\u0142y i po raz pierwszy zdyskwalifikowano \u2013 opowiada\u0142 przed laty inicjator Memoria\u0142u Marka Petrusewicza Witold Wasilewski.<\/p>\n
Zawodnik przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Szczecina.<\/p>\n
– Ko\u0144cem sportowej kariery p\u0142ywaka okaza\u0142y si\u0119 Zawody Przyja\u017ani rozegrane w Rostocku (NRD) w 1958 r., na kt\u00f3re wyjecha\u0142 wraz ze swoim klubem Arkonia Szczecin. \u201eG\u0142os Szczeci\u0144ski\u201d donosi\u0142, \u017ce \u201ePolacy z Arkonii skompromitowali si\u0119, handluj\u0105c w\u00f3dk\u0105, mas\u0142em, kaw\u0105 i kakao\u201d – napisa\u0142 historyk wroc\u0142awskiego oddzia\u0142u IPN dr Kamil Dworaczek w biogramie sportowca.<\/p>\n
Dzia\u0142acze podj\u0119li decyzj\u0119 o do\u017cywotni\u0105 dyskwalifikacj\u0119 dla Petrusewicza.<\/p>\n
W latach 60. zawodnik pracowa\u0142 jako elektryk w Stoczni Szczeci\u0144skiej im. Adolfa Warskiego. P\u00f3\u017aniej powr\u00f3ci\u0142 do Wroc\u0142awia.<\/p>\n
Niestety, k\u0142opoty go nie opuszcza\u0142y. Kontuzja odniesiona podczas jazdy na nartach sta\u0142a si\u0119 pocz\u0105tkiem choroby B\u00fcrgera. W efekcie sportowiec trafi\u0142 do szpitala i amputowano mu praw\u0105 nog\u0119.<\/p>\n
Ale Petrusewicz si\u0119 nie poddawa\u0142, podj\u0105\u0142 treningi w sekcji inwalid\u00f3w. Zdoby\u0142 mistrzostwo Polski na 50 m. w stylu klasycznymi. Uko\u0144czy\u0142 te\u017c studia na wydziale prawa.<\/p>\n
W 1980 r. rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 jako specjalista ds. szkolenia os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych w Wojew\u00f3dzkiej Federacji Sportu we Wroc\u0142awiu. Zacz\u0105\u0142 te\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Solidarno\u015bci.<\/p>\n
Gdy 13 grudnia 1981 r. og\u0142oszono stan wojenny, \u00a0Petrusewicz by\u0142 \u015bwiadkiem zdemolowania biur siedziby Zarz\u0105du Regionu przy ul. Mazowieckiej przez grup\u0119 funkcjonariuszy ZOMO.<\/p>\n
– Przede mn\u0105 zgraja bezmy\u015blnych wandali. To, co wyczyniali, przechodzi\u0142o wszelkie, nie tylko rozs\u0105dne granice. A przecie\u017c byli to ludzie powo\u0142ani do strze\u017cenia prawa, praworz\u0105dno\u015bci, spo\u0142ecznego mienia. Pobierali za to wysokie pensje od pa\u0144stwa, z pieni\u0119dzy wypracowanych przez robotnik\u00f3w, kt\u00f3rych mienie zamiast zabezpiecza\u0107, teraz demolowali w spos\u00f3b ur\u0105gaj\u0105cy wszelkim cywilizowanym ludom. Tak nie mogli post\u0119powa\u0107 normalni ludzie. Skamienia\u0142e, bez wyrazu twarze i p\u00f3\u0142przytomne oczy wskazywa\u0142y, \u017ce przed akcj\u0105 nakarmiono ich nie tylko s\u0142owami – wspomina\u0142 Petrusewicz na pocz\u0105tku lat 90.<\/p>\n
By\u0142y zawodnik trafi\u0142 do zimnej i wilgotnej celi w w zak\u0142adzie karnym przy ul. Kl\u0119czkowskiej. Pobyt w areszcie przyspieszy\u0142 rozw\u00f3j choroby drugiej nogi sportowca. Dziesi\u0119\u0107\u00a0dni po zatrzymaniu zosta\u0142 zwolniony. Po kilku miesi\u0105cach nawi\u0105za\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Solidarno\u015bci\u0105 Walcz\u0105c\u0105. Do dyspozycji organizacji odda\u0142 swoje mieszkanie przy ul. Szybowcowej na wroc\u0142awskim G\u0105dowie. Sta\u0142 si\u0119 bliskim wsp\u00f3\u0142pracownikiem Kornela Morawieckiego. Niestety choroba nie ust\u0119powa\u0142a, a jej rozw\u00f3j przyspieszy\u0142 poby w celi. W 1984 r. amputowano mu drug\u0105 nog\u0119, dwa lata p\u00f3\u017aniej dozna\u0142 wylewu.<\/p>\n
W 1990 r. z inicjatywy trenera p\u0142ywackiego Witolda Wasilewskiego na basenie WKS \u015al\u0105sk przy ul. Rac\u0142awickiej we Wroc\u0142awiu zorganizowano pierwsz\u0105 imprez\u0119 sportow\u0105 nosz\u0105c\u0105 imi\u0119 pierwszego polskiego rekordzisty.<\/p>\n
\u00a0– Na pocz\u0105tku impreza nosi\u0142a nazw\u0119 Puchar Marka Petrusewicza. By\u0142 wtedy w trudnej sytuacji, dlatego chcieli\u015bmy go wesprze\u0107 finansowo. Zorganizowali\u015bmy kwest\u0119. Zebrane pieni\u0105dze przekazali\u015bmy jego opiekunce – wspomina\u0142 Wasilewski.<\/p>\n
Marek Petrusewicz zmar\u0142 3 pa\u017adziernika 1992 r. Pochowano go na cmentarzu \u015bw. Wawrzy\u0144ca przy ul. Bujwida.<\/p>\n
W 1977 r. na podstawie \u017cyciorysu sportowca Filip Bajon zrealizowa\u0142 „Rekord \u015bwiata” z Marcinem Tro\u0144skim w roli p\u0142ywaka.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
]]><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Na pocz\u0105tku 1953 roku na zebraniu Polskiego Zwi\u0105zku P\u0142ywackiego trener J\u00f3zef Makowski podj\u0105\u0142 zobowi\u0105zanie, \u017ce jego zawodnik pobije…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":349426,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51607],"tags":[60264,54065,42,38,40,39,41,1853],"class_list":{"0":"post-349425","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-wroclaw","8":"tag-gadow","9":"tag-gaj","10":"tag-pl","11":"tag-poland","12":"tag-polish","13":"tag-polska","14":"tag-polski","15":"tag-wroclaw"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116357911268718908","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/349425","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=349425"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/349425\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/349426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=349425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=349425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=349425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}