![\"Koczowisko](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Anfk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9iZjZmYTI4OWNkNTk3YzM4ODI0ODBlYmE0NmU1N2ZjMy5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\nPiotr Gruszka: Berlin to miasto o dw\u00f3ch obliczach. Z jednej strony bogate i dynamiczne, z drugiej \u2014 z widocznymi strefami biedy i bezdomno\u015bci, kt\u00f3rych symbolem jest okryty z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 Dworzec Zoo. Jak wygl\u0105da ten \u015bwiat, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 troch\u0119 zamkni\u0119ty dla przeci\u0119tnego Niemca? <\/p>\n
Alicja Staszak: Berlin jest miastem sprzeczno\u015bci, a okolice Dworca Zoo s\u0105 tego dobrym przyk\u0142adem. Kiedy zaparkowa\u0142am samoch\u00f3d i sz\u0142am w kierunku dworca, mija\u0142am Bikini Berlin \u2014 jedno z najbardziej znanych centr\u00f3w handlowych. Czerwone dywany, g\u0142o\u015bna muzyka, ekskluzywne butiki z elektronik\u0105 i drogimi ubraniami. Patrzysz na to i my\u015blisz: to chyba nie jest to miejsce, o kt\u00f3rym tyle si\u0119 m\u00f3wi.<\/p>\n
Kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w dalej krajobraz ca\u0142kowicie si\u0119 zmienia. Znikaj\u0105 luksusowe sklepy, pojawiaj\u0105 si\u0119 budki z jedzeniem i bardziej zaniedbane uliczki. Sam Dworzec Zoo robi wra\u017cenie, ale jednocze\u015bnie mo\u017cna pomy\u015ble\u0107: to nie wygl\u0105da tak \u017ale, jak w filmach czy serialach. Mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce ten obraz znany z kultury troch\u0119 ju\u017c nie istnieje.<\/p>\n
Wchodz\u0105c do tunelu z zej\u015bciami na perony, mo\u017cna zobaczy\u0107 zupe\u0142nie inny \u015bwiat. Znajduje si\u0119 tam punkt Czerwonego Krzy\u017ca, gdzie mo\u017cna uzyska\u0107 pomoc medyczn\u0105, s\u0105 \u0142a\u017anie, punkt wydawania jedzenia. Dopiero tam zobaczy\u0142am oblicze Dworca Zoo, kt\u00f3ry wcze\u015bniej mia\u0142am tylko w wyobra\u017ani. Grupy os\u00f3b koczuj\u0105ce pod \u015bcianami, \u015bpiwory, resztki jedzenia. Kawa\u0142ek dalej, pod wiaduktem mija\u0142am p\u00f3\u017aniej rz\u0119dy namiot\u00f3w, w kt\u00f3rych mieszkaj\u0105. To nie jest widok, kt\u00f3ry spotykasz na co dzie\u0144.<\/p>\n
Je\u015bli chodzi o to, czy Niemcy to dostrzegaj\u0105\u2026 Stoj\u0105c z boku i obserwuj\u0105c, mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce cz\u0119sto po prostu nie chcemy pewnych rzeczy widzie\u0107. Mijamy je i odwracamy wzrok.<\/p>\n
Przyzwyczajamy si\u0119 te\u017c do tego.<\/p>\n
Tak, bo tak jest \u0142atwiej. To naturalna reakcja \u2014 kiedy co\u015b zaburza nasze poczucie komfortu, pr\u00f3bujemy to ignorowa\u0107.<\/p>\n
Powiedz, jak uda\u0142o ci si\u0119 znale\u017a\u0107 przewodnik\u00f3w po tych miejscach? Jak ich pozna\u0142a\u015b i jak przekona\u0142a\u015b, \u017ceby wprowadzili ci\u0119 w ten \u015bwiat?<\/p>\n
Zawsze si\u0119 \u015bmiej\u0119, \u017ce w moim przypadku to w du\u017cej mierze kwestia szcz\u0119\u015bcia. Takich sytuacji przy pracy nad reporta\u017cami do ksi\u0105\u017cki by\u0142o kilka. My\u015bl\u0119 te\u017c, \u017ce co\u015b w tym jest \u2014 m\u00f3j m\u0105\u017c m\u00f3wi, \u017ce ludzie po prostu lubi\u0105 mi o sobie opowiada\u0107. To bywa czasem bardziej przyjemne, czasem mniej, ale w tej pracy bardzo pomaga.<\/p>\n
W tym przypadku mia\u0142am zaplanowany dzie\u0144 zdj\u0119ciowy z fotoreporterem. Wiedzia\u0142am jednak, \u017ce je\u015bli pojad\u0119 tam „w ciemno”, bez rozeznania, to b\u0119d\u0119 dzia\u0142a\u0107 troch\u0119 na \u017cywo i nie do ko\u0144ca kontrolowa\u0107 sytuacj\u0119.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n
Z jednej strony mia\u0142am kontakty do organizacji pomocowych, ale nie chcia\u0142am, \u017ceby ca\u0142y obraz by\u0142 przez nie przefiltrowany. Zale\u017ca\u0142o mi na pokazaniu autentycznej strony bezdomnego Berlina.<\/p>\n
Dlatego dzie\u0144 wcze\u015bniej wsiad\u0142am w samoch\u00f3d i pojecha\u0142am sama, bez konkretnego planu. Chcia\u0142am zobaczy\u0107, co zastan\u0119 na miejscu. W pewnym momencie us\u0142ysza\u0142am j\u0119zyk polski. Zobaczy\u0142am Milen\u0119 i Arka \u2014 moich p\u00f3\u017aniejszych bohater\u00f3w. Stali i czekali na wej\u015bcie do \u0142a\u017ani, rozmawiaj\u0105c o tym, czy b\u0119d\u0105 mogli wyk\u0105pa\u0107 swojego psa, Haribo \u2014 ma\u0142ego, czarno-bia\u0142o-szarego kundelka.<\/p>\n
Pomy\u015bla\u0142am: podejd\u0119, zagadam \u2014 co mi szkodzi. Na pocz\u0105tku nie byli zbyt ch\u0119tni. Nie by\u0142o wrogo\u015bci, ale by\u0142 dystans. Zacz\u0119li\u015bmy jednak rozmawia\u0107 i stopniowo dystans si\u0119 skraca\u0142.<\/p>\n
Mam te\u017c sw\u00f3j spos\u00f3b na takie rozmowy.<\/p>\n
Jaki?<\/p>\n
Kiedy\u015b robi\u0142am podobne reporta\u017ce w Szczecinie i zauwa\u017cy\u0142am, \u017ce pewn\u0105 „walut\u0105” w tych \u015brodowiskach s\u0105 papierosy. Dlatego jeszcze w Polsce kupi\u0142am paczk\u0119 i zapalniczk\u0119. To cz\u0119sto pomaga prze\u0142ama\u0107 pierwsze lody \u2014 stajesz, rozmawiasz i proponujesz: „chod\u017a, zapalimy”.<\/p>\n
<\/p>\n
Koczowisko bezdomnych pod wiaduktem obok Dworca Zoo w BerlinieAndrzej Szkocki \/ newspix.pl<\/p>\n
„Jego zachowanie by\u0142o niepokoj\u0105ce”<\/p>\n
I uda\u0142o si\u0119?<\/p>\n
Kiedy zobaczyli polskie papierosy, troch\u0119 bardziej si\u0119 otworzyli \u2014 zacz\u0119li\u015bmy rozmawia\u0107 o Polsce i o tym, dlaczego znale\u017ali si\u0119 w Berlinie.<\/p>\n
W trakcie rozmowy podszed\u0142 do nas m\u0119\u017cczyzna w kryzysie bezdomno\u015bci \u2014 Polak, na kt\u00f3rego wo\u0142ali „Gruby”. Jego zachowanie by\u0142o niepokoj\u0105ce: m\u00f3wi\u0142 niestosowne rzeczy, by\u0142 wulgarny. Mia\u0142 przy sobie ma\u0142\u0105 butelk\u0119, podobn\u0105 do tych ze \u015brodkami dezynfekuj\u0105cymi z czas\u00f3w pandemii. Co jaki\u015b czas wylewa\u0142 troch\u0119 cieczy na d\u0142o\u0144 i wdycha\u0142 j\u0105, jakby to by\u0142y perfumy. Nie wiem, co to by\u0142o. Popija\u0142 to alkoholem prosto z butelki.<\/p>\n
Ta sytuacja chyba zadzia\u0142a\u0142a na moj\u0105 korzy\u015b\u0107. Milena spojrza\u0142a na niego, potem na mnie i powiedzia\u0142a: „Nie chod\u017a tu sama, jako kobieta \u2014 to nie jest bezpieczne”. Odpowiedzia\u0142am: „W porz\u0105dku, ale w takim razie pom\u00f3\u017ccie mi”.<\/p>\n
Um\u00f3wili\u015bmy si\u0119 na nast\u0119pny dzie\u0144. Zgodzili si\u0119 mnie oprowadzi\u0107 po tym \u015bwiecie bezdomnego Berlina.<\/p>\n
„Poznali si\u0119 ju\u017c na ulicy”<\/p>\n
Kim s\u0105 twoim przewodnicy Milena i Arek? Jak d\u0142ugo mieszkaj\u0105 w Berlinie?<\/p>\n
Mam wra\u017cenie, \u017ce z jednej strony to ludzie bardzo do\u015bwiadczeni przez \u017cycie \u2014 pogubieni, z trudn\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105, nie zawsze „z czyst\u0105 kart\u0105”. Z drugiej strony pr\u00f3buj\u0105 odnale\u017a\u0107 szcz\u0119\u015bcie w codzienno\u015bci, takiej, jaka jest.<\/p>\n
Milena wyjecha\u0142a do Berlina oko\u0142o pi\u0119ciu lat temu, Arek \u2014 rok p\u00f3\u017aniej. Poznali si\u0119 ju\u017c na ulicy. Milena jecha\u0142a tam \u015bwiadomie, wiedz\u0105c, \u017ce b\u0119dzie \u017cy\u0107 na ulicy. Podobnie Arek, cho\u0107 ich motywacje by\u0142y inne.<\/p>\n
![\"Milena](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/w5bk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8zOWYyM2I4OTBlNjk4NTgzZDEzZmNhZGJiZDA5MmUwMi5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Milena i ArekAndrzej Szkocki \/ newspix.pl<\/p>\n
Milena wyjecha\u0142a za wcze\u015bniejszym partnerem, kt\u00f3ry ucieka\u0142 przed wyrokiem. To zreszt\u0105 cz\u0119sty motyw \u2014 wielu Polak\u00f3w \u017cyj\u0105cych na ulicach Berlina m\u00f3wi wprost, \u017ce nie wr\u00f3ci do kraju, bo grozi im wi\u0119zienie. Pocz\u0105tkowo byli razem i mieszkali m.in. w okolicach Dworca Zoo, ale ich zwi\u0105zek rozpad\u0142 si\u0119 przez jego uzale\u017cnienia.<\/p>\n
Moi przewodnicy pochodz\u0105 z tego samego domu dziecka pod Stargardem, cho\u0107 dzieli ich 13 lat, wi\u0119c si\u0119 tam nie poznali. Arek zosta\u0142 wcze\u015bnie adoptowany, ale po \u015bmierci adopcyjnej matki jego \u017cycie si\u0119 skomplikowa\u0142o \u2014 konflikt o maj\u0105tek z przyrodnim bratem i wyrok za rozb\u00f3j sprawi\u0142, \u017ce trafi\u0142 na ulic\u0119, najpierw w Szczecinie, a p\u00f3\u017aniej w Berlinie.<\/p>\n
S\u0105 razem od oko\u0142o trzech lat. Maj\u0105 psa, Haribo, mieszkaj\u0105 w namiocie i \u2014 jak m\u00f3wi\u0105 \u2014 s\u0105 szcz\u0119\u015bliwi. Trudno jednoznacznie to oceni\u0107, ale wygl\u0105da na to, \u017ce odnale\u017ali jak\u0105\u015b form\u0119 szcz\u0119\u015bcia w warunkach, kt\u00f3re maj\u0105.<\/p>\n
„Siedzenie na kubku”<\/p>\n
Co robi\u0105 na co dzie\u0144? Z czego si\u0119 utrzymuj\u0105? <\/p>\n
Utrzymuj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z tzw. fant\u00f3w. Na pocz\u0105tku to s\u0142owo kojarzy\u0142o mi si\u0119 z kradzie\u017cami, ale w Niemczech oznacza kaucj\u0119 za butelki i puszki. To system, kt\u00f3ry u nas dopiero si\u0119 pojawia, a tam funkcjonuje od dawna.<\/p>\n
Ich codzienno\u015b\u0107 to przede wszystkim zbieranie takich opakowa\u0144. Nie chodzi o chodzenie od kosza do kosza \u2014 raczej o zagl\u0105danie w r\u00f3\u017cne miejsca, pytanie ludzi w ogr\u00f3dkach czy na ulicy, czy mog\u0105 zabra\u0107 pust\u0105 puszk\u0119. Z tego mo\u017cna uzbiera\u0107 nawet 10\u201315 euro dziennie, co wystarcza na podstawowe jedzenie.<\/p>\n
Czasem te\u017c \u017cebrz\u0105 \u2014 m\u00f3wi\u0105 na to „siedzenie na kubku” albo „na w\u0119dk\u0119”, czyli pr\u00f3ba „z\u0142apania” kogo\u015b, kto wrzuci drobne. Kiedy byli\u015bmy razem, akurat si\u0119 to nie uda\u0142o \u2014 pada\u0142o, ludzie si\u0119 nie zatrzymywali.<\/p>\n
A kradzie\u017ce?<\/p>\n
Na pocz\u0105tku przyznali, \u017ce zdarza\u0142y im si\u0119 drobne kradzie\u017ce, ale \u2014 jak m\u00f3wi\u0105 \u2014 byli wtedy zagubieni. Teraz staraj\u0105 si\u0119 \u017cy\u0107 zgodnie z prawem, na tyle, na ile to mo\u017cliwe w ich sytuacji. Cho\u0107 oczywi\u015bcie samo koczowanie nie zawsze jest legalne.<\/p>\n
Nie mieszkaj\u0105 ju\u017c przy Dworcu Zoo. Wyprowadzili si\u0119 stamt\u0105d, kiedy ograniczyli picie. Wcze\u015bniej Milena pi\u0142a bardzo du\u017co \u2014 nawet dwie butelki w\u00f3dki dziennie. Arkowi zdarza\u0142o si\u0119 te\u017c si\u0119ga\u0107 po heroin\u0119.<\/p>\n
Nie s\u0105 ca\u0142kowicie wolni od problem\u00f3w. Po zako\u0144czeniu reporta\u017cu spotka\u0142am ich ponownie w Berlinie \u2014 Milena by\u0142a trze\u017awa, Arek nie do ko\u0144ca. T\u0142umaczyli, \u017ce to by\u0142 weekend i pozwolili sobie na wi\u0119cej.<\/p>\n
Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce to s\u0105 ich opowie\u015bci. W reporta\u017cu takim jak „Bezdomny Berlin” nie chodzi o weryfikowanie ka\u017cdego szczeg\u00f3\u0142u, tylko o pokazanie ich \u017cycia takim, jakie jest \u2014 i takim, jakie oni sami chc\u0105 pokaza\u0107. To, jak otwiera si\u0119 na nas nasz bohater, jest w tym wypadku najwa\u017cniejsze.<\/p>\n
![\"Miejsce,](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/u3Tk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8xZWJhZmQ5Njc3OTBlZmZkYjcyYzdiNDI1N2YzMGI2MC5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Miejsce, w kt\u00f3rym \u015bpi\u0105 Milena i Arek. Na zdj\u0119ciu ich pies HariboAndrzej Szkocki \/ newspix.pl<\/p>\n
„To by\u0142a dla mnie poruszaj\u0105ca sytuacja”<\/p>\n
Wielu Polak\u00f3w spotka\u0142a\u015b w kryzysie bezdomno\u015bci?<\/p>\n
Naprawd\u0119 sporo. Oczywi\u015bcie s\u0105 tam ludzie r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, ale my\u015bl\u0119, \u017ce nawet po\u0142owa tych, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142am \u2014 cho\u0107by kr\u00f3tko \u2014 to byli Polacy.<\/p>\n
By\u0142 na przyk\u0142ad Marcin na w\u00f3zku inwalidzkim, by\u0142 te\u017c inny m\u0119\u017cczyzna \u2014 Andrzej \u2014 r\u00f3wnie\u017c na w\u00f3zku, z kt\u00f3rym kontakt by\u0142 bardzo utrudniony. To by\u0142a dla mnie poruszaj\u0105ca sytuacja. Milena i Arek powiedzieli: „Porozmawiaj z nim”. W\u0142a\u015bnie wyje\u017cd\u017ca\u0142 ze sklepu, mia\u0142 ma\u0142\u0105 kobia\u0142k\u0119 truskawek. Podesz\u0142am, przykucn\u0119\u0142am przy nim i zobaczy\u0142am obraz bezdomno\u015bci bardzo bliski temu stereotypowemu \u2014 silny zapach potu, alkoholu, og\u00f3lne zaniedbanie. Trudno si\u0119 z nim rozmawia\u0142o.<\/p>\n
Powiedzia\u0142 tylko, \u017ce czeka na siostr\u0119, \u017ce ma dom w Polsce i \u017ce ona po niego przyjedzie. Nie uda\u0142o mi si\u0119 dowiedzie\u0107 nic wi\u0119cej.<\/p>\n
P\u00f3\u017aniej Milena i Arek potwierdzili, \u017ce to prawda \u2014 siostra rzeczywi\u015bcie co jaki\u015b czas przyje\u017cd\u017ca i pr\u00f3buje go zabra\u0107, ale on wraca do Berlina. Mimo \u017ce ma gdzie mieszka\u0107.<\/p>\n
To pokazuje co\u015b bardzo wa\u017cnego. Je\u015bli kto\u015b nie chce przyj\u0105\u0107 pomocy, to nie da si\u0119 go do tego zmusi\u0107. Mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107, ale na si\u0142\u0119 nikomu nie pomo\u017cesz.<\/p>\n
![\"Grupa](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/AZIk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8xMTEzMTMyNTMxMjE1NmRkMDFiN2Q0Yjc2OTUxOGMwYi5wbmeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Grupa os\u00f3b bezdomnych przed g\u0142\u00f3wnym wej\u015bciem na Dworzec ZooAndrzej Szkocki \/ newspix.pl<\/p>\n
„Dzi\u015b trudno to zaakceptowa\u0107”<\/p>\n
Wiele lat temu funkcjonowa\u0142 w Niemczech pewien \u017cart \u2014 „jed\u017a do Polski, tw\u00f3j samoch\u00f3d ju\u017c tam jest”. Ten \u017cart oddawa\u0142 jednak spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 prawdy. Niekt\u00f3rzy Polacy rzeczywi\u015bcie wyje\u017cd\u017cali do Niemiec kra\u015b\u0107 czy przemyca\u0107. Nawet twoi rozm\u00f3wcy otwarcie opowiadaj\u0105 o tym.<\/p>\n
My\u015bl\u0119, \u017ce wszyscy wiemy, jak wygl\u0105da\u0142a Polska lat 80. i 90. \u2014 szara, biedna rzeczywisto\u015b\u0107. Zw\u0142aszcza przy zachodniej granicy pewne zjawiska by\u0142y powszechne. Dzi\u015b trudno to zaakceptowa\u0107, ale takie rzeczy jak przemyt czy kradzie\u017ce si\u0119 zdarza\u0142y.<\/p>\n
Trzeba jednak patrze\u0107 na to w kontek\u015bcie tamtych czas\u00f3w. Miejscowo\u015bci przygraniczne, jak Szczecin czy Goleni\u00f3w, w du\u017cej mierze \u017cy\u0142y z takiej dzia\u0142alno\u015bci. Zreszt\u0105 mamy to utrwalone w popkulturze \u2014 cho\u0107by w filmach takich jak „M\u0142ode wilki” czy „Yuma”<\/p>\n
Dla mnie to te\u017c by\u0142o odkrywcze.<\/p>\n
Dlaczego?<\/p>\n
Mimo \u017ce zawsze mieszka\u0142am blisko granicy, nie pami\u0119tam dobrze reali\u00f3w przej\u015b\u0107 granicznych. Kiedy jecha\u0142am z jednym z bohater\u00f3w, Tadeuszem, opowiada\u0142 mi, gdzie by\u0142y punkty kontroli, jak sta\u0142o si\u0119 w kolejkach w samochodach pe\u0142nych towaru \u2014 na przyk\u0142ad margaryny, kt\u00f3ra topi\u0142a si\u0119 w upale.<\/p>\n
Pokaza\u0142 mi te\u017c w Goleniowie domy, kt\u00f3re \u2014 jak si\u0119 m\u00f3wi \u2014 powsta\u0142y dzi\u0119ki pieni\u0105dzom z przemytu. To troch\u0119 „tajemnica poliszynela” w tamtych okolicach. Jest nawet historia cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zmieni\u0142 nazwisko, bo mia\u0142 po niemieckiej stronie tyle wyrok\u00f3w.<\/p>\n
To, co dzi\u015b wydaje si\u0119 nie do pomy\u015blenia, wtedy by\u0142o dla wielu codzienno\u015bci\u0105 i nikogo szczeg\u00f3lnie nie dziwi\u0142o.<\/p>\n
„M\u00f3wi\u0105 o tym sami Niemcy”<\/p>\n
Od tego czasu sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 diametralnie. O ile wcze\u015bniej to my patrzyli\u015bmy na Niemcy z podziwem, teraz jest odwrotnie.<\/p>\n
Teraz mamy zupe\u0142nie inn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. I powtarzam to w wielu rozmowach \u2014 dla mnie ta ksi\u0105\u017cka jest te\u017c dowodem na to, \u017ce jako Polacy nie mamy ju\u017c powod\u00f3w do kompleks\u00f3w wobec innych narod\u00f3w.<\/p>\n
Kiedy\u015b te kompleksy by\u0142y \u2014 wobec Niemc\u00f3w, ale te\u017c Czech\u00f3w, S\u0142owak\u00f3w. Dzi\u015b to si\u0119 wyra\u017anie zmieni\u0142o. I co wa\u017cne, m\u00f3wi\u0105 o tym sami Niemcy.<\/p>\n
Do ksi\u0105\u017cki nie trafi\u0142a seria kr\u00f3tkich wywiad\u00f3w, kt\u00f3re przeprowadzi\u0142am \u2014 taka ankieta, w kt\u00f3rej zadawa\u0142am Niemcom te same pytania. Jedno z nich dotyczy\u0142o w\u0142a\u015bnie tego, czy zmieni\u0142o si\u0119 ich postrzeganie Polak\u00f3w. Odpowiedzi by\u0142y jednoznaczne: ta zmiana jest wyra\u017ana.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie s\u0105 osoby, kt\u00f3re ju\u017c wcze\u015bniej mia\u0142y kontakt z Polsk\u0105 \u2014 przez prac\u0119 czy blisko\u015b\u0107 granicy \u2014 ale og\u00f3lnie wiedza o Polsce i Polakach jest dzi\u015b du\u017co wi\u0119ksza.<\/p>\n
Mnie zaskoczy\u0142o, czytaj\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119, jak wielu Niemc\u00f3w uczy si\u0119 naszego j\u0119zyka.<\/p>\n
Tak. W miejscowo\u015bciach przygranicznych to Niemcy coraz cz\u0119\u015bciej ucz\u0105 si\u0119 j\u0119zyka polskiego. To ju\u017c nie jest tylko tak, \u017ce Polacy ucz\u0105 si\u0119 niemieckiego, \u017ceby wyjecha\u0107 do pracy \u2014 ta relacja zaczyna dzia\u0142a\u0107 w obie strony.<\/p>\n
Ucz\u0105 si\u0119 polskiego po to, \u017ceby przyje\u017cd\u017ca\u0107 do Polski, czy raczej dlatego, \u017ce pracuj\u0105 z Polakami w Niemczech \u2014 w us\u0142ugach, biznesie?<\/p>\n
Troch\u0119 jedno i drugie. To jest w\u0142a\u015bnie ciekawe. Podczas jednego ze spotka\u0144 autorskich podesz\u0142a do mnie kobieta i opowiedzia\u0142a o swojej znajomej \u2014 lektorce j\u0119zyka niemieckiego. Kiedy\u015b uczy\u0142a g\u0142\u00f3wnie Polak\u00f3w planuj\u0105cych wyjazd do Niemiec. Dzi\u015b proporcje si\u0119 odwr\u00f3ci\u0142y \u2014 coraz wi\u0119cej jej uczni\u00f3w to Niemcy ucz\u0105cy si\u0119 polskiego.<\/p>\n
Wynika to m.in. z tego, \u017ce wielu z nich pracuje w us\u0142ugach skierowanych do Polak\u00f3w albo wsp\u00f3\u0142pracuje z Polsk\u0105. Zmieni\u0142 si\u0119 te\u017c charakter wyjazd\u00f3w \u2014 Polacy nie je\u017cd\u017c\u0105 ju\u017c tylko po to, \u017ceby zarabia\u0107, ale te\u017c, \u017ceby wydawa\u0107 pieni\u0105dze: w hotelach, restauracjach czy sklepach. W efekcie j\u0119zyk polski staje si\u0119 coraz bardziej przydatny.<\/p>\n
Przypomina mi si\u0119 te\u017c sytuacja, kt\u00f3ra dobrze to ilustruje. Pojecha\u0142am na spotkanie dla niemieckich nauczycieli historii dotycz\u0105ce wsp\u00f3lnego polsko-niemieckiego podr\u0119cznika. M\u00f3j niemiecki nie jest na tyle dobry, \u017ceby swobodnie rozmawia\u0107, wi\u0119c zak\u0142ada\u0142am, \u017ce usi\u0105d\u0119 gdzie\u015b z ty\u0142u i spr\u00f3buj\u0119 z kim\u015b porozmawia\u0107 po angielsku.<\/p>\n
Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce to by\u0142o kameralne spotkanie \u2014 oko\u0142o 12 os\u00f3b w ma\u0142ej sali. Nie by\u0142o mowy o anonimowo\u015bci, ka\u017cdy musia\u0142 si\u0119 przedstawi\u0107.<\/p>\n
Czyli trudno by\u0142o ci si\u0119 ukry\u0107.<\/p>\n
Dok\u0142adnie. Co ciekawe, po obu moich stronach siedzieli Niemcy m\u00f3wi\u0105cy po polsku. Jeden nauczy\u0142 si\u0119 j\u0119zyka, bo wsp\u00f3\u0142pracuje z Polakami i ma \u017con\u0119 Polk\u0119. Drugi jest nauczycielem historii w niemieckim gimnazjum i m\u00f3wi p\u0142ynnie po polsku \u2014 nauczy\u0142 si\u0119 go z w\u0142asnej inicjatywy, m.in. ze wzgl\u0119du na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i wyjazdy do Polski.<\/p>\n
To pokazuje, \u017ce Niemcy naprawd\u0119 chc\u0105 uczy\u0107 si\u0119 naszego j\u0119zyka.<\/p>\n