{"id":350749,"date":"2026-04-07T07:57:14","date_gmt":"2026-04-07T07:57:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/350749\/"},"modified":"2026-04-07T07:57:14","modified_gmt":"2026-04-07T07:57:14","slug":"zabawa-na-swiezym-powietrzu-coraz-mniej-popularna-wsrod-dzieci-eksperci-szukaja-sposobow-na-odwrocenie-tego-trendu-film","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/350749\/","title":{"rendered":"Zabawa na \u015bwie\u017cym powietrzu coraz mniej popularna w\u015br\u00f3d dzieci. Eksperci szukaj\u0105 sposob\u00f3w na odwr\u00f3cenie tego trendu (film)"},"content":{"rendered":"

\u2013 Od lat obserwujemy, \u017ce poziom aktywno\u015bci fizycznej u dzieci spada. Zar\u00f3wno aktywno\u015bci umiarkowanej, kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy mo\u017ce codziennie wykona\u0107 bez wi\u0119kszego wysi\u0142ku, typu spacery, aktywna droga do szko\u0142y, zabawa na powietrzu, jak i aktywno\u015bci intensywnej, czyli takiej, kt\u00f3ra powinna znacznie podnosi\u0107 nasze t\u0119tno i powinna trwa\u0107 co najmniej trzy godziny w tygodniu \u2013 podkre\u015bla w rozmowie z agencj\u0105 Newseria dr Anna Dzielska, adiunkt, p.o. kierownik Zak\u0142adu Zdrowia Dzieci i M\u0142odzie\u017cy w Instytucie Matki i Dziecka.<\/p>\n

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) dzieci i m\u0142odzie\u017c powinny podejmowa\u0107 \u015brednio co najmniej 60 minut dziennie aktywno\u015bci fizycznej o umiarkowanej lub wysokiej intensywno\u015bci. Aktywno\u015b\u0107 ta powinna mie\u0107 g\u0142\u00f3wnie charakter aerobowy, a przynajmniej trzy razy w tygodniu obejmowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c \u0107wiczenia wzmacniaj\u0105ce mi\u0119\u015bnie i ko\u015bci. Znaczenie ma ka\u017cda forma ruchu, od spontanicznej zabawy po aktywn\u0105 drog\u0119 do szko\u0142y, oraz ograniczanie czasu sp\u0119dzanego w pozycji siedz\u0105cej.<\/p>\n

Z danych Global Matrix Card 4.0 wynika, \u017ce tylko niewielki odsetek spe\u0142nia rekomendacj\u0119 60 minut ruchu dziennie przez ca\u0142y tydzie\u0144. W Polsce wed\u0142ug badania HBSC 2017\/2018 by\u0142o to 17,2 proc. m\u0142odzie\u017cy w wieku 11\u201315 lat, a w\u015br\u00f3d najm\u0142odszych \u2013 jak pokazuje pilota\u017c dla Ministerstwa Sportu i Turystyki \u2013 od 15,8 proc. do 19,3 proc. dzieci w wieku trzy\u2013sze\u015b\u0107 lat.<\/p>\n

\u2013 Zrobili\u015bmy w Instytucie Matki i Dziecka badanie, w kt\u00f3rym u\u017cyli\u015bmy narz\u0119dzi pomiarowych do aktywno\u015bci fizycznej, akcelerometr\u00f3w, Wydawa\u0142o nam si\u0119, \u017ce dzieci z naturalnej potrzeby s\u0105 bardziej aktywne, a okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tylko 45 proc. o\u015bmioletnich dzieci spe\u0142nia te kryteria, czyli bardzo ma\u0142o \u2013 wskazuje dr Anna Dzielska.<\/p>\n

Spada te\u017c spontaniczna aktywno\u015b\u0107 dzieci na \u015bwie\u017cym powietrzu. Jeszcze do niedawna codzienna zabawa na podw\u00f3rku, placu zabaw czy boisku by\u0142a naturalnym elementem dzieci\u0144stwa. Obecnie dzieci znacznie cz\u0119\u015bciej sp\u0119dzaj\u0105 czas w domu, rzadziej samodzielnie wychodz\u0105 na zewn\u0105trz, maj\u0105 mniej okazji do nieplanowanego ruchu, a ich codzienno\u015b\u0107 w wi\u0119kszym stopniu wype\u0142niaj\u0105 zachowania siedz\u0105ce, zw\u0142aszcza zwi\u0105zane z korzystaniem z urz\u0105dze\u0144 ekranowych.<\/p>\n

\u2013 Od 47 do 53 proc. dzieci podejmuje co najmniej dwie godziny aktywnej zabawy w ci\u0105gu dnia, czyli na rekomendowanym poziomie \u2013 m\u00f3wi ekspertka IMiD. \u2013 Konsekwencje widzimy we wszystkich wymiarach zdrowia \u2013 fizycznego, spo\u0142ecznego i psychicznego.<\/p>\n

Z raportu NASK wynika, \u017ce m\u0142odzie\u017c sp\u0119dza w internecie niemal pi\u0119\u0107 godzin dziennie w dni powszednie, a w weekendy nawet wi\u0119cej. To ogranicza czas przeznaczony na aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 i sen. W efekcie pogarsza si\u0119 poziom sprawno\u015bci fizycznej dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Z badania kondycji fizycznej uczni\u00f3w realizowanego na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki wynika, \u017ce wyniki sprawno\u015bciowe s\u0105 dzi\u015b wyra\u017anie gorsze ni\u017c w poprzednich dekadach \u2013 przyk\u0142adowo w te\u015bcie skoku w dal z miejsca dzieci osi\u0105gaj\u0105 rezultaty s\u0142absze ni\u017c ich r\u00f3wie\u015bnicy sprzed 25 lat. Ch\u0142opcy i dziewczynki w 1999 roku byli w stanie skoczy\u0107 dalej ni\u017c w 2024 roku, a r\u00f3\u017cnice si\u0119gaj\u0105 nawet ponad 20 cm, co oznacza spadek wynik\u00f3w o ok. 10\u201312 proc.<\/p>\n

Niedawne badania przeprowadzone przez Akademi\u0119 Wychowania Fizycznego w Warszawie w ramach projektu \u201eWF z AWF\u201d wskazuj\u0105, \u017ce ponad 90 proc. dzieci w Polsce nie jest wszechstronnie przygotowanych do prowadzenia aktywnego stylu \u017cycia, a jedynie 12\u201330 proc. potrafi poprawnie wykonywa\u0107 podstawowe umiej\u0119tno\u015bci ruchowe takie jak bieganie, skakanie czy rzucanie pi\u0142k\u0105. 60 proc. dzieci nie uczestniczy w \u017cadnych zaj\u0119ciach pozaszkolnych, a aktywno\u015b\u0107 fizyczna w wielu szko\u0142ach ogranicza si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do lekcji wychowania fizycznego.<\/p>\n

\u2013 Wszystkie raporty w Polsce pokazuj\u0105, \u017ce nasza m\u0142odzie\u017c jest \u017ale przygotowana fizycznie. Dzieci s\u0105 oty\u0142e, nie umiej\u0105 skaka\u0107, biega\u0107, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o przewrotach w prz\u00f3d czy staniu na r\u0119kach. To podstawowe rzeczy, kt\u00f3rych powinny si\u0119 uczy\u0107 dzieci w wieku szkolnym. Dzisiaj \u017cyjemy w czasach, kiedy dzieci s\u0105 dowo\u017cone do szko\u0142y i odwo\u017cone, maj\u0105 ma\u0142o ruchu na \u015bwie\u017cym powietrzu. Telefony kom\u00f3rkowe i multimedia zabieraj\u0105 im czas. Powinni\u015bmy to wszystko odwr\u00f3ci\u0107 do g\u00f3ry nogami \u2013 m\u00f3wi Jagna Marczu\u0142ajtis-Walczak, pos\u0142anka do Parlamentu Europejskiego z Koalicji Obywatelskiej.<\/p>\n

Jak podkre\u015blaj\u0105 eksperci, aktywno\u015b\u0107 fizyczna ma kluczowe znaczenie dla zdrowia i rozwoju dzieci. Wp\u0142ywa nie tylko na kondycj\u0119 organizmu, ale tak\u017ce na funkcje poznawcze i samopoczucie. Wskazuj\u0105 na to m.in. najnowsze analizy opublikowane w 2025 roku na \u0142amach \u201eInternational Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity\u201d (Springer Nature), kt\u00f3re podkre\u015blaj\u0105, \u017ce regularny ruch poprawia sprawno\u015b\u0107 uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, rozw\u00f3j mi\u0119\u015bni i ko\u015bci, a tak\u017ce wspiera zdrowie psychiczne i funkcjonowanie poznawcze m\u0142odych ludzi.<\/p>\n

\u2013 Spontaniczny ruch zmniejsza ryzyko wyst\u0119powania nadwagi i oty\u0142o\u015bci, a to w\u015br\u00f3d dzieci, zw\u0142aszcza w okresie wczesnoszkolnym, jest bardzo du\u017cym problemem. Oko\u0142o 40 proc. dzieci cierpi na nadwag\u0119 lub oty\u0142o\u015b\u0107 w tym okresie. To te\u017c okazja do budowania relacji spo\u0142ecznych, poniewa\u017c podczas zabawy musimy podejmowa\u0107 decyzje, budowa\u0107 relacje spo\u0142eczne, znajdowa\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych rolach i radzi\u0107 sobie z tym. To te\u017c okazja do pozytywnego rozwoju zdrowia psychicznego przez radzenie sobie z emocjami, ze stresem i do budowania wi\u0119kszej odporno\u015bci psychicznej \u2013 wymienia dr Anna Dzielska.<\/p>\n

Na poziom aktywno\u015bci fizycznej dzieci wp\u0142ywa wiele czynnik\u00f3w, w tym p\u0142e\u0107 oraz warunki spo\u0142eczno-ekonomiczne. Istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa mo\u017cliwo\u015b\u0107 sp\u0119dzania czasu na \u015bwie\u017cym powietrzu \u2013 to jeden z kluczowych element\u00f3w sprzyjaj\u0105cych ruchowi. Jak podkre\u015blaj\u0105 eksperci IMiD, dzieci dorastaj\u0105ce w ubo\u017cszych dzielnicach rzadziej korzystaj\u0105 z takiej aktywno\u015bci, m.in. ze wzgl\u0119du na ograniczony dost\u0119p do bezpiecznych i atrakcyjnych przestrzeni oraz zaj\u0119\u0107 pozalekcyjnych. W takich \u015brodowiskach cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje tak\u017ce \u0142atwy dost\u0119p do taniej, wysoko przetworzonej \u017cywno\u015bci, co dodatkowo wp\u0142ywa na styl \u017cycia i zdrowie najm\u0142odszych.<\/p>\n

Projekt B-challenged koncentruje si\u0119 na tych wyzwaniach, wykorzystuj\u0105c dzia\u0142ania dopasowane do lokalnych warunk\u00f3w i wsp\u00f3\u0142tworzone z mieszka\u0144cami. Skupia si\u0119 na dzieciach w wieku 6\u201312 lat dorastaj\u0105cych w dzielnicach, w kt\u00f3rych bariery w dost\u0119pie do aktywno\u015bci i zdrowych wybor\u00f3w s\u0105 najwi\u0119ksze. W Polsce dotyczy to m.in. warszawskiej Pragi-P\u00f3\u0142noc.<\/p>\n

\u2013 Projekt B-challenged zak\u0142ada wielosektorowe podej\u015bcie, kt\u00f3re stosujemy po to, aby zwi\u0119kszy\u0107 czas sp\u0119dzany przez dzieci na aktywnej zabawie na \u015bwie\u017cym powietrzu. Koncentruje si\u0119 na mniej zamo\u017cnych okolicach w du\u017cych miastach w krajach europejskich, zagro\u017conych wykluczeniem. W\u0142\u0105czamy do tego procesu badawczego zar\u00f3wno dzieci, jak i doros\u0142ych, w tym doros\u0142ych decydent\u00f3w. Oni wsp\u00f3lnie poszukuj\u0105 czynnik\u00f3w, kt\u00f3re w danej okolicy mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na to, \u017ce dzieci chc\u0105 wychodzi\u0107 na \u015bwie\u017ce powietrze \u2013 wyja\u015bnia p.o. kierownik Zak\u0142adu Zdrowia Dzieci i M\u0142odzie\u017cy w Instytucie Matki i Dziecka.<\/p>\n

B-challenged to mi\u0119dzynarodowy projekt badawczo-wdro\u017ceniowy, realizowany w ramach programu ERA4Health \u2013 HealthEquity. Obejmuje cztery kraje europejskie \u2013 Polsk\u0119, Holandi\u0119, Hiszpani\u0119 i Dani\u0119 \u2013 i jest prowadzony przez mi\u0119dzynarodowe konsorcjum z\u0142o\u017cone z instytucji naukowych i badawczych z tych pa\u0144stw. W Polsce za jego realizacj\u0119 odpowiada Instytut Matki i Dziecka.<\/p>\n

\u2013 Dzieci i doro\u015bli wy\u0142onili r\u00f3\u017cne czynniki zwi\u0105zane z infrastruktur\u0105, bezpiecze\u0144stwem, obawami rodzic\u00f3w przed wychodzeniem dzieci na zewn\u0105trz. Kolejnym etapem b\u0119dzie budowanie interwencji. Nie wiemy jeszcze, jaka ona b\u0119dzie: mo\u017ce dotyczy\u0107 infrastruktury, poprawy bezpiecze\u0144stwa czy innych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re doro\u015bli, decydenci i dzieci uznaj\u0105 za wa\u017cne, a b\u0119d\u0105 wykonalne \u2013 zapowiada dr Anna Dzielska.<\/p>\n

\"\"<\/a>
materia\u0142: Newseria Sp. z o.o.
tekst i zdj\u0119cia: Newseria Sp. z o.o.
opracowanie: Gwalbert Krzewicki<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u2013 Od lat obserwujemy, \u017ce poziom aktywno\u015bci fizycznej u dzieci spada. Zar\u00f3wno aktywno\u015bci umiarkowanej, kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy mo\u017ce codziennie…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":350750,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51605],"tags":[60616,60617,1264,60618,60619,60620,37564,17351,42,38,40,39,41,127,60621,60622,435,9222,60623,8728],"class_list":["post-350749","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-warszawa","tag-anna-dzielska","tag-brak-ruchu","tag-dzieci","tag-instytut-matki-i-dziecka-warszawa","tag-jagna-marczulajtis-walczak","tag-na-dworze","tag-nadwaga","tag-otylosc","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-sport","tag-swiatowa-organizacja-zdrowia","tag-swieze-powietrze","tag-warszawa","tag-who","tag-wysilek-fizyczny","tag-zabawa"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116362362835681233","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/350749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=350749"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/350749\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/350750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=350749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=350749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=350749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}