{"id":35169,"date":"2025-10-06T21:19:14","date_gmt":"2025-10-06T21:19:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/35169\/"},"modified":"2025-10-06T21:19:14","modified_gmt":"2025-10-06T21:19:14","slug":"putin-smieje-sie-nam-w-twarz-flota-cieni-wciaz-umyka-przed-europejskim-poscigiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/35169\/","title":{"rendered":"Putin \u015bmieje si\u0119 nam w twarz. Flota cieni wci\u0105\u017c umyka przed europejskim po\u015bcigiem"},"content":{"rendered":"

Jak wynika z dochodzenia przeprowadzonego wsp\u00f3lnie przez grup\u0119 dziennikarsk\u0105 SourceMaterial i POLITICO, w ubieg\u0142ym roku co najmniej pi\u0119\u0107 tankowc\u00f3w z rosyjskiej floty omijaj\u0105cej sankcje p\u0142ywa\u0142o bez przeszk\u00f3d po wodach europejskich, pozostawiaj\u0105c za sob\u0105 plamy ropy w pobli\u017cu kontynentu. Dwa z tych statk\u00f3w trafi\u0142y na brytyjsk\u0105 list\u0119 sankcji jeszcze zanim zanieczy\u015bci\u0142y europejskie wody.<\/p>\n

Te doniesienia, kt\u00f3re opieraj\u0105 si\u0119 na materia\u0142ach satelitarnych organizacji pozarz\u0105dowej SkyTruth w po\u0142\u0105czeniu z danymi \u017ceglugowymi z platformy towarowej Kpler, s\u0105 nast\u0119pstwem dochodzenia przeprowadzonego w 2024 r. przez POLITICO, dokumentuj\u0105cego wycieki ropy spowodowane przez rosyjsk\u0105 flot\u0119 cienia. Przypominaj\u0105 one o trudno\u015bciach, z jakimi borykaj\u0105 si\u0119 zachodnie rz\u0105dy w d\u0142awieniu eksportu rosyjskiej ropy i minimalizowaniu ryzyka katastrofy ekologicznej na swoich wodach.<\/p>\n

Jak przyznaje Kaspars Melnis, \u0142otewski minister energetyki incydenty te s\u0105 „ogromnym problemem”.<\/p>\n

\n

W tej chwili mamy szcz\u0119\u015bcie, \u017ce nie dosz\u0142o do \u017cadnej katastrofy ekologicznej.<\/p>\n<\/blockquote>\n

A\u017c 1300 tankowc\u00f3w<\/p>\n

W 2022 r. G7 na\u0142o\u017cy\u0142a limit cenowy na globaln\u0105 sprzeda\u017c ropy naftowej przez Rosj\u0119, kt\u00f3ra stanowi ok. jednej czwartej rosyjskiego bud\u017cetu. Od tego czasu Moskwa coraz cz\u0119\u015bciej wysy\u0142a swoj\u0105 rop\u0119 na rosn\u0105cej flocie niedostatecznie ubezpieczonych, przestarza\u0142ych tankowc\u00f3w o nieprzejrzystej strukturze w\u0142asno\u015bciowej. Wed\u0142ug firmy analitycznej Lloyd’s List Intelligence flota ta liczy obecnie 1300 tankowc\u00f3w i jest powi\u0105zana z masowymi wyciekami ropy i uszkodzeniami krytycznej infrastruktury podmorskiej<\/a>.<\/p>\n

Europejskie rz\u0105dy nak\u0142adaj\u0105 sankcje na poszczeg\u00f3lne tankowce, a do tej pory Bruksela umie\u015bci\u0142a na czarnej li\u015bcie 444 statki, uniemo\u017cliwiaj\u0105c im dokowanie w unijnych portach lub korzystanie z zachodnich us\u0142ug. Robi to z nadziej\u0105, \u017ce \u015brodki te sk\u0142oni\u0105 rz\u0105dy pa\u0144stw spoza UE, w kt\u00f3rych tankowce s\u0105 zarejestrowane \u2014 znane jako pa\u0144stwa bandery \u2014 do zakazania im dzia\u0142alno\u015bci. Wielka Brytania obj\u0119\u0142a sankcjami 450 statk\u00f3w.<\/p>\n

Eksperci ostrzegaj\u0105, \u017ce z\u0142y stan tankowc\u00f3w sprawia, \u017ce s\u0105 one bardziej podatne na wypadki i kolizje, a ich nieoczywisty status sprawia, \u017ce rz\u0105dy na Zachodzie nie maj\u0105 jak wy\u015bledzi\u0107 i rozliczy\u0107 ich w\u0142a\u015bcicieli. Ponadto z powodu sankcji cz\u0119sto p\u0142ywaj\u0105 one bez odpowiedniego ubezpieczone. \u2014 Jak dobre lub nie s\u0105 ju\u017c istniej\u0105ce sankcje? [Trudno] powiedzie\u0107 \u2014 przyznaje minister Melnis.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Wed\u0142ug szacunk\u00f3w Centrum Bada\u0144 nad Energi\u0105 i Czystym Powietrzem usuni\u0119cie du\u017cego wycieku ropy z takiego tankowca mo\u017ce kosztowa\u0107 nawet 1,4 mld euro [ok. 6 mld z\u0142]. Gdyby nie uda\u0142o si\u0119 namierzy\u0107 statku, kt\u00f3ry dopu\u015bci\u0142 si\u0119 przest\u0119pstwa, rachunek prawdopodobnie zap\u0142aciliby europejscy podatnicy.<\/p>\n

„Flota cieni jest desperack\u0105 i niebezpieczn\u0105 pr\u00f3b\u0105 Putina, aby utrzyma\u0107 swoje zyski z ropy naftowej i w mi\u0119dzyczasie zanieczyszcza\u0107 morze” \u2014 pisze brytyjski MSZ. „U\u017cywa statk\u00f3w, kt\u00f3re ignoruj\u0105 podstawowe standardy bezpiecze\u0144stwa, zwi\u0119kszaj\u0105c ryzyko katastrofalnych wyciek\u00f3w ropy”.<\/p>\n

Po tym, jak POLITICO ujawni\u0142o, \u017ce powi\u0105zane z Rosj\u0105 tankowce rozlewa\u0142y w zesz\u0142ym roku rop\u0119 naftow\u0105 na oceanach \u015bwiata, Bruksela umie\u015bci\u0142a na czarnej li\u015bcie jeden z naruszaj\u0105cych prawo statk\u00f3w, wcze\u015bniej nosz\u0105cy nazw\u0119 „Innova”.<\/p>\n

Nowe ustalenia \u015bwiadcz\u0105 o ograniczeniach tego podej\u015bcia. 15 listopada 2024 r. 12-kilometrowa plama ropy pojawi\u0142a si\u0119 na hiszpa\u0144skich wodach u wybrze\u017cy Zatoki Biskajskiej na trasie Dinasty, 280-metrowego tankowca, kt\u00f3ry p\u0142yn\u0105\u0142 z Indii do rosyjskiego portu Primorsk. Statek by\u0142 obj\u0119ty sankcjami Wielkiej Brytanii, a po incydencie w jej \u015blady posz\u0142a Unia Europejska.<\/p>\n

Nie uda\u0142o si\u0119 nam uzyska\u0107 komentarza od zarejestrowanego w\u0142a\u015bciciela i zarz\u0105dcy Dinasty w czasie incydentu \u2014 Libra Shipping i Moonlight Shipmanagement. POLITICO nie by\u0142o w stanie skontaktowa\u0107 si\u0119 tak\u017ce z obecnym mened\u017cerem i zarejestrowanym w\u0142a\u015bcicielem statku, Dreamer Shipmanagement i White Agate Marine. Ani poprzednie, ani obecne pa\u0144stwo bandery statku, Barbados i Oman, nie odpowiedzia\u0142o na pro\u015bby o komentarz. Tak\u017ce hiszpa\u0144ska stra\u017c przybrze\u017cna nie odpowiedzia\u0142a na szczeg\u00f3\u0142owe pytania POLITICO.<\/p>\n

\u2014 Co to m\u00f3wi o europejskich i ameryka\u0144skich sankcjach? Dowodzi to, \u017ce niezale\u017cnie od tego, czy statki s\u0105 obj\u0119te sankcjami, czy nie, nadal b\u0119d\u0105 w stanie znale\u017a\u0107 spos\u00f3b i miejsce do handlu \u2014 komentuje Richard Meade, redaktor Lloyd’s List Intelligence.<\/p>\n

Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce tankowce floty cieni \u2014 kt\u00f3re cz\u0119sto ignoruj\u0105 mi\u0119dzynarodowe zasady \u017ceglugi \u2014 stanowi\u0105 obecnie jedn\u0105 pi\u0105t\u0105 ca\u0142ej floty morskiej na \u015bwiecie, ilustruje to r\u00f3wnie\u017c, w jaki spos\u00f3b „[nieumy\u015blnie] podwa\u017camy bezpiecze\u0144stwo \u017ceglugi, przyjmuj\u0105c takie podej\u015bcie do sankcji”, dodaje Meade.<\/p>\n

„Szokuj\u0105ce, \u017ce te tankowce nie zosta\u0142y zatrzymane” <\/p>\n

Incydenty te sk\u0142aniaj\u0105 Europ\u0119 do zmiany podej\u015bcia. W ramach 19. pakietu sankcji UE od czasu Rosji na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 na Ukrain\u0119, og\u0142oszonego we wrze\u015bniu, Komisja Europejska zaproponowa\u0142a dodanie 118 nowych statk\u00f3w powi\u0105zanych z Moskw\u0105 do swojej coraz d\u0142u\u017cszej czarnej listy. Eksperci i najg\u0142o\u015bniejsi krytycy Rosji w UE ju\u017c wezwali do podj\u0119cia dalszych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n

\"Wyciek<\/p>\n

Wyciek ropy. Zdj\u0119cie ilustracyjnenarai chal \/ Shutterstock<\/p>\n

Opr\u00f3cz na\u0142o\u017cenia sankcji na jeszcze wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 statk\u00f3w UE musi uderzy\u0107 w „ca\u0142y \u0142a\u0144cuch warto\u015bci” zaanga\u017cowany w przew\u00f3z ropy obj\u0119tej sankcjami, jak podkre\u015bla w rozmowie z POLITICO fi\u0144ska minister energii Sari Multala.<\/p>\n

W praktyce oznacza to umieszczenie na czarnej li\u015bcie wi\u0119kszej liczby rafinerii, kt\u00f3re roz\u0142adowuj\u0105 rop\u0119 z rosyjskich tankowc\u00f3w powi\u0105zanych z wyciekami, wyja\u015bnia Isaac Levi, kierownik do spraw Rosji w helsi\u0144skim think tanku CREA, oraz na\u0142o\u017cenie sankcji na dostawc\u00f3w us\u0142ug i rejestry bander statk\u00f3w. Krajowe stra\u017ce przybrze\u017cne powinny r\u00f3wnie\u017c zatrzymywa\u0107 statki przep\u0142ywaj\u0105ce przez wody europejskie, je\u015bli w przesz\u0142o\u015bci pozostawia\u0142y wycieki, dzia\u0142a\u0142y bez legalnego ubezpieczenia lub p\u0142ywa\u0142y pod fa\u0142szyw\u0105 bander\u0105.<\/p>\n

W niekt\u00f3rych przypadkach w\u0142adze krajowe wzi\u0119\u0142y sprawy w swoje r\u0119ce \u2014 ale nie dzia\u0142a\u0142y systematycznie. W kwietniu Estonia zatrzyma\u0142a podejrzany rosyjski tankowiec nale\u017c\u0105cy do floty cieni. W \u015brod\u0119 francuscy \u017co\u0142nierze weszli na pok\u0142ad podobnego statku, podejrzewaj\u0105c, \u017ce jest on wykorzystywany do omijania unijnych sankcji UE. Na drugi dzie\u0144 prezydent Francji Emmanuel Macron powiedzia\u0142, \u017ce europejscy dow\u00f3dcy wojskowi i NATO opracuj\u0105 nowe „wsp\u00f3lne dzia\u0142ania w nadchodz\u0105cych tygodniach”, aby „utrudni\u0107 podejrzanym statkom” na swoich wodach.<\/p>\n

Rzecznik Komisji powiedzia\u0142 POLITICO, \u017ce kraje UE s\u0105 zobowi\u0105zane do „nak\u0142adania kar […] za sytuacje nielegalnego zrzutu zanieczyszcze\u0144 ze statk\u00f3w”. Doda\u0142, \u017ce Bruksela bierze na cel tak\u017ce „podmioty wspieraj\u0105ce” statki floty cienia, takie jak rafinerie i rejestry handlowe, oraz wywiera „presj\u0119 dyplomatyczn\u0105” na poszczeg\u00f3lne pa\u0144stwa bandery. \u2014 Ten kierunek dzia\u0142a\u0144 b\u0119dzie aktywnie realizowany \u2014 podkre\u015bli\u0142 rzecznik.<\/p>\n

Jednak dla Leviego dowody na ci\u0105g\u0142e wycieki pokazuj\u0105 ograniczenia tej strategii. \u2014 Wydaje mi si\u0119 szokuj\u0105ce, \u017ce te tankowce, po wykazaniu dowod\u00f3w wycieku ropy i szk\u00f3d dla \u015brodowiska […] nie zosta\u0142y zatrzymane \u2014 m\u00f3wi. To tak, jakby „wjecha\u0107 samochodem w sklep, a nast\u0119pnie odjecha\u0107, […] nie b\u0119d\u0105c \u015bciganym przez radiow\u00f3z”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jak wynika z dochodzenia przeprowadzonego wsp\u00f3lnie przez grup\u0119 dziennikarsk\u0105 SourceMaterial i POLITICO, w ubieg\u0142ym roku co najmniej pi\u0119\u0107…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":35170,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,8110,27,34,35,4894,28,31,48,25,46,40,1314,41,1745,87,2337,47,80,29,30,86,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-35169","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-flota_cieni","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-livebar_tst0","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-polish","22":"tag-politico","23":"tag-polski","24":"tag-ropa_naftowa","25":"tag-rosja","26":"tag-sankcje","27":"tag-screening_general","28":"tag-swiat","29":"tag-top-stories","30":"tag-topstories","31":"tag-unia_europejska","32":"tag-wiadomosci","33":"tag-world","34":"tag-world-news","35":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35169"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35169\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}