G\u0142\u00f3wnymi tematami rozmowy by\u0142y wykorzystanie lotnictwa na wojnach w Iranie i Ukrainie oraz wnioski dla Polski.<\/p>\n
Nowa wojna, stare samoloty<\/p>\n
Punktem wyj\u015bcia rozmowy jest pytanie o rol\u0119 poszczeg\u00f3lnych maszyn, bior\u0105cych udzia\u0142 w ameryka\u0144sko\u2011izraelskich atakach na Iran: F\u201135, F\u201115 i F\u201116. P\u0142k Zi\u0119\u0107 podkre\u015bla, \u017ce aby to zrozumie\u0107, trzeba cofn\u0105\u0107 si\u0119 do ko\u0144ca Zimnej Wojny.<\/p>\n
Do 1989 r. lotnictwo by\u0142o wyra\u017anie podzielone \u2014 na lotnictwo my\u015bliwskie, kt\u00f3rego zadaniem jest walka w powietrzu i zapewnienie przewagi w przestrzeni powietrznej, oraz lotnictwo wsparcia pola walki, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0105 jest bezpo\u015brednie wspieranie wojsk l\u0105dowych na polu bitwy. Ten porz\u0105dek znikn\u0105\u0142 wraz z przekonaniem, \u017ce zgodnie z za\u0142o\u017ceniem Francisa Fukuyamy<\/a> dotarli\u015bmy do „ko\u0144ca historii” i czasy wojen si\u0119 sko\u0144czy\u0142y. Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo Przez kolejne trzy dekady Zach\u00f3d budowa\u0142 znacznie ta\u0144sze od my\u015bliwc\u00f3w F-15 samoloty wielozadaniowe \u2014 przede wszystkim F\u201116, <\/a>a p\u00f3\u017aniej jego bardziej zaawansowan\u0105 kontynuacj\u0119 F\u201135 \u2014 zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce b\u0119dzie walczy\u0107 g\u0142\u00f3wnie z przeciwnikami s\u0142abszymi, w konfliktach asymetrycznych. Z za\u0142o\u017cenia samoloty wielozadaniowe by\u0142y „po trochu” dobre we wszystkim, ale nie mog\u0142y wykonywa\u0107 cho\u0107by zada\u0144 my\u015bliwskich w takim zakresie jak przeznaczony tylko do tego celu F-15. <\/p>\n Dopiero agresja Rosji na Ukrain\u0119 u\u015bwiadomi\u0142a, \u017ce \u015bwiat wr\u00f3ci\u0142 do wojen symetrycznych, a lotnictwo rozwijane „na skr\u00f3ty” musi dzi\u015b wykonywa\u0107 zadania, do kt\u00f3rych nigdy nie by\u0142o optymalnie projektowane.<\/p>\n Mit niewidzialno\u015bci F\u201135Jednym z najwa\u017cniejszych w\u0105tk\u00f3w rozmowy jest rozprawa z mitem absolutnej „niewidzialno\u015bci” samolotu wielozadaniowego F\u201135.<\/a> Zdaniem p\u0142k. Zi\u0119cia to niebezpieczne uproszczenie. Samolot budowany w technologii stealth, bo o takim mowa, jest trudny do wykrycia tylko w okre\u015blonych pasmach promieniowania elektromagnetycznego. Nie jest natomiast niewidzialny w podczerwieni \u2014 a nowoczesne systemy pasywne potrafi\u0105 wykrywa\u0107 sygnatur\u0119 ciepln\u0105 z bardzo du\u017cych odleg\u0142o\u015bci. <\/p>\n To, co obserwujemy nad Iranem, gdzie brak chmur i kondensacji pary wodnej utrudnia maskowanie sygnatury cieplnej, pokazuje ograniczenia tej technologii. W zupe\u0142nie innych warunkach \u2014 takich jak polskie \u2014 F\u201135 mo\u017ce by\u0107 znacznie trudniejszy do wykrycia, poniewa\u017c pod nasz\u0105 szeroko\u015bci\u0105 geograficzn\u0105 dominuj\u0105 dni pochmurne. Ale nawet wtedy nie wolno zak\u0142ada\u0107 jego „magicznej” odporno\u015bci. Stealth daje przewag\u0119, ale tylko w okre\u015blonym czasie i tylko w konkretnym \u015brodowisku.<\/p>\n Ekonomia pola walkiKluczowym poj\u0119ciem, kt\u00f3re wielokrotnie powraca w rozmowie, jest ekonomia wojny. P\u0142k Zi\u0119\u0107 podkre\u015bla, \u017ce nowoczesne konflikty rozgrywaj\u0105 si\u0119 nie tylko na poziomie technologii, lecz tak\u017ce koszt\u00f3w. Nie da si\u0119 prowadzi\u0107 wojny, strzelaj\u0105c drogimi systemami do tanich cel\u00f3w. Przyk\u0142adem, kt\u00f3ry doskonale to obrazuje, by\u0142o wtargni\u0119cie rosyjskich bezza\u0142ogowc\u00f3w do Polski we wrze\u015bniu 2025 r.<\/a> U\u017cywanie kosztownych rakiet AMRAAM po milion dolar\u00f3w za sztuk\u0119 przeciwko tanim dronom-wabikom za kilka tysi\u0119cy dolar\u00f3w, sta\u0142o si\u0119 bolesn\u0105 lekcj\u0105 dla polskich wojskowych. <\/p>\n Ka\u017cda bomba zrzucona przez F\u201135 jest z definicji droga. Tymczasem Zach\u00f3d przez lata zrezygnowa\u0142 z taniego lotnictwa wsparcia pola walki, pozostawiaj\u0105c luk\u0119, kt\u00f3ra dzi\u015b jest coraz bardziej widoczna. To dlatego \u2014 zdaniem p\u0142k. Zi\u0119cia \u2014 w najbli\u017cszych latach zobaczymy te\u017c powr\u00f3t do prostszych, ta\u0144szych rozwi\u0105za\u0144, a nawet renesans artylerii lufowej przeznaczonej do zwalczania cel\u00f3w powietrznych.<\/p>\n Dlaczego Amerykanie trac\u0105 samoloty<\/p>\n Mimo dominacji Amerykan\u00f3w w powietrzu Ira\u0144czykom uda\u0142o si\u0119 zestrzeli\u0107 ich samolot bojowy F-15 (kilka innych stracili w wyniku b\u0142\u0119d\u00f3w w\u0142asnych lub sojusznik\u00f3w). P\u0142k Zi\u0119\u0107 nie ma w\u0105tpliwo\u015bci: stuprocentowej kontroli przestrzeni powietrznej nie da si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107. Zniszczenie wszystkich system\u00f3w obrony, zw\u0142aszcza mobilnych i przeno\u015bnych, jest praktycznie niemo\u017cliwe.<\/p>\n Szczeg\u00f3lnie gro\u017ane s\u0105 pasywne systemy naprowadzania na \u017ar\u00f3d\u0142a ciep\u0142a. Je\u015bli pilot nie otrzyma ostrze\u017cenia o odpaleniu rakiety, nie wykona manewr\u00f3w obronnych, ani nie u\u017cyje flar, mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne k\u0142opoty. Problem polega na tym, \u017ce przez ostatnie 30 lat na dobr\u0105 spraw\u0119 wszystkie si\u0142y zbrojne \u015bwiata, opr\u00f3cz jednych izraelskich, kt\u00f3re ca\u0142y czas prowadzi\u0142y wojn\u0119, zapomnia\u0142y o rozwijaniu system\u00f3w maskowania b\u0105d\u017a obrony. To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych izraelskie lotnictwo bywa dzi\u015b uznawane za skuteczniejsze ni\u017c ameryka\u0144skie: nie dzi\u0119ki samym platformom, lecz wyposa\u017ceniu.<\/p>\n