![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/WZuxHuckVKdzrV5pQ9Vh1onjtB94Bhk8ypNKPgLM.gbkc.jpg\")
\n Autor. Jon Tyson\/Unsplash<\/p>\n
\n Autor. Jon Tyson\/Unsplash<\/p>\n
Gdyby istnia\u0142 podr\u0119cznik dla pocz\u0105tkuj\u0105cych agent\u00f3w SWR pod przykryciem dziennikarskim, rozdzia\u0142 o \u201edyskrecji operacyjnej\u201d zaczyna\u0142by si\u0119 prawdopodobnie od zdania: \u201eNie zamawiaj jedzenia do kryj\u00f3wki wywiadu\u201d. Olga Kukla i Maksim Czerewik najwyra\u017aniej tej lekcji nie odrobili. Ta para \u201edziennikarzy\u201d TASS, wys\u0142ana do Wiednia w 2025 roku, sta\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnym bohaterem jednej z najbardziej kuriozalnych wpadek rosyjskiego wywiadu ostatnich lat \u2014 i to nie dlatego, \u017ce u\u017cywali szyfr\u00f3w czy ukrywali mikrofilmy w ksi\u0105\u017ckach. Po prostu zamawiali pizz\u0119. Dziewi\u0119\u0107 razy. Na adres jednostki SWR.<\/p>\n
Jak podaje The Insider, jeszcze przed wyjazdem do Austrii Kukla i Czerewik regularnie zamawiali jedzenie do mieszkania przy ulicy Tarusskiej 20, budynek 3 \u2014 tzw. \u201ekuku\u0142ki\u201d, czyli szkoleniowej kryj\u00f3wki S\u0142u\u017cby Wywiadu Zagranicznego, mieszcz\u0105cej si\u0119 w budynku jednostki wojskowej 28178. To w\u0142a\u015bnie tam odbywaj\u0105 si\u0119 kursy j\u0119zykowe i adaptacyjne dla \u201enielegal\u00f3w\u201d \u2014 oficer\u00f3w przygotowywanych do pracy pod przykryciem. W bazach firm kurierskich zachowa\u0142y si\u0119 ich zam\u00f3wienia: pizza, napoje i inne drobiazgi \u2014 raczej nie materia\u0142y szkoleniowe.<\/p>\n
Co ciekawe, jak podaje The Insider, w\u015br\u00f3d kontakt\u00f3w telefonicznych Czerewika pojawi\u0142a si\u0119 Swiet\u0142ana Strelkowska \u2014 wyk\u0142adowczyni Akademii SWR, znana w \u015brodowisku jako \u201elegenda\u201d niemieckoj\u0119zycznych operacji. To w\u0142a\u015bnie ona doradza\u0142a agentom szykuj\u0105cym si\u0119 do misji w Austrii, Niemczech i Szwajcarii. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, Olga i Maksim nie tylko jedli w \u201ekuku\u0142ce\u201d, ale te\u017c konsultowali si\u0119 z kim trzeba. Gdyby nie te zam\u00f3wienia, ich historia mog\u0142aby wygl\u0105da\u0107 jak klasyczne przeniesienie agentury \u2014 biuro TASS w Wiedniu by\u0142o przecie\u017c puste od czerwca 2024 roku, kiedy Austria wydali\u0142a poprzedni\u0105 par\u0119 korespondent\u00f3w – Iwana Popowa\u00a0i Arinie Dawidian podejrzanych o dzia\u0142alno\u015b\u0107 dla SWR.
\n\u00a0
\nA to nie by\u0142a pierwsza taka kompromitacja. Ju\u017c w 2024 roku The Insider opisa\u0142 wcze\u015bniejszy przypadek, w kt\u00f3rym rosyjscy agenci r\u00f3wnie\u017c potkn\u0119li si\u0119 na\u2026 pizzy. W tamtej historii \u015bledczy dotarli do adresu przy ulicy Vilnyusskaya 17 w Moskwie, nale\u017c\u0105cego do infrastruktury GRU, analizuj\u0105c wyciek bazy danych dostawc\u00f3w jedzenia. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zam\u00f3wienia sk\u0142adane regularnie przez agent\u00f3w prowadzi\u0142y nie tylko do samego budynku szkoleniowego, ale te\u017c ujawni\u0142y kody wej\u015bciowe oraz godziny aktywno\u015bci operacyjnej. W bazach znalaz\u0142y si\u0119 dane dotycz\u0105ce dziesi\u0105tek funkcjonariuszy GRU i SWR, w tym szkoleniowc\u00f3w i kursant\u00f3w Akademii GRU \u2014 wszystko dzi\u0119ki banalnym rachunkom za pizz\u0119. Jednym z g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w tamtej kompromitacji by\u0142 Andriej Liaszkiewicz, kt\u00f3rego zam\u00f3wienia doprowadzi\u0142y \u015bledczych prosto do miejsca szkolenia agent\u00f3w. Skala ujawnionych informacji by\u0142a tak du\u017ca, \u017ce rosyjskie s\u0142u\u017cby zacz\u0119\u0142y wewn\u0119trznie przypomina\u0107 swoim funkcjonariuszom o zakazie korzystania z aplikacji kurierskich przy adresach operacyjnych. Jak jednak pokazuje przyk\u0142ad Kukli i Czerewika \u2014 nie wszyscy potraktowali te przypomnienia z nale\u017cyt\u0105 powag . A w efekcie odpowiedzi na coraz cz\u0119stsze wycieki danych \u2014 od baz kurierskich po telekomunikacyjne \u2014 rosyjska Duma w 2024 roku przyj\u0119\u0142a nowe przepisy zaostrzaj\u0105ce kary za \u201enielegalne wykorzystanie danych osobowych\u201d. Ustawa wesz\u0142a w \u017cycie w 2025 roku i w praktyce utrudnia prowadzenie niezale\u017cnych \u015bledztw dziennikarskich, kt\u00f3re dot\u0105d cz\u0119sto opiera\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bnie na analizie og\u00f3lnodost\u0119pnych baz i wyciek\u00f3w.<\/p>\n
Motyw pizzy to nie tylko zabawny epizod \u2014 to tak\u017ce symboliczny skr\u00f3t ca\u0142ej rosyjskiej szko\u0142y przykry\u0107, w kt\u00f3rej starannie budowane \u201elegendy\u201d potrafi zrujnowa\u0107 najzwyklejsze zam\u00f3wienie z aplikacji. Nie jest to zreszt\u0105 jedyny przypadek: w Holandii w 2018 roku i w Niemczech w 2021 roku \u015bledczy natrafili na siatki GRU w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki danym firm kurierskich i przewozowych, kt\u00f3re ujawni\u0142y adresy operacyjne.<\/p>\n
A \u017ceby by\u0142o zabawniej \u2014 w Rosji od 2002 roku funkcjonariuszom FSB formalnie zakazano zamawiania jedzenia i towar\u00f3w na adresy s\u0142u\u017cbowe, w\u0142a\u015bnie po serii podobnych kompromitacji (jak wynika z rosyjskich \u017ar\u00f3de\u0142 archiwalnych). SWR i GRU najwyra\u017aniej nie wprowadzi\u0142y r\u00f3wnie skutecznych zakaz\u00f3w\u2026 albo po prostu Olga i Maksim nie przeczytali komunikatu.<\/p>\n
Ich wpadka nabiera jeszcze wi\u0119kszego uroku, gdy zestawi si\u0119 j\u0105 z historycznym t\u0142em. W czasach zimnej wojny korespondenci TASS byli uznawani za jedno z najbardziej klasycznych przykry\u0107 dla Pierwszego Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego KGB \u2014 CIA opisywa\u0142a TASS jako \u201estandardow\u0105 przykrywk\u0119\u201d agent\u00f3w w ONZ i stolicach zachodnich (jak wynika z CIA Reading Room), a magazyn Time ju\u017c w 1951 roku pisa\u0142 o tassmenach, kt\u00f3rzy byli \u201ebardziej szpiegami ni\u017c reporterami\u201d.<\/p>\n
W XXI wieku strategia zosta\u0142a zmodernizowana. Kreml nie ogranicza si\u0119 ju\u017c do eleganckich korespondent\u00f3w w ONZ \u2014 do gry w\u0142\u0105czeni zostali \u201eniezale\u017cni\u201d komentatorzy, operatorzy fa\u0142szywych redakcji i influencerzy. Wed\u0142ug MI5 \u015brodowiska medialne to jeden z kluczowych wektor\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci rosyjskiego wywiadu, a niemiecki BfV od lat ostrzega przed \u201efa\u0142szywymi redakcjami\u201d wykorzystywanymi do rozpoznania i wp\u0142ywu. W USA FBI rozpracowa\u0142o tzw. \u201enowojorsk\u0105 siatk\u0119 TASS\u201d, a Departament Sprawiedliwo\u015bci ujawni\u0142 udzia\u0142 RT i Sputnika w finansowaniu i logistyce operacji wp\u0142ywu.<\/p>\n
Przypadek Kukli i Czerewika to jakby slapstickowa wersja klasycznej operacji wywiadowczej. Zamiast szyfrowanych przekaz\u00f3w i konspiracyjnych spotka\u0144 \u2014 mamy pizz\u0119, numer Delivery Clubu i dane kurierskie. I cho\u0107 ca\u0142a historia brzmi jak scenariusz kiepskiej komedii szpiegowskiej, jej skutki s\u0105 realne. Skala kompromitacji zwi\u0105zanych z wyciekami danych doprowadzi\u0142a w 2024 roku do zaostrzenia rosyjskiego prawa \u2014 nowe przepisy, kt\u00f3re wesz\u0142y w \u017cycie w 2025 roku, maj\u0105 utrudni\u0107 dziennikarzom i \u015bledczym wykorzystywanie publicznie dost\u0119pnych baz danych w demaskowaniu takich historii.<\/p>\n
Olga Kukla i Maksim Czerewik nie s\u0105 wi\u0119c tylko bohaterami internetowych \u017cart\u00f3w o \u201eszpiegach na pizz\u0119\u201d. S\u0105 symbolem pewnej epoki \u2014 epoki, w kt\u00f3rej rosyjskie przykrycia dziennikarskie nadal funkcjonuj\u0105, ale coraz cz\u0119\u015bciej potykaj\u0105 si\u0119 nie o kontrwywiad, lecz o w\u0142asne przyzwyczajenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Autor. Jon Tyson\/Unsplash Facebook Twitter LinkedIn Kopiuj link Wy\u015blij email Gdyby istnia\u0142 podr\u0119cznik dla pocz\u0105tkuj\u0105cych agent\u00f3w SWR pod…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":36858,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[10656,32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,87,80,8503,10655,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-36857","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-agent","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-headlines","12":"tag-latest-news","13":"tag-latestnews","14":"tag-naglowki","15":"tag-najwazniejsze-artykuly","16":"tag-news","17":"tag-polish","18":"tag-polski","19":"tag-rosja","20":"tag-swiat","21":"tag-swr","22":"tag-szpiegostwo","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci","26":"tag-world","27":"tag-world-news","28":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36857","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36857"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36857\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36857"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36857"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36857"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}