{"id":37004,"date":"2025-10-07T19:31:09","date_gmt":"2025-10-07T19:31:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/37004\/"},"modified":"2025-10-07T19:31:09","modified_gmt":"2025-10-07T19:31:09","slug":"latajaca-katastrofa-rosyjskie-lotnictwo-cofnelo-sie-w-czasie-tankujemy-na-oko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/37004\/","title":{"rendered":"Lataj\u0105ca katastrofa. Rosyjskie lotnictwo cofn\u0119\u0142o si\u0119 w czasie. „Tankujemy na oko”"},"content":{"rendered":"

Po inwazji Rosji na Ukrain\u0119 rosyjskie linie lotnicze zosta\u0142y odci\u0119te od map lotniczych i baz danych nawigacyjnych dostarczanych przez zachodnie firmy. Od tamtego czasu piloci zostali poinstruowani, aby lata\u0107 z mapami papierowymi. Rosyjscy programi\u015bci pr\u00f3bowali stworzy\u0107 krajowe zamienniki dla zachodniego oprogramowania lotniczego, ale bez skutku.<\/p>\n

Na \u015bwiecie istnieje kilku g\u0142\u00f3wnych dostawc\u00f3w map lotniczych i procedur. Najpopularniejsze s\u0105 ameryka\u0144ski system Jeppesen i niemiecki LIDO. Oba obs\u0142uguj\u0105 \u015bwiatowy standard aktualizacji: co 28 dni baza danych nawigacyjnych jest aktualizowana na ca\u0142ym \u015bwiecie. Rosyjskie linie Aerof\u0142ot przesz\u0142y na LIDO 10 lat temu. Jednak wraz z wej\u015bciem w \u017cycie sankcji zakazano przekazywania informacji lotniczych do Rosji. Aerof\u0142ot zosta\u0142 pozbawiony map. Ale lot\u00f3w nikt nie wstrzyma\u0142.<\/p>\n

Korzystali\u015bmy z ameryka\u0144skich map Jeppesen. Kiedy w 2014 r. Rosja zaanektowa\u0142a Krym, zmieni\u0142a si\u0119 tam nawigacja \u2014 nie by\u0142o procedur podej\u015bcia [do l\u0105dowania i odlotu], a cz\u0119stotliwo\u015bci ruchu lotniczego uleg\u0142y zmianie. Jednak do ko\u0144ca 2015 r. lotnisko w Symferopolu zosta\u0142o w pe\u0142ni uwzgl\u0119dnione w naszych mapach. Wtedy jeszcze pieni\u0105dze mog\u0142y wszystko naprawi\u0107.<\/p>\n

Kiedy ameryka\u0144ski Boeing i francuski Airbus w 2022 r. opu\u015bci\u0142y rynek rosyjski, przez kolejny miesi\u0105c dostarcza\u0142y jeszcze dane lotnicze. Potem przesta\u0142y i w\u015br\u00f3d rosyjskich pilot\u00f3w zapanowa\u0142a konsternacja \u2014 nikt nie wiedzia\u0142, co robi\u0107. Zaproponowano nam korzystanie z papierowych map. Ka\u017cdy kraj mo\u017ce poprosi\u0107 o dost\u0119p do nich. Tego akurat sankcje nie mog\u0105 zablokowa\u0107.<\/p>\n

I przez jaki\u015b czas naprawd\u0119 mieli\u015bmy ze sob\u0105 wielkie papierowe segregatory. Latali\u015bmy z ogromn\u0105 walizk\u0105 z mapami wszystkich kraj\u00f3w. Wszystko, co teraz mo\u017cna w sekund\u0119 otworzy\u0107 na tablecie, my mieli\u015bmy w wersji papierowej. Dopiero po sze\u015bciu miesi\u0105cach pojawi\u0142y si\u0119 rosyjskie odpowiedniki ameryka\u0144skich i niemieckich aplikacji. Na pocz\u0105tku by\u0142y prymitywne, ale z czasem sta\u0142y si\u0119 bardziej funkcjonalne.<\/p>\n

Dzisiaj latamy z tabletami. Mapy na nich nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 zasadniczo od papierowych. Jednak zgodnie z prawem byli\u015bmy zobowi\u0105zani do korzystania z map papierowych.<\/p>\n

Iwan, by\u0142y pilot rosyjskich linii lotniczych<\/p>\n

Po inwazji [na Ukrain\u0119] Aerof\u0142ot gor\u0105czkowo poszukiwa\u0142 nowego dostawcy danych lotniczych i znalaz\u0142 ma\u0142\u0105 firm\u0119 z Petersburga o nazwie Aeromap, kt\u00f3ra opracowa\u0142a aplikacj\u0119 SkyBagPro. Firma szybko si\u0119 rozwin\u0119\u0142a. Nie da si\u0119 jednak w takim kr\u00f3tkim czasie stworzy\u0107 wysokiej jako\u015bci map. By\u0142o w nich wiele b\u0142\u0119d\u00f3w \u2014 na przyk\u0142ad w procedurach podej\u015bcia. Opieraj\u0105c si\u0119 na tych mapach, samolot m\u00f3g\u0142 wyl\u0105dowa\u0107 w zupe\u0142nie innym miejscu.<\/p>\n

Ilja, pierwszy oficer na pok\u0142adzie Airbusa A330\/A350<\/p>\n

Planowaniem lot\u00f3w dla Aerof\u0142otu zajmuj\u0105 si\u0119 linie lotnicze iFly i Rossiya Airlines. Jest to bardzo ci\u0119\u017ckie \u2014 r\u00f3\u017cne trasy, r\u00f3\u017cne formaty oblicze\u0144, za\u0142ogi nieprzeszkolone w tym zakresie, brak informacji o tym, kto je przygotowa\u0142. Wiarygodno\u015b\u0107 tych danych jest bardzo w\u0105tpliwa. Format oblicze\u0144 jest okre\u015blony w dokumentach firmowych i nie mo\u017cna go po prostu zmieni\u0107, nie m\u00f3wi\u0105c o ca\u0142kowitym zignorowaniu. Ale teraz, je\u015bli si\u0119 sprzeciwisz i powiesz: „zgodnie z waszymi w\u0142asnymi zasadami nie jest to dozwolone”, prawdopodobnie zostaniesz zwolniony.<\/p>\n

\n

Teraz mo\u017cna wszystko: lata\u0107 bez dokument\u00f3w lotniczych, bez oblicze\u0144, bez wykres\u00f3w ryzyka, bez map obszar\u00f3w o ograniczonym dost\u0119pie \u2014 w tym stref obrony powietrznej. Paliwo tankujemy na oko i dolewamy dodatkowo kilka ton, tak na wszelki wypadek.<\/p>\n<\/blockquote>\n

R\u0119czne planowanie lot\u00f3w<\/p>\n

Nawigacja nie jest jedynym problemem rosyjskich linii lotniczych. Obliczenia przed lotem s\u0105 teraz w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w wykonywane r\u0119cznie, a kontrola pogody opiera si\u0119 na og\u00f3lnodost\u0119pnych stronach internetowych. Praktyki te naruszaj\u0105 mi\u0119dzynarodowe standardy lotnicze.<\/p>\n

Michai\u0142, kapitan Airbusa A320<\/p>\n

Po cyberataku w lipcu 2025 r.<\/a> Aerof\u0142ot straci\u0142 prawie wszystkie swoje bazy danych, w tym dane nawigacyjne i systemy planowania lot\u00f3w. Planowanie lotu jest bardzo skomplikowane. Dlatego istnieje zaw\u00f3d dyspozytora lot\u00f3w \u2014 pracownika, kt\u00f3ry zwykle zajmuje si\u0119 kilkoma lotami jednocze\u015bnie.<\/p>\n

Planowanie rozpoczyna si\u0119 oko\u0142o trzy godziny przed odlotem, a czasem nawet wcze\u015bniej. Dyspozytor monitoruje lot przez ca\u0142y czas. Je\u015bli co\u015b si\u0119 zmienia, mo\u017ce renegocjowa\u0107 tras\u0119 w czasie rzeczywistym. Ka\u017cda trasa musi zosta\u0107 zatwierdzona przez kraje, przez kt\u00f3re b\u0119dzie przelatywa\u0142 samolot. Wystarczy, \u017ce jeden kraj nie wyrazi zgody, lot nie mo\u017ce si\u0119 odby\u0107. System ten obecnie przesta\u0142 funkcjonowa\u0107 \u2014 wszystko robi si\u0119 r\u0119cznie.<\/p>\n

Loty wewn\u0105trz Rosji odbywaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie samolotami \u015bredniego zasi\u0119gu. Za\u0142ogi korzystaj\u0105 ze starych oblicze\u0144 i udaj\u0105, \u017ce s\u0105 one aktualne. W rzeczywisto\u015bci tak nie jest: zmieniaj\u0105 si\u0119 warunki pogodowe czy ograniczenia tras, ale za\u0142ogi nie otrzymuj\u0105 \u017cadnych aktualizacji. Wszystkie dane sprawdzaj\u0105 w internecie. Jaka jest pogoda w Surgucie? Po prostu wpisuj\u0105 w wyszukiwark\u0119: „O, wygl\u0105da dobrze. Lecimy”.<\/p>\n

Iwan, by\u0142y pilot rosyjskich linii lotniczych<\/p>\n

Wcze\u015bniej planowanie tankowania paliwa dla lot\u00f3w r\u00f3wnie\u017c odbywa\u0142o si\u0119 za pomoc\u0105 oprogramowania komputerowego. Korzystali\u015bmy g\u0142\u00f3wnie z systemu SABRE, z kt\u00f3rego korzystaj\u0105 linie lotnicze na ca\u0142ym \u015bwiecie. Ka\u017cdy plan lotu obejmowa\u0142 wzorce wiatr\u00f3w, trasy pozwalaj\u0105ce unikn\u0105\u0107 niebezpiecznych warunk\u00f3w pogodowych, strefy zagro\u017cenia, obszary konfliktowe i tak dalej. Zu\u017cycie paliwa jest r\u00f3\u017cne dla ka\u017cdego lotu: im ci\u0119\u017cszy samolot, tym wi\u0119cej paliwa potrzeba.<\/p>\n

Obecnie wszystkie te obliczenia s\u0105 wykonywane r\u0119cznie, poniewa\u017c przesta\u0142y dzia\u0142a\u0107 systemy. Aby obliczy\u0107 wymagane zu\u017cycie paliwa, nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 wiele czynnik\u00f3w: \u0142adunek samolotu lub jego nominalne zu\u017cycie paliwa. Ka\u017cdy samolot jest inny \u2014 r\u00f3\u017cnice mog\u0105 si\u0119ga\u0107 setek litr\u00f3w. Je\u015bli nie za\u0142adujesz wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci paliwa, mo\u017cesz nie dotrze\u0107 do celu.<\/p>\n

To samo dotyczy pogody. Dla ka\u017cdego lotniska i stacji lotniczej gromadzone s\u0105 dane meteorologiczne w celu sporz\u0105dzenia prognoz kr\u00f3tkoterminowych na najbli\u017csze dwie godziny oraz d\u0142ugoterminowych na 24 lub 36 godzin. Okre\u015blaj\u0105 one wszystko: wysoko\u015b\u0107 i g\u0119sto\u015b\u0107 chmur, temperatur\u0119, ci\u015bnienie, punkt rosy, prawdopodobie\u0144stwo poryw\u00f3w wiatru. Po cyberataku na Aerof\u0142ot system ten czasami dzia\u0142a, a czasami nie, wi\u0119c piloci po prostu sprawdzaj\u0105 pogod\u0119 w internecie.<\/p>\n

„Wy\u0142\u0105cza\u0107 system i ignorowa\u0107 zalecenia”<\/p>\n

Z powodu wojny sygna\u0142y GPS nad Moskw\u0105 i innymi regionami Rosji s\u0105 zak\u0142\u00f3cane. W rezultacie instrumenty pok\u0142adowe samolot\u00f3w nieprawid\u0142owo okre\u015blaj\u0105 ich wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne, zmuszaj\u0105c pilot\u00f3w do wykonywania b\u0142\u0119dnych manewr\u00f3w w celu unikni\u0119cia przeszk\u00f3d. Z powodu problem\u00f3w z GPS za\u0142ogi lataj\u0105 z wy\u0142\u0105czonymi systemami unikania kolizji. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c doj\u015b\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej systemy wojskowe potraktuj\u0105 samolot cywilny jako zagro\u017cenie i go zaatakuj\u0105.<\/p>\n

Jurij, kapitan Airbusa A320<\/p>\n

Problemy z GPS s\u0105 ogromne. Pojawi\u0142o si\u0119 bardzo niebezpieczne zjawisko dla lotnictwa \u2014 spoofing GPS<\/a>. Polega ono na tym, \u017ce urz\u0105dzenia naziemne nie tylko zak\u0142\u00f3caj\u0105 sygna\u0142 satelitarny, ale tak\u017ce go zmieniaj\u0105. Nie ogranicza si\u0119 to tylko do Moskwy, dzieje si\u0119 tak w wielu regionach Rosji. W rezultacie samolot odbiera fa\u0142szywy sygna\u0142 i leci w zupe\u0142nie inne miejsce. Jest to niezwykle niebezpieczne.<\/p>\n

Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c systemy, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 samolotom zachowa\u0107 bezpieczn\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 od siebie nawzajem i od przeszk\u00f3d na ziemi. Za\u0142o\u017cmy przyk\u0142adowo, \u017ce jeden z nich rozpoczyna lot w kierunku Burj Khalifa w Dubaju. Gdy drugi b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w bliskiej odleg\u0142o\u015bci, prawid\u0142owo dzia\u0142aj\u0105cy system ostrze\u017ce za\u0142og\u0119 o mo\u017cliwej kolizji. Obecnie rosyjscy piloci maj\u0105 jednak rozkaz wy\u0142\u0105cza\u0107 ten system i ignorowa\u0107 jego zalecenia. Z powodu spoofingu GPS w Moskwie niekt\u00f3rzy piloci wy\u0142\u0105czaj\u0105 go nawet na niskich wysoko\u015bciach, gdzie jest on najbardziej skuteczny.<\/p>\n

\n

Obecnie jeste\u015bmy zmuszeni rezygnowa\u0107 z system\u00f3w budowanych przez dziesi\u0119ciolecia w lotnictwie cywilnym i zamiast tego polega\u0107 na starych metodach nawigacji, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 znacznie mniejsz\u0105 dok\u0142adno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Jest te\u017c kwestia sektora wojskowego. Samolot cywilny mo\u017cna bardzo \u0142atwo pomyli\u0107 z wojskowym i potraktowa\u0107 go jako zagro\u017cenie. Katastrofa azerbejd\u017ca\u0144skiego samolotu <\/a>pasa\u017cerskiego w pobli\u017cu Groznego [pod koniec 2024 r.] nie by\u0142a wyj\u0105tkiem \u2014 zw\u0142aszcza bior\u0105c pod uwag\u0119 obecny chaos.<\/p>\n

W przypadku r\u0119cznego wydawania zezwole\u0144 na lot nikt nie wie, dok\u0105d leci dany samolot. Na ca\u0142ym \u015bwiecie system dzia\u0142a w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: ka\u017cdemu samolotowi przypisywany jest unikalny kod widoczny dla kontroli ruchu lotniczego i w\u0142adz wojskowych w ka\u017cdym kraju, nad kt\u00f3rym leci. Obecnie odbywa si\u0119 to r\u0119cznie. Kody s\u0105 nadal nadawane, ale to, czy s\u0105 one wprowadzane poprawnie i kto jest za to odpowiedzialny, pozostaje wielk\u0105 niewiadom\u0105.<\/p>\n

„Je\u015bli zap\u0142acisz trzy razy wi\u0119cej, nawet kraje z dobr\u0105 reputacj\u0105 b\u0119d\u0105 sprzedawa\u0107 pod sto\u0142em”<\/p>\n

Od 2022 r. wzros\u0142a liczba przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych rosyjskie linie lotnicze zmienia\u0142y samoloty tu\u017c przed ich planowanym startem z powodu usterek technicznych. Samoloty z defektami s\u0105 cz\u0119sto rozbierane na cz\u0119\u015bci. Mimo to rosyjskim przewo\u017anikom uda\u0142o si\u0119 zorganizowa\u0107 r\u00f3wnoleg\u0142y import komponent\u00f3w przez kraje trzecie \u2014 cho\u0107, jak twierdz\u0105 pracownicy, kosztuje to kilkakrotnie wi\u0119cej.<\/p>\n

Andriej, pilot Boeinga 747-400<\/p>\n

Kiedy pilot wchodzi do samolotu, otwiera dziennik techniczny, gdzie znajdzie informacje o wszystkich usterkach. Niekt\u00f3re s\u0105 dopuszczalne, inne nie. Cz\u0119sto samoloty z awariami system\u00f3w s\u0105 wymieniane tu\u017c przed odlotem. Jeden z pilot\u00f3w opowiedzia\u0142 mi o przypadku, w kt\u00f3rym samolot by\u0142 zmieniany cztery razy.<\/p>\n

Je\u015bli samolot nie mo\u017ce lecie\u0107 z powodu defektu, zostaje na lotnisku \u2014 albo czeka na napraw\u0119, albo s\u0142u\u017cy jako dawca cz\u0119\u015bci. W linii, w kt\u00f3rej pracowa\u0142em, a\u017c 19 samolot\u00f3w stoi bezczynnych. Gdy przylatuj\u0119 do Szeremietiewa, widz\u0119 je. To teraz powszechne zjawisko.<\/p>\n

Zagraniczne linie lotnicze parkuj\u0105 nieu\u017cywane samoloty w Madrycie ze wzgl\u0119du na suchy klimat \u2014 wilgotno\u015b\u0107 wynosi tam zaledwie 10 proc. Je\u015bli samolot stoi nieu\u017cywany, szybko staje si\u0119 niezdolny do lot\u00f3w. Przywr\u00f3cenie go do stanu u\u017cywalno\u015bci jest bardzo trudne, a czasem nawet niemo\u017cliwe.<\/p>\n

Dmitrij, in\u017cynier<\/p>\n

Przewidywania dotycz\u0105ce globalnej „kanibalizacji” samolot\u00f3w, rozbierania ich na cz\u0119\u015bci, nie do ko\u0144ca si\u0119 sprawdzi\u0142y, bo dzia\u0142aj\u0105 \u0142a\u0144cuchy dostaw na rynku szarego importu. Niekt\u00f3re komponenty trudno zdoby\u0107, ale ostatecznie to kwestia ceny. Je\u015bli zap\u0142acisz trzy razy wi\u0119cej, nawet kraje z dobr\u0105 reputacj\u0105 b\u0119d\u0105 sprzedawa\u0107 ci cz\u0119\u015bci pod sto\u0142em.<\/p>\n

\"W\u0142adimir<\/p>\n

W\u0142adimir Putin podczas spotkania dyrektorem generalnym rosyjskich linii lotniczych Aerof\u0142ot Siergiejem Aleksandrowskim Moskwa, Rosja, 29 grudnia 2023 r.Gavriil GRIGOROV \/ POOL \/ AFP \/ AFP<\/p>\n

Import cz\u0119\u015bci zmniejszony o 70 proc. <\/p>\n

Wed\u0142ug danych celnych w latach 2021\u20132024 import zagranicznych silnik\u00f3w lotniczych i komponent\u00f3w do Rosji spad\u0142 z 152 mln dol. (ok. 646 mln 630 tys. z\u0142) do 43 mln dol. (ok. 182 mln 930 tys. z\u0142). Podczas gdy dawniej za takie kwoty linie lotnicze kupowa\u0142y kompletne silniki, dzi\u015b wi\u0119kszo\u015b\u0107 dostaw to wy\u0142\u0105cznie cz\u0119\u015bci zamienne. Rosyjskie firmy nadal kupuj\u0105 podzespo\u0142y od ukrai\u0144skiego Motor Sicz \u2014 w 2024 r. \u0142\u0105czna warto\u015b\u0107 zakup\u00f3w przekroczy\u0142a 12 mln dol. (ok. 50 mln z\u0142)<\/p>\n

Podczas gdy wcze\u015bniej zakupy odbywa\u0142y si\u0119 bezpo\u015brednio u producent\u00f3w lub europejskich dostawc\u00f3w, obecnie cz\u0119\u015bci s\u0105 sprowadzane z Chin, Dubaju, Kataru, Kajman\u00f3w, Ugandy, a nawet Afganistanu.<\/p>\n

Drbne awarie, kt\u00f3re nie prowadz\u0105 do powa\u017cnych wypadk\u00f3w, s\u0105 dzi\u015b w Rosji czym\u015b na porz\u0105dku dziennym. Wed\u0142ug bada\u0144 przeprowadzonych przez Now\u0105 Gaziet\u0119 w 2024 r. odnotowano w tym kraju rekordow\u0105 liczb\u0119 awarii samolot\u00f3w cywilnych \u2014 ponad 200 przypadk\u00f3w. W 2021 r. by\u0142o ich mniej ni\u017c 90.<\/p>\n

Dmitrij, in\u017cynier<\/p>\n

Ka\u017cdy samolot ma ustalone terminy przegl\u0105d\u00f3w: co 36 godzin, co tydzie\u0144 i tak dalej. Najbardziej wymagaj\u0105cy jest przegl\u0105d D (ang. D-check) przeprowadzany raz na 12 lat. Ekipy techniczne we wszystkich liniach lotniczych, tak\u017ce w Aeroflocie, trzyma\u0142y si\u0119 tego harmonogramu zar\u00f3wno przed sankcjami, jak i po nich. Problem w tym, \u017ce niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bci po prostu nie da si\u0119 ju\u017c wymieni\u0107.<\/p>\n

We\u017amy na przyk\u0142ad hamulce. Aerof\u0142ot mia\u0142 ich niedob\u00f3r. Jak postanowi\u0142 rozwi\u0105za\u0107 problem? Wyda\u0142 pilotom instrukcje, by opuszczali pas startowy na ko\u0144cu, a nie w po\u0142owie jak dotychczas i oszcz\u0119dnie korzystali z hamulc\u00f3w.<\/p>\n

\n

To niebezpieczne, bo je\u015bli przyczepno\u015b\u0107 si\u0119 pogorszy, istnieje realne ryzyko, \u017ce samolot wypadnie z pasa startowego.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Zestaw hamulc\u00f3w w aktywnie u\u017cytkowanych samolotach wystarcza na oko\u0142o dwa miesi\u0105ce, po czym wymaga wymiany, a jego koszt z \u0142atwo\u015bci\u0105 przekracza cen\u0119 Mercedesa klasy X. To naprawd\u0119 ogromny wydatek.<\/p>\n

Wcze\u015bniej hamulce kupowano bezpo\u015brednio od Airbusa lub certyfikowanych producent\u00f3w, kt\u00f3rzy gwarantowali zgodno\u015b\u0107 z normami bezpiecze\u0144stwa. Teraz kontakty zosta\u0142y zerwane, a rosyjskie firmy s\u0105 zmuszone kupowa\u0107 cz\u0119\u015bci o niejasnym pochodzeniu od zewn\u0119trznych dostawc\u00f3w. Cz\u0119sto twierdz\u0105, \u017ce kupuj\u0105 od Airbusa \u2014 na przyk\u0142ad przez tureckie firmy, kt\u00f3re rzekomo zamawiaj\u0105 cz\u0119\u015bci dla siebie, a w rzeczywisto\u015bci odsprzedaj\u0105 je do Rosji<\/a>.<\/p>\n

W rezultacie Aerof\u0142ot p\u0142aci za te cz\u0119\u015bci dwa do trzech razy wi\u0119cej ni\u017c wynosi ich rzeczywisty koszt, ale nie ma mo\u017cliwo\u015bci zweryfikowania ich jako\u015bci. Je\u015bli sprzedaje si\u0119 im hamulce z podziemnej fabryki w Chinach, prawdopodobnie nie b\u0119d\u0105 o tym wiedzie\u0107. To powa\u017cne zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa. I tak wygl\u0105da sytuacja z ka\u017cd\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zamienn\u0105.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo
\nSerwisowanie w Archangielsku<\/p>\n

Po agresji na Ukrain\u0119 rosyjskie linie lotnicze zosta\u0142y odci\u0119te od mo\u017cliwo\u015bci serwisowania samolot\u00f3w w zachodnich centrach technicznych. W odpowiedzi na to utworzono w Rosji krajowe o\u015brodki obs\u0142ugi w Archangielsku, Moskwie i Petersburgu. Specjali\u015bci z ameryka\u0144skich i europejskich firm podobno „nieoficjalnie” odwiedzaj\u0105 te centra.<\/p>\n

Wasilij, pilot Boeinga 737-800<\/p>\n

Wcze\u015bniej wszystkie samoloty by\u0142y serwisowane za granic\u0105: w Turcji, w Europie. Teraz Rosja otworzy\u0142a ogromne centra obs\u0142ugi technicznej: jedno w Archangielsku, a inne w Moskwie i Sankt Petersburgu. Samoloty przechodz\u0105 tam pe\u0142ny cykl konserwacji, z wyj\u0105tkiem naprawy silnik\u00f3w.<\/p>\n

\n

Kr\u0105\u017c\u0105 plotki, \u017ce specjali\u015bci z du\u017cych europejskich firm nieoficjalnie tam przyje\u017cd\u017caj\u0105 i wyja\u015bniaj\u0105, jak to robi\u0107.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Dmitrij, in\u017cynier<\/p>\n

Ka\u017cdy mechanizm w samolocie ma swoj\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107 i mo\u017ce ulec awarii. Jako pilot wsiadasz na pok\u0142ad i widzisz, \u017ce co\u015b nie dzia\u0142a. Co robisz? Otwierasz MEL [list\u0119 minimalnego wyposa\u017cenia] i sprawdzasz, czy samolot b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 legalnie z t\u0105 usterk\u0105 polecie\u0107.<\/p>\n

Oficjalnie linia lotnicza nie ma prawa samodzielnie \u0142agodzi\u0107 wymaga\u0144 MEL. Jednak od pocz\u0105tku wojny Aerof\u0142ot odszed\u0142 od tych zasad. Zmieniono wewn\u0119trzne przepisy i teraz wiele usterek, kt\u00f3re kiedy\u015b uziemia\u0142y samolot, uznaje si\u0119 za „akceptowalne”. Przedtem samolot m\u00f3g\u0142 lata\u0107 z nieaktualn\u0105 baz\u0105 danych najwy\u017cej 10 dni \u2014 i to tylko w \u015bci\u015ble okre\u015blonych warunkach. Teraz te bazy oficjalnie s\u0105 przeterminowane ju\u017c od trzech lat.<\/p>\n

Po tym, jak hakerzy wyczy\u015bcili prawie wszystkie systemy Aerof\u0142otu, stracili\u015bmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u015bledzenia zdatno\u015bci do lotu sprz\u0119tu pok\u0142adowego. Wszystko by\u0142o certyfikowane, nawet \u017car\u00f3wki \u2014 wiedzieli\u015bmy, gdzie zosta\u0142y wyprodukowane i jaki by\u0142 ich okres u\u017cytkowania. To gwarantowa\u0142o bezpiecze\u0144stwo. Teraz to wygl\u0105da zupe\u0142nie odwrotnie.<\/p>\n

Co gorsza, ju\u017c wcze\u015bniej sprz\u0119t by\u0142 kupowany przez tzw. szare kana\u0142y importowe. Teraz nawet one s\u0105 nie do prze\u015bledzenia, bo dane znikn\u0119\u0142y. Cz\u0119\u015b\u0107 informacji mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 odtworzy\u0107 z r\u0119cznie prowadzonych dziennik\u00f3w lot\u00f3w, ale to bardzo trudne \u2014 zw\u0142aszcza je\u015bli zosta\u0142y tylko kopie. Odbudowanie tej dokumentacji to ogromne przedsi\u0119wzi\u0119cie, praktycznie niemo\u017cliwe do wykonania.<\/p>\n

W tej chwili pracujemy w ci\u0105g\u0142ym trybie awaryjnym \u2014 pr\u00f3bujemy zebra\u0107 wszystkie informacje i przenie\u015b\u0107 je z papieru z powrotem do baz danych. To sprawa bardzo powa\u017cna. Nie chodzi tylko o zu\u017cycie silnik\u00f3w \u2014 ka\u017cda cz\u0119\u015b\u0107 musi by\u0107 monitorowana.<\/p>\n

\n

Latanie Aerof\u0142otem jest dzi\u015b znacznie mniej bezpieczne ni\u017c przed cyberatakiem, a ju\u017c na pewno mniej bezpieczne ni\u017c przed wojn\u0105.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Michai\u0142, kapitan Airbusa A320<\/p>\n

Informacje o \u0142adunku s\u0105 bardzo ograniczone. Nigdy nie wiesz, czy lecisz nieszkodliwym towarem, czy mo\u017ce z trzema tonami materia\u0142u, kt\u00f3ry w razie zap\u0142onu sko\u0144czy si\u0119 katastrof\u0105.<\/p>\n

Zgodnie z konwencj\u0105 genewsk\u0105 na pok\u0142adach cywilnych samolot\u00f3w nie wolno przewozi\u0107 broni, ale w praktyce takie rzeczy mog\u0105 si\u0119 znale\u017a\u0107 na pok\u0142adzie \u2014 po prostu pod inn\u0105 etykiet\u0105. Istnieje nawet zabawna kategoria o nazwie „towary konsumpcyjne”. W teorii mo\u017cna pod ni\u0105 podci\u0105gn\u0105\u0107 praktycznie wszystko.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Po inwazji Rosji na Ukrain\u0119 rosyjskie linie lotnicze zosta\u0142y odci\u0119te od map lotniczych i baz danych nawigacyjnych dostarczanych…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":37005,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[10722,56,32,33,27,76,34,35,4909,28,31,48,25,46,40,41,87,2337,47,80,29,30,26,408,82,83,84],"class_list":{"0":"post-37004","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-aeroflot","9":"tag-article_premium","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-headlines","13":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-livebar_tst1","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-rosja","25":"tag-sankcje","26":"tag-screening_general","27":"tag-swiat","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-wladimir_putin","32":"tag-world","33":"tag-world-news","34":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37004","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37004"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37004\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}