{"id":370540,"date":"2026-04-16T18:08:25","date_gmt":"2026-04-16T18:08:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/370540\/"},"modified":"2026-04-16T18:08:25","modified_gmt":"2026-04-16T18:08:25","slug":"polska-dziennikarka-o-obawach-na-litwie-to-padlo-wprost","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/370540\/","title":{"rendered":"Polska dziennikarka o obawach na Litwie. „To pad\u0142o wprost”"},"content":{"rendered":"

Piotr Gruszka: To, co mnie najbardziej zaskoczy\u0142o, to fakt, jak ma\u0142o Polacy wiedz\u0105 o Litwie, o Litwinach, jak cz\u0119sto mylimy Litw\u0119 z Bia\u0142orusi\u0105 czy Ukrain\u0105. Z czego to wynika?<\/p>\n

Diana Wawrzusiszyn: Tak, ma\u0142o wiemy. Mnie to bardzo zaskoczy\u0142o. To by\u0142a te\u017c rzecz, kt\u00f3ra powtarza\u0142a si\u0119 w wielu rozmowach. Rozmawia\u0142am o tym z etnolo\u017ck\u0105, dr Ann\u0105 Pilarczyk-Palaitis. Ona t\u0142umaczy\u0142a to w ten spos\u00f3b, \u017ce nam, Polakom, Kresy zlewaj\u0105 w jedno. Mo\u017ce te\u017c wynika\u0107 to z tego, \u017ce jak ju\u017c przyje\u017cd\u017caj\u0105 Litwini, Bia\u0142orusini czy Ukrai\u0144cy do Polski i m\u00f3wi\u0105 po polsku, to jednak s\u0142yszymy inny akcent i my do ko\u0144ca te\u017c nie potrafimy wy\u0142apa\u0107, czy to jest akcent w\u0142a\u015bnie os\u00f3b z Litwy, czy z Bia\u0142orusi, czy z Ukrainy.<\/p>\n

Jedna z moich bohaterek opowiada\u0142a, jak pojecha\u0142a na studia do Warszawy i w gronie znajomych rozmawiali o tym, sk\u0105d kto\u015b jest. Ona powiedzia\u0142a, \u017ce jest z Wilna, a jej kolega na to: „a to na Bia\u0142orusi?”<\/p>\n

Ale te\u017c nie chcia\u0142abym generalizowa\u0107. To nie jest tak, \u017ce my, Polacy, nic nie wiemy.<\/p>\n

Twoi rozm\u00f3wcy obruszali si\u0119 na to, czy przyjmuj\u0105 t\u0119 nasz\u0105 niewiedz\u0119 z za\u0142o\u017ceniem, \u017ce trzeba z tym jako\u015b \u017cy\u0107?<\/p>\n

Raczej ta druga wersja, ale my\u015bl\u0119, \u017ce to nie jest przyjemne. To troch\u0119 tak, jakby\u015bmy sami gdzie\u015b pojechali i kto\u015b by zupe\u0142nie nic nie wiedzia\u0142 o Polsce \u2014 czasem si\u0119 z tym spotykamy, zw\u0142aszcza poza Europ\u0105. To nie jest mi\u0142e, bo jednak z szacunku warto co\u015b wiedzie\u0107 o swoich s\u0105siadach. I mi\u0119dzy innymi o tym jest ta ksi\u0105\u017cka \u2014 dlatego powsta\u0142a: \u017ceby\u015bmy lepiej si\u0119 poznali i mogli razem funkcjonowa\u0107 tutaj, w tej cz\u0119\u015bci Europy.<\/p>\n

\"Wie\u017ca <\/p>\n

Wie\u017ca Zamku GiedyminaDiana Wawrzusiszyn \/ Onet<\/p>\n

„Litwini patrz\u0105 na Polsk\u0119 jak na lidera tej cz\u0119\u015bci Europy”<\/p>\n

Dysproporcja mi\u0119dzy naszymi krajami jest spora \u2014 u nas jest 38 milion\u00f3w Polak\u00f3w, na Litwie niespe\u0142na 3 miliony. Terytorialnie Litwa to w\u0142a\u015bciwie odpowiednik dw\u00f3ch polskich wojew\u00f3dztw. Czy Litwini j\u0105 odczuwaj\u0105? Jak patrz\u0105 na Polsk\u0119 z perspektywy swojego mniejszego pa\u0144stwa?<\/p>\n

Je\u015bli pytasz, czy maj\u0105 kompleksy, to moim zdaniem nie. Oczywi\u015bcie zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce Litwa jest mniejszym krajem, ale jednocze\u015bnie jest to kraj dumny. Wida\u0107 to przede wszystkim w podej\u015bciu do j\u0119zyka. J\u0119zyk litewski jest bardzo specyficzny \u2014 nie nale\u017cy do \u017cadnej europejskiej grupy j\u0119zykowej, a najbardziej przypomina sanskryt. To ciekawostka, ale pokazuje te\u017c, jak du\u017c\u0105 wag\u0119 Litwini przyk\u0142adaj\u0105 do jego czysto\u015bci \u2014 dbaj\u0105 o ni\u0105 zar\u00f3wno w mediach, jak i w przestrzeni publicznej.<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o Polsk\u0119, to patrz\u0105 na ni\u0105 troch\u0119 jak na lidera tej cz\u0119\u015bci Europy \u015arodkowo-Wschodniej. My\u015bl\u0119, \u017ce sporo zmieni\u0142o si\u0119 po wybuchu wojny w Ukrainie \u2014 ten „oddech Rosji na karku” mia\u0142 tu du\u017ce znaczenie.<\/p>\n

[Reklama] Ksi\u0105\u017cka „Z widokiem na Polsk\u0119. S\u0105siedzi, kciuk Stalina, czeski d\u0142ug i KGB” to okazja, by poprzez fascynuj\u0105ce reporta\u017ce spojrze\u0107 na nasz kraj z nieznanej wcze\u015bniej, intryguj\u0105cej perspektywy. Wewn\u0105trz czeka te\u017c niespodzianka od Onet Premium. Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cesz zam\u00f3wi\u0107 tutaj!<\/a> \"Z <\/p>\n

Z widokiem na Polsk\u0119. S\u0105siedzi, kciuk Stalina, czeski d\u0142ug i KGBOnet<\/p>\n

Wielu Litwin\u00f3w, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142a\u015b, przyje\u017cd\u017ca do Polski? Czy dla nich to jest takie okienko na \u015bwiat, do kt\u00f3rego przyje\u017cd\u017caj\u0105 na urlop, do pracy czy na studia, bez konieczno\u015bci jechania dalej, do Niemiec czy Francji?<\/p>\n

Tak, na pewno przyje\u017cd\u017caj\u0105 na urlop. Litwa jest do\u015b\u0107 p\u0142askim krajem, wi\u0119c cz\u0119sto wybieraj\u0105 Zakopane i polskie g\u00f3ry. A je\u015bli chodzi o to okno na \u015bwiat \u2014 to zdecydowanie tak. Je\u015bli kto\u015b z Litwy chce polecie\u0107 dalej, do Stan\u00f3w Zjednoczonych czy Australii, to najcz\u0119\u015bciej musi skorzysta\u0107 z po\u0142\u0105cze\u0144 z Warszawy i dopiero st\u0105d lecie\u0107 dalej.<\/p>\n

Wi\u0119c to naprawd\u0119 jest dla nich okno na \u015bwiat. Gdy patrzy\u0142am na siatk\u0119 po\u0142\u0105cze\u0144 z wile\u0144skiego lotniska, to najdalsze kierunki to by\u0142y Turcja, Egipt czy Tel Awiw. Ta lista nie jest zbyt d\u0142uga, wi\u0119c w tym sensie rzeczywi\u015bcie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o Polsce jako o oknie na \u015bwiat.<\/p>\n

Zobacz rozmow\u0119 w wersji wideo: <\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo „Tury\u015bci z Polski to najgorsi tury\u015bci”<\/p>\n

Co Litwini my\u015bl\u0105 o Polsce?<\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce teraz dobrze \u2014 wiadomo, ca\u0142y czas gdzie\u015b z ty\u0142u g\u0142owy mamy ten aspekt historyczny. Ale kiedy rozmawiam z Litwinami, okazuje si\u0119, \u017ce wypowiadaj\u0105 si\u0119 o Polsce bardzo dobrze. Ju\u017c nie w takim geopolitycznym wymiarze, ale po prostu \u2014 \u017ce jeste\u015bmy fajnymi lud\u017ami. Bardzo du\u017co Polak\u00f3w przyje\u017cd\u017ca te\u017c do Wilna, bo to miejsce pielgrzymek i r\u00f3\u017cnych wycieczek.<\/p>\n

Chocia\u017c z drugiej strony \u2014 akurat nie do ksi\u0105\u017cki, ale p\u00f3\u017aniej pisa\u0142am artyku\u0142 o prohibicji na Litwie i rozmawia\u0142am z przewodniczk\u0105 po Wilnie \u2014 i ona opowiada\u0142a, \u017ce tury\u015bci z Polski to najgorsi tury\u015bci \u2014 \u017ce s\u0105 g\u0142o\u015bni, \u017ce spo\u017cywaj\u0105 alkohol i nie rozumiej\u0105, \u017ce na Litwie obowi\u0105zuje prohibicja, z do\u015b\u0107 ostrymi zasadami, bo od godziny 20.<\/p>\n

Jednak, kiedy robi\u0142am research do ksi\u0105\u017cki i prowadzi\u0142am te rozmowy, to dominowa\u0142y pozytywne opinie o Polakach. Ale wiadomo \u2014 ile os\u00f3b, tyle opinii.<\/p>\n

\"Artystyczna <\/p>\n

Artystyczna dzielnica U\u017eupis w WilnieDiana Wawrzusiszyn \/ Onet<\/p>\n

A du\u017co turyst\u00f3w z Polski spotka\u0142a\u015b w Wilnie czy na Litwie?<\/p>\n

S\u0142ycha\u0107 j\u0119zyk polski. Trudno powiedzie\u0107, czy to s\u0105 tury\u015bci, czy Polacy mieszkaj\u0105cy na Litwie, ale j\u0119zyk polski s\u0142ycha\u0107 bardzo cz\u0119sto. I te\u017c my\u015bl\u0119, \u017ce jakby\u015b porozmawia\u0142 po polsku w jakim\u015b pierwszym lepszym sklepie, to bardzo du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce faktycznie kto\u015b ci odpowie po polsku albo po angielsku. Tam r\u00f3wnie\u017c, je\u015bli chodzi o j\u0119zyk angielski, jest on na bardzo wysokim poziomie. Z ka\u017cdym praktycznie mo\u017cna si\u0119 dogada\u0107, czy to w mniejszym sklepie, wi\u0119kszym, ju\u017c nie m\u00f3wi\u0105c o hotelach i innych tego typu obiektach.<\/p>\n

„Litwini maj\u0105 z tym problem”<\/p>\n

A jaki j\u0119zyk dominuje? Jak si\u0119 chodzi, spaceruje ulicami, idzie do sklepu, to s\u0142ycha\u0107 g\u0142\u00f3wnie litewski, czy mo\u017ce jednak angielski, rosyjski czy ukrai\u0144ski?<\/p>\n

Ja na pewno wy\u0142apywa\u0142am polski \u2014 wiadomo, umys\u0142 szybko \u0142apie sw\u00f3j j\u0119zyk ojczysty. Rosyjskiego te\u017c jest bardzo du\u017co. I generalnie Litwini maj\u0105 z tym problem. Po pierwsze dlatego, \u017ce bardzo mocno wspieraj\u0105 Ukrain\u0119 \u2014 to wida\u0107 na ka\u017cdym kroku. Mimo \u017ce min\u0119\u0142y ju\u017c cztery lata od wybuchu wojny, flagi ukrai\u0144skie wci\u0105\u017c wisz\u0105 na budynkach u\u017cyteczno\u015bci publicznej. To wsparcie naprawd\u0119 jest widoczne.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie po protestach w Bia\u0142orusi wielu Bia\u0142orusin\u00f3w przyjecha\u0142o na Litw\u0119. No i jest te\u017c du\u017co Rosjan. I Litwini nie zawsze wiedz\u0105, czy osoba, kt\u00f3ra na ulicy m\u00f3wi po rosyjsku, jest z Bia\u0142orusi, z Ukrainy czy z Rosji \u2014 czy jest, powiedzmy, „tym wrogiem”, czy Rosjaninem-przyjacielem, Bia\u0142orusinem czy Litwinem.<\/p>\n

To te\u017c jest kolejna kwestia \u2014 bo tak jak na Litwie jest du\u017co Polak\u00f3w z Litwy, tak samo jest du\u017co Rosjan, kt\u00f3rzy nie przyjechali z Rosji, tylko tam si\u0119 urodzili, tak jak Polacy tam mieszkaj\u0105cy. To zupe\u0142nie inna kategoria Rosjan. A po wybuchu wojny i przy og\u00f3lnie negatywnym nastawieniu do Rosji s\u0142ysza\u0142am histori\u0119 o kobiecie, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a m\u00f3wi\u0107 po rosyjsku w miejscu pracy i zosta\u0142a niemile potraktowana.<\/p>\n

\"Panorama <\/p>\n

Panorama WilnaDiana Wawrzusiszyn \/ Onet<\/p>\n

Jak w og\u00f3le wygl\u0105da nocne \u017cycie w du\u017cych litewskich miastach, zw\u0142aszcza w Wilnie?<\/p>\n

Ja tam by\u0142am w sierpniu, wi\u0119c panowa\u0142 typowo wakacyjny klimat. Mnie si\u0119 bardzo podoba\u0142o. W og\u00f3le Wilno jest dla mnie wspania\u0142ym miastem \u2014 tak\u0105 Warszaw\u0105, oczywi\u015bcie mniejsz\u0105, bo Warszawa jest du\u017cym miastem \u2014 ale jednocze\u015bnie jest tam spokojniej.<\/p>\n

Na pewno Wilno nie ma kompleks\u00f3w, je\u015bli chodzi o ofert\u0119 gastronomiczn\u0105. Jest du\u017co restauracji, pub\u00f3w, miejsc, gdzie odbywaj\u0105 si\u0119 koncerty. Jest bardzo europejsko.<\/p>\n

Nie masz takiego wra\u017cenia, \u017ce jest Wilno i nic poza tym na Litwie? Je\u015bli chodzi o ofert\u0119 kulturaln\u0105, uniwersyteck\u0105 czy rynek pracy to nie jest tak, \u017ce Wilno jako stolica przyci\u0105ga zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 Litwin\u00f3w i wszystko, co si\u0119 dzieje na Litwie, skupia si\u0119 w\u0142a\u015bnie tam?<\/p>\n

Wilno i Kowno to dwa du\u017ce o\u015brodki uniwersyteckie i ekonomiczne. Pami\u0119tajmy te\u017c, \u017ce \u2014 tak jak powiedzia\u0142e\u015b \u2014 na Litwie mieszka trzy miliony os\u00f3b, wi\u0119c trzeba patrze\u0107 na to te\u017c przez pryzmat proporcji.<\/p>\n

\"Wie\u017ca <\/p>\n

Wie\u017ca Zamku GiedyminaDiana Wawrzusiszyn \/ Onet<\/p>\n

„Przez lata Litwa si\u0119 wyludnia\u0142a”<\/p>\n

A m\u0142odzi Litwini jak postrzegaj\u0105 swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 w Litwie? Czy raczej chc\u0105 tam zosta\u0107, czy chc\u0105 gdzie\u015b wyjecha\u0107?<\/p>\n

To te\u017c jest ciekawa kwestia, bo przez lata Litwa si\u0119 wyludnia\u0142a. Wiele m\u0142odych ludzi wyje\u017cd\u017ca\u0142o za granic\u0119 \u2014 czy to do Wielkiej Brytanii, czy do Niemiec. I je\u015bli dobrze pami\u0119tam, 2024 rok by\u0142 pierwszym od lat, kiedy wi\u0119cej os\u00f3b wr\u00f3ci\u0142o do kraju, ni\u017c z niego wyjecha\u0142o.<\/p>\n

Opowiada\u0142a mi o tym jedna z moich bohaterek, kt\u00f3ra wcze\u015bniej wyjecha\u0142a do Holandii. By\u0142a te\u017c w Japonii, ale ostatecznie stwierdzi\u0142a, \u017ce wraca do swojej ojczyzny, do Wilna \u2014 bo tam od pokole\u0144 \u017cy\u0142a jej rodzina i bardzo jej si\u0119 to miejsce podoba. Uzna\u0142a, \u017ce w\u0142a\u015bnie tam chce budowa\u0107 swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Wi\u0119c wracaj\u0105. Zobaczymy, na jak\u0105 skal\u0119 w kolejnych latach, ale na pewno ta tendencja si\u0119 odwr\u00f3ci\u0142a.<\/p>\n

\"Bulwary <\/p>\n

Bulwary nad rzek\u0105 Wili\u0105Diana Wawrzusiszyn \/ Onet<\/p>\n

Granic\u0119 polsko-litewsk\u0105 przekracza\u0142a\u015b wiele razy. W Twojej ksi\u0105\u017cce pojawia si\u0119 ciekawy w\u0105tek, \u017ce zaraz po przekroczeniu granicy w radiu us\u0142ysza\u0142a\u015b j\u0119zyk bia\u0142oruski. Czy to s\u0105 dwa r\u00f3\u017cne \u015bwiaty, czy jednak nie do ko\u0144ca?<\/p>\n

To przekroczenie granicy jest bardzo symboliczne. Ja przekraczam granic\u0119 l\u0105dow\u0105 w Ogrodnikach i faktycznie jedzie si\u0119 najpierw dobr\u0105, szerok\u0105 asfaltow\u0105 drog\u0105. W pewnym momencie pojawia si\u0119 znak, \u017ce to ju\u017c Litwa \u2014 i od razu to si\u0119 czuje. Droga staje si\u0119 w\u0119\u017csza, gorszej jako\u015bci, pojawiaj\u0105 si\u0119 wertepy i do\u0142ki. Lampy s\u0105 inne, bardziej zniszczone, zardzewia\u0142e. Je\u015bli chodzi o krajobraz \u2014 to szczere pole, poprzecinane mniejszymi domkami i wioskami, wszystko wydaje si\u0119 troch\u0119 mniejsze.<\/p>\n

Czy to minus Litwy? Pewnie tak, ale ma to te\u017c sw\u00f3j klimat. Wiadomo, \u017ce przygraniczne miejscowo\u015bci s\u0105 mniej dofinansowane. Natomiast w szerszej perspektywie wida\u0107, \u017ce Polska bardziej skorzysta\u0142a z wej\u015bcia do Unii Europejskiej. Je\u015bli chodzi o infrastruktur\u0119, to naprawd\u0119 wida\u0107, \u017ce wykorzystali\u015bmy te \u015brodki \u2014 zar\u00f3wno w drogach, jak i w innych obiektach u\u017cyteczno\u015bci publicznej. Litwa oczywi\u015bcie te\u017c skorzysta\u0142a, ale si\u0142\u0105 rzeczy \u2014 jako mniejszy kraj \u2014 tych funduszy by\u0142o po prostu mniej.<\/p>\n

\"Cerkiew <\/p>\n

Cerkiew Ikony Matki Bo\u017cej „Wszystkich Strapionych Rado\u015b\u0107” w DruskienikachDiana Wawrzusiszyn \/ Onet<\/p>\n

Porozmawiajmy chwilk\u0119 o Polakach, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 na Litwie. Kim oni w og\u00f3le s\u0105? Sk\u0105d si\u0119 tam wzi\u0119li?<\/p>\n

To jest mega ciekawe i w og\u00f3le ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce ten w\u0105tek poruszam w ksi\u0105\u017cce. Bo Polonia \u2014 w\u0142a\u015bciwie to nie jest Polonia, bo Polonia to s\u0105 osoby, kt\u00f3re wyjecha\u0142y za granic\u0119. A oni po prostu pewnego dnia obudzili si\u0119 w innym kraju. By\u0142a Polska, teraz jest Litwa. Cz\u0119\u015b\u0107 wr\u00f3ci\u0142a, cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a, czasami te\u017c zosta\u0142a przesiedlona. Ale te osoby, kt\u00f3re tam zosta\u0142y, musia\u0142y jako\u015b odnale\u017a\u0107 si\u0119 w tej sytuacji. No i to trwa\u0142o kilka pokole\u0144.<\/p>\n

Obecnie poziom asymilacji jest r\u00f3\u017cny. Etnografka, z kt\u00f3r\u0105 rozmawia\u0142am, wymienia trzy rodzaje Polak\u00f3w na Litwie \u2014 od takich najbardziej skrajnych, gdzie s\u0105 historie, \u017ce starsze osoby w og\u00f3le nie m\u00f3wi\u0105 po litewsku, nie id\u0105 do lekarza, a po rosyjsku tym bardziej. M\u00f3wi\u0105 troch\u0119 po rosyjsku, troch\u0119 po polsku i jako\u015b si\u0119 dogaduj\u0105. \u017byj\u0105 troch\u0119 w takiej enklawie \u2014 chodz\u0105 do polskiego dentysty, do fryzjera i tak jakby nie musz\u0105 funkcjonowa\u0107 w litewskim spo\u0142ecze\u0144stwie, co dla pa\u0144stwa litewskiego jest pewnym problemem. Ale wiadomo \u2014 to jest raczej niewielki odsetek, bo to pokolenie si\u0142\u0105 rzeczy powoli odchodzi.<\/p>\n

Najm\u0142odsze pokolenie Polak\u00f3w na Litwie to ju\u017c osoby bez kompleks\u00f3w, \u015bwiadome, kt\u00f3re p\u0142ynnie funkcjonuj\u0105 w r\u00f3\u017cnych kulturach \u2014 zar\u00f3wno litewskiej, jak i polskiej. Wi\u0119c tutaj faktycznie du\u017co si\u0119 zmieni\u0142o.<\/p>\n

\"Bazylika <\/p>\n

Bazylika archikatedralna w WilnieDiana Wawrzusiszyn \/ Onet<\/p>\n

Oddech Putina na karku sprawi\u0142, \u017ce zacz\u0119li\u015bmy si\u0119 bardziej konsolidowa\u0107 i \u0142\u0105czy\u0107<\/p>\n

Czy mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Litwa, Litwini bardziej potrzebuj\u0105 Polski ni\u017c na odwr\u00f3t?<\/p>\n

Tak \u2014 to w og\u00f3le cytat z jednego z moich bohater\u00f3w, Andrzeja. On w\u0142a\u015bnie tak to uj\u0105\u0142. Pochodzi z Kowna i m\u00f3wi\u0142 o tym w kontek\u015bcie tego, \u017ce Polska jest pewnym hubem.<\/p>\n

A propos tego, o czym m\u00f3wi\u0142am w kontek\u015bcie lot\u00f3w \u2014 Litwini bardzo licz\u0105 na rozw\u00f3j szybkiej kolei mi\u0119dzy Warszaw\u0105 a Wilnem. Wci\u0105\u017c problemem jest szeroko\u015b\u0107 tor\u00f3w, infrastruktura nie jest dostosowana i czekaj\u0105 na to po\u0142\u0105czenie, aby m\u00f3c szybko dociera\u0107 do Warszawy, w\u0142a\u015bnie pod k\u0105tem dalszych podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n

Andrzej sugerowa\u0142 te\u017c, \u017ce niekt\u00f3re litewskie firmy \u2014 a Litwa s\u0142ynie ze start-up\u00f3w \u2014 mog\u0105 przenosi\u0107 swoje siedziby do Warszawy, aby by\u0107 bli\u017cej Europy, w sensie ekonomicznym.<\/p>\n

Ale jest te\u017c kontekst geopolityczny. Oddech Putina na karku sprawi\u0142, \u017ce zacz\u0119li\u015bmy si\u0119 bardziej konsolidowa\u0107 i \u0142\u0105czy\u0107. I to pad\u0142o wprost: Andrzej m\u00f3wi\u0142, \u017ce liczy na to, \u017ce w razie godziny „W” Polska b\u0119dzie wspiera\u0142a Litw\u0119.<\/p>\n

Jak si\u0119 \u017cyje obecnie Litwinom w pa\u0144stwie, kt\u00f3re z jednej strony ma granic\u0119 z Bia\u0142orusi\u0105, a z drugiej obw\u00f3d kr\u00f3lewiecki? W sytuacji, gdy oba te kierunki s\u0105 nieprzychylne Zachodowi i samej Litwie. Jak Litwini do tego podchodz\u0105? Czy rzeczywi\u015bcie obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce mo\u017ce nadej\u015b\u0107 godzina „W”, czy raczej nie wierz\u0105 w to? A mo\u017ce po prostu przyzwyczaili si\u0119 do \u017cycia w takim stanie napi\u0119cia?<\/p>\n

Ta obawa jest, ale mam wra\u017cenie, \u017ce troch\u0119 si\u0119 do niej przyzwyczaili \u2014 podobnie jak my w Polsce. Na pocz\u0105tku, kiedy wybuch\u0142a wojna w Ukrainie, te\u017c mieli\u015bmy poczucie, \u017ce zaraz mo\u017ce wydarzy\u0107 si\u0119 co\u015b u nas. Z czasem jednak oswoili\u015bmy t\u0119 my\u015bl i zacz\u0119li\u015bmy \u017cy\u0107 dalej, maj\u0105c j\u0105 gdzie\u015b z ty\u0142u g\u0142owy. My\u015bl\u0119, \u017ce Litwini funkcjonuj\u0105 dzi\u015b bardzo podobnie.<\/p>\n

Na pewno s\u0105 jednak lepiej przygotowani. Zaskoczy\u0142o mnie, \u017ce maj\u0105 aplikacj\u0119 LT72 \u2014 bardzo dobrze zaprojektowan\u0105 \u2014 w kt\u00f3rej mo\u017cna znale\u017a\u0107 map\u0119 schron\u00f3w i najbli\u017cszych punkt\u00f3w ewakuacji. To co\u015b, czego w Polsce w\u0142a\u015bciwie nie mamy. Mamy jakie\u015b rozwi\u0105zania, ale trudno si\u0119 w nich odnale\u017a\u0107. A tam wszystko jest w jednym miejscu.<\/p>\n

Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce obrona cywilna stoi na wysokim poziomie. Jest te\u017c kwestia wojska \u2014 s\u0142u\u017cba wojskowa jest obowi\u0105zkowa, cho\u0107 nie dla ca\u0142ego rocznika. M\u0119\u017cczy\u017ani w wieku od 18 do 24 lat mog\u0105 zosta\u0107 powo\u0142ani na dziewi\u0119ciomiesi\u0119czne przeszkolenie. W praktyce wygl\u0105da to tak, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 zg\u0142asza si\u0119 dobrowolnie, a reszta jest wybierana w drodze losowania, w zale\u017cno\u015bci od zapotrzebowania w danym roku.<\/p>\n

Z tego, co s\u0142ysza\u0142am od moich rozm\u00f3wc\u00f3w, to raczej ka\u017cdy woli zda\u0107 matur\u0119, p\u00f3j\u015b\u0107 na ten dziewi\u0119ciomiesi\u0119czny kurs i p\u00f3\u017aniej ju\u017c spokojnie kontynuowa\u0107 nauk\u0119.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi s\u0105 takie opinie, \u017ce „jest \u017ale, a mo\u017ce by\u0107 gorzej, wi\u0119c opuszczamy kraj i wyje\u017cd\u017camy do Polski czy dalej na Zach\u00f3d?”<\/p>\n

Ja nie spotka\u0142am si\u0119 z takimi bohaterami ani z takimi historiami, ale pewnie tak \u2014 cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b zdaje sobie spraw\u0119, gdzie le\u017cy Litwa. Tak jak powiedzieli\u015bmy, to nie jest naj\u0142atwiejsza lokalizacja.<\/p>\n

Czy jest co\u015b pomi\u0119dzy naszymi krajami, naszymi narodami, co zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d Litwin\u00f3w budzi niepok\u00f3j? Rozmawiaj\u0105c z Litwinami, wyczu\u0142a\u015b jeszcze jakie\u015b pretensje?<\/p>\n

Nie wyczu\u0142am tego, chocia\u017c z rozm\u00f3w wynika, \u017ce przez lata taka niech\u0119\u0107 si\u0119 utrzymywa\u0142a. W najm\u0142odszym pokoleniu w\u0142a\u015bciwie ju\u017c jej nie wida\u0107 \u2014 raczej si\u0119 zbli\u017cyli\u015bmy i patrzymy w jednym kierunku, zamiast wraca\u0107 do przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Jest jednak ciekawa historia, kt\u00f3r\u0105 opowiada\u0142a pani Teresa. Kilka lat temu odby\u0142 si\u0119 plebiscyt na nazwy \u0142aweczek upami\u0119tniaj\u0105cych r\u00f3\u017cne postacie. Polacy mieszkaj\u0105cy na Litwie zaproponowali \u0142aweczk\u0119 Pi\u0142sudskiego \u2014 bo bywa\u0142 w Druskienikach, lubi\u0142 to miejsce, mia\u0142 tam dom.<\/a> \"\u0141awka <\/p>\n

\u0141awka Powstania Styczniowego w Druskienikach vel \u0142aweczka Pi\u0142sudskiegoDiana Wawrzusiszyn \/ Onet<\/p>\n

Pomys\u0142 wzbudzi\u0142 sprzeciw: pojawi\u0142y si\u0119 g\u0142osy, \u017ce „Pi\u0142sudski zabra\u0142 Wilno”, wi\u0119c nie powinien by\u0107 w ten spos\u00f3b upami\u0119tniany. Ostatecznie \u0142aweczka powsta\u0142a, ale zosta\u0142a sfinansowana prywatnie.<\/p>\n

Kiedy pojecha\u0142am zobaczy\u0107 j\u0105 na miejscu, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to nie jest wprost \u0142aweczka Pi\u0142sudskiego, tylko \u0142aweczka powstania styczniowego z jego cytatem. Troch\u0119 wi\u0119c znaleziono rozwi\u0105zanie po\u015brednie \u2014 co te\u017c dobrze pokazuje podej\u015bcie do takich temat\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Piotr Gruszka: To, co mnie najbardziej zaskoczy\u0142o, to fakt, jak ma\u0142o Polacy wiedz\u0105 o Litwie, o Litwinach, jak…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":370541,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[61195,843,48,56812,46,42,38,40,39,41,47,80,435,9498],"class_list":["post-370540","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-bottomfeed_styl","tag-litwa","tag-nat_styl","tag-newbb_tst0","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-swiat","tag-warszawa","tag-wilno"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116415726250096710","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370540","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=370540"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370540\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/370541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=370540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=370540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=370540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}