{"id":374362,"date":"2026-04-18T12:20:17","date_gmt":"2026-04-18T12:20:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/374362\/"},"modified":"2026-04-18T12:20:17","modified_gmt":"2026-04-18T12:20:17","slug":"mury-100-letniej-przychodni-beda-jak-nowe-jaka-kryje-sie-za-nimi-historia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/374362\/","title":{"rendered":"Mury 100-letniej przychodni b\u0119d\u0105 jak nowe. Jaka kryje si\u0119 za nimi historia?"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\"Elewacja<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Lada dzie\u0144 og\u0142oszony zostanie przetarg na remont elewacji<\/a> przychodni przy ul. Wa\u0142owej\"Mapka\"\/<\/a>. Obiekt ma du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 historyczn\u0105 i\u00a0jest jednym z\u00a0najbardziej znacz\u0105cych dzie\u0142 gda\u0144skiego modernizmu. Prace nadzorowa\u0107 b\u0119d\u0105 Gda\u0144skie Nieruchomo\u015bci<\/a>.<\/p>\n

Remont elewacji stuletniej przychodni „na \u0142uku”<\/p>\n

rzadko, z regu\u0142y przy okazji bada\u0144 z medycyny pracy
\n 25%<\/p>\n

kiedy\u015b tak, teraz ju\u017c nie
\n 46%<\/p>\n

nie, nigdy tu nie by\u0142e(a)m
\n 12%<\/p>\n

– Ten zabytkowy budynek powsta\u0142 r\u00f3wno sto lat temu. Mie\u015bci\u0142a si\u0119 w\u00a0nim Powszechna Rejonowa Kasa Chorych. Architekci zaprojektowali przychodni\u0119 dok\u0142adnie tak, jak przebiega w\u00a0tym miejscu ulica, czyli po \u0142uku. Fasad\u0119 ozdobiono ceglan\u0105 dekoracj\u0105 o\u00a0zr\u00f3\u017cnicowanej fakturze, nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do architektury gotyckiej. By\u0142a to najwi\u0119ksza i\u00a0najbardziej nowoczesna inwestycja budowlana w\u00a0\u00f3wczesnym Gda\u0144sku – s\u0142yszymy w\u00a0GN.
Stan elewacji budynku obecnie jednak pozostawia wiele do \u017cyczenia, dlatego planowany jest gruntowny remont tej cz\u0119\u015bci zabytku.Najnowocze\u015bniejsza inwestycja w\u00a0dawnym Gda\u0144sku<\/p>\n

Budynek Powszechnej Rejonowej Kasy Chorych w\u00a0Gda\u0144sku, dzi\u015b znany potocznie jako „przychodnia na Wa\u0142owej” lub „ubezpieczalnia”, jest jednym z\u00a0najwa\u017cniejszych przyk\u0142ad\u00f3w ekspresjonizmu ceglanego w\u00a0architekturze miasta. Zaprojektowany przez Adolfa Bielefeldta, zosta\u0142 wzniesiony w\u00a0latach 1925-1927 jako najwi\u0119ksza i\u00a0najbardziej nowoczesna inwestycja w\u00a0Wolnym Mie\u015bcie Gda\u0144sku. <\/p>\n

\n <\/p>\n

\"Przychodnia<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Historia budynku si\u0119ga 1914 roku, kiedy to Powszechna Rejonowa Kasa Chorych rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 przy ulicy Piwnej. W\u00a01924 roku, po zakupie dzia\u0142ki przy ulicy Wa\u0142owej, og\u0142oszono konkurs na projekt nowej siedziby. <\/p>\n

Zwyci\u0119ski projekt Bielefeldta oraz konstrukcja zaprojektowana przez Richarda Kohnke’a zaowocowa\u0142y budow\u0105 rozpocz\u0119t\u0105 5 stycznia 1925 roku. By\u0142a to najwi\u0119ksza i\u00a0najbardziej kontrowersyjna inwestycja na terenie Wolnego Miasta Gda\u0144ska. Mieszka\u0144cy protestowali m.in. przeciwko budowie tak du\u017cego gmachu biurowego. <\/p>\n

G\u0142\u00f3wny gmach oddano do u\u017cytku ju\u017c 9 pa\u017adziernika 1926 roku, a\u00a0skrzyd\u0142o zak\u0142adu balneologicznego 30 kwietnia 1927 roku. <\/p>\n

Przed wojn\u0105 w\u00a0budynku przy Wa\u0142owej znajdowa\u0142y si\u0119 biura, magazyny i\u00a0archiwum oraz mieszkania s\u0142u\u017cbowe. Na parterze z\u00a0kolei by\u0142o pomieszczenie operacyjne z\u00a028 okienkami do obs\u0142ugi klient\u00f3w kasy chorych. Po II wojnie \u015bwiatowej budynek s\u0142u\u017cy\u0142 jako siedziba przychodni lekarskich i\u00a0Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. W\u00a02019 roku zosta\u0142 wpisany do rejestru zabytk\u00f3w.<\/p>\n

Przychodnia na 300 betonowych palach<\/p>\n

Architektonicznie budynek zlokalizowany jest na pofortecznych terenach, a\u00a0jego symetryczna fasada z<\/a>\u00a0portalem wej\u015bciowym tworzy plan \u0142uku dostosowanego do ulicy Wa\u0142owej. Ze wzgl\u0119du na niestabilny grunt, gmach posadowiono na 300 betonowych palach.<\/p>\n

\n <\/p>\n

\"Budynek<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Elewacje charakteryzuj\u0105 si\u0119 zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 faktur\u0105 ceglan\u0105, nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do gotyckiej architektury ceglanej. W\u00a0piwnicy znajdowa\u0142y si\u0119 magazyny, archiwum i\u00a0mieszkania s\u0142u\u017cbowe, parter przeznaczono na obs\u0142ug\u0119 interesant\u00f3w, za\u015b wy\u017csze kondygnacje na biura i\u00a0mieszkania s\u0142u\u017cbowe, w\u00a0tym dla dyrektora kasy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Lada dzie\u0144 og\u0142oszony zostanie przetarg na remont elewacji przychodni przy ul. Wa\u0142owej. Obiekt ma du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 historyczn\u0105 i\u00a0jest…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":374363,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51610],"tags":[36813,12067,11092,11565,1048,66909,1064,291,60162,60022,5833,42,38,40,39,41,1756,1052,59504,3813,1063,62309,8713],"class_list":["post-374362","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gdansk","tag-dyrekcja-rozbudowy-miasta-gdanska","tag-dzielo","tag-dzien","tag-elewacja","tag-gdansk","tag-gdanskie-nieruchomosci","tag-gdynia","tag-historia","tag-modernizm","tag-mur","tag-obiekt","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-praca","tag-przetarg","tag-przychodnia","tag-remont","tag-sopot","tag-walowa","tag-wartosc"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116425682503652070","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/374362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=374362"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/374362\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/374363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=374362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=374362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=374362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}