![\"Obszar](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/1776528847_26_WEBP_LANDSCAPE_480.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
Erupcja Etny<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: ReutersNaukowcy odkryli pod Toskani\u0105 ogromny zbiornik z law\u0105, por\u00f3wnywalny rozmiarami z najwi\u0119kszymi, kt\u00f3re znamy. Zdaniem badaczy odkrycie to nie tylko ciekawostka dla wulkanolog\u00f3w – pomo\u017ce nam tak\u017ce w innych, bardziej praktycznych dziedzinach \u017cycia.<\/p>\n
Wiemy o wielu ogromnych zbiornikach magmy o obj\u0119to\u015bci si\u0119gaj\u0105cej kilku tysi\u0119cy kilometr\u00f3w sze\u015bciennych. Skrywaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi pod Parkiem Narodowym Yellowstone, jeziorem Toba w Indonezji czy jeziorem Taupo w Nowej Zelandii. O ich obecno\u015bci \u015bwiadcz\u0105 sygna\u0142y widoczne na powierzchni, takie jak osady po erupcjach, kratery, deformacje gruntu czy emisje gaz\u00f3w.<\/p>\n
Nie by\u0142o go \u0142atwo znale\u017a\u0107<\/p>\n
Nie wszystkie du\u017ce zbiorniki magmy daj\u0105 jednak tak oczywiste „objawy”, dlatego pozostaj\u0105 przed nami ukryte. Zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w pod przewodnictwem profesora Matteo Lupiego z Uniwersytetu w Genewie zlokalizowa\u0142 niedawno jeden z nich pod w\u0142osk\u0105 Toskani\u0105. Komora znajduje si\u0119 w pobli\u017cu region\u00f3w geotermalnych, takich jak Lardarello i Amiata, na g\u0142\u0119boko\u015bci 8-15 kilometr\u00f3w. Ma obj\u0119to\u015b\u0107 oko\u0142o sze\u015bciu tysi\u0119cy kilometr\u00f3w sze\u015bciennych. Jak zauwa\u017cy\u0142 badacz, to bardzo du\u017co.<\/p>\n
– Wiedzieli\u015bmy, \u017ce ten obszar rozci\u0105gaj\u0105cy si\u0119 z p\u00f3\u0142nocy na po\u0142udnie przez Toskani\u0119 jest aktywny geotermalnie – powiedzia\u0142 Lupi. – Nie zdawali\u015bmy sobie sprawy z tego, \u017ce zawiera tak du\u017c\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 magmy, por\u00f3wnywaln\u0105 z systemami superwulkanicznymi, takimi jak Yellowstone – powiedzia\u0142 Lupi. Temperatury we wspomnianym regionie mog\u0105 przekracza\u0107 500 stopni Celsjusza na stosunkowo niewielkich g\u0142\u0119boko\u015bciach.<\/p>\n
Badacze nie s\u0105 pewni, dlaczego pomimo tak du\u017cej ilo\u015bci magmy w czasach nowo\u017cytnych w Toskanii nie dosz\u0142o do \u017cadnej wi\u0119kszej erupcji – w przeciwie\u0144stwie do znajduj\u0105cego si\u0119 na po\u0142udnie regionu Lacjum ze stolic\u0105 w Rzymie. Naukowcy podejrzewaj\u0105, \u017ce mo\u017ce mie\u0107 to zwi\u0105zek z r\u00f3\u017cnic\u0105 w budowie geochemicznej obu obszar\u00f3w – we wspomnianym Lardarello dominuje magma peralimunowa o wysokiej lepko\u015bci, kt\u00f3ra hamuje erupcje. Z tego wzgl\u0119du nie trzeba si\u0119 obawia\u0107 powstania pot\u0119\u017cnego superwulkanu pod Toskani\u0105.<\/p>\n
Tomografia skorupy ziemskiej<\/p>\n
W artykule opublikowanym w czasopi\u015bmie „Communications Earth & Environment” naukowcy wyja\u015bnili, \u017ce do odkrycia zbiornika magmy pod Toskani\u0105 u\u017cyli tomografii szumu sejsmicznego. To technika obrazowania wn\u0119trza Ziemi szeroko stosowana w sejsmologii. Pozwala „prze\u015bwietli\u0107” skorup\u0119 ziemsk\u0105 dzi\u0119ki wykorzystaniu naturalnych drga\u0144 \u015brodowiskowych wywo\u0142ywanych przez fale oceaniczne, wiatr lub dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Gdy sygna\u0142y te rozchodz\u0105 si\u0119 w pod\u0142o\u017cu, s\u0105 rejestrowane przez rozmieszczone na powierzchni sejsmiczne czujniki wysokiej rozdzielczo\u015bci. Je\u015bli fale sejsmiczne przemieszczaj\u0105 si\u0119 z nietypowo ma\u0142\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, mo\u017ce to wskazywa\u0107 na obecno\u015b\u0107 stopionego materia\u0142u, takiego jak magma. W ten spos\u00f3b badacze uzyskali tr\u00f3jwymiarowy obraz wewn\u0119trznej struktury badanego obszaru.<\/p>\n
![\"Obszar](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/1776528848_6_WEBP_FREE_320.webp\")
<\/p>\n
Obszar geotermalny w Toskanii<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: ROBERT67\/Shutterstock<\/p>\n
\u0141atwiejsza lokalizacja cennych z\u0142\u00f3\u017c<\/p>\n
Odkrycie zespo\u0142u Lupiego jest cenne dla wulkanolog\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie, poniewa\u017c pokazuje, \u017ce du\u017ce systemy magmowe mog\u0105 istnie\u0107 g\u0142\u0119boko pod ziemi\u0105, nie daj\u0105c wyra\u017anych sygna\u0142\u00f3w na powierzchni. Naukowiec zaznaczy\u0142 jednak, \u017ce wykracza ono poza badania aktywno\u015bci wulkanicznej.<\/p>\n
– Wyniki te s\u0105 wa\u017cne zar\u00f3wno dla bada\u0144 podstawowych, jak i dla zastosowa\u0144 praktycznych, takich jak lokalizowanie zbiornik\u00f3w geotermalnych czy z\u0142\u00f3\u017c bogatych w lit i pierwiastki ziem rzadkich, wykorzystywane na przyk\u0142ad w bateriach do pojazd\u00f3w elektrycznych. Opr\u00f3cz du\u017cego znaczenia naukowego badania te pokazuj\u0105, \u017ce tomografia pozwalaj\u0105ca szybko i niskim kosztem bada\u0107 wn\u0119trze Ziemi mo\u017ce by\u0107 u\u017cytecznym narz\u0119dziem transformacji energetycznej – wyja\u015bni\u0142.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: PAP, Discover Magazine, Nature<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia g\u0142\u00f3wnego: ROBERT67\/Shutterstock<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Erupcja Etny \u0179r\u00f3d\u0142o: ReutersNaukowcy odkryli pod Toskani\u0105 ogromny zbiornik z law\u0105, por\u00f3wnywalny rozmiarami z najwi\u0119kszymi, kt\u00f3re znamy. Zdaniem…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":374744,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[20],"tags":[17910,11663,49372,66996,20959,1493,66998,66997,66995,65336,14384,1369,120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":["post-374743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-nauka-i-technika","tag-keywordbadacz","tag-keywordbadanie","tag-keywordnaukowiec","tag-keywordobjetosc","tag-keywordpowierzchnia","tag-keywordsygnal","tag-keywordtomografia","tag-keywordtoskania","tag-keywordyellowstone","tag-keywordzbiornik","tag-keywordziemia","tag-maintrue","tag-nauka","tag-nauka-i-technika","tag-naukatechnika","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-science","tag-science-and-technology","tag-sciencetechnology","tag-technika","tag-technology"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116426602869194633","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/374743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=374743"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/374743\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/374744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=374743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=374743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=374743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}