{"id":375119,"date":"2026-04-18T20:12:13","date_gmt":"2026-04-18T20:12:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/375119\/"},"modified":"2026-04-18T20:12:13","modified_gmt":"2026-04-18T20:12:13","slug":"pozegnanie-janiny-wieczerskiej-gdansk-strefa-prestizu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/375119\/","title":{"rendered":"Po\u017cegnanie Janiny Wieczerskiej – Gda\u0144sk Strefa Presti\u017cu"},"content":{"rendered":"

W wieku 94 lat 26 marca 2026 roku zmar\u0142a we Wroc\u0142awiu Janina Wieczerska \u2013 Zab\u0142ocka. Jak informuje Gedanopedia, po wojnie, kt\u00f3r\u0105 Wieczerska sp\u0119dzi\u0142a w Ko\u017aminie Wielkopolskim, przysz\u0142a pisarka i dziennikarka zda\u0142a ma\u0142\u0105 matur\u0119 w Miejskim Koedukacyjnym Gimnazjum w tej miejscowo\u015bci, a w II LO we Wroc\u0142awiu uzyska\u0142a \u015bwiadectwo maturalne. W latach 1950 \u2013 1955 studiowa\u0142a polonistyk\u0119 na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim.<\/p>\n

Oto co po latach przy okazji prezentacji swojej ksi\u0105\u017cki \u201eMoja babcia, Niemcy i wojna\u201d pisa\u0142a autorka o miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rej by\u0142o jej dane prze\u017cy\u0107 wojenne lata.<\/p>\n

\u201e Gunter Grass nazwa\u0142 peryferyjn\u0105 dzielnic\u0119 Gda\u0144ska ca\u0142ym \u015bwiatem. Przesadzi\u0142, ale Wrzeszcz bez w\u0105tpienia kawa\u0142kiem \u015bwiata jest. Podobnie kawa\u0142kiem \u015bwiata, Europy i Polski jest moje rodzinne miasto \u2013 Ko\u017amin Wielkopolski. Dla mojej babci by\u0142 za\u015b najwi\u0119kszym kawa\u0142kiem i ca\u0142\u0105 Polsk\u0105. Ale \u201eca\u0142a Polska\u201d wie o Ko\u017aminie tyle co nic, a szkoda, bo przez to wie i mniej o sobie. Tak jak Ko\u017amin jest dla mnie wcieleniem \u201ekraju lat dziecinnych\u201d tak Babcia jest uosobieniem Dobrego Cz\u0142owieka. Nazywali\u015bmy j\u0105 za jej zgod\u0105 i nawet wol\u0105 Bab\u0105. Przez lata my\u015bla\u0142am, \u017ce napisz\u0119 o niej wielk\u0105 powie\u015b\u0107. Teraz ju\u017c za p\u00f3\u017ano, nie zd\u0105\u017c\u0119. Umilk\u0142y g\u0142osy, wyblak\u0142y fotografie, znikaj\u0105 i cienie. Postanowi\u0142am tedy zebra\u0107 to, co zapami\u0119ta\u0142am o niej i co widzia\u0142am na w\u0142asne oczy. A najwi\u0119cej widzia\u0142am w czasie wojny, kt\u00f3r\u0105 sp\u0119dzili\u015bmy pod jej dachem i trwo\u017cn\u0105 opiek\u0105. Jest wi\u0119c w tej ksi\u0105\u017cce tyle\u017c wojny, co Niemc\u00f3w i Baby. Ale Baba jest najwa\u017cniejsza.\u201d
(Ten tekst zamie\u015bcili organizatorzy spotkania prezentuj\u0105cego ksi\u0105\u017ck\u0119 Janiny Wieczerskiej na zaproszeniu dla czytelnik\u00f3w.)<\/p>\n

\"\"<\/a>Inauguracja Roku Conradowskiego,\u00a0 \u00a0w pierwszym rz\u0119dzie druga z lewej to Janina Wieczerska, fot. L. Szmaglik<\/p>\n

Po studiach Wieczerska pracowa\u0142a w Ossolineum, a od 1969 roku do 1976 zwi\u0105zana by\u0142a z miesi\u0119cznikiem \u201eOdra\u201d. Kiedy jej m\u0105\u017c filolog klasyczny Stefan Zab\u0142ocki podj\u0105\u0142 prac\u0119 na Uniwersytecie Gda\u0144skim, ma\u0142\u017conkowie przeprowadzili si\u0119 do Gda\u0144ska. S\u0142ownik Pisarzy Wybrze\u017ca opracowany przez Wojew\u00f3dzk\u0105 i Miejsk\u0105 Bibliotek\u0119 Publiczn\u0105 w Gda\u0144sku odnotowuje dorobek Janiny Wieczerskiej doprowadzaj\u0105c wykaz do 2013 roku. Dziewi\u0119tna\u015bcie pozycji to tzw. wydawnictwa zwarte czyli ksi\u0105\u017cki. Wydana w 1965 roku powie\u015b\u0107 \u201eZawsze jakie\u015b jutro\u201d (siedem wyda\u0144) uchodzi za najbardziej znan\u0105.<\/p>\n

W 1980 roku ksi\u0105\u017cka \u201eNie ma sprawy\u201d pos\u0142u\u017cy\u0142a jako podstawa scenariusza filmu wyre\u017cyserowanego przez Ew\u0119 i Czes\u0142awa Petelskich \u201eNa w\u0142asn\u0105 pro\u015bb\u0119\u201d. Wieczerska w latach 1968 -1983 by\u0142a cz\u0142onkiem Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich, a od 1989 dzia\u0142a\u0142a w Stowarzyszeniu Pisarzy Polskich, gdzie pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 prezesa oddzia\u0142u. Imponuj\u0105cy jest wykaz jej publikacji w czasopismach. We Wroc\u0142awiu drukowa\u0142a artyku\u0142y w \u201eOdrze\u201d. W Gda\u0144sku do 1981 roku kierowa\u0142a dzia\u0142em kulturalnym czasopisma \u201eCzas\u201d. W \u201eDzienniku Ba\u0142tyckim\u201d ukazywa\u0142y si\u0119 jej felietony : \u201ePomys\u0142y humanisty\u201d i \u201ePisane po Wiadomo\u015bciach\u201d. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z Gazet\u0105 Gda\u0144sk\u0105, a w \u201eMagazynie Solidarno\u015b\u0107\u201d zamieszcza\u0142a artyku\u0142y \u201e O czym szumi\u0105 media\u201d.<\/p>\n

Nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 g\u0142osu Janiny Wieczerskiej w cyklu sesji zajmuj\u0105cych si\u0119 literatur\u0105 dzieci\u0119c\u0105 w krajach nadba\u0142tyckich. Organizatorem owych wydarze\u0144 by\u0142o nadba\u0142tyckie Centrum Kultury. W 1997 roku na sesji po\u015bwi\u0119conej Ba\u015bniom Braci Grimm pisarka przypomnia\u0142a, \u017ce \u201ew okre\u015bleniu \u201eBajki Grimma\u201d funkcjonuj\u0105cym cz\u0119sto w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, jest jednak dezinformacja wi\u0119ksza (i gorsza) ni\u017c tylko stopienie dw\u00f3ch postaci w jedn\u0105. Sugeruje ono bowiem autorstwo tych bajek. Tymczasem Grimmowie to nie Andersen czy Wilhelm Busch, tw\u00f3rcy ba\u015bni. Grimmowie przecie\u017c \u201eswych\u201d ba\u015bni nie wymy\u015blili \u2013 zbierali je pracowicie, dbaj\u0105c przy tym bardzo o to, by by\u0142y to bajki naprawd\u0119 opowiadane, zachowane w ustnej tradycji, nie \u015bci\u0105gni\u0119te z jakiej\u015b czytanki, jarmarcznego druku czy temu podobnych.<\/p>\n

\"\"<\/a>Pani Zima Braci Grimm<\/p>\n

Nie poprawiali rymowanek, cho\u0107by odbiega\u0142y one od obowi\u0105zuj\u0105cych zasad rymu i rytmu. Nie szlifowali logiki i prawdopodobie\u0144stwa ba\u015bni, cho\u0107by si\u0119 o to prosi\u0142o. Nie wprowadzali do nich mora\u0142\u00f3w, nie \u0142agodzili obrazu obyczaj\u00f3w.(\u2026) Czego jeszcze nie robili Grimmowie? Nie wprowadzali do zbioru ba\u015bni \u017cadnej systematyki, spisywali je \u201ejak leci\u201d. Dlatego \u201e\u017babi kr\u00f3l\u201d s\u0105siaduje tam z \u201eDzieci\u0119ciem Maryi\u201d, bajka zwierz\u0119ca z rycersk\u0105 itp. Ze wst\u0119pu do wydania Ba\u015bni z 1817 roku wynika wszak\u017ce, \u017ce Grimmowie troch\u0119 jednak przy nich pomajstrowali. Podkre\u015blaj\u0105 bowiem, \u017ce zachowuj\u0105 je \u201ew ca\u0142ej ich niewinno\u015bci i naiwno\u015bci\u201d, ale wyra\u017cenia \u201eniestosowne dla ucha dziecka starannie usun\u0119li\u201d. Wyra\u017cenia, nie \u2013 zdarzenia.<\/p>\n

Bywa\u0142a Janina Wieczerska uczestnikiem wielu spotka\u0144, imprez po\u015bwi\u0119conych literaturze. Gdy 19 lutego 1999 roku odby\u0142a si\u0119 inauguracja Roku Conradowskiego og\u0142oszonego z okazji siedemdziesi\u0105tej pi\u0105tej rocznicy \u015bmierci pisarza, patrona WiMBP w Gda\u0144sku, Leonard Szmaglik, \u201ezawodowy fotograf amator\u201d, jak sam o sobie m\u00f3wi\u0142, dokumentuj\u0105cy wiele gda\u0144skich wydarze\u0144 artystycznych, sfotografowa\u0142 Janin\u0119 Wieczersk\u0105 w Sali Bia\u0142ej Ratusza, w\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w tego wydarzenia, w kt\u00f3rym wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 Zdzis\u0142aw Najder.<\/p>\n

W 2011 roku w felietonie po\u015bwi\u0119conym k\u0142opotom Pa\u0144stwowego Instytutu Wydawniczego pisarka przypomnia\u0142a, \u017ce jednym z pierwszych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 tego edytora by\u0142o wydanie dzie\u0142 Conrada. W latach 1972 \u2013 1974 ukaza\u0142o si\u0119 licz\u0105ce dwadzie\u015bcia siedem tom\u00f3w wydanie dzie\u0142 pisarza, o kt\u00f3rego w latach tu\u017c powojennych toczy\u0142 si\u0119 sp\u00f3r ideologiczny , mi\u0119dzy marksist\u0105 Janem Kottem a Mari\u0105 D\u0105browsk\u0105. Wieczerska twierdzi, \u017ce by\u0142 to sp\u00f3r zast\u0119pczy, a D\u0105browska broni\u0105c Conrada broni\u0142a \u201ew istocie etyki akowskiej, opartej na honorze i wierno\u015bci warto\u015bciom\u201d. A \u201epiwowskie\u201d pierwsze na \u015bwiecie zbiorowe wydanie dzie\u0142 Conrada opracowa\u0142 Zdzis\u0142aw Najder, uznawany za jednego z najwybitniejszych conradyst\u00f3w .<\/p>\n

Czes\u0142awa Scheffs<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W wieku 94 lat 26 marca 2026 roku zmar\u0142a we Wroc\u0142awiu Janina Wieczerska \u2013 Zab\u0142ocka. Jak informuje Gedanopedia,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":375120,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51610],"tags":[51368,1048,67085,67086,67087,67088,67089,42,38,40,39,41,67090,54906],"class_list":{"0":"post-375119","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-gdansk","8":"tag-dziennikarstwo","9":"tag-gdansk","10":"tag-janina-wieczerska","11":"tag-kultura-gdansk","12":"tag-literatura-polska","13":"tag-nekrologi-2026","14":"tag-pisarze-z-gdanska","15":"tag-pl","16":"tag-poland","17":"tag-polish","18":"tag-polska","19":"tag-polski","20":"tag-stowarzyszenie-pisarzy-polskich","21":"tag-wspomnienie"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116427538079166495","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/375119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=375119"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/375119\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/375120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=375119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=375119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=375119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}