{"id":37559,"date":"2025-10-08T07:25:19","date_gmt":"2025-10-08T07:25:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/37559\/"},"modified":"2025-10-08T07:25:19","modified_gmt":"2025-10-08T07:25:19","slug":"francja-zatrzymuje-rosyjski-tankowiec-a-putin-krzyczy-o-piractwie-na-neutralnych-wodach-ekspert-nie-ma-czegos-takiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/37559\/","title":{"rendered":"Francja zatrzymuje rosyjski tankowiec, a Putin krzyczy o piractwie na neutralnych wodach. Ekspert: nie ma czego\u015b takiego"},"content":{"rendered":"

W kwietniu 2025 r.<\/a> Estonia zatrzyma\u0142a tankowiec o nazwie Kiwala nale\u017c\u0105cy do rosyjskiej floty cieni, a 27 wrze\u015bnia ten sam statek, obecnie przemianowany na Boracay, zatrzyma\u0142a Francja<\/a>. Podczas spotkania Klubu Wa\u0142dajskiego w Soczi W\u0142adimir Putin nazwa\u0142 dzia\u0142ania w\u0142adz francuskich piractwem, poniewa\u017c do zatrzymania dosz\u0142o na tak zwanych wodach neutralnych.<\/p>\n

Jest to flota starych tankowc\u00f3w<\/a> zarejestrowanych w obcych, cz\u0119sto rozwijaj\u0105cych si\u0119 krajach i p\u0142ywaj\u0105cych pod ich bander\u0105. Rosja wykorzystuje te tankowce, aby unikn\u0105\u0107 europejskich sankcji na eksport swojej ropy naftowej na ca\u0142ym \u015bwiecie przez porty ba\u0142tyckie.<\/p>\n

Z punktu widzenia Europy rozw\u00f3j rosyjskiej floty cieni wi\u0105\u017ce si\u0119 z dwoma g\u0142\u00f3wnymi problemami.<\/p>\n

Po pierwsze, z politycznego punktu widzenia. Za pomoc\u0105 tych statk\u00f3w Rosja pr\u00f3buje obchodzi\u0107 sankcje<\/a> na\u0142o\u017cone na ni\u0105 mi\u0119dzy innymi przez Bruksel\u0119, a dla UE jest to nie do przyj\u0119cia.<\/p>\n

Po drugie, te tankowce s\u0105 niebezpieczne z punktu widzenia ochrony \u015brodowiska morskiego. Flota cieni sk\u0142ada si\u0119 ze stosunkowo starych statk\u00f3w (25\u201330 lat), kt\u00f3re p\u0142ywaj\u0105 pod „niskiej jako\u015bci” banderami. S\u0105 to bandery kraj\u00f3w, kt\u00f3rych w\u0142adze nie przeprowadzaj\u0105 kontroli technicznych i ekologicznych zgodnych z mi\u0119dzynarodowymi standardami.<\/p>\n

Ponadto takie tankowce nie s\u0105 ubezpieczone i cz\u0119sto wy\u0142\u0105czaj\u0105 system automatycznej identyfikacji (AIS), co zwi\u0119ksza ryzyko kolizji z innymi statkami, ze wzgl\u0119du na to, \u017ce nie s\u0105 widoczne na radarach.<\/p>\n

Czy zgodnie z prawem mi\u0119dzynarodowym wszystkie statki maj\u0105 prawo p\u0142ywa\u0107, gdzie chc\u0105? <\/p>\n

Nie do ko\u0144ca. Zgodnie z Konwencj\u0105 Narod\u00f3w Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS), czyli g\u0142\u00f3wn\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 umow\u0105 w tej dziedzinie, prawa statk\u00f3w p\u0142ywaj\u0105cych pod obc\u0105 bander\u0105 zale\u017c\u0105 od strefy morskiej, w kt\u00f3rej si\u0119 znajduj\u0105. Im bli\u017cej terytorium pa\u0144stwa nadbrze\u017cnego p\u0142ywaj\u0105, tym mniej maj\u0105 praw.<\/p>\n

A jakie prawa maj\u0105 statki zagraniczne na wodach neutralnych, o kt\u00f3rych m\u00f3wi Putin? <\/p>\n

Z prawnego punktu widzenia wody neutralne nie istniej\u0105. Prawdopodobnie Putin mia\u0142 na my\u015bli wy\u0142\u0105czn\u0105 stref\u0119 ekonomiczn\u0105 (WSE) [czyli obszar rozci\u0105gaj\u0105cy si\u0119 poza morzem terytorialnym do 200 mil morskich mierzonych od linii podstawowej]. Tankowiec Boracay w momencie zatrzymania znajdowa\u0142 si\u0119 we francuskiej WSE.<\/p>\n

A czy w wy\u0142\u0105cznej strefie ekonomicznej nie obowi\u0105zuje swoboda \u017ceglugi? <\/p>\n

Obowi\u0105zuje. Jest ona uznana w art. 58 ust. 2 i art. 87 Konwencji UNCLOS. Zasadniczo pa\u0144stwa nadbrze\u017cne, takie jak Francja czy Estonia, nie mog\u0105 jej ogranicza\u0107, a tym bardziej zatrzymywa\u0107 zagranicznych statk\u00f3w.<\/p>\n

Jednak ta swoboda nie jest absolutna. Istniej\u0105 wyj\u0105tki, w kt\u00f3rych pa\u0144stwa nadbrze\u017cne maj\u0105 prawo zatrzyma\u0107 statki handlowe p\u0142ywaj\u0105ce pod obc\u0105 bander\u0105.<\/p>\n

Jakie to s\u0105 wyj\u0105tki? <\/p>\n

W odniesieniu do „floty cieni” nale\u017cy wspomnie\u0107 o dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych wyj\u0105tkach.<\/p>\n

Po pierwsze, je\u015bli na trasie mi\u0119dzy portami A i B statek zmienia bander\u0119 na morzu, to zgodnie z UNCLOS traci swoj\u0105 narodowo\u015b\u0107. A statek bez narodowo\u015bci mo\u017ce zatrzyma\u0107 ka\u017cde pa\u0144stwo nadbrze\u017cne.<\/p>\n

W kwietniu Estonia skorzysta\u0142a w\u0142a\u015bnie z tej podstawy prawnej, aby zatrzyma\u0107 statek Kiwala i skierowa\u0107 go do jednego ze swoich port\u00f3w. S\u0105dz\u0105c po doniesieniach, Francja r\u00f3wnie\u017c zatrzyma\u0142a statek Boracay z tego powodu.<\/p>\n

A jaki jest drugi wyj\u0105tek? <\/p>\n

Jest on zwi\u0105zany z uprawnieniami pa\u0144stwa nadbrze\u017cnego w wy\u0142\u0105cznej strefie ekonomicznej. Zgodnie z art. 56 ust. 1 lit. b) pkt (iii) UNCLOS pa\u0144stwo nadbrze\u017cne ma jurysdykcj\u0119 w zakresie ochrony \u015brodowiska morskiego. Innymi s\u0142owy, w wy\u0142\u0105cznej strefie ekonomicznej ma ono prawo uchwali\u0107 przepisy dotycz\u0105ce ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3rych musz\u0105 przestrzega\u0107 statki zagraniczne.<\/p>\n

W marcu 2025 r. UE zaktualizowa\u0142a nawet odpowiednie przepisy dotycz\u0105ce kraj\u00f3w nale\u017c\u0105cych do bloku. Obecnie wszystkie zagraniczne statki, kt\u00f3re chc\u0105 p\u0142ywa\u0107 w WSE jednego z cz\u0142onk\u00f3w Unii Europejskiej, musz\u0105 posiada\u0107 certyfikat ubezpieczenia uznawany w UE.<\/p>\n

Dla tankowc\u00f3w floty cieni takie prawo stwarza nowe problemy, poniewa\u017c statki obj\u0119te sankcjami nie maj\u0105 dost\u0119pu do uznanych w UE firm ubezpieczeniowych.<\/p>\n

Jak sprawdzi\u0107, czy statek przestrzega zasad i przepis\u00f3w? <\/p>\n

Zgodnie z art. 110 UNCLOS, pa\u0144stwa nadbrze\u017cne maj\u0105 prawo przeprowadza\u0107 inspekcj\u0119 na pok\u0142adzie statku, kt\u00f3ry jest podejrzany o naruszenie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych narodowo\u015bci lub ustawy o ochronie \u015brodowiska morskiego. Robi\u0105 to za po\u015brednictwem swoich marynarek wojennych lub organ\u00f3w \u015bcigania.<\/p>\n

Je\u015bli statek z jakiego\u015b powodu odm\u00f3wi przeprowadzenia kontroli, w\u00f3wczas przedstawiciele marynarki wojennej lub organ\u00f3w \u015bcigania maj\u0105 prawo wej\u015b\u0107 na pok\u0142ad, aby zatrzyma\u0107 statek si\u0142\u0105.<\/p>\n

Je\u015bli statek pr\u00f3buje odp\u0142yn\u0105\u0107, pa\u0144stwo nadbrze\u017cne mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 natychmiastowy po\u015bcig.<\/p>\n

Co grozi statkowi w przypadku zatrzymania? I dlaczego Boracay zosta\u0142 ju\u017c zwolniony? <\/p>\n

Za naruszenie tych przepis\u00f3w grozi grzywna. Zgodnie z UNCLOS statek nie mo\u017ce by\u0107 przetrzymywany w porcie. Je\u015bli statek ui\u015bci grzywn\u0119, w naszym przypadku przewidzian\u0105 przez prawo francuskie, i przejdzie wszystkie niezb\u0119dne przegl\u0105dy techniczne, aby uzyska\u0107 pozwolenie na wyp\u0142yni\u0119cie w morze, nie b\u0119dzie podstaw ani do zatrzymania statku<\/a> i ani cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie z tych powod\u00f3w Boracay po kilku dniach zatrzymania zosta\u0142 zwolniony zar\u00f3wno przez w\u0142adze francuskie, jak i esto\u0144skie (wtedy pod nazw\u0105 Kiwala).<\/p>\n

Dlaczego nie mo\u017cna zatrzymywa\u0107 statku na d\u0142u\u017cej? <\/p>\n

UNCLOS najprawdopodobniej zakazuje d\u0142ugotrwa\u0142ego przetrzymywania statk\u00f3w handlowych po uiszczeniu grzywny ze wzgl\u0119d\u00f3w ekonomicznych. Zakaz ten wynika z faktu, \u017ce ponad 80 proc. \u015bwiatowego handlu zale\u017cy od swobodnego ruchu statk\u00f3w mi\u0119dzy portami. Je\u015bli da si\u0119 pa\u0144stwom nadbrze\u017cnym prawo do d\u0142ugotrwa\u0142ego zatrzymywania statk\u00f3w, spowoduje to powa\u017cne szkody dla ca\u0142ego mi\u0119dzynarodowego systemu transportu towar\u00f3w, kt\u00f3ry opiera si\u0119 na przewidywalno\u015bci i punktualno\u015bci przybywania statk\u00f3w do port\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W kwietniu 2025 r. Estonia zatrzyma\u0142a tankowiec o nazwie Kiwala nale\u017c\u0105cy do rosyjskiej floty cieni, a 27 wrze\u015bnia…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":37560,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,2655,8110,1670,27,67,34,35,28,31,53,25,8244,52,68,51,55,40,41,62,47,80,29,30,61,65,50,26,418,82,83,84],"class_list":{"0":"post-37559","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-estonia_kraj","12":"tag-flota_cieni","13":"tag-francja_francuz_francuzka_francuzi","14":"tag-headlines","15":"tag-intextvideo_splayer","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-new_header","21":"tag-news","22":"tag-okret_okrety_okret_podwodny_marynarka_wojenna","23":"tag-onet3","24":"tag-onet3d","25":"tag-onet3d_2i","26":"tag-phx","27":"tag-polish","28":"tag-polski","29":"tag-rosja_kraj_rosjanin_rosjanie_rosjanka_rosjanki","30":"tag-screening_general","31":"tag-swiat","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-ue_unia_europejska_komisja_rada_komisarze","35":"tag-update_me","36":"tag-v2021","37":"tag-wiadomosci","38":"tag-wladimir_putin_rosyjski_prezydent","39":"tag-world","40":"tag-world-news","41":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37559"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37559\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}