![\"Syn](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/zvsk9kpTURBXy82NzRkMDYyNGMwOTY2OWZlMjg0YzE1NzE2M2Q1ZDQ0Zi5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Jack Guez\/AFP \/ East News<\/p>\nRosn\u0105ce ceny na stacjach paliw sp\u0119dzaj\u0105 sen z powiek milionom. Niepokoi przed\u0142u\u017caj\u0105ca si\u0119 wojna na Bliskim Wschodzie, w wyniku kt\u00f3rej niszczone s\u0105 rafinerie i tankowce, a perspektywa brak\u00f3w w dostawach ropy nie pozwala optymistycznie patrze\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n
Jednak to nie ropa jest dzi\u015b najbardziej strategicznym produktem na \u015bwiecie, lecz woda. Przede wszystkim pitna, ale i ta wykorzystywana do cel\u00f3w gospodarczych. Jej brak mo\u017ce doprowadzi\u0107 do pot\u0119\u017cnych turbulencji polityczno-ekonomicznych, znacznie wi\u0119kszych ni\u017c braki paliwa.<\/p>\n
Obecnie odsalanie wody morskiej stanowi najwa\u017cniejsze \u017ar\u00f3d\u0142o wody pitnej dla ponad 300 mln ludzi na \u015bwiecie. Ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 zamieszkuje obszary, kt\u00f3re po 28 lutego 2026 r., po agresji Izraela i USA na Iran, sta\u0142y si\u0119 celem atak\u00f3w odwetowych ze strony Teheranu. S\u0105 to przede wszystkim Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Su\u0142tanat Omanu oraz Izrael.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
D\u0142uga tradycja odsalania <\/p>\n
Wody mamy du\u017co. Niestety, g\u0142\u00f3wnie tej pochodz\u0105cej z ocean\u00f3w i m\u00f3rz. 97,5 proc. ca\u0142kowitej ilo\u015bci wody na Ziemi stanowi\u0105 zasoby morskie. Pozosta\u0142a, niewielka cz\u0119\u015b\u0107 to rezerwy wody s\u0142odkiej. I z roku na rok mamy jej coraz mniej.<\/p>\n
Historia odsalania wody morskiej si\u0119ga czas\u00f3w jeszcze sprzed naszej ery. Ju\u017c wtedy mieszka\u0144cy wybrze\u017ca Morza \u015ar\u00f3dziemnego pozyskiwali wod\u0119 pitn\u0105 w ten spos\u00f3b. Pierwsza odsalarnia podobna na sw\u00f3j spos\u00f3b do dzisiejszych powsta\u0142a na ma\u0142ej wyspie u wybrze\u017cy Tunezji w roku 1560. Z kolei pierwsze patenty na odsalanie wody morskiej metod\u0105 destylacji zosta\u0142y przyznane w Anglii w latach 1675-1683.<\/p>\n
W XIX w. wiele kraj\u00f3w osi\u0105ga\u0142o ju\u017c spore sukcesy w procesie odsalania wody morskiej. W tym gronie znalaz\u0142o si\u0119 Chile (maj\u0105ce ponad 6,4 tys. km linii brzegowej), gdzie w 1872 r. szwedzki in\u017cynier Charles Wilson opracowa\u0142 pierwsz\u0105 na \u015bwiecie instalacj\u0119 odsalania zasilan\u0105 energi\u0105 s\u0142oneczn\u0105 i produkuj\u0105c\u0105 20-25 m sze\u015bc. s\u0142odkiej wody dziennie.<\/p>\n
W 1892 r. do pa\u0144stw zamieniaj\u0105cych wod\u0119 s\u0142on\u0105 w s\u0142odk\u0105 do\u0142\u0105czy\u0142a Rosja. Uruchomiono tam pierwszy zak\u0142ad odsalania oparty na zasadzie wielostopniowego odparowywania wody.<\/p>\n
W czasie II wojny \u015bwiatowej odsalanie wody by\u0142o intensywnie rozwijane \u2014 g\u0142\u00f3wnie metod\u0105 destylacji. W latach 50. i 60. eksploatacja ropy na Bliskim Wschodzie wywo\u0142a\u0142a lokalny bum, w ramach kt\u00f3rego powsta\u0142y nowe odsalarnie wody morskiej. Po roku 1958 odsalaniem wody morskiej zaj\u0119\u0142y si\u0119 Chiny \u2014 kraj, kt\u00f3rego coraz wi\u0119ksze obszary mierzy\u0142y si\u0119 z deficytem wody. Od tej pory powstaje tam coraz wi\u0119cej nowoczesnych odsalarni, o coraz wi\u0119kszej wydajno\u015bci, ale chi\u0144ski rynek odsalania wody jest nadal w fazie rozwoju.<\/p>\n
Odsalarnie wymagaj\u0105 sta\u0142ej obecno\u015bci wyspecjalizowanych fachowc\u00f3w, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno obs\u0142ug\u0105, jak i bie\u017c\u0105cymi naprawami instalacji. O tym, jak s\u0105 wa\u017cni, pod koniec lat 80. ubieg\u0142ego wieku, jeszcze zanim powsta\u0142a Wielka Sztuczna Rzeka dostarczaj\u0105ca wod\u0119 pitn\u0105 z podziemnych warstw wodono\u015bnych na Saharze, przekonali si\u0119 Libijczycy. Kiedy japo\u0144scy specjali\u015bci zrezygnowali z pracy w libijskiej odsalarni, wielu Libijczyk\u00f3w musia\u0142o sobie przypomnie\u0107, gdzie s\u0105 i czy w og\u00f3le jeszcze dzia\u0142aj\u0105 zapomniane od lat studnie g\u0142\u0119binowe. Bo mycie z\u0119b\u00f3w s\u0142on\u0105 wod\u0105 do przyjemno\u015bci nie nale\u017cy. No i jak zaparzy\u0107 herbat\u0119?<\/p>\n
Bezcenne technologie <\/p>\n
Odsalanie wody morskiej to proces wymagaj\u0105cy du\u017cych nak\u0142ad\u00f3w energii, generuj\u0105cy w dodatku szkodliw\u0105 dla ekosystem\u00f3w solank\u0119 (st\u0119\u017cony roztw\u00f3r soli z domieszk\u0105 chemikali\u00f3w czyszcz\u0105cych instalacj\u0119). Woda pozyskana z odsalania jest cz\u0119sto dwukrotnie dro\u017csza ni\u017c pochodz\u0105ca z innych \u017ar\u00f3de\u0142. Sam proces w du\u017cym uproszczeniu polega na usuwaniu soli i minera\u0142\u00f3w w celu uzyskania wody pitnej lub u\u017cytkowej metodami membranowymi lub termicznymi. Najpopularniejsza i stosunkowo energooszcz\u0119dna metoda odsalania to odwr\u00f3cona osmoza (RO). Wykorzystuje ci\u015bnienie do przepychania wody przez p\u00f3\u0142przepuszczalne membrany, kt\u00f3re zatrzymuj\u0105 sole oraz inne zanieczyszczenia, takie jak bakterie, wirusy, metale ci\u0119\u017ckie czy mikroplastik.<\/p>\n
Odsalanie poprzez destylacj\u0119 termiczn\u0105 jest bardziej energoch\u0142onne, korzystaj\u0105 wi\u0119c z niego bogate kraje posiadaj\u0105ce du\u017ce zasoby ropy i gazu. W procesie odsalania wody stosuje si\u0119 te\u017c elektrodializ\u0119 (wykorzystuje si\u0119 w niej r\u00f3\u017cnic\u0119 potencja\u0142\u00f3w elektrycznych do usuwania jon\u00f3w soli z wody) oraz zamra\u017canie (s\u0142ona woda jest ch\u0142odzona a\u017c do momentu krystalizacji, w wyniku kt\u00f3rej powstaj\u0105 granulki czystego lodu, oddzielane od st\u0119\u017conej solanki).<\/p>\n
Pa\u0144stwem w najwi\u0119kszym stopniu uzale\u017cnionym od pozyskiwania wody s\u0142odkiej ze s\u0142onej jest Katar. A\u017c 99 proc. jego zasob\u00f3w wodnych pochodzi z odsalarni morskich. Wysoko na tej li\u015bcie jest Izrael \u2014 poprzez odsalanie pozyskuje 90 proc. wody pitnej. Izraelczycy odsalaj\u0105 wod\u0119 z Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Potrzeby wodne kraju zaspokaja pi\u0119\u0107 wyspecjalizowanych zak\u0142ad\u00f3w: Sorek I, odsalarnia w Haderze, w Aszkelonie, w kibucu Palmachim i w Aszdodzie.<\/p>\n
Jack Guez\/AFP \/ East News<\/p>\n
Syn szacha Iranu Reza Pahlavi odwiedza zak\u0142ady odsalania w Izraelu (2023 r.)<\/p>\n
Zak\u0142ad Sorek, jeden z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie, produkuje ponad 600 tys. m sze\u015bc. wody pitnej dziennie. Cena odsolenia 1 m sze\u015bc. wody w izraelskich odsalarniach wynosi ok. 70 cent\u00f3w, ale odbiorca p\u0142aci trzy razy wi\u0119cej \u2014 2,22 dol. (dane z 2023 r.). I jest to jedna z najni\u017cszych na \u015bwiecie stawek za wod\u0119 s\u0142odk\u0105 pozyskiwan\u0105 z morza.<\/p>\n
Najwi\u0119ksze moce odsalania ma Arabia Saudyjska. To nie przypadek \u2014 jedn\u0105 trzeci\u0105 obszaru kr\u00f3lestwa zajmuje piaszczysta pustynia Ar-Rab al-Chali (dos\u0142. pusty kwarta\u0142). Pod ni\u0105 za\u015b znajduj\u0105 si\u0119 najwi\u0119ksze na \u015bwiecie konwencjonalne z\u0142o\u017ca ropy naftowej \u2014 Al-Ghawar. Arabia Saudyjska pozbawiona wody z odsalarni przesta\u0142aby praktycznie istnie\u0107! Dlatego a\u017c tyle instalacji do odsalania wody powsta\u0142o w\u0142a\u015bnie w tym kraju. S\u0105 to m.in. jedna z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie odsalarni Ras al-Chair oraz obiekty w Al-D\u017cubajl.<\/p>\n
Odsalarnie jak fortece <\/p>\n
CIA uwa\u017ca wod\u0119 pitn\u0105 za „towar strategiczny” zar\u00f3wno na Bliskim Wschodzie, jak i na pustynnych i p\u00f3\u0142pustynnych obszarach w wielu innych krajach \u015bwiata. Po 28 lutego br., po wybuchu wojny, ryzyko, \u017ce wiele z tych obszar\u00f3w zostanie pozbawionych wody, drastycznie wzros\u0142o.<\/p>\n
Dzisiaj w Arabii Saudyjskiej, ZEA i Omanie dzia\u0142a ok. 450 nowoczesnych odsalarni wody morskiej. Odpowiadaj\u0105 one za 40 proc. globalnej produkcji odsolonej wody. W regionie mieszka ok. 100 mln os\u00f3b ca\u0142kowicie uzale\u017cnionych od ich funkcjonowania.<\/p>\n
W przypadku mieszka\u0144ca ZEA dost\u0119pno\u015b\u0107 naturalnych, odnawialnych zasob\u00f3w s\u0142odkiej wody spada poni\u017cej 100 m sze\u015bc., a niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a wskazuj\u0105 nawet warto\u015bci rz\u0119du 15-16 m sze\u015bc. na mieszka\u0144ca rocznie. To mocno poni\u017cej progu okre\u015blanego jako absolutny niedob\u00f3r (500 m sze\u015bc.). Aby sprosta\u0107 ogromnemu zapotrzebowaniu na s\u0142odk\u0105 wod\u0119, dwa emiraty \u2014 Abu Zabi i Dubaj \u2014 inwestuj\u0105 dziesi\u0105tki miliard\u00f3w dolar\u00f3w w projekty zwi\u0105zane z odsalaniem.<\/p>\n
Iran wie, \u017ce ataki na odsalarnie mog\u0105 si\u0119 op\u0142aca\u0107. Nie ukrywa, \u017ce zale\u017cy mu na zniszczeniu zak\u0142adu w Al-D\u017cubajl w Arabii Saudyjskiej. Gdyby si\u0119 uda\u0142o, w\u0142adze kr\u00f3lestwa zmuszone by\u0142yby do ewakuacji mieszka\u0144c\u00f3w Rijadu w ci\u0105gu maksymalnie\u2026 siedmiu dni! Pytanie jednak brzmi: dok\u0105d? Rijad i Al-D\u017cubajl \u0142\u0105cz\u0105 gigantyczne rury o d\u0142ugo\u015bci ponad 500 km, kt\u00f3rymi dostarczanych jest 90 proc. s\u0142odkiej wody. Zniszczenie tylko cz\u0119\u015bci tej \u017cyciodajnej arterii mo\u017ce mie\u0107 trudne do wyobra\u017cenia skutki. Saudyjczycy wi\u0105\u017c\u0105 z Al-D\u017cubajl ogromne nadzieje na przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2014 w 2040 r. mo\u017cliwo\u015bci tej odsalarni maj\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 4,5 mld m sze\u015bc. rocznie.<\/p>\n
Przyk\u0142ady mniej lub bardziej skutecznych atak\u00f3w na odsalarnie mo\u017cna mno\u017cy\u0107. Iran \u015bwiadomie atakuje zar\u00f3wno zak\u0142ady, jak i zasilaj\u0105ce je elektrownie. Kilka tygodni temu Teheran zaatakowa\u0142 elektrowni\u0119 w Fud\u017cajrze w ZEA, kt\u00f3ra obs\u0142uguje jedn\u0105 z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie odsalarni. W Kuwejcie od\u0142amki drona spowodowa\u0142y po\u017car w jednej z instalacji odsalaj\u0105cych. Atak by\u0142 zemst\u0105 za wcze\u015bniejsze uderzenie Izraela na ira\u0144sk\u0105 infrastruktur\u0119 wodn\u0105 i elektrownie atomowe w pobli\u017cu miasta Buszehr nad Zatok\u0105 Persk\u0105.<\/p>\n
Pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c doniesienia o ataku USA na wa\u017cn\u0105 odsalarni\u0119 na wyspie Keszm, co mia\u0142o uniemo\u017cliwi\u0107 dostawy wody pitnej do ok. 30 ira\u0144skich wiosek.<\/p>\n
Zak\u0142ady odsalaj\u0105ce s\u0105 i b\u0119d\u0105 w tej wojnie atakowane, nie ma co do tego w\u0105tpliwo\u015bci. Instalacje te s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyj\u0105tkowo podatne na wszelkiego rodzaju akcje sabota\u017cowo-dywersyjne. A poniewa\u017c nale\u017c\u0105 do najwa\u017cniejszej cz\u0119\u015bci infrastruktury krytycznej, prawdopodobnie ju\u017c wkr\u00f3tce zamieni\u0105 si\u0119 w prawdziwe fortece.<\/p>\n
![\""Tygodnik](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Lw-k9kpTURBXy9lMDE1Zjg2YTI2ZTYxNDMxN2NjZWNiMGU2NzZhZmRjMS5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Tygodnik Przegl\u0105d<\/p>\n
„Tygodnik Przegl\u0105d nr 16”<\/p>\n
Europa te\u017c odsala <\/p>\n
Globalne ocieplenie powoduje, \u017ce i kraje Starego Kontynentu odczuwaj\u0105 coraz wi\u0119ksze braki s\u0142odkiej wody. Jak informuje portal Wodne Sprawy, kraje europejskie korzystaj\u0105 z technologii odsalania podobnych do tych stosowanych na Bliskim Wschodzie. Instalacje takie powsta\u0142y ju\u017c w Wielkiej Brytanii i we Francji, g\u0142\u00f3wnie na wyspach i w regionach przybrze\u017cnych, gdzie zasoby s\u0142odkiej wody s\u0105 ograniczone i nie zaspokajaj\u0105 w pe\u0142ni zapotrzebowania. Kilka odsalarni dzia\u0142a na francuskiej Korsyce. Najwi\u0119cej znajduje si\u0119 w Hiszpanii, gdzie czasami przez kilka miesi\u0119cy nie spada nawet kropla deszczu. Pierwsze instalacje odsalaj\u0105ce powsta\u0142y tam ju\u017c p\u00f3\u0142 wieku temu. Zak\u0142ady na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim nie s\u0105 tak du\u017ce jak na Bliskim Wschodzie, ale jest ich ju\u017c niemal 800. W ci\u0105gu jednego dnia produkuj\u0105 ok. 5 mln m sze\u015bc. wody pitnej.<\/p>\n
![\"Barcelona,](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/tk1k9kpTURBXy8wZWQ4MjhiYThhMzM3NGMyYjQ1YmU3ODVlZjdlMTZmNy5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
OttoPles \/ Shutterstock<\/p>\n
Barcelona, Hiszpania<\/p>\n
Przyk\u0142adem zmian w sposobie zaopatrywania mieszka\u0144c\u00f3w w s\u0142odk\u0105 wod\u0119 jest Barcelona. Do 2021 r. odsalarnie wody w stolicy Katalonii zaspokaja\u0142y jedynie 3 proc. zapotrzebowania mieszka\u0144c\u00f3w. Dzi\u015b odsetek ten wzr\u00f3s\u0142 do 33 proc.<\/p>\n
Tak\u017ce w Polsce zasoby wody s\u0142odkiej z roku na rok drastycznie si\u0119 zmniejszaj\u0105. Jednak do tej pory nie powsta\u0142a jeszcze wielkoskalowa odsalarnia produkuj\u0105ca wod\u0119 pitn\u0105. Od 2019 r. dzia\u0142a natomiast stacja Grupy Azoty Police, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 odsalaniem wody z Ba\u0142tyku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rosn\u0105ce ceny na stacjach paliw sp\u0119dzaj\u0105 sen z powiek milionom. Niepokoi przed\u0142u\u017caj\u0105ca si\u0119 wojna na Bliskim Wschodzie, w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":376387,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[5],"tags":[67559,32,33,244,36,37,66,27,5361,67,307,234,3057,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,42,38,40,39,41,1745,47,196,29,30,50,26,5203],"class_list":["post-376386","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-naglowki","tag-arabia_saudyjska_kraj","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-ctr_tst","tag-featured-news","tag-featurednews","tag-give_me_perspective","tag-headlines","tag-hiszpania_kraj","tag-intextvideo_splayer","tag-iran_kraj","tag-izrael_izraelczyk_izraelka_izraelczycy","tag-katar","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-new_header","tag-news","tag-onet3","tag-onet3d","tag-onet3d_2i","tag-phx","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-ropa_naftowa","tag-screening_general","tag-styl_zycia","tag-top-stories","tag-topstories","tag-v2021","tag-wiadomosci","tag-woda"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/376386","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=376386"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/376386\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/376387"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=376386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=376386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=376386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}