Kr\u00f3lewska Szwedzka Akademia Nauk przyzna\u0142a Nagrod\u0119 Nobla w dziedzinie chemii za rok 2025 Susumu Kitagawie, Richardowi Robsonowi i Omarowi M. Yaghiemu „za opracowanie struktur metaloorganicznych”.<\/p>\n
Naukowcy opracowali nowy typ architektury molekularnej. Richard Robson „przeprowadzi\u0142 eksperymenty wykorzystuj\u0105ce naturalne w\u0142a\u015bciwo\u015bci atom\u00f3w w nowy spos\u00f3b. Po\u0142\u0105czy\u0142 dodatnio na\u0142adowane jony miedzi z czteroramienn\u0105 cz\u0105steczk\u0105. Cz\u0105steczka ta mia\u0142a grup\u0119 chemiczn\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a przyci\u0105gana do jon\u00f3w miedzi na ko\u0144cu ka\u017cdego ramienia. Po po\u0142\u0105czeniu wi\u0105zania te utworzy\u0142y uporz\u0105dkowany, obszerny kryszta\u0142. Przypomina\u0142 on diament wype\u0142niony niezliczonymi wn\u0119kami” \u2014 poinformowano.<\/p>\n
Susumu Kitagawa wykaza\u0142, \u017ce gazy mog\u0105 przep\u0142ywa\u0107 do wewn\u0105trz i na zewn\u0105trz konstrukcji, i przewidzia\u0142, \u017ce szkielety metaloorganiczne mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 elastyczne. Natomiast Omar Yaghi stworzy\u0142 bardzo stabilny szkielet metaloorganiczny i wykaza\u0142, \u017ce mo\u017cna go modyfikowa\u0107, nadaj\u0105c mu nowe, po\u017c\u0105dane w\u0142a\u015bciwo\u015bci.<\/p>\n
Tydzie\u0144 przyznawania Nagrody Nobla<\/p>\n
W Sztokholmie w poniedzia\u0142ek rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 tydzie\u0144 przyznawania Nagrody Nobla w dziedzinie: medycyny, fizyki, chemii, literatury oraz ekonomii. Zgodnie z tradycj\u0105 jedynie Pokojowa Nagroda Nobla zostanie og\u0142oszona w stolicy Norwegii, Oslo. Nast\u0105pi to w pi\u0105tek.<\/p>\n
Pierwszych noblist\u00f3w poznali\u015bmy w poniedzia\u0142ek, 6 pa\u017adziernika. Nagrod\u0119 Nobla w dziedzinie medycyny otrzymali Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell i Shimon Sakaguchi <\/a>za „odkrycia dotycz\u0105ce obwodowej tolerancji immunologicznej”. Nast\u0119pnie we wtorek John Clarke, Michel H. Devoret i John M. Martinis nagrodzeni zostali w dziedzinie fizyki<\/a> za „odkrycie makroskopowego tunelowania mechaniki kwantowej i kwantyzacji energii w obwodzie elektrycznym”.<\/p>\n Na Nagrod\u0119 Nobla sk\u0142adaj\u0105 si\u0119: z\u0142oty medal, kaligrafowany dyplom oraz 11 mln koron szwedzkich (ok. 1 mln euro). Najs\u0142ynniejszy na \u015bwiecie laur przyznawany jest zgodnie z testamentem fundatora, Alfreda Nobla, osobom, kt\u00f3rych osi\u0105gni\u0119cia w najwi\u0119kszym stopniu przys\u0142u\u017cy\u0142y si\u0119 ludzko\u015bci.<\/p>\n Nagroda Nobla 2025. Dalszy harmonogram przyznawania nagr\u00f3d<\/p>\n W czwartek, 9 pa\u017adziernika przyznana zostanie Literacka Nagroda Nobla. W\u00f3wczas sekretarz Akademii Szwedzkiej w sali gie\u0142dy na starym mie\u015bcie w Sztokholmie og\u0142osi nazwisko zwyci\u0119skiego pisarza, poety lub dramaturga. W ostatnich latach nagrod\u0119 przyznawano na przemian m\u0119\u017cczy\u017anie lub kobiecie. Je\u015bli ta nieformalna zasada si\u0119 utrzyma, w tym roku mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 noblisty.<\/p>\n W pi\u0105tek (10 pa\u017adziernika) uwaga \u015bwiata przeniesie si\u0119 do Oslo, gdzie w siedzibie Norweskiego Instytutu Noblowskiego przewodnicz\u0105cy komitetu poinformuje o wyborze laureata Pokojowej Nagrody Nobla. Wiadomo jedynie, \u017ce b\u0119dzie to osoba lub organizacja wskazana spo\u015br\u00f3d 338 kandydatur, kt\u00f3re zg\u0142osi\u0142y w tym roku uprawnione do tego osoby, m.in. cz\u0142onkowie parlament\u00f3w narodowych.<\/p>\n Ostatni\u0105, sz\u00f3st\u0105 dziedzin\u0105, w kt\u00f3rej przyznawana jest Nagroda Nobla, to nauki ekonomiczne. W tej dyscyplinie Kr\u00f3lewska Szwedzka Akademia Nauk laureata og\u0142osi w poniedzia\u0142ek, 13 pa\u017adziernika.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kr\u00f3lewska Szwedzka Akademia Nauk przyzna\u0142a Nagrod\u0119 Nobla w dziedzinie chemii za rok 2025 Susumu Kitagawie, Richardowi Robsonowi i…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":23878,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,10980,36,37,27,34,35,28,5801,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,80,3196,29,30,26],"class_list":{"0":"post-37904","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-chemia","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-nagroda_nobla","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-pl","23":"tag-poland","24":"tag-polish","25":"tag-polska","26":"tag-polski","27":"tag-screening_general","28":"tag-swiat","29":"tag-sztokholm","30":"tag-top-stories","31":"tag-topstories","32":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37904"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37904\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}