W dniu 20 kwietnia 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministr\u00f3w zosta\u0142 opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy pa\u0144stwa w wychowywaniu dzieci, autorstwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej, kt\u00f3rym rz\u0105d rozszerza kr\u0105g os\u00f3b uprawnionych do \u015bwiadczenia wychowawczego 800 plus. Opiekunowie dzieci, kt\u00f3rzy dotychczas byli pomini\u0119ci w ustawowym katalogu os\u00f3b, kt\u00f3rym przys\u0142uguje \u015bwiadczenie i w sprawie kt\u00f3rych interweniowa\u0142 RPO \u2013 nie b\u0119d\u0105 ju\u017c musieli walczy\u0107 o przyznanie 800 plus w s\u0105dzie.<\/p>\n
\u015awiadczenie wychowawcze 800 plus \u2013 komu i w jakiej wysoko\u015bci przys\u0142uguje w aktualnym stanie prawnym?<\/p>\n
\u015awiadczenie wychowawcze (potocznie okre\u015blane 800 plus) przys\u0142uguje na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy pa\u0144stwa w wychowywaniu dzieci \u2013 na ka\u017cde dziecko, do czasu, a\u017c uko\u0144czy ono 18 rok \u017cycia. Celem \u015bwiadczenia jest cz\u0119\u015bciowe pokrycie wydatk\u00f3w zwi\u0105zanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opiek\u0105 nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb \u017cyciowych. Przys\u0142uguje ono:<\/p>\n
\u015awiadczenie wychowawcze przys\u0142uguje w kwocie 800 z\u0142 miesi\u0119cznie na dziecko \u2013 tyle beneficjent \u015bwiadczenia otrzymuje \u201ena r\u0119k\u0119\u201d, niezale\u017cnie od wysoko\u015bci dochodu. Od ww. \u015bwiadczenia, jego beneficjent, nie p\u0142aci przy tym podatku dochodowego i \u015bwiadczenie nie mo\u017ce zosta\u0107 zaj\u0119te w drodze egzekucji.<\/p>\n
Rz\u0105d zmienia zasady \u015bwiadczenia wychowawczego 800 plus \u2013 nowa grupa uprawnionych, w sprawie kt\u00f3rych interweniowa\u0142 RPO, nie b\u0119dzie ju\u017c musia\u0142a ubiega\u0107 si\u0119 o przyznanie \u015bwiadczenia w s\u0105dzie<\/p>\n
W dniu 20 kwietnia 2026 r., w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministr\u00f3w, zosta\u0142 opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy pa\u0144stwa w wychowywaniu dzieci (nr z wykazu: UDER106), autorstwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej, kt\u00f3ry rozszerza kr\u0105g os\u00f3b uprawnionych do \u015bwiadczenia wychowawczego 800 plus.<\/p>\n
Zgodnie z art. 1 pkt 2 projektu \u2013 do katalogu os\u00f3b uprawnionych do \u015bwiadczenia 800 plus, wynikaj\u0105cego z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy pa\u0144stwa w wychowywaniu dzieci, zostanie dopisany pkt 3c, zgodnie z kt\u00f3rym \u2013 800 plus przys\u0142ugiwa\u0107 b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c \u201eosobie sprawuj\u0105cej bie\u017c\u0105c\u0105 piecz\u0119 nad dzieckiem na podstawie orzeczenia s\u0105du\u201d.<\/p>\n
Jak wynika z uzasadnienia projektu \u2013 jednym z cel\u00f3w regulacji, jest w\u0142a\u015bnie \u201ejasne uregulowanie spraw zwi\u0105zanych z przys\u0142ugiwaniem \u015bwiadczenia wychowawczego osobom sprawuj\u0105cym, na mocy orzeczenia s\u0105du, tzw. piecz\u0119 bie\u017c\u0105c\u0105 nad dzieckiem\u201d. W obecnym kszta\u0142cie bowiem \u2013 ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy pa\u0144stwa w wychowywaniu dzieci, w katalogu os\u00f3b uprawnionych do \u015bwiadczenia wychowawczego 800 plus \u2013 nie przewiduje, \u017ce osobom, kt\u00f3re sprawuj\u0105 tzw. bie\u017c\u0105c\u0105 piecz\u0119 nad dzieckiem, przys\u0142uguje prawo do \u015bwiadczenia wychowawczego. Z art. 4 ww. ustawy w obecnym brzmieniu, wynika, \u017ce \u2013 \u015bwiadczenie wychowawcze przys\u0142uguje wy\u0142\u0105cznie matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka (osobie faktycznie opiekuj\u0105cej si\u0119 dzieckiem, je\u017celi wyst\u0105pi\u0142a z wnioskiem do s\u0105du opieku\u0144czego o przysposobienie dziecka), opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi tymczasowemu dziecka, opiekunowi dziecka wskazanemu przez w\u0142adze kraju pochodzenia, dyrektorowi domu pomocy spo\u0142ecznej, rodzinie zast\u0119pczej, osobie prowadz\u0105cej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi plac\u00f3wki opieku\u0144czo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej plac\u00f3wki opieku\u0144czo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego o\u015brodka preadopcyjnego. Katalog ten obejmuje zatem osoby, kt\u00f3re, zgodnie z odr\u0119bnymi przepisami, maj\u0105 prawo i obowi\u0105zek opieki nad dzieckiem. Cho\u0107 ta forma opieki nie zosta\u0142a zdefiniowana przez ustawodawc\u0119 \u2013 w praktyce orzeczniczej s\u0105d\u00f3w rodzinnych, niejednokrotnie zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje powierzenia danej osobie sprawowania tzw. bie\u017c\u0105cej pieczy nad dzieckiem (kt\u00f3ra nie mie\u015bci si\u0119 w poj\u0119ciu pieczy zast\u0119pczej). W zwi\u0105zku z brakiem uj\u0119cia bie\u017c\u0105cej pieczy nad dzieckiem r\u00f3wnie\u017c w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy pa\u0144stwa w wychowywaniu dzieci \u2013 je\u017celi osoba, kt\u00f3rej s\u0105d powierzy\u0142 sprawowanie bie\u017c\u0105cej pieczy nad dzieckiem, z\u0142o\u017cy\u0142a wniosek o ustalenie prawa do \u015bwiadczenia wychowawczego \u2013 ZUS<\/a> jej tego prawa odmawia\u0142. Z tego wzgl\u0119du \u2013 osoby te, kierowa\u0142y swoje sprawy na \u015bcie\u017ck\u0119 odwo\u0142awcz\u0105 i ostatecznie s\u0105dy, cz\u0119stokro\u0107, przyznawa\u0142y im prawo do \u015bwiadczenia.<\/p>\n Na powy\u017cszy problem (nieuj\u0119cia w katalogu os\u00f3b uprawnionych do \u015bwiadczenia wychowawczego 800 plus os\u00f3b sprawuj\u0105cych, na mocy orzeczenia s\u0105dy, tzw. bie\u017c\u0105c\u0105 piecz\u0119 nad dzieckiem) niejednokrotnie zwraca\u0142 uwag\u0119 Rzecznik Praw Dziecka (RPO), kieruj\u0105c w tej sprawie wyst\u0105pienia do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n W zwi\u0105zku z powy\u017cszym \u2013 jak informuje resort \u2013 \u201eprojektowana ustawa zak\u0142ada wprowadzenie do katalogu os\u00f3b uprawnionych do \u015bwiadczenia wychowawczego r\u00f3wnie\u017c os\u00f3b sprawuj\u0105cych bie\u017c\u0105c\u0105 piecz\u0119 nad dzieckiem na podstawie orzeczenia s\u0105du. Osoby te b\u0119d\u0105 usytuowane w ustawie w spos\u00f3b analogiczny jak opiekunowie prawni.\u201d<\/p>\n \u015awiadczenie wychowawcze 800 plus dla nowej grupy uprawnionych, w sprawie kt\u00f3rych interweniowa\u0142 RPO \u2013 kiedy przepisy maj\u0105 wej\u015b\u0107 w \u017cycie?<\/p>\n Zgodnie z art. 3 projekt<\/a> ustawy o zmianie ustawy o pomocy pa\u0144stwa w wychowywaniu dzieci (nr z wykazu: UDER106) \u2013 przepisy stanowi\u0105ce o umo\u017cliwieniu otrzymywania \u015bwiadczenia wychowawczego 800 plus przez osoby sprawuj\u0105ce, na mocy orzeczenia s\u0105du, tzw. piecz\u0119 bie\u017c\u0105c\u0105 nad dzieckiem \u2013 wejd\u0105 w \u017cycie po up\u0142ywie 14 dni od dnia og\u0142oszenia ustawy w Dzienniku Ustaw. Na dzie\u0144 dzisiejszy jednak, projekt (w dniu 20 kwietnia 2026 r.) zosta\u0142 dopiero opublikowany w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministr\u00f3w i jednocze\u015bnie skierowany do uzgodnie\u0144 mi\u0119dzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych, kt\u00f3re potrwaj\u0105 do 11 maja 2026 r. Je\u017celi regulacja zostanie przyj\u0119ta przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w \u2013 trafi ona nast\u0119pnie do dalszych prac w Sejmie i Senacie, zanim ostatecznie zostanie z\u0142o\u017cona na biurku Prezydenta.<\/p>\n Nie tylko nowa grupa uprawnionych do \u015bwiadczenia wychowawczego 800 plus, ale r\u00f3wnie\u017c \u2013 koniec z wnioskami o 800 plus dla wszystkich beneficjent\u00f3w \u015bwiadczenia<\/p>\n Drug\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c istotn\u0105 zmian\u0105, wynikaj\u0105c\u0105 z projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy pa\u0144stwa w wychowywaniu dzieci (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministr\u00f3w: UDER106) jest \u2013 uproszczenie i usprawnienie procesu przyznawania \u015bwiadczenia wychowawczego 800 plus poprzez wprowadzenie mechanizmu automatycznego odnawiania prawa do \u015bwiadczenia na kolejne okresy \u015bwiadczeniowe, bez konieczno\u015bci corocznego sk\u0142adania przez rodzic\u00f3w lub opiekun\u00f3w dzieci nowych wniosk\u00f3w. <\/p>\n W tym zakresie \u2013 jak wynika z Oceny Skutk\u00f3w Regulacji (OSR) projekt:<\/p>\n Zgodnie z projektem, nowe przepisy \u2013 w zakresie mechanizmu automatycznego odnawiania prawa do \u015bwiadczenia wychowawczego 800 plus, je\u017celi ustawa zostanie ostatecznie uchwalona \u2013 wejd\u0105 w \u017cycie z dniem 1 lutego 2027 r., a zastosowanie znajd\u0105 po raz pierwszy w stosunku do okresu \u015bwiadczeniowego rozpoczynaj\u0105cego si\u0119 w dniu 1 czerwca 2027 r.<\/p>\n Podstawa prawna:<\/p>\n\n