W tych warunkach rzeczywi\u015bcie mamy do czynienia z prawdziw\u0105 burz\u0105. Bud\u017cet r\u00f3wnie\u017c przechodzi powa\u017cne zawirowania. Niemniej jednak w zesz\u0142ym roku om\u00f3wili\u015bmy kwesti\u0119 podatk\u00f3w i uzgodnili\u015bmy, \u017ce nie b\u0119dziemy zmienia\u0107 podatk\u00f3w podstawowych \u2014 i jest to s\u0142uszna decyzja. Poniewa\u017c jest to r\u00f3wnie\u017c narz\u0119dzie pozwalaj\u0105ce zachowa\u0107 przewidywalno\u015b\u0107 naszej polityki<\/p>\n<\/blockquote>\n
\u2014 powiedzia\u0142 minister finans\u00f3w Anton Siluanow podczas Mi\u0119dzynarodowego Forum Ekonomicznego w Sankt Petersburgu w 2025 r.<\/p>\n
Wcze\u015bniej z\u0142o\u017cy\u0142 podobne obietnice \u2014 16 pa\u017adziernika 2023 r. w Dumie Pa\u0144stwowej, przed podwy\u017ck\u0105 podatku dochodowego od os\u00f3b fizycznych.<\/p>\n
\u2014 Przygotowuj\u0105c trzyletni bud\u017cet, nie planowali\u015bmy zmienia\u0107 podstawowych podatk\u00f3w, w tym podatku dochodowego od os\u00f3b fizycznych… Uwa\u017camy, \u017ce mo\u017cemy powr\u00f3ci\u0107 do tej kwestii p\u00f3\u017aniej. Kiedy? By\u0107 mo\u017ce w nast\u0119pnym cyklu bud\u017cetowym. Jednak obecnie, przygotowuj\u0105c nadchodz\u0105cy trzyletni bud\u017cet, zdecydowali\u015bmy nie zmienia\u0107 podstawowych podatk\u00f3w \u2014 m\u00f3wi\u0142.<\/p>\n
Jednak w lutym i marcu 2024 r. \u2014 w okresie poprzedzaj\u0105cym „g\u0142osowanie” prezydenckie \u2014 Putin publicznie zaproponowa\u0142 podwy\u017cszenie podatk\u00f3w dla os\u00f3b zamo\u017cnych. I rzeczywi\u015bcie, od 1 stycznia 2025 r. podatek dochodowy od os\u00f3b fizycznych przeszed\u0142 z dwustopniowej do pi\u0119ciostopniowej skali, a najwy\u017csza stawka wzros\u0142a z 15 proc. do 22 proc.<\/p>\n
R\u00f3wnie\u017c od 2025 r. podatek od zysk\u00f3w przedsi\u0119biorstw zosta\u0142 podwy\u017cszony z 20 proc. do 25 proc. \u2014 a ca\u0142a ta podwy\u017cka trafi\u0142a do bud\u017cetu federalnego, a nie do region\u00f3w, zwi\u0119kszaj\u0105c dochody federalne z podatku od zysk\u00f3w w 2025 r. o zdumiewaj\u0105ce 78 proc. \u2014 od stycznia do lipca tego roku zebrano 2,26 bln rubli (101,5 mld z\u0142) w por\u00f3wnaniu z 1,27 bln rubli (57 mld z\u0142) w 2024 r. W zwi\u0105zku z tym o\u015bwiadczenia ministra mo\u017cna ju\u017c interpretowa\u0107 jako sygna\u0142 zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 podwy\u017cek podatk\u00f3w.<\/p>\n
\nCo wi\u0119cej, zmiana podatku VAT staje si\u0119 swego rodzaju tradycj\u0105 noworoczn\u0105: drugi rok z rz\u0119du 1 stycznia wzrosn\u0105 podstawowe stawki podatkowe. Podatnicy powinni mie\u0107 teraz jasne oczekiwania, co utrudnia zaskoczenie ich po raz trzeci.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Niekt\u00f3rzy mog\u0105 z wyprzedzeniem przenie\u015b\u0107 swoje pieni\u0105dze za granic\u0119 lub do szarej strefy, anulowa\u0107 plany ekspansji lub zamkn\u0105\u0107 swoje firmy. W\u0142adze konsekwentnie nie doceniaj\u0105 takich skutk\u00f3w, co przejawia si\u0119 w zbyt optymistycznych prognozach.<\/p>\n
Opr\u00f3cz przygotowania bud\u017cetu federalnego Ministerstwo Rozwoju Gospodarczego opublikowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c prognoz\u0119 makroekonomiczn\u0105 na najbli\u017csze trzy lata. Tym razem oczekiwania s\u0105 znacznie bardziej skromne: w scenariuszu bazowym prognozuje si\u0119 wzrost PKB o 1,3 proc. w 2026 r., a w scenariuszu konserwatywnym o zaledwie 0,8 proc. W obu przypadkach oczekuje si\u0119 spadku inwestycji w \u015brodki trwa\u0142e. Z drugiej strony prognozuje si\u0119, \u017ce inflacja pozostanie pod kontrol\u0105, a ceny wzrosn\u0105 o 6,8 proc. w 2025 r., a nast\u0119pnie od 2026 r. inflacja roczna wyniesie 4 proc. , co jest w pe\u0142ni zgodne z celami Banku Rosji (Banku Rossija).<\/p>\n
Je\u015bli por\u00f3wna\u0107 te prognozy z tymi sprzed roku, staje si\u0119 jasne, \u017ce rz\u0105d powoli godzi si\u0119 z niepochlebn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105. Jesieni\u0105 2024 r. przewidywano wzrost PKB o 2,5 proc. w 2025 r., obecnie prognozuje si\u0119 jedynie 1 proc. Obroty detaliczne mia\u0142y wzrosn\u0105\u0107 o 6\u20137,6 proc. w 2025 r., obecnie oczekuje si\u0119 wzrostu nie wi\u0119kszego ni\u017c 2,5 proc. Prognoza inflacji natomiast zmieni\u0142a si\u0119 w przeciwnym kierunku: z 4,5 proc. do 6,8 proc.<\/p>\n
Takie por\u00f3wnania pomagaj\u0105 ujawni\u0107 rzeczywist\u0105 warto\u015b\u0107 dzisiejszych prognoz i plan\u00f3w. Bud\u017cet Rosji jest jeszcze mniej przewidywalny ni\u017c trendy PKB, a ostatnie korekty by\u0142y niekorzystne. Zgodnie z pierwotn\u0105 ustaw\u0105 bud\u017cetow\u0105 na 2025 r. deficyt mia\u0142 wynie\u015b\u0107 0,5 proc. PKB, czyli 1,2 bln rubli (53,8 mld z\u0142). Jednak pod koniec kwietnia zmieniona ustawa podnios\u0142a deficyt do 1,7 proc. PKB, czyli 3,8 bln rubli (170 mld z\u0142).<\/p>\n
Niedawno og\u0142oszono nowy oficjalny cel: 2,6 proc. PKB, czyli 5,7 bln rubli (256 mld z\u0142), co odpowiada czterokrotnemu wzrostowi deficytu. W 2024 r. pierwotna ustawa bud\u017cetowa ustali\u0142a deficyt na poziomie 1,6 bln rubli (71,8 mld z\u0142); po wiosennych zmianach oczekiwano, \u017ce osi\u0105gnie on 2,12 bln (95,2 mld z\u0142), jesienne poprawki podnios\u0142y go do 3,3 bln (148,3 mld z\u0142), a rzeczywista kwota wynios\u0142a 3,5 bln rubli (157,2 mld z\u0142).<\/p>\n
Fikcyjne zmniejszenie wydatk\u00f3w na obron\u0119<\/p>\n
Zgodnie z projektem wydatki z bud\u017cetu federalnego wynios\u0105 w 2026 r. 44,1 bln rubli (nieca\u0142e 2 bln z\u0142), pozostaj\u0105c na poziomie ustalonym w ustawie bud\u017cetowej na lata 2025\u20132027 (obecnie to ok. 1 bln 978 mld z\u0142). Jest to o 1,25 bln rubli wi\u0119cej ni\u017c w 2025 r. Wydatki b\u0119d\u0105 nast\u0119pnie nadal ros\u0142y, ale w rzeczywisto\u015bci oznacza to zamro\u017cenie wydatk\u00f3w, poniewa\u017c wzrost ten ledwo nad\u0105\u017ca za inflacj\u0105.<\/p>\n
Je\u015bli prognoza oka\u017ce si\u0119 trafna, trendy w wydatkach ulegn\u0105 gwa\u0142townej zmianie.<\/p>\n
W jaki spos\u00f3b rz\u0105d planuje ograniczy\u0107 wzrost wydatk\u00f3w publicznych? Co zaskakuj\u0105ce, najostrzejsze ci\u0119cia przewiduje si\u0119 w kategorii „Obrona narodowa”. W tym roku na wojsko zostanie wydane 13,5 bln rubli (606 mld z\u0142), ale w przysz\u0142ym roku plan zak\u0142ada jedynie 12,9 bln (ok. 580 mld z\u0142). Nast\u0119pnie jednak spodziewany jest niewielki wzrost.<\/p>\n
Mimo to wojna pozostaje najwi\u0119ksz\u0105 pozycj\u0105 wydatk\u00f3w: 29 proc. bud\u017cetu na 2026 r. Kolejne 3,9 bln rubli (175 mld z\u0142) zostanie przeznaczone na powi\u0105zan\u0105 kategori\u0119 „Bezpiecze\u0144stwo narodowe i egzekwowanie prawa”, co stanowi 9 proc. ca\u0142kowitych wydatk\u00f3w. Dla por\u00f3wnania \u2014 tylko 7 bln rubli (315 mld z\u0142) \u2014 16 proc. ca\u0142kowitych wydatk\u00f3w \u2014 przeznaczono na „Polityk\u0119 spo\u0142eczn\u0105”.<\/p>\n
Jednak nie wszyscy uwa\u017caj\u0105, \u017ce taka redukcja jest realistyczna. Niekt\u00f3re wydatki mog\u0105 zosta\u0107 zaksi\u0119gowane w 2025 r. jako zaliczki na przysz\u0142oroczne zam\u00f3wienia pa\u0144stwowe w zakresie obronno\u015bci, zauwa\u017ca ekonomista Siergiej Aleksaszenko.<\/p>\n
\nKto mia\u0142by co\u015b przeciwko otrzymaniu \u015brodk\u00f3w bud\u017cetowych przed terminem? Co z tego, \u017ce oznacza to zwi\u0119kszenie deficytu i zaci\u0105gni\u0119cie po\u017cyczki pod koniec roku! W grudniu ub.r. bank centralny przetestowa\u0142 inny program, po\u017cyczaj\u0105c ministerstwu finans\u00f3w 1 bln rubli (nieca\u0142e 45 mld z\u0142) z pomoc\u0105 bank\u00f3w komercyjnych.<\/p>\n<\/blockquote>\n
\u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
\u2014 Je\u015bli chodzi o wielko\u015b\u0107 deficytu bud\u017cetowego, to czy ma znaczenie, czy jest on cztery, czy cztery i p\u00f3\u0142 raza wi\u0119kszy od pierwotnie planowanego? Liczy si\u0119 to, \u017ce je\u015bli ten rok zako\u0144czy si\u0119 ca\u0142kowit\u0105 pora\u017ck\u0105 \u2014 a tak ju\u017c si\u0119 sta\u0142o i nie ma mo\u017cliwo\u015bci tego naprawi\u0107 \u2014 prognozy na przysz\u0142y rok nadal b\u0119d\u0105 wygl\u0105da\u0142y ca\u0142kiem atrakcyjnie! \u2014 dodaje.<\/p>\n
Niekt\u00f3re wydatki mog\u0105 zosta\u0107 cz\u0119\u015bciowo zaksi\u0119gowane w innych kategoriach bud\u017cetowych, zauwa\u017ca Andriej Jakowlew, wsp\u00f3\u0142pracownik naukowy Centrum Davisa na Uniwersytecie Harvarda.<\/p>\n
\u2014 Je\u015bli u\u017cyjesz funkcji wyszukiwania w nocie wyja\u015bniaj\u0105cej, aby sprawdzi\u0107, ile razy pojawia si\u0119 s\u0142owo „obrona”, zauwa\u017cysz, \u017ce dziesi\u0105tki wydatk\u00f3w zwi\u0105zanych z obronno\u015bci\u0105 s\u0105 wymienione w r\u00f3\u017cnych sekcjach bud\u017cetu \u2014 przekonuje.<\/p>\n
\u2014 Postrzega\u0142bym ca\u0142\u0105 t\u0119 sytuacj\u0119 jako pr\u00f3b\u0119 stworzenia przez rz\u0105d bud\u017cetu, kt\u00f3ry jest w istocie bud\u017cetem technicznym \u2014 wyg\u0142adzaj\u0105cym nier\u00f3wno\u015bci i tworz\u0105cym iluzj\u0119 r\u00f3wnowagi. Jednocze\u015bnie wyczerpali ju\u017c wszystkie rezerwy, z kt\u00f3rych mogli realistycznie skorzysta\u0107 \u2014 dodaje Jakowlew.<\/p>\n
Rzeczywi\u015bcie, wydatki na zakup broni mo\u017cna znale\u017a\u0107 na przyk\u0142ad w programie reagowania kryzysowego \u2014 „zakup i naprawa broni, sprz\u0119tu wojskowego i specjalnego, produkcji i towar\u00f3w technicznych oraz mienia w ramach pa\u0144stwowego zam\u00f3wienia obronnego” \u2014 o \u0142\u0105cznej warto\u015bci 24 mld rubli (ponad 1 mld z\u0142) w 2026 r. Og\u00f3\u0142em program ten przeznacza 220 mld rubli (nieca\u0142e 10 mld z\u0142) „na zapewnienie funkcjonowania Si\u0142 Zbrojnych Federacji Rosyjskiej, agencji bezpiecze\u0144stwa narodowego i organ\u00f3w \u015bcigania, oddzia\u0142\u00f3w wojskowych i innych formacji wojskowych”.<\/p>\n
Z drugiej strony Rosja mog\u0142aby kontynuowa\u0107 wojn\u0119 bez zwi\u0119kszania wydatk\u00f3w \u2014 tak jak to mia\u0142o miejsce w 2023 r., kiedy jej armia boryka\u0142a si\u0119 z niedoborami amunicji w trakcie odpierania kontrofensywy Ukrainy.<\/p>\n
\u017bycie na kredyt<\/p>\n
Poprzez ci\u0105g\u0142e podnoszenie stawek podatkowych Kreml przyznaje, \u017ce naturalny wzrost gospodarczy nie jest ju\u017c w stanie zaspokoi\u0107 apetytu pa\u0144stwa. Pomimo ostrze\u017ce\u0144 lojalnych ekspert\u00f3w i urz\u0119dnik\u00f3w (w tym ministra rozwoju gospodarczego Maksyma Reszetnikowa) o zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 lub ju\u017c trwaj\u0105cej recesji, rz\u0105d Putina pr\u00f3buje wygospodarowa\u0107 coraz wi\u0119kszy udzia\u0142 w powoli kurcz\u0105cym si\u0119 torcie.<\/p>\n
Jednak komentuj\u0105c bud\u017cet na 2026 r., Reszetnikow nie ostrzega ju\u017c przed recesj\u0105. Wed\u0142ug ministra podwy\u017cki podatk\u00f3w s\u0105 „warunkiem koniecznym do dalszego spowolnienia inflacji, zapewnienia stabilno\u015bci makroekonomicznej, umo\u017cliwienia \u0142agodniejszej polityki pieni\u0119\u017cnej i ostatecznie wsparcia wzrostu gospodarczego”.<\/p>\n
Wyja\u015bni\u0142, \u017ce bez podwy\u017cek podatk\u00f3w deficyt bud\u017cetowy wzro\u015bnie jeszcze bardziej, co b\u0119dzie czynnikiem inflacyjnym uniemo\u017cliwiaj\u0105cym bankowi centralnemu obni\u017cenie podstawowej stopy procentowej. \u2014 Doprowadzi\u0142oby to do przed\u0142u\u017caj\u0105cego si\u0119 okresu restrykcyjnej polityki pieni\u0119\u017cnej, a w konsekwencji do znacznego obni\u017cenia tempa wzrostu gospodarczego w ca\u0142ym okresie prognozy \u2014 zaznaczy\u0142.<\/p>\n
\nInnymi s\u0142owy, wed\u0142ug Reszetnikowa wy\u017csze stawki oznaczaj\u0105 wy\u017csze dochody podatkowe, mniejszy deficyt, ni\u017csz\u0105 inflacj\u0119, lu\u017aniejsz\u0105 polityk\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105 i ostatecznie szybszy wzrost gospodarczy. Problem polega na tym, \u017ce nadmierne podwy\u017cki podatk\u00f3w mog\u0105 ostatecznie zmniejszy\u0107 ca\u0142kowite dochody poprzez spowolnienie gospodarki i popchni\u0119cie przedsi\u0119biorstw do sektora szarego. Gdyby tak nie by\u0142o, wype\u0142nienie bud\u017cetu by\u0142oby \u0142atwym zadaniem.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Oczywi\u015bcie zwi\u0105zek mi\u0119dzy deficytem bud\u017cetowym a inflacj\u0105 jest cz\u0119sto s\u0142aby (lub nie istnieje) w perspektywie kr\u00f3tko-, a nawet \u015brednioterminowej. Wiele kraj\u00f3w rozwini\u0119tych od lat ma znacznie wi\u0119kszy deficyt ni\u017c Rosja, utrzymuj\u0105c jednocze\u015bnie ni\u017csz\u0105 inflacj\u0119. Polityka pieni\u0119\u017cna nie musi by\u0107 \u0142agodzona tylko dlatego, \u017ce inflacja spad\u0142a \u2014 Bank Rosji pr\u00f3bowa\u0142 ju\u017c takiego z\u0142agodzenia od kwietnia 2022 r. do lipca 2023 r., ale ostatecznie zosta\u0142 zmuszony do ponownego zaostrzenia polityki.<\/p>\n
Ponadto \u0142agodzenie polityki pieni\u0119\u017cnej stymuluje wzrost gospodarczy tylko w perspektywie kr\u00f3tkoterminowej \u2014 o ile w og\u00f3le. Gdyby tak nie by\u0142o, kraje korzysta\u0142yby z nieograniczonych zasob\u00f3w taniego pieni\u0105dza z bank\u00f3w centralnych i nigdy nie do\u015bwiadcza\u0142yby stagnacji.<\/p>\n
W przypadku Rosji rz\u0105d ignoruje znacznie niezawodn\u0105 i prost\u0105 zasad\u0119: zwi\u0119kszenie obci\u0105\u017ce\u0144 podatkowych szkodzi wzrostowi gospodarczemu, os\u0142abiaj\u0105c motywacj\u0119 do produktywno\u015bci i oszcz\u0119dno\u015bci. Nadal obowi\u0105zuje klasyczna zasada: niskie podatki s\u0105 kluczowym czynnikiem d\u0142ugoterminowego dobrobytu kraju, podczas gdy zbyt wysokie podatki prowadz\u0105 do stagnacji, a czasem nawet do upadku.<\/p>\n
Wysokie podatki s\u0105 luksusem, na kt\u00f3ry mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 tylko dobrze prosperuj\u0105ce gospodarki. Podnosz\u0105c podatki w gospodarce, kt\u00f3ra ju\u017c znajduje si\u0119 w stagnacji, rz\u0105d pogr\u0105\u017ca j\u0105 jeszcze bardziej w recesji \u2014 wy\u0142\u0105cznie w celu zebrania wi\u0119kszej ilo\u015bci kr\u00f3tkoterminowych \u015brodk\u00f3w na wojn\u0119. Podj\u0119cie takich dzia\u0142a\u0144 zaledwie rok po podwy\u017cszeniu podatk\u00f3w od zysk\u00f3w i dochod\u00f3w oznacza zniszczenie bazy podatkowej \u2014 lub, jak to si\u0119 m\u00f3wi, odci\u0119cie ga\u0142\u0119zi, na kt\u00f3rej si\u0119 siedzi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"24 wrze\u015bnia br. rosyjskie Ministerstwo Finans\u00f3w og\u0142osi\u0142o cele bud\u017cetu na 2026 r.: „Strategicznym priorytetem jest zapewnienie finansowania potrzeb…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":38425,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,190,27,76,34,35,28,31,48,25,46,40,41,87,47,80,29,30,26,408,82,83,84],"class_list":{"0":"post-38424","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-gospodarka","12":"tag-headlines","13":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-polish","22":"tag-polski","23":"tag-rosja","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-top-stories","27":"tag-topstories","28":"tag-wiadomosci","29":"tag-wladimir_putin","30":"tag-world","31":"tag-world-news","32":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38424"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38424\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38425"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}