Dzi\u0119ki zawarciu porozumienia z Bruksel\u0105 w sprawie dostosowania si\u0119 do unijnych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych zdrowia zwierz\u0105t i ro\u015blin rz\u0105d „u\u0142atwi handel, co zmniejszy obci\u0105\u017cenia dla przedsi\u0119biorstw, a to oczywi\u015bcie prze\u0142o\u017cy si\u0119 na ni\u017csze ceny” \u2014 argumentowa\u0142 Starmer.<\/p>\n
Jednak wiele firm z bran\u017cy spo\u017cywczej, kt\u00f3re rzekomo skorzystaj\u0105 na tej umowie, podchodzi do niej sceptycznie \u2014 ostrzegaj\u0105, \u017ce pomimo wszystkich ambitnych za\u0142o\u017ce\u0144 plan ten mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 jedynie pobo\u017cnym \u017cyczeniem w czasie, gdy konflikt z Iranem grozi jeszcze wi\u0119kszym wzrostem cen \u017cywno\u015bci. Inni twierdz\u0105, \u017ce umowa mo\u017ce przynie\u015b\u0107 wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku.<\/p>\n
\u2014 Rz\u0105d wydaje o\u015bwiadczenia, kt\u00f3re w najlepszym razie s\u0105 b\u0142\u0119dne, a w najgorszym \u2014 ra\u017c\u0105co nieprawdziwe \u2014 m\u00f3wi Nigel Jenney, dyrektor generalny Fresh Produce Consortium, organizacji reprezentuj\u0105cej brytyjski \u0142a\u0144cuch dostaw \u015bwie\u017cych produkt\u00f3w.<\/p>\n
W centrum sporu znajduje si\u0119 twierdzenie, \u017ce dostosowanie si\u0119 do unijnych przepis\u00f3w sanitarnych i fitosanitarnych (SPS) wyeliminuje utrudnienia na granicy. Jenney twierdzi jednak, \u017ce rz\u0105d „irytuj\u0105co” wykorzystuje \u015bwie\u017ce produkty jako g\u0142\u00f3wny przyk\u0142ad, mimo \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwie\u017cych produkt\u00f3w z UE nie podlega obecnie kontrolom.<\/p>\n
Podczas gdy kosztowne inspekcje i wymogi dokumentacyjne dotycz\u0105ce produkt\u00f3w takich jak ro\u015bliny, mi\u0119so i nabia\u0142 zosta\u0142y wprowadzone w 2024 r., plany wprowadzenia kontroli owoc\u00f3w i warzyw zosta\u0142y zawieszone w oczekiwaniu na porozumienie SPS, co oznacza, \u017ce nie ma \u017cadnych koszt\u00f3w do usuni\u0119cia.<\/p>\n
Tymczasem wi\u0119kszo\u015b\u0107 kontroli \u017cywno\u015bci i ro\u015blin przybywaj\u0105cych z Irlandii przez porty na zachodnim wybrze\u017cu Wielkiej Brytanii r\u00f3wnie\u017c nigdy nie zosta\u0142a wprowadzona, co oznacza, \u017ce r\u00f3wnie\u017c w tym przypadku koszty do odzyskania s\u0105 niewielkie.<\/p>\n
Przepisy UE w Wielkiej Brytanii to „akt gospodarczego samookaleczenia”<\/p>\n
W niedawnym li\u015bcie otwartym skierowanym do ministr\u00f3w Jenney ostrzeg\u0142, \u017ce przej\u015bcie na unijne przepisy SPS mo\u017ce mie\u0107 szkodliwy efekt domina w odniesieniu do \u017cywno\u015bci importowanej z kraj\u00f3w spoza UE, co okre\u015bli\u0142 jako „akt samookaleczenia gospodarczego”.<\/p>\n
D\u0105\u017c\u0105c do zawarcia porozumienia, rz\u0105d wydaje si\u0119 gotowy do przyj\u0119cia „niepotrzebnie rygorystycznych” unijnych kontroli SPS w odniesieniu do importu z kraj\u00f3w spoza UE \u2014 powiedzia\u0142 Jenney.<\/p>\n
Grozi to wywo\u0142aniem „tysi\u0119cy dodatkowych i niepotrzebnych op\u00f3\u017anie\u0144 na granicach, znacznie wi\u0119kszej liczby kontroli, wi\u0119kszej ilo\u015bci formalno\u015bci i zator\u00f3w w portach \u2014 a ka\u017cda dodatkowa warstwa stanowi dodatkow\u0105 kar\u0119 finansow\u0105 dla handlu” \u2014 ostrzeg\u0142.<\/p>\n
Analiza przeprowadzona przez Fresh Produce Consortium \u2014 do kt\u00f3rej dotar\u0142 serwis POLITICO \u2014 sugeruje, \u017ce zaostrzenie kontroli granicznych produkt\u00f3w spoza UE mo\u017ce negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na wiele podstawowych artyku\u0142\u00f3w spo\u017cywczych kupowanych (przez Brytyjczyk\u00f3w) regularnie \u2014 od maroka\u0144skich og\u00f3rk\u00f3w i indyjskich mango po po\u0142udniowoafryka\u0144skie cytrusy i ameryka\u0144skie s\u0142odkie ziemniaki. Konsorcjum szacuje, \u017ce spowoduje to wzrost koszt\u00f3w \u0142a\u0144cucha dostaw o oko\u0142o 400 mln funt\u00f3w (prawie 2 mld z\u0142).<\/p>\n
Poza importem firmy ostrzegaj\u0105 te\u017c, \u017ce umowa SPS grozi na\u0142o\u017ceniem kosztownych obci\u0105\u017ce\u0144 na krajowych producent\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 zmuszeni do stosowania norm UE, nawet je\u015bli nie planuj\u0105 eksportu do Unii.<\/p>\n
Dziewi\u0105tego marca rz\u0105d przedstawi\u0142 proponowany zakres umowy SPS, obejmuj\u0105cy takie obszary jak bezpiecze\u0144stwo \u017cywno\u015bci, opakowania, etykietowanie i pestycydy. Og\u0142aszaj\u0105c te plany, minister \u015brodowiska Emma Reynolds stwierdzi\u0142a, \u017ce sprawi\u0105 one, i\u017c „handel stanie si\u0119 \u0142atwiejszy i ta\u0144szy, a tak\u017ce przyniesie wymierne korzy\u015bci brytyjskim przedsi\u0119biorstwom”.<\/p>\n
CropLife, organizacja reprezentuj\u0105ca bran\u017c\u0119 nauk o ro\u015blinach, obawia si\u0119, \u017ce mo\u017ce to przynie\u015b\u0107 odwrotny skutek. W niedawnym raporcie stowarzyszenie bran\u017cowe ostrzeg\u0142o, \u017ce samo dostosowanie do unijnego systemu regulacyjnego dotycz\u0105cego pestycyd\u00f3w rolniczych mo\u017ce obni\u017cy\u0107 zyski brytyjskich rolnik\u00f3w o 810 mln funt\u00f3w (prawie 4 mld z\u0142) w pierwszym roku, co b\u0119dzie mia\u0142o wp\u0142yw na ceny \u017cywno\u015bci.<\/p>\n
Wi\u0119cej ni\u017c umowa handlowa<\/p>\n
Federacja \u017bywno\u015bci i Napoj\u00f3w (FDF), reprezentuj\u0105ca brytyjskich producent\u00f3w \u017cywno\u015bci i napoj\u00f3w, nale\u017cy do grona podmiot\u00f3w wzywaj\u0105cych obecnie do zmiany narracji wok\u00f3\u0142 umowy, kt\u00f3ra, jak twierdz\u0105, wykracza daleko poza zakres umowy handlowej.<\/p>\n
Kate Halliwell, dyrektor naukowa FDF, okre\u015bli\u0142a rz\u0105dow\u0105 narracj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 umowy jako „nieco myl\u0105c\u0105”.<\/p>\n
Podczas gdy rz\u0105d twierdzi, \u017ce umowa SPS obejmie 76 rozporz\u0105dze\u0144 UE, FDF stwierdzi\u0142o, \u017ce zidentyfikowa\u0142o ponad 400 akt\u00f3w prawnych dotycz\u0105cych \u017cywno\u015bci i napoj\u00f3w, kt\u00f3re w ramach umowy b\u0119d\u0105 podlega\u0142y dostosowaniu do przepis\u00f3w UE.<\/p>\n
\u2014 To nie jest tak naprawd\u0119 tradycyjna umowa handlowa. Nie chodzi tu o c\u0142a, nie chodzi o bariery i nie dotyczy to wy\u0142\u0105cznie zasad SPS \u2014 m\u00f3wi Halliwell. \u2014 To naprawd\u0119 zmiana w naszym prawie krajowym \u2014 a to oznacza, \u017ce wszystkie przedsi\u0119biorstwa spo\u017cywcze musz\u0105 by\u0107 \u015bwiadome jej nadej\u015bcia.<\/p>\n
Jednym z wyra\u017anych przyk\u0142ad\u00f3w, na kt\u00f3re mo\u017ce to wp\u0142yn\u0105\u0107, s\u0105 p\u0142atki \u015bniadaniowe produkowane z upraw w Wielkiej Brytanii przy u\u017cyciu pestycyd\u00f3w, kt\u00f3rych stosowanie jest obecnie zabronione w UE.<\/p>\n
\u2014 Te uprawy zosta\u0142y wyhodowane, s\u0105 przechowywane, a nast\u0119pnie przetwarzane na m.in. p\u0142atki \u015bniadaniowe, kt\u00f3re maj\u0105 do\u015b\u0107 d\u0142ugi okres przydatno\u015bci do spo\u017cycia \u2014 wyja\u015bnia Halliwell. \u2014 Dlatego znajomo\u015b\u0107 aktualnych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych nawoz\u00f3w i \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin, kt\u00f3rych mo\u017cna u\u017cywa\u0107\u2026 staje si\u0119 naprawd\u0119 wa\u017cna.<\/p>\n
Rz\u0105d o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce d\u0105\u017cy do rozpocz\u0119cia obowi\u0105zywania umowy w po\u0142owie 2027 r. \u2014 cho\u0107 Reynolds potwierdzi\u0142a, \u017ce rz\u0105d rozwa\u017ca oddzielnie ukierunkowane rozwi\u0105zania przej\u015bciowe dla sektor\u00f3w, dla kt\u00f3rych wdro\u017cenie zmian b\u0119dzie stanowi\u0142o wyzwanie.<\/p>\n
Negocjowanie okresu przej\u015bciowego jest „naprawd\u0119 wa\u017cne” dla producent\u00f3w \u017cywno\u015bci, kt\u00f3rzy „musz\u0105 zapewni\u0107, \u017ce uprawy, kt\u00f3re s\u0105 obecnie sadzone, faktycznie zostan\u0105 przetworzone na \u017cywno\u015b\u0107 i b\u0119d\u0105 dost\u0119pne dla ludzi” \u2014 m\u00f3wi Halliwell.<\/p>\n
Chocia\u017c umowa SPS mo\u017ce z czasem pom\u00f3c w stabilizacji cen \u017cywno\u015bci, to „z pewno\u015bci\u0105” nie spowoduje ich spadku \u2014 dodaje.<\/p>\n
Andrew Opie, dyrektor ds. \u017cywno\u015bci i zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju w British Retail Consortium, m\u00f3wi, \u017ce „bardzo popiera” dostosowanie do unijnych przepis\u00f3w SPS, kt\u00f3re wzmocni\u0105 \u0142a\u0144cuchy dostaw i zwi\u0119ksz\u0105 bezpiecze\u0144stwo \u017cywno\u015bciowe.<\/p>\n
Dodaje jednak, \u017ce wp\u0142yw na ceny b\u0119dzie „nieistotny”, wskazuj\u0105c, \u017ce 70\u201375 proc. \u017cywno\u015bci pochodzi z Wielkiej Brytanii. \u2014 Wszystko, co obni\u017ca koszty, jest dobre \u2014 m\u00f3wi. \u2014 Ale w por\u00f3wnaniu z takimi rzeczami jak koszty energii, koszty pracy czy koszty regulacyjne\u2026 jest to bardzo niewiele.<\/p>\n
Rzecznik rz\u0105du stwierdzi\u0142 natomiast, \u017ce porozumienie w sprawie SPS „przyniesie brytyjskiemu przemys\u0142owi miliardy”, co doprowadzi do „szybszego pojawienia si\u0119 \u015bwie\u017cszej \u017cywno\u015bci na p\u00f3\u0142kach supermarket\u00f3w oraz zmniejszenia tar\u0107, co pomo\u017ce wywrze\u0107 presj\u0119 na spadek inflacji cenowej”.<\/p>\n
Wed\u0142ug rz\u0105du umowa wyeliminuje szereg koszt\u00f3w ponoszonych przez przedsi\u0119biorstwa prowadz\u0105ce handel z UE, w tym certyfikaty zdrowotne eksportowe o warto\u015bci do 200 funt\u00f3w (980 z\u0142), certyfikaty fitosanitarne kosztuj\u0105ce oko\u0142o 25 funt\u00f3w (122 z\u0142), a tak\u017ce co najmniej 127 funt\u00f3w 60 pens\u00f3w (624 z\u0142) op\u0142at za inspekcje oraz certyfikacj\u0119 ekologiczn\u0105 wynosz\u0105c\u0105 \u015brednio 35 funt\u00f3w (170 z\u0142). Ponadto obni\u017cy\u0142aby op\u0142aty sanitarne w portach wynosz\u0105ce oko\u0142o 31 funt\u00f3w (150 z\u0142) za \u0142adunek oraz koszty pobierania pr\u00f3bek, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119ga\u0107 1200\u20131400 funt\u00f3w (5870-6845 z\u0142).<\/p>\n
Rz\u0105d poda\u0142, \u017ce od 2023 r. firmy z\u0142o\u017cy\u0142y wnioski o ponad 1 mln 80 tys. eksportowych certyfikat\u00f3w sanitarnych, kt\u00f3rych koszt wyni\u00f3s\u0142 od 90 mln do 210 mln funt\u00f3w (od 440 mln do 1 mld 26 mln z\u0142).<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo Szok cenowy spowodowany wojn\u0105 w Iranie<\/p>\n
Jednak sprzedawcy detaliczni i producenci \u017cywno\u015bci ostrzegaj\u0105 przed presj\u0105 kosztow\u0105 z innych \u017ar\u00f3de\u0142, w szczeg\u00f3lno\u015bci przed wp\u0142ywem wojny w Iranie na ceny energii.<\/p>\n
W \u015brod\u0119 stopa inflacji w Wielkiej Brytanii wzros\u0142a do 3,3 proc. w uj\u0119ciu og\u00f3lnym jako bezpo\u015bredni skutek konfliktu, przy czym inflacja cen \u017cywno\u015bci i napoj\u00f3w osi\u0105gn\u0119\u0142a 3,7 proc.<\/p>\n
Wygl\u0105da na to, \u017ce sytuacja si\u0119 pogorszy. FDF przewiduje, \u017ce inflacja cen \u017cywno\u015bci mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 co najmniej 9 proc. do ko\u0144ca 2026 r., g\u0142\u00f3wnie w wyniku wstrz\u0105s\u00f3w na rynku energii i w \u0142a\u0144cuchu dostaw zwi\u0105zanych z wojn\u0105.<\/p>\n
Rz\u0105d podkre\u015bli\u0142, \u017ce traktuje skutki wojny „bardzo powa\u017cnie” i „aktywnie monitoruje potencjalny wp\u0142yw konfliktu na sektor spo\u017cywczy i rolniczy”.<\/p>\n
Podczas wtorkowej konferencji prasowej g\u0142\u00f3wna ekonomistka organizacji, Liliana Danila, stwierdzi\u0142a, \u017ce wojna „wywo\u0142a\u0142a szok cenowy, kt\u00f3ry jest ju\u017c zbyt du\u017cy, aby producenci mogli go w pe\u0142ni zaabsorbowa\u0107”.<\/p>\n
Chocia\u017c wp\u0142yw na ceny b\u0119dzie potrzebowa\u0142 czasu, aby w pe\u0142ni si\u0119 ujawni\u0107, ostrzeg\u0142a, \u017ce „to tylko kwestia czasu”.<\/p>\n
Dla producent\u00f3w d\u0142ugoterminowe umowy z dostawcami i detalistami oznaczaj\u0105, \u017ce pe\u0142ne odzwierciedlenie wy\u017cszych koszt\u00f3w mo\u017ce potrwa\u0107 nawet rok. Jednak w przypadku towar\u00f3w mniej przetworzonych lub tam, gdzie \u0142a\u0144cuchy dostaw s\u0105 kr\u00f3tsze, oczekuje si\u0119 szybszego wzrostu cen.<\/p>\n
W tej sytuacji FDF wzywa rz\u0105d do pilnej interwencji, zanim skutki b\u0119d\u0105 odczuwalne. Wzywa ministr\u00f3w do wprowadzenia specjalnego, ograniczonego czasowo programu wsparcia energetycznego dla sektora spo\u017cywczego, wzorowanego na programie ulg energetycznych wprowadzonym po inwazji na Ukrain\u0119, obejmuj\u0105cego mi\u0119dzy innymi ograniczenie cen energii dla producent\u00f3w \u017cywno\u015bci i napoj\u00f3w.<\/p>\n
\u2014 Rz\u0105d mo\u017ce podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania i s\u0142ucha naszych obaw. Martwi mnie jednak tempo. Gdy inflacja dotknie ceny \u017cywno\u015bci, b\u0119dzie ju\u017c za p\u00f3\u017ano \u2014 powiedzia\u0142a dyrektor generalna FDF Karen Betts.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dzi\u0119ki zawarciu porozumienia z Bruksel\u0105 w sprawie dostosowania si\u0119 do unijnych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych zdrowia zwierz\u0105t i ro\u015blin rz\u0105d…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":385476,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[56,61195,32,33,14240,1140,27,2623,34,35,28,31,48,56812,25,46,40,1314,41,47,80,29,30,86,26,79,82,83,84,13890],"class_list":["post-385475","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-article_premium","tag-bottomfeed_styl","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-brexit","tag-cena","tag-headlines","tag-inflacja","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-newbb_tst0","tag-news","tag-omp","tag-polish","tag-politico","tag-polski","tag-screening_general","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-unia_europejska","tag-wiadomosci","tag-wielka_brytania","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews","tag-zywnosc"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116455023916076934","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/385475","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=385475"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/385475\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/385476"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=385475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=385475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=385475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}