{"id":39013,"date":"2025-10-08T20:50:09","date_gmt":"2025-10-08T20:50:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/39013\/"},"modified":"2025-10-08T20:50:09","modified_gmt":"2025-10-08T20:50:09","slug":"przyjezdzaja-tu-tylko-po-to-aby-sie-napic-i-najesc-gdy-turystyka-kulinarna-staje-sie-plaga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/39013\/","title":{"rendered":"&#8222;Przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu tylko po to, aby si\u0119 napi\u0107 i naje\u015b\u0107&#8221;. Gdy turystyka kulinarna staje si\u0119 plag\u0105"},"content":{"rendered":"<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Do tej pory Bolonia by\u0142a bardzo dumna z r\u00f3\u017cnych przydomk\u00f3w miasta \u2014 wznios\u0142ego &#8222;uczonego&#8221; (la Dotta), ze wzgl\u0119du na staro\u017cytny uniwersytet; eleganckiego &#8222;czerwonego&#8221; (la Rossa), ze wzgl\u0119du na wspania\u0142\u0105 gr\u0119 kolor\u00f3w na fasadach budynk\u00f3w. I hedonistyczna &#8222;gruba&#8221; (la Grassa), ze wzgl\u0119du na doskona\u0142\u0105 lokaln\u0105 kuchni\u0119. Ale ostatnio pojawi\u0142 si\u0119 nowy przydomek. I wcale nie przypad\u0142 on do gustu mieszka\u0144com Bolonii. Nazywa si\u0119 &#8222;miastem desek do krojenia&#8221; (Citt\u00e0 dei taglieri) i odnosi si\u0119 do faktu, \u017ce coraz wi\u0119cej delikates\u00f3w w historycznej dzielnicy targowej przekszta\u0142ca si\u0119 w bary z przek\u0105skami, zapychaj\u0105c w\u0105skie uliczki sto\u0142ami i wysokimi sto\u0142ami i sprzedaj\u0105c turystom tytu\u0142owe deski w\u0119dlin i ser\u00f3w.<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Czym jest foodifikacja?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie miasta s\u0105 dotkni\u0119te foodifikacj\u0105?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie s\u0105 skutki wzrostu turystyki kulinarnej dla mieszka\u0144c\u00f3w?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie zmiany zachodz\u0105 w ofercie gastronomicznej w Rzymie?<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Zjawisko to nosi nazw\u0119 &#8222;foodification&#8221;. Neologizm ten pochodzi od s\u0142owa &#8222;gentryfikacja&#8221; i opisuje rozw\u00f3j, w kt\u00f3rym istniej\u0105ce od dawna sklepy, zak\u0142ady rzemie\u015blnicze i restauracje, a tak\u017ce sami mieszka\u0144cy i struktury, kt\u00f3re ros\u0142y organicznie wraz z nimi, s\u0105 wypychane ze swoich dzielnic przez ofert\u0119 gastronomiczn\u0105 skierowan\u0105 niemal wy\u0142\u0105cznie do turyst\u00f3w. Mo\u017cna to zaobserwowa\u0107 nie tylko w Bolonii, ale tak\u017ce w wielu innych europejskich miastach. Nale\u017c\u0105 do nich Wenecja i Florencja, Pary\u017c i Lyon, Barcelona i Bilbao, by wymieni\u0107 tylko kilka z nich, kt\u00f3re j\u0119cz\u0105 pod ci\u0119\u017carem nadmiernej turystyki.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wynika to z faktu, \u017ce ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j charakter, foodification jest uzupe\u0142nieniem turystyki masowej. Coraz wi\u0119cej os\u00f3b twierdzi, \u017ce &#8222;do\u015bwiadczenia kulinarne&#8221; s\u0105 jednym z g\u0142\u00f3wnych powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych podr\u00f3\u017cuj\u0105. Wed\u0142ug W\u0142oskiej Izby Rolniczej &#8222;turismo enogastronomico&#8221; (przedrostek &#8222;eno&#8221; oznacza tutaj wino) wygenerowa\u0142o dla kraju przychody w wysoko\u015bci dziewi\u0119ciu miliard\u00f3w euro tylko w pierwszych czterech miesi\u0105cach 2025 roku. W\u0142ochy s\u0105 z tego dumne, podobnie jak z w\u0142asnej kuchni i jej popularno\u015bci na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Niemniej jednak, w\u015br\u00f3d W\u0142och\u00f3w istnieje r\u00f3wnie\u017c op\u00f3r. <\/p>\n<blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;Prawie siedem lat temu usiedli\u015bmy razem na tarasie kawiarni w naszym s\u0105siedztwie w Turynie i zadali\u015bmy sobie pytanie: od kiedy s\u0105 tu tylko restauracje?&#8221; \u2014 m\u00f3wi Marco Perruca.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wraz ze swoim przyjacielem Paolo Tessarinem za\u0142o\u017cy\u0142 kolektyw i opublikowa\u0142 broszur\u0119 &#8222;Foodification, come il cibo si \u00e8 mangiato le citt\u00e0&#8221; (&#8222;Foodifikacja, czyli jak jedzenie zjada miasta&#8221;). &#8222;By\u0142 czas, kiedy ludzie podr\u00f3\u017cowali, aby zobaczy\u0107 wystaw\u0119 lub koncert, a nast\u0119pnie korzystali z okazji, aby odkry\u0107 lokaln\u0105 kuchni\u0119&#8221; \u2014 dodaje Paolo Tessarin. &#8222;Obecnie ten pierwszy etap jest po prostu pomijany&#8221;.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Obaj podkre\u015blaj\u0105, \u017ce ich krytyka jest skierowana mniej przeciwko samym turystom, a bardziej przeciwko politykom, kt\u00f3rzy wspieraj\u0105 t\u0119 turystyk\u0119 food court\u00f3w, wycieczek kulinarnych, spacer\u00f3w przy kawie lub winie, festiwali ulicznego jedzenia i tym podobnych, argumentuj\u0105c, \u017ce pomaga to unowocze\u015bni\u0107 zaniedbane dzielnice. <\/p>\n<blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;Przede wszystkim powoduje to wzrost czynsz\u00f3w i cen nieruchomo\u015bci, ludzi nie sta\u0107 ju\u017c na swoje mieszkania i musz\u0105 si\u0119 wyprowadza\u0107&#8221; \u2014 m\u00f3wi Perruca. <\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Zamiast tego pojawiaj\u0105 si\u0119 puby z piwem rzemie\u015blniczym, winiarnie z winami biodynamicznymi i kawiarnie z baristami w sk\u00f3rzanych fartuchach \u2014 wszystkie oferuj\u0105 co\u015b, na co dotychczasowi mieszka\u0144cy nie mog\u0105 sobie pozwoli\u0107.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wymownym przyk\u0142adem jest miasto Lyon, kt\u00f3re lubi postrzega\u0107 siebie jako kulinarn\u0105 stolic\u0119 Francji (a zatem i \u015bwiata). W historycznym centrum, kt\u00f3re zosta\u0142o w du\u017cej mierze uwolnione od swoich d\u0142ugoletnich mieszka\u0144c\u00f3w, zag\u0119szczenie rzekomo &#8222;autentycznych&#8221; bouchon\u00f3w, jak nazywa si\u0119 lokaln\u0105 wersj\u0119 bistro, jest obecnie tak du\u017ce, \u017ce prawie nie ma ju\u017c miejsca na inne rodzaje dzia\u0142alno\u015bci. Nie wydaje si\u0119 mie\u0107 znaczenia, \u017ce menu czasami zawiera serowe fondue lub nale\u015bniki, dania, kt\u00f3re maj\u0105 niewiele wsp\u00f3lnego z lokaln\u0105 tradycj\u0105.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Z kolei w Dublinie oferowane s\u0105 tak zwane pub crawls: hordy turyst\u00f3w szturmuj\u0105 jeden pub, wypijaj\u0105 kufel Guinnessa, a nast\u0119pnie spiesz\u0105 si\u0119 do nast\u0119pnego. Podobnie du\u017ce grupy t\u0142ocz\u0105 si\u0119 w w\u0105skich pubach znanych jako &#8222;bacari&#8221; w Wenecji, aby zam\u00f3wi\u0107 &#8222;ombra con cicchetto&#8221; \u2014 aperitif z kanapkami, kt\u00f3ry kiedy\u015b by\u0142 uosobieniem weneckiego spokoju. Ale cho\u0107 Wenecjanie narzekaj\u0105 na to, jest to nic w por\u00f3wnaniu z baskijskimi miastami San Sebastian i Bilbao, gdzie gastro-tury\u015bci ju\u017c dawno wyparli miejscowych z bar\u00f3w pintxo (baskijska wersja baru tapas). S\u0142ynna barcelo\u0144ska hala targowa La Boqueria nie pozwala obecnie na jednoczesne wej\u015bcie grupom sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z 15 lub wi\u0119cej os\u00f3b, dlatego niekt\u00f3rzy szczeg\u00f3lnie sprytni organizatorzy wycieczek ograniczaj\u0105 liczb\u0119 uczestnik\u00f3w swoich wycieczek z przewodnikiem do maksymalnie 14 os\u00f3b.<\/p>\n<p>Pizza, hamburgery, kebaby \u2014 oznaczone jako &#8222;koszerne&#8221; <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W by\u0142ym getcie \u017cydowskim w Rzymie trattorie z tradycyjn\u0105 kuchni\u0105 rzymsko-\u017cydowsk\u0105 s\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej zast\u0119powane przez restauracje oferuj\u0105ce pizz\u0119, burgery, kebaby, sushi lub wszystko w jednym miejscu \u2014 a nast\u0119pnie oznaczaj\u0105 je jako &#8222;koszerne&#8221;. A w Turynie, rodzinnym mie\u015bcie autor\u00f3w Perruca i Tessarin, w okolicy targu Porta Palazzo, kt\u00f3ry wcze\u015bniej by\u0142 silnie zaludniony przez imigrant\u00f3w z Europy Wschodniej i Afryki, otwarto efektowny food court o nazwie Mercato Centrale. <\/p>\n<blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;To typowa polityka miasta, kt\u00f3re najpierw porzuca przestrzenie publiczne i pozwala im popa\u015b\u0107 w ruin\u0119, a nast\u0119pnie zleca to prywatnej firmie i wspiera j\u0105, zamykaj\u0105c obiekty socjalne i buduj\u0105c parkingi dla autobus\u00f3w turystycznych&#8221; \u2014 m\u00f3wi Perruca.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">New York Times donosi, \u017ce foodifikacja dotyczy nie tylko Europy. W niedawnym artykule na temat oferty kulinarnej w Mexico City, jeden z mieszka\u0144c\u00f3w narzeka, \u017ce jego miasto jest teraz pe\u0142ne &#8222;bar\u00f3w koktajlowych, winiarni, naturalnych win i wszystkich tych restauracji w stylu nowojorskim&#8221;. I \u017ce w pewnym momencie nie b\u0119dzie ju\u017c mia\u0142o znaczenia, czy jeste\u015b w Nowym Jorku, czy w Meksyku.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Jeszcze kilka lat temu tak zwana gastroturystyka by\u0142a postrzegana jako co\u015b ca\u0142kowicie pozytywnego, odpowiedniego do wspierania regionalnej produkcji rolnej, a tak\u017ce lokalnej gospodarki i kultury. Dzi\u015b jednak wydaje si\u0119, \u017ce nawet turystyka wysokiej jako\u015bci sta\u0142a si\u0119 ofiar\u0105 turystyki masowej. Wida\u0107 to w innym nielokalnym trendzie, kt\u00f3ry rozprzestrzenia si\u0119 wraz z inflacyjnymi deskami do krojenia w Bolonii: Tortellini i tortelloni, dwie gwiazdy lokalnej kuchni makaronowej, s\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej oferowane &#8222;na wynos&#8221; w sto\u017ckowych torebkach, jakby by\u0142y to nuggetsy z kurczaka lub chipsy. Jest to r\u00f3wnie\u017c sprzeczne z nawykami przewa\u017caj\u0105cej klasy \u015bredniej Bolo\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy, podobnie jak wszyscy W\u0142osi, tradycyjnie jedz\u0105 sw\u00f3j ukochany makaron wy\u0142\u0105cznie przy stole i na siedz\u0105co.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Do tej pory Bolonia by\u0142a bardzo dumna z r\u00f3\u017cnych przydomk\u00f3w miasta \u2014 wznios\u0142ego &#8222;uczonego&#8221; (la Dotta), ze wzgl\u0119du&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":39014,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,244,27,9808,8775,34,35,28,31,53,25,52,68,51,11266,55,40,41,47,196,80,29,30,50,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-39013","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-ctr_tst","11":"tag-headlines","12":"tag-jedzenie","13":"tag-kulinaria","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-new_header","19":"tag-news","20":"tag-onet3","21":"tag-onet3d","22":"tag-onet3d_2i","23":"tag-overtourism","24":"tag-phx","25":"tag-polish","26":"tag-polski","27":"tag-screening_general","28":"tag-styl_zycia","29":"tag-swiat","30":"tag-top-stories","31":"tag-topstories","32":"tag-v2021","33":"tag-wiadomosci","34":"tag-world","35":"tag-world-news","36":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39013","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39013"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39013\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}