{"id":390767,"date":"2026-04-26T06:14:19","date_gmt":"2026-04-26T06:14:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/390767\/"},"modified":"2026-04-26T06:14:19","modified_gmt":"2026-04-26T06:14:19","slug":"zwiedzalam-krakow-jako-mieszkanka-wielu-rzeczy-wczesniej-nie-zauwazalam-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/390767\/","title":{"rendered":"Zwiedza\u0142am Krak\u00f3w jako mieszkanka. Wielu rzeczy wcze\u015bniej nie zauwa\u017ca\u0142am"},"content":{"rendered":"\n

W skr\u00f3cie<\/p>\n

Pr\u0105dnik Bia\u0142y to jedna z 18 dzielnic Krakowa o bogatej historii i tradycjach kupieckich Podczas zwiedzania dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce dzielnica s\u0142ynie z wypieku chleba pr\u0105dnickiego, kt\u00f3rego tradycje si\u0119gaj\u0105 XV w. W Pr\u0105dniku Bia\u0142ym dzia\u0142a\u0142y m\u0142yny i papiernie. Ten obszar to tak\u017ce wa\u017cny o\u015brodek medyczny z dwoma szpitalami o wieloletniej historii <\/p>\n

P\u00f3\u017anym sobotnim wieczorem zorientowa\u0142am si\u0119, \u017ce nie mam zupe\u0142nie \u017cadnych plan\u00f3w na s\u0142onecznie i ciep\u0142o zapowiadaj\u0105c\u0105 si\u0119 niedziel\u0119. Przegl\u0105daj\u0105c media spo\u0142eczno\u015bciowe, natkn\u0119\u0142am si\u0119 na wydarzenie, kt\u00f3re mocno mnie zaintrygowa\u0142o. „Zwiedzanie Pr\u0105dnika Bia\u0142ego” \u2014 jednej z 18 dzielnic Krakowa. Zag\u0142\u0119bi\u0142am si\u0119 w temat i doczyta\u0142am, \u017ce celem cyklicznych spotka\u0144 jest zwiedzenie ca\u0142ego miasta w rok.<\/p>\n

Bez wahania kupi\u0142am bilet w cenie 40 z\u0142 na dwugodzinny spacer po Dzielnicy IV Pr\u0105dnik Bia\u0142y.<\/p>\n

Bystry pr\u0105d rzeki Bia\u0142uchy i tradycje kupieckie dzielnicy<\/p>\n

Na miejscu czeka\u0142a ju\u017c kilkuosobowa grupa oraz nasza przewodniczka, kt\u00f3ra na pocz\u0105tku wyja\u015bni\u0142a nam pochodzenie nazwy dzielnicy. Zebrali\u015bmy si\u0119 po drugiej stronie ulicy od Placu Imbramowskiego, w pobli\u017cu rzeki Pr\u0105dnik, zwanej w Krakowie Bia\u0142uch\u0105. To w\u0142a\u015bnie od bystrego nurtu rzeki wywodzi si\u0119 nazwa „Pr\u0105dnik”. Cz\u0142on „Bia\u0142y” s\u0142u\u017cy\u0142 natomiast odr\u00f3\u017cnieniu tej cz\u0119\u015bci od s\u0105siedniego Pr\u0105dnika Czerwonego.<\/p>\n

Nast\u0119pnie spokojnym krokiem udali\u015bmy si\u0119 na drug\u0105 stron\u0119 ulicy, by stan\u0105\u0107 przed bramami Placu Imbramowskiego, kt\u00f3ry jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z histori\u0105 handlu na Pr\u0105dniku Bia\u0142ym. To miejsce o bogatych tradycjach kupieckich, zachowuj\u0105ce atmosfer\u0119 tradycyjnego bazaru.<\/p>\n

\"Plac <\/p>\n

Plac ImbramowskiLongfin Media \/ Shutterstock<\/p>\n

Tradycje Placu Imbramowskiego si\u0119gaj\u0105 lat 1924\u20131926, kiedy urz\u0105dzono targ na rogu ulic Kamiennej i Wroc\u0142awskiej. Miejsce to mia\u0142o zast\u0105pi\u0107 likwidowane targi w centrum Krakowa oraz zaopatrywa\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119 osiedli na obrze\u017cach miasta. Z czasem targ sta\u0142 si\u0119 wa\u017cnym punktem handlowym dla p\u00f3\u0142nocnych cz\u0119\u015bci Krakowa, w tym tak\u017ce rejonu Pr\u0105dnika Bia\u0142ego. Do dzi\u015b Plac Imbramowski kojarzony jest przede wszystkim z hurtow\u0105 i detaliczn\u0105 sprzeda\u017c\u0105 p\u0142od\u00f3w rolnych, pozostaj\u0105c jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc handlu w tej cz\u0119\u015bci miasta.<\/p>\n

Pr\u0105dnik Bia\u0142y karmi\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w chlebem<\/p>\n

Przechodz\u0105c obok ruin jakiego\u015b ceglanego budynku, nie mia\u0142am poj\u0119cia, \u017ce to wa\u017cny zabytek, kt\u00f3ry niegdy\u015b dawa\u0142 mieszka\u0144com chleb. A jednak… Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce Pr\u0105dnik Bia\u0142y od wiek\u00f3w by\u0142 zwi\u0105zany z wypiekiem chleba i dzia\u0142alno\u015bci\u0105 m\u0142yn\u00f3w.<\/p>\n

Historia chleba pr\u0105dnickiego si\u0119ga co najmniej XV w., a najstarsze wzmianki o nim pochodz\u0105 z 1421 r. i wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z podkrakowskimi wsiami Pr\u0105dnik Bia\u0142y i Pr\u0105dnik Czerwony. Pieczywo to trafia\u0142o nawet na sto\u0142y biskup\u00f3w krakowskich, a z czasem sta\u0142o si\u0119 jednym z najbardziej znanych wyrob\u00f3w w okolicy.<\/p>\n

\"Piotr <\/p>\n

Piotr Kluzek, przedwojenny w\u00f3jt Pr\u0105dnika Bia\u0142ego z chlebemKoncern Ilustrowany Kurier Codzienny – Archiwum Ilustracji – Narodowe Archiwum Cyfrowe Sygnatura: 1-G-207 \/ Wikipedia Commmons<\/p>\n

Wypiekanie chleba by\u0142o mo\u017cliwe m.in. dzi\u0119ki m\u0142ynom dzia\u0142aj\u0105cym nad rzek\u0105 Bia\u0142uch\u0105. To w\u0142a\u015bnie woda nap\u0119dza\u0142a m\u0142yny, w kt\u00f3rych me\u0142to zbo\u017ce na m\u0105k\u0119 wykorzystywan\u0105 nast\u0119pnie przez lokalnych piekarzy.<\/p>\n

Przy ul. Bursztynowej 5 zachowa\u0142y si\u0119 ruiny murowanego m\u0142yna zbo\u017cowego pochodz\u0105cego z II po\u0142owy XIX w. Trudno uwierzy\u0107, \u017ce niegdy\u015b w\u015br\u00f3d tych ceglastych mur\u00f3w bi\u0142o serce lokalnego m\u0142ynarstwa, kt\u00f3re karmi\u0142o okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

\"Ruiny <\/p>\n

Ruiny M\u0142yna Bularnia\u0179r\u00f3d\u0142o: Onet \/ Natalia Gomu\u0142ka<\/p>\n

Co ciekawe, chleb pr\u0105dnicki produkowany jest na dojrza\u0142ym kwasie \u017cytnim, a ma\u0142y bochenek wa\u017cy 4,5 kg, natomiast du\u017cy nawet 14 kg.<\/p>\n

Park im. Tadeusza Ko\u015bciuszki i Dworek Bia\u0142opr\u0105dnicki<\/p>\n

Pod\u0105\u017caj\u0105c nurtem Bia\u0142uchy, docieramy do Parku im. Tadeusza Ko\u015bciuszki, przez kt\u00f3ry przep\u0142ywa rzeka. Jest on pozosta\u0142o\u015bci\u0105 dawnego, znacznie wi\u0119kszego za\u0142o\u017cenia parkowego, kt\u00f3rego pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 XVI w. Park otacza\u0142 obronny pa\u0142ac biskupa Samuela Maciejowskiego i zosta\u0142 urz\u0105dzony w stylu renesansowym, z regularnym uk\u0142adem alei, czterema ozdobnymi kwaterami oraz szpalerami lip, grab\u00f3w i wi\u0105z\u00f3w.<\/p>\n

\"Park <\/p>\n

Park im. Tadeusza Ko\u015bciuszki\u0179r\u00f3d\u0142o: Onet \/ Natalia Gomu\u0142ka<\/p>\n

Dawny park mia\u0142 nie tylko walory u\u017cytkowe, ale tak\u017ce reprezentacyjne, podkre\u015blaj\u0105c rang\u0119 rezydencji. Po zniszczeniach dokonanych w czasie najazdu szwedzkiego zar\u00f3wno pa\u0142ac, jak i otaczaj\u0105ca go ziele\u0144 utraci\u0142y sw\u00f3j pierwotny kszta\u0142t. W XVIII w. wzniesiono tu klasycystyczny dw\u00f3r, wykorzystuj\u0105c fragmenty dawnych mur\u00f3w, a z dawnego ogrodu przetrwa\u0142y jedynie resztki, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 obecnego parku.<\/p>\n

Spaceruj\u0105c wzd\u0142u\u017c rzeki, mo\u017cemy natkn\u0105\u0107 si\u0119 na Wodospad Bia\u0142opr\u0105dnicki, kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci nie jest naturalnym wodospadem, a progiem wodnym na Bia\u0142usze. Jego historia wi\u0105\u017ce si\u0119 z dawnym uk\u0142adem wodnym Pr\u0105dnika Bia\u0142ego, m\u0142yn\u00f3wkami oraz urz\u0105dzeniami reguluj\u0105cymi przep\u0142yw rzeki, kt\u00f3re przez wieki s\u0142u\u017cy\u0142y miejscowej gospodarce.<\/p>\n

\"Wodospad <\/p>\n

Wodospad Bia\u0142opr\u0105dnicki\u0179r\u00f3d\u0142o: Onet \/ Natalia Gomu\u0142ka<\/p>\n

Tajemnica „papierni pr\u0105dnickich”<\/p>\n

Pr\u0105dnik Bia\u0142y zapisa\u0142 si\u0119 w historii Krakowa r\u00f3wnie\u017c jako miejsce zwi\u0105zane z pocz\u0105tkami papiernictwa. Ju\u017c pod koniec XV w. dzia\u0142a\u0142a tu papiernia Fryderyka Schylinga, a w pierwszej po\u0142owie XVI w. by\u0142a ona zwi\u0105zana z Janem Hallerem, pionierem krakowskiego drukarstwa. Rozw\u00f3j papierni by\u0142 mo\u017cliwy dzi\u0119ki wykorzystaniu w\u00f3d Pr\u0105dnika, czyli Bia\u0142uchy, kt\u00f3ra nap\u0119dza\u0142a urz\u0105dzenia produkcyjne.<\/p>\n

Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce w dawnej papierni papier wytwarzano nie z drewna, jak dzi\u015b, lecz g\u0142\u00f3wnie ze starych szmat lnianych i konopnych. W\u0142a\u015bnie dlatego len by\u0142 wa\u017cnym surowcem w historii papiernictwa na Pr\u0105dniku. Papierni\u0119 ulokowano w tym miejscu nieprzypadkowo \u2014 mia\u0142a ona dostarcza\u0107 papier potrzebny rozwijaj\u0105cemu si\u0119 Krakowowi, zw\u0142aszcza drukarniom, kancelariom i miejscom, w kt\u00f3rych sporz\u0105dzano ksi\u0119gi oraz dokumenty.<\/p>\n

Krak\u00f3w w XV i XVI w. by\u0142 zatem nie tylko wa\u017cnym o\u015brodkiem drukarstwa oraz \u017cycia literacko-wydawniczego, lecz tak\u017ce znacz\u0105cym centrum papiernictwa, o czym dzi\u015b m\u00f3wi si\u0119 znacznie rzadziej. Ta ga\u0142\u0105\u017a rzemios\u0142a rozwin\u0119\u0142a si\u0119 tu na skal\u0119 wyj\u0105tkow\u0105 nie tylko w Polsce, ale r\u00f3wnie\u017c na tle innych kraj\u00f3w europejskich.<\/p>\n

Z tajemnic\u0105 papierni pr\u0105dnickich wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Dworek Bia\u0142opr\u0105dnicki \u2014 jedno z najwa\u017cniejszych miejsc w historii dawnego Pr\u0105dnika Bia\u0142ego. Jego pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 XVI w., kiedy wok\u00f3\u0142 obronnego pa\u0142acu biskupa Samuela Maciejowskiego powsta\u0142o reprezentacyjne za\u0142o\u017cenie rezydencjonalne. W otoczeniu dworku przez stulecia funkcjonowa\u0142a lokalna gospodarka, w kt\u00f3rej istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142y m\u0142yny, papiernie oraz urz\u0105dzenia nap\u0119dzane wodami Pr\u0105dnika. Dzi\u0119ki temu Dworek Bia\u0142opr\u0105dnicki pozostaje dzi\u015b \u015bwiadkiem historii miejsca, gdzie rozwija\u0142o si\u0119 papiernictwo, m\u0142ynarstwo i handel.<\/p>\n

\"Dworek <\/p>\n

Dworek Bia\u0142opr\u0105dnicki\u0179r\u00f3d\u0142o: Onet \/ Natalia Gomu\u0142ka<\/p>\n

Pr\u0105dnik Bia\u0142y jako wa\u017cny o\u015brodek medyczny Krakowa<\/p>\n

Nigdy bym nie pomy\u015bla\u0142a, \u017ce interesuj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 historii Pr\u0105dnika Bia\u0142ego mog\u0105 by\u0107… szpitale. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cny jest w tym kontek\u015bcie Krakowski Szpital Specjalistyczny im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II. Jego pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 lat 1913\u20131917, kiedy na tym terenie powsta\u0142y Miejskie Zak\u0142ady Sanitarne, obejmuj\u0105ce mi\u0119dzy innymi sanatoria, laboratoria i zaplecze techniczne. Z czasem plac\u00f3wka ta rozwin\u0119\u0142a si\u0119 w jeden z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w specjalistycznego leczenia w Krakowie, zw\u0142aszcza w zakresie chor\u00f3b p\u0142uc, serca i chor\u00f3b zaka\u017anych. Szpital ten odegra\u0142 ogromn\u0105 rol\u0119 w dzielnicy, kt\u00f3ra dzi\u0119ki niemu zacz\u0119\u0142a by\u0107 kojarzona nie tylko z dawn\u0105 histori\u0105 m\u0142yn\u00f3w, papierni i handlu, ale r\u00f3wnie\u017c z nowoczesn\u0105 medycyn\u0105.<\/p>\n

\"Krakowski <\/p>\n

Krakowski Szpital Specjalistyczny im. \u015bw. Jana Paw\u0142a IILongfin Media \/ Shutterstock<\/p>\n

R\u00f3wnie wa\u017cny dla tej cz\u0119\u015bci Krakowa jest Szpital Miejski Specjalistyczny im. Gabriela Narutowicza, dzia\u0142aj\u0105cy od 1934 r. W chwili powstania by\u0142 on jedn\u0105 z najnowocze\u015bniejszych plac\u00f3wek medycznych w Polsce i przez dziesi\u0119ciolecia s\u0142u\u017cy\u0142 mieszka\u0144com p\u00f3\u0142nocnych dzielnic miasta. Jego obecno\u015b\u0107 podkre\u015bla, jak bardzo Pr\u0105dnik Bia\u0142y i jego okolice zmienia\u0142y si\u0119 na przestrzeni XX w. \u2014 z dawnych podkrakowskich teren\u00f3w o tradycjach rolniczych i rzemie\u015blniczych w wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 rozwijaj\u0105cego si\u0119, nowoczesnego Krakowa.<\/p>\n

\"Szpital <\/p>\n

Szpital Miejski Specjalistyczny im. G. Narutowicza\u0179r\u00f3d\u0142o: Onet \/ Natalia Gomu\u0142ka<\/p>\n

Zwiedzanie Krakowa \u2014 czy warto?<\/p>\n

Uwa\u017cam, \u017ce zwiedzanie Krakowa nie powinno ogranicza\u0107 si\u0119 tylko do Starego Miasta, szczeg\u00f3lnie je\u015bli jeste\u015bmy mieszka\u0144cami. Spacer z przewodnikiem po dzielnicy, z kt\u00f3r\u0105 jeste\u015bmy zwi\u0105zani, jest szczeg\u00f3lnie fascynuj\u0105cy, poniewa\u017c pozwala odkry\u0107 histori\u0119 miejsc mijanych przez nas na co dzie\u0144. Cz\u0119sto nie zdajemy sobie sprawy, jaki pot\u0119\u017cny duch czasu czuwa nad nasz\u0105 najbli\u017csz\u0105 okolic\u0105. Polecam ka\u017cdemu, kto tylko ma mo\u017cliwo\u015b\u0107, by si\u0119 o tym przekona\u0107!<\/p>\n

***<\/p>\n

Natalia Gomu\u0142ka, dziennikarka Onet Podr\u00f3\u017ce<\/p>\n

Chcesz podzieli\u0107 si\u0119 swoj\u0105 histori\u0105? Napisz na adres: natalia.gomulka@redakcjaonet.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W skr\u00f3cie Pr\u0105dnik Bia\u0142y to jedna z 18 dzielnic Krakowa o bogatej historii i tradycjach kupieckich Podczas zwiedzania…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":390768,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51606],"tags":[210,61195,36634,1304,48,46,53530,42,38,40,39,41,47,5602],"class_list":{"0":"post-390767","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-krakow","8":"tag-aktualnosci","9":"tag-bottomfeed_styl","10":"tag-chleb","11":"tag-krakow","12":"tag-nat_styl","13":"tag-omp","14":"tag-park","15":"tag-pl","16":"tag-poland","17":"tag-polish","18":"tag-polska","19":"tag-polski","20":"tag-screening_general","21":"tag-szpital"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116469542116182658","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/390767","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=390767"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/390767\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/390768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=390767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=390767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=390767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}