![\"apple400\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/RJEk9kpTURBXy84ZTJjMzg5OWQwMTc3ZTJhN2JmNDRmOTc5Y2E2YTMxMi5wbmeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Partner Wydawnictwo Prze\u015bwity<\/p>\nPrzedstawiamy fragment ksi\u0105\u017cki „Apple w Chinach. Jak najwspanialsza firma na \u015bwiecie da\u0142a si\u0119 z\u0142apa\u0107 w chi\u0144sk\u0105 pu\u0142apk\u0119” autorstwa Patricka McGee w przek\u0142adzie Marka Rostockiego, wydawnictwo Prze\u015bwity, Warszawa 2026.<\/p>\n
Plan Marshalla dla Chin<\/p>\n
Tim Cook i szef operacji Jeff Williams mieli na sobie biznesowe granatowe garnitury, bia\u0142e eleganckie koszule i pasuj\u0105ce niebieskie krawaty. Zdj\u0119cie zamieszczone w chi\u0144skich mediach ukazuje obu m\u0119\u017cczyzn stoj\u0105cych z jedn\u0105 d\u0142oni\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 na drugiej, w formalnej postawie odpowiedniej dla wydarzenia o wysokiej randze. Za nimi stoi Lisa Jackson, szefowa dzia\u0142u \u015brodowiska, polityki i inicjatyw spo\u0142ecznych, ubrana w czarny blezer. Williams, ze zmarszczonym czo\u0142em, wygl\u0105da na skoncentrowanego, ale pe\u0142nego obaw przed spotkaniem. Jackson ma powa\u017cn\u0105 min\u0119 i wygl\u0105da na opanowan\u0105. Cook sprawia wra\u017cenie zrelaksowanego, do\u015bwiadczonego, spokojnego i pewnego siebie. Tr\u00f3jka mened\u017cer\u00f3w znajdowa\u0142a si\u0119 w pomieszczeniach Zhongnanhai, w siedzibie Komunistycznej Partii Chin. Cook by\u0142 tu wcze\u015bniej co najmniej raz, w marcu 2012 r., gdy spotka\u0142 si\u0119 z wicepremierem Li Keqiangiem, kt\u00f3ry w nast\u0119pnym roku awansowa\u0142 i zosta\u0142 numerem dwa w chi\u0144skiej hierarchii w\u0142adzy, maj\u0105c nad sob\u0105 tylko Xi Jinpinga.<\/p>\n
Pilnie strze\u017cony teren, w centrum Pekinu w pobli\u017cu Zakazanego Miasta, by\u0142 wyj\u0105tkowym miejscem na spotkanie z przedstawicielami ameryka\u0144skiej firmy. Zhongnanhai, do kt\u00f3rego osoby postronne nie mia\u0142y wst\u0119pu, w 1958 r. by\u0142o \u015bwiadkiem spotkania Mao z sowieckim ambasadorem, w trakcie kt\u00f3rego przewodnicz\u0105cy KPCh stwierdzi\u0142, \u017ce by\u0142 got\u00f3w zmobilizowa\u0107 ca\u0142\u0105 populacj\u0119 kraju do udzia\u0142u w kolejnej wojnie \u015bwiatowej, kt\u00f3rej wybuchu spodziewa\u0142 si\u0119 w ci\u0105gu najbli\u017cszych dziesi\u0119ciu lat. Od dawna by\u0142o to miejsce, gdzie goszczono zagranicznych dygnitarzy, w tym Che Guevar\u0119 i Richarda Nixona. A teraz, w maju 2016 r., do tego w\u0142a\u015bnie miejsca zosta\u0142o zaproszonych troje cz\u0142onk\u00f3w kierownictwa Apple\u2019a.<\/p>\n
Kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej oddzia\u0142 Apple\u2019a w Chinach by\u0142 gwiazd\u0105 wynik\u00f3w finansowych w sezonie \u015bwi\u0105tecznym 2015 r. Podczas gdy globalne przychody Apple\u2019a wzros\u0142y tylko o 2 proc., sprzeda\u017c w Chinach zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 o 14 proc., odpowiadaj\u0105c za dynamik\u0119 rozwoju ca\u0142ej firmy. Apple dysponowa\u0142 ogromn\u0105 ilo\u015bci\u0105 got\u00f3wki: dok\u0142adnie by\u0142o to 216 mld dol. „Mamy najlepszy bilans w por\u00f3wnaniu z innymi” \u2014 przechwala\u0142 si\u0119 Cook. Przysz\u0142o\u015b\u0107 wygl\u0105da\u0142a obiecuj\u0105co: po raz pierwszy liczba urz\u0105dze\u0144 firmy u\u017cywanych na \u015bwiecie przekroczy\u0142a miliard. Mimo \u017ce rynek smartfon\u00f3w by\u0142 nasycony, Apple mia\u0142 nowe mo\u017cliwo\u015bci uzyskiwania przychod\u00f3w dzi\u0119ki us\u0142ugom o wysokiej mar\u017cy, takim jak muzyka, filmy i inne formy rozrywki.<\/p>\n
Jednak cztery pierwsze miesi\u0105ce 2016 r. by\u0142y niepokoj\u0105ce: wyniki za pierwszy kwarta\u0142 zako\u0144czony w marcu wskazywa\u0142y na zwrot o 180 stopni, g\u0142\u00f3wnie z powodu za\u0142amania si\u0119 sprzeda\u017cy w Chinach, kt\u00f3ra zmala\u0142a o 26 proc. Zamiast nap\u0119dza\u0107 rozw\u00f3j firmy, s\u0142abe wyniki w Chinach spowodowa\u0142y, \u017ce technologiczny gigant po raz pierwszy od trzynastu lat musia\u0142 og\u0142osi\u0107 spadek globalnych przychod\u00f3w rok do roku. Cena akcji obni\u017cy\u0142a si\u0119 o 7,9 proc., a Apple og\u0142osi\u0142 ponure prognozy. Ten rozczarowuj\u0105cy kwarta\u0142 da\u0142 pocz\u0105tek sze\u015bciu kolejnym kwarta\u0142om, w kt\u00f3rych dochody firmy w Chinach mala\u0142y, a udzia\u0142 iPhone\u2019a w chi\u0144skim rynku zmniejszy\u0142 si\u0119 z 15 do 9 proc. Przygotowany p\u00f3\u017aniej wewn\u0119trzny raport podsumowa\u0142 ten okres nast\u0119puj\u0105co: „Od ponad dziesi\u0119ciu lat Apple nie mia\u0142 w Chinach takiej tendencji spadkowej”.<\/p>\n
W tym samym miesi\u0105cu, w kwietniu 2016 r., Pa\u0144stwowy Urz\u0105d ds. Prasy, Publikacji, Radia, Filmu i Telewizji nagle nakaza\u0142 zamkni\u0119cie sklep\u00f3w internetowych iTunes i iBooks, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 zaledwie p\u00f3\u0142 roku wcze\u015bniej. Ten chi\u0144ski organ regulacyjny stwierdzi\u0142, \u017ce dzia\u0142anie serwis\u00f3w wymaga utworzenia wsp\u00f3lnego przedsi\u0119wzi\u0119cia z lokalnym partnerem. „New York Times” uzna\u0142 t\u0119 decyzj\u0119 za zaskakuj\u0105cy ruch o ogromnym znaczeniu. „Apple mo\u017ce w ko\u0144cu sta\u0107 si\u0119 podatny na wzmo\u017con\u0105 kontrol\u0119, kt\u00f3rej w ostatnich latach s\u0105 poddawane inne ameryka\u0144skie firmy technologiczne” \u2014 napisa\u0142 dziennik. Presja mog\u0142a by\u0107 wynikiem nacisku rodzimych chi\u0144skich rywali, kt\u00f3rym nie podoba\u0142o si\u0119, \u017ce iPhone wykorzystywa\u0142 w\u0142asno\u015bciowe tre\u015bci i us\u0142ugi niedost\u0119pne dla u\u017cytkownik\u00f3w smartfon\u00f3w z Androidem. Decyzja o zakazie pokrzy\u017cowa\u0142a plany Apple\u2019a dotycz\u0105ce dalszej ekspansji w dziedzinie rozrywki i us\u0142ug internetowych na wz\u00f3r tego, co robi\u0142y Google i Facebook. Agencja Bloomberg skomentowa\u0142a t\u0119 sytuacj\u0119, pisz\u0105c, \u017ce w minionej dekadzie firmie „pozwolono na prawie niezak\u0142\u00f3cony rozw\u00f3j w Chinach” i \u017ce teraz w\u0142adze w Pekinie postanowi\u0142y faworyzowa\u0107 firmy krajowe.<\/p>\n
Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej tr\u00f3jka cz\u0142onk\u00f3w kierownictwa Apple\u2019a uda\u0142a si\u0119 do Pekinu, aby podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 ograniczenia szk\u00f3d spowodowanych dzia\u0142aniami chi\u0144skich w\u0142adz. Mieli si\u0119 spotka\u0107 z przedstawicielami Krajowej Komisji Rozwoju i Reform, zajmuj\u0105cej si\u0119 planowaniem ekonomicznym. Nie tylko byli przygotowani na to spotkanie, ale byli gotowi podpisa\u0107 niezwyk\u0142\u0105 umow\u0119 \u2014 zobowi\u0105zanie do zainwestowania w Chinach 275 mld dol. w ci\u0105gu pi\u0119ciu nast\u0119pnych lat. Spotkanie stanowi\u0142o element szerszej kampanii rezygnacji z typowej dla firmy skryto\u015bci i pocz\u0105tku rozg\u0142aszania, jak prze\u0142omowy by\u0142 wp\u0142yw Apple\u2019a na sektor technologiczny w Chinach. Dowodzi\u0142o tak\u017ce sukcesu Gangu O\u015bmiu i zespo\u0142u odpowiedzialnego za relacje z rz\u0105dem w nak\u0142onieniu szefostwa Apple\u2019a do dostosowania opowie\u015bci o dzia\u0142aniach firmy w Chinach do j\u0119zyka, kt\u00f3ry spe\u0142nia\u0142by oczekiwania w\u0142adz w Pekinie. Guthrie opowiada\u0142 si\u0119 za tym, aby m\u00f3wi\u0107 o tym g\u0142o\u015bno i wyra\u017anie, jednak Cook wybra\u0142 inny spos\u00f3b: przekaz mia\u0142 dotrze\u0107 po cichu do wybranej grupy najwy\u017cszych chi\u0144skich polityk\u00f3w. Politycznie taki wyb\u00f3r by\u0142 konieczny. W tym czasie Donald Trump prowadzi\u0142 kampani\u0119 prezydenck\u0105 pod has\u0142em „Ameryka pierwsza” (America First), gro\u017c\u0105c wprowadzeniem ce\u0142 w wysoko\u015bci 45 proc. na towary importowane z Chin. „Spowodujemy, \u017ce Apple b\u0119dzie produkowa\u0107 swoje cholerne komputery i inne rzeczy w tym kraju!”. Jeden z najbli\u017cszych doradc\u00f3w Trumpa, Peter Navarro, by\u0142 wsp\u00f3\u0142autorem ksi\u0105\u017cki pod tytu\u0142em „Death by China” („\u015amier\u0107 z r\u0105k Chin”). Gdyby miejscem konferencji prasowej Cooka by\u0142o Zhongnanhai, by\u0142oby to jak pope\u0142nienie samob\u00f3jstwa.<\/p>\n
J\u0119zyk lokalny<\/p>\n
Okoliczno\u015bci by\u0142y niezwyk\u0142e. Oczekuj\u0105cy go\u015bcie z Apple\u2019a stali w pobli\u017cu pomalowanej na czerwono bramy o nazwie Xinhuamen \u2014 Brama Nowych Chin \u2014 prowadz\u0105cej do g\u0142\u00f3wnego wej\u015bcia Zakazanego Miasta. Po ka\u017cdej ze stron bramy znajdowa\u0142 si\u0119 baner odpowiednio g\u0142osz\u0105cy: „Niech \u017cyje wielka Komunistyczna Partia Chin” oraz „Niech \u017cyje nie\u015bmiertelna my\u015bl Mao Zedonga”. Ten widok podkre\u015bla\u0142, jak bardzo zmieni\u0142y si\u0119 Chiny od 2000 r., gdy z ta\u015bmy produkcyjnej zjecha\u0142 pierwszy iMac wyprodukowany w tym kraju. W tamtym czasie Waszyngton zach\u0119ca\u0142 Chiny do przyst\u0105pienia do \u015awiatowej Organizacji Handlu. Wielu wierzy\u0142o, \u017ce handel wzmocni chi\u0144sk\u0105 klas\u0119 \u015bredni\u0105, co doprowadzi do upadku komunistycznej w\u0142adzy, ale sta\u0142o si\u0119 odwrotnie \u2014 inwestycje zagraniczne j\u0105 umocni\u0142y. \u017badna korporacja mi\u0119dzynarodowa nie by\u0142a wi\u0119kszym inwestorem ni\u017c Apple i przedstawiciele firmy przybyli do Chin, aby przekaza\u0107 t\u0119 wiadomo\u015b\u0107.<\/p>\n
Inwestycje innych korporacji blad\u0142y w por\u00f3wnaniu z deklaracj\u0105 Apple\u2019a wart\u0105 275 mld dol. Firma obiecywa\u0142a wi\u0119ksze inwestycje w Chinach w pi\u0119ciu najbli\u017cszych latach, ni\u017c wynios\u0142y wszystkie kanadyjskie i ameryka\u0144skie inwestycje prywatne w Meksyku w okresie od podpisania porozumienia NAFTA w 1993 r. do roku 2000. Co wi\u0119cej, pod wzgl\u0119dem warto\u015bci ta obietnica przewy\u017csza\u0142a niekt\u00f3re z najwi\u0119kszych rz\u0105dowych program\u00f3w budowy pa\u0144stw w historii. Na przyk\u0142ad Japo\u0144ski Fundusz Wsp\u00f3\u0142pracy Gospodarczej z Zagranic\u0105 w okresie od 1979 do 2007 r. udzieli\u0142 Chinom po\u017cyczek na rozw\u00f3j gospodarczy w \u0142\u0105cznej kwocie 2,54 bln jen\u00f3w \u2014 co odpowiada\u0142o 30 mld dol. w 2016 r. Ezra Vogel, biograf Deng Xiaopinga, tak wyrazi\u0142 si\u0119 o pomocy finansowej: „W okresie przyw\u00f3dztwa Denga \u017caden kraj nie odegra\u0142 wi\u0119kszej roli w udzieleniu pomocy Chinom w budowie przemys\u0142u i infrastruktury ni\u017c Japonia”.<\/p>\n
Innym por\u00f3wnaniem mo\u017ce by\u0107 plan Marshalla z 1948 r. W ci\u0105gu czterech lat Ameryka wyda\u0142a na powojenny rozw\u00f3j szesnastu kraj\u00f3w europejskich 13,3 mld dol., a kwocie tej w 2016 r. odpowiada\u0142a warto\u015b\u0107 131 mld dol. Kieruj\u0105cy tym programem George Marshall, sekretarz stanu USA, swego czasu nazwa\u0142 go „najbardziej hojnym czynem jakiegokolwiek narodu, kiedykolwiek i gdziekolwiek, na rzecz innego narodu”. Tymczasem Apple powiedzia\u0142 Pekinowi, \u017ce do 2021 r. zainwestuje tylko w Chinach, a nie w szesnastu krajach, ponad dwukrotnie wi\u0119cej. Ocenia si\u0119, \u017ce ka\u017cdy dolar wydany w ramach planu Marshalla odpowiada\u0142 za dodatkow\u0105 produkcj\u0119 w Europie o warto\u015bci od 4 do 6 dol. Wed\u0142ug historyka Nialla Fergusona ten dar dla kontynentu europejskiego „by\u0142 wa\u017cnym elementem zmiany w Europie z dysfunkcjonalnych stosunk\u00f3w pracy opartych na strajkach i konflikcie klasowym na system oparty na ograniczeniu p\u0142ac i wzro\u015bcie wydajno\u015bci”.<\/p>\n
Celem Cooka by\u0142o przekazanie podobnej wiadomo\u015bci, przekonanie chi\u0144skich decydent\u00f3w, \u017ce sukces Apple\u2019a w Chinach spowodowa\u0142 efekt domina w ca\u0142ym przemy\u015ble nowoczesnej elektroniki. Inwestuj\u0105c w rozw\u00f3j lokalnych dostawc\u00f3w i szkol\u0105c ich pracownik\u00f3w, firma wdra\u017ca\u0142a praktyczn\u0105 wiedz\u0119 \u2014 zar\u00f3wno w formie konkretnych umiej\u0119tno\u015bci, jak i abstrakcyjnego my\u015blenia \u2014 z kt\u00f3rej korzysta\u0142y chi\u0144skie przedsi\u0119biorstwa. Cho\u0107 nie by\u0142o to dzia\u0142anie celowe, bowiem Apple nie po to zbudowa\u0142 sw\u00f3j \u0142a\u0144cuch dostaw, aby stymulowa\u0107 innowacje u dostawc\u00f3w, w rzeczywisto\u015bci tak w\u0142a\u015bnie si\u0119 sta\u0142o. Inwestycje Apple\u2019a by\u0142y nie tylko ogromne, ale tak\u017ce bezlito\u015bnie wydajne i skoncentrowane w bran\u017cy zaawansowanej elektroniki \u2014 co by\u0142o „zdecydowanie najwa\u017cniejsze” z punktu widzenia Xi, jak stwierdza badacz Chin Barry Naughton. Skutki takiego dzia\u0142ania, opisane za pomoc\u0105 odpowiednich s\u0142\u00f3w, by\u0142y niezwykle pomocne we wspieraniu d\u0105\u017ce\u0144 Pekinu do przej\u0119cia zachodnich technologii, aby nast\u0119pnie przesun\u0105\u0107 si\u0119 w g\u00f3r\u0119 \u0142a\u0144cucha warto\u015bci.<\/p>\n
Pouczaj\u0105ce jest my\u015blenie o inwestycjach Apple\u2019a jak o programie rz\u0105dowym. W Chinach brakowa\u0142o umiej\u0119tno\u015bci i wiedzy, jak wytwarza\u0107 produkty projektowane przez zesp\u00f3\u0142 Jony\u2019ego Ive\u2019a; in\u017cynierowie zatrudnieni przez firm\u0119, absolwenci MIT, Caltechu i Stanfordu lub \u015bci\u0105gni\u0119ci z Tesli, Della i Motoroli rok po roku, krok po kroku, przekazywali chi\u0144skim pracownikom swoj\u0105 wiedz\u0119. Apple m\u00f3g\u0142 wys\u0142a\u0107 do Chin utalentowanych specjalist\u00f3w \u2014 jeden z weteran\u00f3w firmy m\u00f3wi o „nap\u0142ywie najzdolniejszych spo\u015br\u00f3d zdolnych” \u2014 czego nigdy nie zdo\u0142a\u0142by zrobi\u0107 \u017caden rz\u0105d. Przy czym etyka pracy w firmie powodowa\u0142a, \u017ce in\u017cynierowie Apple\u2019a pracowali nawet osiemna\u015bcie godzin na dob\u0119. Ponadto podczas gdy program rz\u0105dowy umo\u017cliwi\u0142by przeszkolenie pracownik\u00f3w w wytwarzaniu produkt\u00f3w, rz\u0105d by ich nie kupowa\u0142. Ale Apple m\u00f3g\u0142 kupowa\u0107 to, co by\u0142o produkowane \u2014 i robi\u0142 to.<\/p>\n
W kategoriach ekonomicznych Apple tworzy\u0142 rynek \u2014 zapewniaj\u0105c wk\u0142ad w formie szkolenia pracownik\u00f3w i zakupu maszyn, a nast\u0119pnie kupuj\u0105c wyniki pracy. Dostawcy, kt\u00f3rzy wygrywali przetargi, otrzymywali od firmy du\u017ce zam\u00f3wienia, a ponadto uczono ich, jak zwi\u0119kszy\u0107 wolumen produkcji w nieznanym im dotychczas tempie. Co wi\u0119cej, w produktach Apple\u2019a by\u0142o tak du\u017co dizajnu, wizerunku firmy i znakomitego marketingu, \u017ce nawet bez osi\u0105gania dominuj\u0105cego udzia\u0142u w rynku, firma dominowa\u0142a na rynku pod wzgl\u0119dem stylu dzia\u0142ania. Ka\u017cdy nowy produkt Apple\u2019a okre\u015bla\u0142 wygl\u0105d, doznania i funkcjonalno\u015b\u0107 laptopa czy smartfona. W efekcie procesy, cz\u0119sto opracowane przy udziale chi\u0144skich dostawc\u00f3w, cieszy\u0142y si\u0119 du\u017cym popytem.<\/p>\n
Dzia\u0142alno\u015b\u0107 firmy nie sprowadza\u0142a si\u0119 do transferu wiedzy z Ameryki do Chin. W Apple\u2019u dzia\u0142a\u0142 specjalny zesp\u00f3\u0142 ekspert\u00f3w, kt\u00f3rego zadaniem by\u0142o badanie nowych proces\u00f3w, nowych materia\u0142\u00f3w, nowych narz\u0119dzi i nowych maszyn. „Je\u015bli maszyny i technologie stosowane w Azji nie spe\u0142nia\u0142y naszych wymaga\u0144, eksperci szukali nowych rozwi\u0105za\u0144 w Europie lub w Japonii” \u2014 m\u00f3wi by\u0142y in\u017cynier produkcji. „Intensywnie poszukiwali nowych technologii, nowych laboratori\u00f3w, nowych o\u015brodk\u00f3w badawczych, czegokolwiek \u2014 i je\u015bli znale\u017ali poszukiwane rozwi\u0105zanie, przekazywali je do Chin, gdzie znajdowa\u0142o ono zastosowanie”. Ta osoba dodaje: „To zdarza\u0142o si\u0119 ka\u017cdego roku, gdy musieli\u015bmy wprowadzi\u0107 na rynek nowy produkt. Ka\u017cdego roku przekraczali\u015bmy granice i potrzebowali\u015bmy czego\u015b nowego (\u2026). Apple znalaz\u0142 wiele technologii, na przyk\u0142ad w bran\u017cy produkcji zegark\u00f3w i bi\u017cuterii w Szwajcarii, Niemczech i Austrii, a eksperci udawali si\u0119 do tych miejsc, poznawali specjalne maszyny \u2014 mam na my\u015bli bardzo zaawansowane technologie do produkcji wyrafinowanych produkt\u00f3w z najwy\u017cszej p\u00f3\u0142ki \u2014 i adaptowali je do produkcji iPhone\u2019a, iPada czy Maka”.<\/p>\n
Apple zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Chinach mimowolnie umo\u017cliwia\u0142a transfer technologii na ogromn\u0105 skal\u0119. Kwota 275 mld dol., kt\u00f3r\u0105 firma zadeklarowa\u0142a, by\u0142a osza\u0142amiaj\u0105ca, niemniej nie by\u0142a to \u017cadna rekompensata ani ust\u0119pstwo. Po prostu by\u0142o to 55 mld dol., kt\u00f3re firma zainwestowa\u0142a w 2015 r., pomno\u017cone przez pi\u0119\u0107 lat. Nie mia\u0142o to wiele wsp\u00f3lnego z polityk\u0105; kwota by\u0142a ogromna, poniewa\u017c Apple osi\u0105gn\u0105\u0142 w Chinach wielki sukces i skoncentrowa\u0142 swoj\u0105 produkcj\u0119 w jednym kraju. W istocie to zobowi\u0105zanie inwestycyjne w okresie pi\u0119ciu lat mog\u0142oby zosta\u0107 uznane za zani\u017cone, poniewa\u017c prognoza nie przewidywa\u0142a wzrostu sprzeda\u017cy. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, nowe by\u0142y nie tyle zamierzenia inwestycyjne firmy, ile marketing tych inwestycji. Dzi\u0119ki Apple\u2019owi Chiny gromadzi\u0142y stosy wiedzy specjalistycznej, jednak Pekin nie wiedzia\u0142 o tym ze wzgl\u0119du na skryty spos\u00f3b dzia\u0142ania firmy. Spotkanie w maju 2016 r. wszystko zmieni\u0142o: od tego czasu Apple wykorzystywa\u0142 ka\u017cd\u0105 okazj\u0119, aby zdobywa\u0107 polityczne punkty za dzia\u0142alno\u015b\u0107 w tym kraju. Firma uczy\u0142a si\u0119 m\u00f3wi\u0107 j\u0119zykiem lokalnym.<\/p>\n
„Muzyka dla uszu Chin”<\/p>\n
Inwestycja mia\u0142a form\u0119 niewi\u0105\u017c\u0105cego „protoko\u0142u uzgodnie\u0144”, dokumentu licz\u0105cego 1250 s\u0142\u00f3w, kt\u00f3ry mia\u0142 wielu autor\u00f3w. By\u0142y dyrektor Apple\u2019a, kt\u00f3ry zna szczeg\u00f3\u0142y porozumienia, m\u00f3wi, \u017ce jego tre\u015b\u0107 by\u0142a oparta na badaniach co najmniej trzech cz\u0142onk\u00f3w Gangu O\u015bmiu: analizie \u0142a\u0144cucha dostaw przeprowadzonej przez Guthrie\u2019ego, wnioskach Stevena Marchera dotycz\u0105cych wk\u0142adu o\u015brodk\u00f3w badawczo-rozwojowych w gospodark\u0119 Chin i rekomendacjach zespo\u0142u ds. relacji z lokalnym rz\u0105dem, kierowanego przez Juna Ge. Ko\u0144cow\u0105 wersj\u0119 dokumentu opracowa\u0142 w Cupertino podw\u0142adny Jackson, David McIntosh \u2014 urodzony w Pittsburghu, nieco ponad czterdziestoletni specjalista ds. polityki publicznej.<\/p>\n
McIntosh, pow\u015bci\u0105gliwy i wygl\u0105dem przypominaj\u0105cy naukowca, w okularach w ciemnej oprawce, podj\u0105\u0142 prac\u0119 w Apple\u2019u zaledwie rok wcze\u015bniej, ale cieszy\u0142 si\u0119 zaufaniem Jackson z okresu jej pracy w Agencji Ochrony \u015arodowiska, gdzie by\u0142 jej g\u0142\u00f3wnym doradc\u0105 politycznym. Swoje stanowisko w firmie okre\u015bla\u0142 jako „mediator w rozwi\u0105zywaniu chi\u0144skich problem\u00f3w regulacyjnych”. W ci\u0105gu sze\u015bciu lat pracy w Apple\u2019u odby\u0142 czterdzie\u015bci pi\u0119\u0107 podr\u00f3\u017cy do Chin, cz\u0119sto towarzysz\u0105c Timowi Cookowi. Na profilu w LinkedIn zamie\u015bci\u0142 swoje zdj\u0119cie na pok\u0142adzie korporacyjnego odrzutowca Apple\u2019a, na kt\u00f3rym wygl\u0105da na zrelaksowanego i skupionego, siedz\u0105c w wygodnym sk\u00f3rzanym fotelu w kolorze kremowym przy stole pokrytym lnianym obrusem. Zatytu\u0142owa\u0142 to zdj\u0119cie „Dyplomacja wahad\u0142owa”.<\/p>\n
Rola McIntosha w przygotowaniu „protoko\u0142u uzgodnie\u0144” irytowa\u0142a cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u ds. relacji z rz\u0105dem pracuj\u0105cych w Chinach. W ich oczach ten absolwent Wydzia\u0142u Prawa Uniwersytetu Harvarda nie by\u0142 ekspertem ds. Chin, nigdy nie mieszka\u0142 w tym kraju i nie m\u00f3wi\u0142 po mandary\u0144sku. „Mi\u0119dzy Davidem a cz\u0142onkami zespo\u0142u dochodzi\u0142o do napi\u0119\u0107 dotycz\u0105cych tre\u015bci i konkretnych sformu\u0142owa\u0144 w dokumencie” \u2014 m\u00f3wi osoba obserwuj\u0105ca te relacje z bliska. „Mia\u0142o to ogromne znaczenie (\u2026) udzia\u0142 w rozmowach z chi\u0144skim rz\u0105dem na tak wysokim szczeblu wymaga\u0142 ostro\u017cnego post\u0119powania”.<\/p>\n
Nie wiadomo, co dok\u0142adnie tr\u00f3jka cz\u0142onk\u00f3w kierownictwa Apple\u2019a powiedzia\u0142a w trakcie spotkania chi\u0144skim politykom. Na pewno przekaza\u0142a wiadomo\u015b\u0107, \u017ce firma nie tylko stworzy\u0142a miliony miejsc pracy w Chinach, ale tak\u017ce wspiera\u0142a ca\u0142e bran\u017ce, u\u0142atwiaj\u0105c ogromny transfer „ukrytej wiedzy” \u2014 trudnych do okre\u015blenia, ale praktycznych umiej\u0119tno\u015bci dotycz\u0105cych „sztuki produkowania, organizacji oraz tego, jak ludzie wytwarzaj\u0105, dystrybuuj\u0105, podr\u00f3\u017cuj\u0105, komunikuj\u0105 si\u0119 i konsumuj\u0105”, jak okre\u015bla to urodzony w Chinach ekonomista Rezerwy Federalnej Yi Wen. Jego zdaniem to w\u0142a\u015bnie ukryta wiedza, a nie demokracja czy prawa w\u0142asno\u015bci, stanowi\u0142a „sekretny przepis” na angielsk\u0105 rewolucj\u0119 przemys\u0142ow\u0105 w XVIII w. i rozw\u00f3j Chin w czterech minionych dekadach. Mo\u017cna to te\u017c wyrazi\u0107 pro\u015bciej, cytuj\u0105c zmar\u0142ego ekonomist\u0119 z Uniwersytetu Harvarda, Davida Landesa: „Je\u015bli zyski z handlu towarami s\u0105 znaczne, to s\u0105 one niewielkie w por\u00f3wnaniu z handlem ideami”.<\/p>\n
Niezale\u017cnie od trudno\u015bci z przygotowaniem protoko\u0142u uzgodnie\u0144 spe\u0142ni\u0142 on swoje zadanie. „To by\u0142a muzyka dla uszu Chin” \u2014 m\u00f3wi dyrektor Apple\u2019a znaj\u0105cy przebieg spotkania. W\u0142adze w Pekinie przez dziesi\u0119ciolecia d\u0105\u017cy\u0142y do dogonienia Zachodu pod wzgl\u0119dem rozwoju zaawansowanych technologicznie przemys\u0142\u00f3w i bada\u0144 naukowych oraz budowania pot\u0119gi gospodarczej. W tym celu cz\u0119sto ucieka\u0142y si\u0119 do szpiegostwa, jawnej kradzie\u017cy lub przymusu. W konkurencji o du\u017ce kontrakty si\u0119ga\u0142y tak\u017ce po nastawianie przeciwko sobie poszczeg\u00f3lnych firm, jak w przypadku przetargu na budow\u0119 szybkich kolei; jednocze\u015bnie chi\u0144skie przedsi\u0119biorstwa uczy\u0142y si\u0119 i wdra\u017ca\u0142y r\u00f3\u017cne technologie, tworz\u0105c co\u015b „nowego”. W\u0142adze \u015bci\u0105ga\u0142y r\u00f3wnie\u017c ekspert\u00f3w z zagranicy, inicjuj\u0105c programy takie jak Tysi\u0105c Talent\u00f3w \u2014 rz\u0105dow\u0105 inicjatyw\u0119 maj\u0105c\u0105 przyci\u0105gn\u0105\u0107 do Chin zagranicznych specjalist\u00f3w. W odniesieniu do Apple\u2019a chodzi\u0142o o najs\u0142ynniejsz\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 firm\u0119 technologiczn\u0105, kt\u00f3ra dobrowolnie zgodzi\u0142a si\u0119 odegra\u0107 rol\u0119 Prometeusza przekazuj\u0105cego Chi\u0144czykom dar ognia.<\/p>\n
Apple nie upublicznia\u0142 swoich przekaz\u00f3w kierowanych do w\u0142adz chi\u0144skich, gdyby jednak to zrobi\u0142, wywr\u00f3ci\u0142oby to powszechnie przyj\u0119t\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 do g\u00f3ry nogami. Dziennik „Wall Street Journal” w 2017 r. napisa\u0142: „W d\u0142u\u017cszej perspektywie dzia\u0142alno\u015b\u0107 Apple\u2019a nie odpowiada celowi chi\u0144skiego rz\u0105du, jakim jest zmniejszenie zale\u017cno\u015bci kraju od kosztownych zagranicznych technologii i umo\u017cliwienie rozwoju rodzimym rywalom, takim jak Huawei”. Transfer technologii dokonywany przez firm\u0119 uczyni\u0142 j\u0105 najwi\u0119kszym poplecznikiem programu „Made in China 2025”, ambitnego, antyzachodniego, rz\u0105dowego planu ograniczenia zale\u017cno\u015bci od zagranicznych technologii.<\/p>\n
Partner Wydawnictwo Prze\u015bwity<\/p>\n
apple400<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przedstawiamy fragment ksi\u0105\u017cki „Apple w Chinach. Jak najwspanialsza firma na \u015bwiecie da\u0142a si\u0119 z\u0142apa\u0107 w chi\u0144sk\u0105 pu\u0142apk\u0119” autorstwa…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":391246,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[16],"tags":[113,112,244,30571,369,1565,53,52,68,51,55,42,38,40,39,41,47,196,50,12947],"class_list":["post-391245","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-biznes","tag-biznes","tag-business","tag-ctr_tst","tag-fragment_ksiazki","tag-kk","tag-ms","tag-new_header","tag-onet3","tag-onet3d","tag-onet3d_2i","tag-phx","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-styl_zycia","tag-v2021","tag-wydawnictwo_przeswity"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/391245","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=391245"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/391245\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/391246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=391245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=391245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=391245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}