{"id":392133,"date":"2026-04-26T23:24:13","date_gmt":"2026-04-26T23:24:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/392133\/"},"modified":"2026-04-26T23:24:13","modified_gmt":"2026-04-26T23:24:13","slug":"na-co-chorowali-ci-ktorzy-zostali-w-czarnobylu-dominuja-trzy-nowotwory","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/392133\/","title":{"rendered":"Na co chorowali ci, kt\u00f3rzy zostali w Czarnobylu? Dominuj\u0105 trzy nowotwory"},"content":{"rendered":"<ul class=\"ods-m-bullet-list\">\n<li class=\"ods-a-bullet ods-a-bullet--normal\"> Prezentujemy fragment ksi\u0105\u017cki &#8222;Ostatni ludzie Czarnobyla&#8221; wydanej przez Notatnik\u00a0Reportera <\/li>\n<\/ul>\n<p>SPIS TRE\u015aCI<\/p>\n<ol class=\"ods-a-table-of-content__items\">\n<li class=\"ods-a-table-of-content__item\"><a href=\"#toc-ludzie-ktorzy-wrocili-do-czarnobyla-czesciej-choruja-wczesniej-umieraja-bolesny-temat\" class=\"ods-a-table-of-content__link\">Ludzie, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili do Czarnobyla, cz\u0119\u015bciej choruj\u0105, wcze\u015bniej umieraj\u0105? Bolesny temat<\/a><\/li>\n<li class=\"ods-a-table-of-content__item\"><a href=\"#toc-zostali-w-czarnobylu-badacze-zaobserwowali-u-nich-objawy-nietypowego-zjawiska\" class=\"ods-a-table-of-content__link\">Zostali w Czarnobylu. Badacze zaobserwowali u nich objawy nietypowego zjawiska<\/a><\/li>\n<li class=\"ods-a-table-of-content__item\"><a href=\"#toc-zbadali-200-mieszkancow-czarnobylskiej-strefy-wykluczenia-dane-byly-zatrwazajace\" class=\"ods-a-table-of-content__link\">Zbadali 200 mieszka\u0144c\u00f3w Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia. &#8222;Dane by\u0142y zatrwa\u017caj\u0105ce&#8221;<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ludzie, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili do Czarnobyla, cz\u0119\u015bciej choruj\u0105, wcze\u015bniej umieraj\u0105? Bolesny temat<\/p>\n<p>Cz\u0119sto jestem pytany, czy ludzie, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili do Czarnobyla, cz\u0119\u015bciej choruj\u0105 albo wcze\u015bniej umieraj\u0105. To bardzo trudny \u2014 i bardzo bolesny \u2014 temat.<\/p>\n<p>Co ciekawe, wiele samosio\u0142\u00f3w (samosio\u0142 to rdzenny mieszkaniec ewakuowanych wiosek nielegalnie zamieszkuj\u0105cy tereny Czarnobylskiej Strefy Zamkni\u0119tej), kiedy z nimi rozmawiam, przekonuje mnie, \u017ce powr\u00f3t wyd\u0142u\u017cy\u0142 im \u017cycie \u2014 ka\u017cdy z nich przywo\u0142uje histori\u0119 jakich\u015b dawnych s\u0105siad\u00f3w, kt\u00f3rzy byli m\u0142odsi, a ju\u017c nie \u017cyj\u0105.<\/p>\n<p>     <a rel=\"nofollow noopener\" href=\"https:\/\/narodowytestzdrowia.medonet.pl\/quiz.html\" id=\"9721247a-5239-41de-abb3-e16307144fd5\" target=\"_blank\">Sprawd\u017a stan swojego zdrowia. Wype\u0142nij test!<\/a><\/p>\n<p>Ukryty sens tych opowie\u015bci jest taki, \u017ce warto by\u0142o wr\u00f3ci\u0107, bo tym, co wyjechali, p\u0119kaj\u0105 serca z t\u0119sknoty za ich ma\u0142ymi wioseczkami. Albo \u2014 to druga wersja tej popularnej w strefie teorii \u2014 \u017ce oni, mieszka\u0144cy zony (zona to zapo\u017cyczenie z j\u0119zyka ukrai\u0144skiego oznaczaj\u0105ce stref\u0119, obszar, a w kontek\u015bcie Czarnobyla: stref\u0119 zamkni\u0119t\u0105), byli nara\u017ceni na promieniowanie tylko raz, bardzo kr\u00f3tko, a poza tym maj\u0105 tu tylko s\u0142o\u0144ce, las, przyrod\u0119 i \u015bwie\u017ce mleko od krowy. Natomiast ludzie w miastach codziennie wdychaj\u0105 spaliny, jedz\u0105 chemicznie przetworzone jedzenie i to wszystko jest du\u017co gorsze ni\u017c \u017cycie w strefie. Mam jednak wra\u017cenie, \u017ce to robienie dobrej miny do z\u0142ej gry. W zonie te\u017c bardzo wielu ludzi umar\u0142o przedwcze\u015bnie. Za\u015b ci, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105, wcale nie ciesz\u0105 si\u0119 doskona\u0142ym zdrowiem.<\/p>\n<p>      <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/o7Ak9lCaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9kN2IzZDU2MzMzY2ZiNTg1OTlhNjQxNDFkMzI4YWNkMC5qcGVnkpUDA.jpeg\" height=\"267\" width=\"400\" alt=\"Krystian Machnik: ukrai\u0144scy badacze ju\u017c w latach 90. podkre\u015blali, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w zony wykazuje zaskakuj\u0105co dobr\u0105 kondycj\u0119 mimo wieloletniego nara\u017cenia na promieniowanie.\" loading=\"lazy\" class=\"ods-c-image__img ods-c-image__img--viewport-width\"\/> <\/p>\n<p>Krystian Machnik: ukrai\u0144scy badacze ju\u017c w latach 90. podkre\u015blali, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w zony wykazuje zaskakuj\u0105co dobr\u0105 kondycj\u0119 mimo wieloletniego nara\u017cenia na promieniowanie.Maciej Bogaczyk \/ www.napromieniowani.pl<\/p>\n<p>Ale kto umiera wcze\u015bniej, m\u0142odziej? Jakie s\u0105 fakty? Takie, \u017ce niestety zgromadzono na ten temat niewiele informacji. Ludzko\u015b\u0107 mia\u0142a wspania\u0142e laboratorium, \u017ceby sprawdzi\u0107, jak dzia\u0142a promieniowanie na organizm ludzki w d\u0142u\u017cszej perspektywie czasowej. Naukowcy z ca\u0142ego \u015bwiata mogli bada\u0107 samosio\u0142y, tak jak zaraz po katastrofie badali gleb\u0119, ro\u015blinno\u015b\u0107 i zwierz\u0119ta wok\u00f3\u0142 elektrowni. Przecie\u017c nie mo\u017cemy wykluczy\u0107, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci katastrofy j\u0105drowe b\u0119d\u0105 si\u0119 zdarza\u0107. Nikt nie powiedzia\u0142, \u017ce Czarnobyl by\u0142 ostatni; zreszt\u0105 po nim mia\u0142a miejsce awaria w Fukushimie. Warto wi\u0119c sprawdzi\u0107, jaki to wszystko ma realny wp\u0142yw na ludzi. A mo\u017cna to zbada\u0107 w d\u0142u\u017cszej perspektywie czasowej w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki samosio\u0142om \u2014 ludziom, kt\u00f3rzy z w\u0142asnej woli, przez nikogo nie przymuszani, \u017cyj\u0105 w ska\u017conych miejscach.<\/p>\n<p>      <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/a23k9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9iOGIzMWEwMDk1MjZiZDI1ODc5YzA5MDgyOTI0ZDg0Yy5qcGeSlQMAA.jpeg\" height=\"627\" width=\"940\" alt=\"Krystian Machnik: wci\u0105\u017c spotykam \u2014 dziarskich dziadk\u00f3w, silne, samodzielne babcie; ludzi, kt\u00f3rzy przez ca\u0142e \u017cycie ci\u0119\u017cko pracuj\u0105 w polu.\" loading=\"lazy\" class=\"ods-c-image__img ods-c-image__img--viewport-width\"\/> <\/p>\n<p>Krystian Machnik: wci\u0105\u017c spotykam \u2014 dziarskich dziadk\u00f3w, silne, samodzielne babcie; ludzi, kt\u00f3rzy przez ca\u0142e \u017cycie ci\u0119\u017cko pracuj\u0105 w polu.Maciej Bogaczyk \/ www.napromieniowani.pl<\/p>\n<p>Niestety \u2014 czego nigdy nie zrozumiem \u2014 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ta jest przez ludzko\u015b\u0107 ignorowana. Mam wra\u017cenie, \u017ce wszyscy chc\u0105 jak najszybciej zapomnie\u0107, \u017ce katastrofa w Czarnobylu w og\u00f3le si\u0119 wydarzy\u0142a. Poza kilkoma chlubnymi wyj\u0105tkami, o kt\u00f3rych poni\u017cej, zdrowie samosio\u0142\u00f3w niemal nikogo nie interesuje.<\/p>\n<p>Chlubnym wyj\u0105tkiem jest za\u015b bardzo ciekawe opracowanie &#8222;Niekt\u00f3re aspekty \u017cycia ludno\u015bci w strefie wykluczenia Czarnobyla na Ukrainie&#8221; opublikowane w pi\u015bmie ukrai\u0144skich radiolog\u00f3w w 2021 roku. Ukrai\u0144scy badacze analizuj\u0105 w nim wyrywkowe dane z bada\u0144, kt\u00f3re od lat 90. sprawdza\u0142y stan zdrowia ludzi mieszkaj\u0105cych w zonie. Niestety, jasno wskazuj\u0105 one co\u015b, co da\u0142o si\u0119 przewidzie\u0107: \u017ce mieszkanie na terenie ska\u017conym absolutnie nie przys\u0142u\u017cy\u0142o si\u0119 zdrowiu.<\/p>\n<p>Nie by\u0142o, co prawda, a\u017c tak \u017ale, jak my\u015bleli ci, kt\u00f3rzy uwa\u017cali, \u017ce okolice Czarnobyla ju\u017c do ko\u0144ca \u015bwiata b\u0119d\u0105 zamieszkiwa\u0107 mutanty, ciel\u0119ta z dwiema g\u0142owami i ludzie chorzy na raka. Rzeczywisto\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 du\u017co bardziej skomplikowana. Jak jest ze zdrowiem samosio\u0142\u00f3w? Not great, not terrible \u2014 jak w s\u0142ynnym serialu produkcji HBO powiedzia\u0142 in\u017cynier Diat\u0142ow, gdy my\u015bla\u0142, \u017ce reaktor w czwartym bloku wci\u0105\u017c stoi, a jedyne, z czym przychodzi mu si\u0119 mierzy\u0107, to ch\u0142odzenie. Nie jest dobrze, ale nie ma tragedii. A na pewno nie jest tak \u017ale, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 podejrzewa\u0142a, \u017ce b\u0119dzie.<\/p>\n<p>      Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo Zostali w Czarnobylu. Badacze zaobserwowali u nich objawy nietypowego zjawiskaWr\u00f3\u0107my do raportu. Ci, kt\u00f3rzy wyjechali z Czarnobyla, mo\u017ce i umierali z t\u0119sknoty. Ale ci, kt\u00f3rzy zostali, umierali na du\u017co bardziej przyziemne i \u0142atwiejsze do sklasyfikowania choroby \u2014 g\u0142\u00f3wnie na serce i na nowotwory. Zgodnie z badaniami u samosio\u0142\u00f3w notuje si\u0119 zdecydowanie wi\u0119ksz\u0105 zachorowalno\u015b\u0107 na <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/t\/choroby-ukladu-sercowo-naczyniowego\/22198\" id=\"fb72ff23-4cbf-443a-be2e-8bae83ac4af4\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">choroby uk\u0142adu sercowo-naczyniowego<\/a> (<a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/choroby-od-a-do-z\/choroby-ukladu-krazenia,nadcisnienie---przyczyny--objawy--leczenie--powiklania--jak-wykonac-pomiar-,artykul,1671131.html\" id=\"823d4f8c-b49d-48fa-a5ec-0a6146908a49\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">nadci\u015bnienie<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/choroby-od-a-do-z\/choroby-ukladu-krazenia,choroba-wiencowa--choroba-niedokrwienna-serca----objawy--leczenie,artykul,1579553.html\" id=\"2675e541-74c8-4209-8854-d1cc9f0210c8\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">choroba niedokrwienna serca<\/a>), przewlek\u0142e choroby p\u0142uc, <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/t\/choroby-ukladu-pokarmowego\/17639\" id=\"dac98dc0-3859-49f6-9835-277b9f8c1801\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">choroby uk\u0142adu pokarmowego<\/a> (zw\u0142aszcza w\u0105troby i jelit), a tak\u017ce zaburzenia endokrynologiczne, ze szczeg\u00f3lnym naciskiem na choroby, w tym <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/zdrowie\/zdrowie-dla-kazdego,nowotwory-tarczycy,artykul,1664619.html\" id=\"4278cd52-04a8-4c50-8b01-19b9434ed20f\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">nowotwory tarczycy <\/a>\u2014 to w\u0142a\u015bnie ten organ jako pierwszy obrywa przy zwi\u0119kszonym nara\u017ceniu na ska\u017cenie radioaktywne. Ludzie mieszkaj\u0105cy w strefie du\u017co cz\u0119\u015bciej ni\u017c reszta spo\u0142ecze\u0144stwa choruj\u0105 na raka tarczycy, raka uk\u0142adu krwiotw\u00f3rczego i <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/narodowy-test-zdrowia-polakow\/nowotwory,rak-pluc--nowotwor-pluc----przyczyny--objawy--leczenie,artykul,1655769.html\" id=\"cb1daf35-f346-45b5-9a3f-74f41486e22a\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">raka p\u0142uc<\/a>.Nie lepiej jest ze <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/t\/zdrowie-psychiczne\/9899\" id=\"938835b9-65f5-419d-9a32-9db6384a8a85\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">zdrowiem psychicznym<\/a>. Badacze zaobserwowali objawy nietypowego, przyspieszonego starzenia si\u0119 centralnego uk\u0142adu nerwowego. U badanych wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/psyche\/choroby-psychiczne,depresja---objawy-i-leczenie,artykul,1677658.html\" id=\"db16c720-90be-42da-8d67-b09ce8f46d0b\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">zaburzenia depresyjne<\/a>, l\u0119kowe, pogorszenie pami\u0119ci i funkcji poznawczych. Mieszka\u0144cy zony cierpi\u0105 te\u017c na samotno\u015b\u0107, izolacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i trudno\u015bci w dost\u0119pie do opieki zdrowotnej (\u2026)     Do tego dochodzi <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/zdrowie,stres---przyczyny--objawy--metody-zapobiegania,artykul,1729062.html\" id=\"81ef0685-c551-48a6-8bae-bbd6e77a3513\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">stres<\/a>, i to przewlek\u0142y, trwaj\u0105cy latami, a w\u0142a\u015bciwie to dekadami. Cz\u0119\u015b\u0107 z samosio\u0142\u00f3w nie ma kompletnych dokument\u00f3w albo zgody na zamieszkiwanie na terenie zony, co te\u017c jest dodatkowym stresorem. Do czego prowadzi przewlek\u0142y stres \u2014 chyba nie musz\u0119 t\u0142umaczy\u0107. \u017byciu w cieniu promieniowania daleko do przepisu na zdrowie.<\/p>\n<p>Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce te badania troch\u0119 k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119 z moim obrazem samosio\u0142\u00f3w. Ja spotyka\u0142em \u2014 i wci\u0105\u017c spotykam \u2014 dziarskich dziadk\u00f3w, silne, samodzielne babcie; ludzi, kt\u00f3rzy przez ca\u0142e \u017cycie ci\u0119\u017cko pracuj\u0105 w polu \u2014 i wci\u0105\u017c mimo p\u00f3\u017anej osiemdziesi\u0105tki albo nawet dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tki na karku radz\u0105 sobie z przeciwno\u015bciami, jakie stawia przed nimi \u017cycie.<\/p>\n<p>By\u0107 mo\u017ce po prostu jest tak, \u017ce ci z najbardziej zniszczonym zdrowiem ju\u017c nie \u017cyj\u0105. Ukrai\u0144scy badacze ju\u017c w latach 90. podkre\u015blali, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w zony wykazuje zaskakuj\u0105co dobr\u0105 kondycj\u0119 mimo wieloletniego nara\u017cenia na promieniowanie. Mo\u017ce to wskazywa\u0107 na z\u0142o\u017cone mechanizmy adaptacyjne ludzkiego organizmu do nowych warunk\u00f3w, kt\u00f3re rozwin\u0119\u0142y si\u0119 pod wp\u0142ywem katastrofy reaktora (\u2026)<\/p>\n<p>Zbadali 200 mieszka\u0144c\u00f3w Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia. &#8222;Dane by\u0142y zatrwa\u017caj\u0105ce&#8221;<\/p>\n<p>W latach 1994\u20131996 ukrai\u0144scy naukowcy zbadali 200 mieszka\u0144c\u00f3w Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia pod k\u0105tem ska\u017cenia organizmu radioaktywnym cezem (izotopy Cs-134 i Cs-137). Dane by\u0142y zatrwa\u017caj\u0105ce.<\/p>\n<ul class=\"ods-m-bullet-list\">\n<li class=\"ods-a-bullet ods-a-bullet--normal\"> Pa\u017adziernik 1994: od 1 do 878 nCi (\u015brednio 132 nCi). <\/li>\n<li class=\"ods-a-bullet ods-a-bullet--normal\"> Sierpie\u0144 1996: od 15 do 1 339 nCi (\u015brednio 285 nCi). <\/li>\n<li class=\"ods-a-bullet ods-a-bullet--normal\"> Listopad 1996: od 24 do 806 nCi (\u015brednio 253 nCi). <\/li>\n<\/ul>\n<p>Badania wskazuj\u0105 na to, \u017ce im wi\u0119cej czasu mija\u0142o od katastrofy, tym wi\u0119cej cezu ludzie mieli w organizmach. To bardzo wa\u017cna i bardzo ciekawa obserwacja, bo \u015bwiadczy o wieloletnim i regularnym przyjmowaniu przez mieszka\u0144c\u00f3w radioaktywnych izotop\u00f3w drog\u0105 pokarmow\u0105 (podczas spo\u017cywania warzyw z tej ziemi) b\u0105d\u017a oddechow\u0105 (przy wdychaniu py\u0142u unoszonego przez wiatr).<\/p>\n<p>Jest taka poruszaj\u0105ca scena w filmie Babuszki z Czarnobyla brytyjskiej re\u017cyserki Anne Bogart. Ekipa filmowa towarzyszy\u0142a dozymetrystom mierz\u0105cym ska\u017cenie \u015brodowiska. Odwiedzali samosio\u0142y i badali ich otoczenie \u2014 meble, garnki, talerze. W jednym z dom\u00f3w dozymetrem zosta\u0142a dotkni\u0119ta staruszka. W\u0142a\u015bnie wtedy urz\u0105dzenie zacz\u0119\u0142o naprawd\u0119 wariowa\u0107. Babcia, a tak\u017ce jej ubranie by\u0142y ska\u017cone.<\/p>\n<p>Cez-137 to sztuczny, radioaktywny izotop, kt\u00f3ry nie wyst\u0119puje naturalnie na Ziemi, a tym bardziej w organizmie cz\u0142owieka. Inaczej m\u00f3wi\u0105c: norma wynosi zero. Nawet minimalne warto\u015bci \u015bwiadcz\u0105 o ska\u017ceniu organizmu (\u2026)<\/p>\n<p>Co ciekawe \u2014 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce du\u017co wi\u0119cej cezu mieli w swoich organizmach m\u0142odsi mieszka\u0144cy zony. Ukrai\u0144scy uczeni t\u0142umacz\u0105 to w ten spos\u00f3b, \u017ce, po pierwsze, m\u0142odzi prowadz\u0105 aktywniejszy tryb \u017cycia, cz\u0119\u015bciej si\u0119 przemieszczaj\u0105, wi\u0119c trafiaj\u0105 te\u017c do miejsc bardziej ska\u017conych. A po drugie, starsze osoby maj\u0105 wolniejszy metabolizm, przez co ich organizmy wolniej wch\u0142aniaj\u0105 i przetwarzaj\u0105 radionuklidy.<\/p>\n<p>W og\u00f3le styl \u017cycia i dieta mia\u0142y ogromny wp\u0142yw na poziom ska\u017cenia wewn\u0119trznego. W latach 2003\u20132005 \u2014 niestety, w\u0142a\u015bnie wtedy po raz ostatni wok\u00f3\u0142 Czarnobyla prowadzono szersze badania \u2014 owoce i warzywa w wielu osadach zawiera\u0142y wi\u0119cej cezu-137 i strontu-90 ni\u017c dopuszczaj\u0105 normy, przez co ich spo\u017cycie by\u0142o niebezpieczne. Na przyk\u0142ad ziemniaki, g\u0142\u00f3wny sk\u0142adnik nie tylko polskiej, ale i ukrai\u0144skiej, a wi\u0119c i wok\u00f3\u0142czarnobylskiej diety, mia\u0142y niemal dziewi\u0119ciokrotnie wi\u0119cej Sr-90 i trzykrotnie wi\u0119cej Cs-137 ni\u017c wynosz\u0105 bezpieczne dawki.<\/p>\n<p>Nie lepiej wygl\u0105da\u0142a sytuacja z naturalnie wyst\u0119puj\u0105c\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105 \u2014 rybami, grzybami, dziczyzn\u0105, jagodami. Te produkty r\u00f3wnie\u017c by\u0142y bardzo ska\u017cone i nie nadawa\u0142y si\u0119 do jedzenia, mimo \u017ce nale\u017ca\u0142y do codziennego menu samosio\u0142\u00f3w. Mieszka\u0144cy zony byli nara\u017ceni na promieniowanie zar\u00f3wno z zewn\u0105trz (gleba, otoczenie), jak i od wewn\u0105trz (ska\u017cona \u017cywno\u015b\u0107).<\/p>\n<p> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/U5Wk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9lNmQxOWYzNjk2M2MwMjU3ODIxYTA3ZjZmMDhjZTg2NS5qcGeRlQLNB.jpeg\" height=\"705\" width=\"940\" alt=\"&quot;Ostatni ludzie Czarnobyla\u201d, ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki \" loading=\"lazy\" class=\"ods-c-image__img ods-c-image__img--viewport-width\"\/> <\/p>\n<p>&#8222;Ostatni ludzie Czarnobyla\u201d, ok\u0142adka ksi\u0105\u017ckiWydawnictwo Notatnik Reportera<\/p>\n<p class=\"ods-a-disclaimer__text\">Tre\u015bci z serwisu Medonet maj\u0105 na celu polepszenie, a nie zast\u0105pienie, kontaktu pomi\u0119dzy U\u017cytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem si\u0119 do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci medycznych, zawartych w Serwisie nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prezentujemy fragment ksi\u0105\u017cki &#8222;Ostatni ludzie Czarnobyla&#8221; wydanej przez Notatnik\u00a0Reportera SPIS TRE\u015aCI Ludzie, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili do Czarnobyla, cz\u0119\u015bciej choruj\u0105,&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":392134,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[5],"tags":[32,33,1845,36,37,27,34,35,28,31,48,25,2095,46,42,38,40,39,41,26426,33730,42675,47,31508,71214,29,30,26,813],"class_list":["post-392133","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-naglowki","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-choroby_od_a_do_z","tag-featured-news","tag-featurednews","tag-headlines","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-nowotwor","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-promieniowanie","tag-rak_krwi","tag-rak_pluc","tag-screening_general","tag-stres","tag-tarczyca","tag-top-stories","tag-topstories","tag-wiadomosci","tag-zdrowie_psychiczne"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116473591758865688","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/392133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=392133"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/392133\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/392134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=392133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=392133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=392133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}